ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.108.1
कथं शिखण्डी गाङ्गेयमभ्यवर्तत संयुगे ।
पाण्डवाश्च कथं भीष्मं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.१ ॥
ਸੰਜਯ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਵਧਿਆ? ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
6.108.2
ततः प्रभाते विमले सूर्यस्योदयनं प्रति ।
ताड्यमानासु भेरीषु मृदङ्गेष्वानकेषु च ॥ ६.१०८.२ ॥
ਫਿਰ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵੱਲ, ਭੇਰੀਆਂ, ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ ਅਤੇ ਆਨਕਾਂ ਦੇ ਵੱਜਣ ਸਮੇਂ...
6.108.3
ध्मायमानेषु शङ्खेषु पाण्डरेषु समन्ततः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य निर्याप्ताः पाण्डवा युधि ॥ ६.१०८.३ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਿੱਟੇ ਸੰਖ ਵੱਜਦੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲੇ।
6.108.4
कृत्वा व्यूहं महाराज सर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
शिखण्डी सर्वसैन्यानामग्र आसीद्विशांपते ॥ ६.१०८.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਊਹ ਰਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
6.108.5
चक्ररक्षौ ततस्तस्य भीमसेनधनंजयौ ।
पृष्ठतो द्रौपदेयाश्च सौभद्रश्चैव वीर्यवान् ॥ ६.१०८.५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਚੱਕਰ-ਰੱਖਿਅਕ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਸਨ; ਪਿੱਛੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੌਭਦ੍ਰ ਸਨ।
6.108.6
सात्यकिश्चेकितानश्च तेषां गोप्ता महारथः ।
धृष्टद्युम्नस्ततः पश्चात्पाञ्चालैरभिरक्षितः ॥ ६.१०८.६ ॥
ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਏਕਿਤਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਮਹਾਰਥੀ ਸਨ; ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਸੀ।
6.108.7
ततो युधिष्ठिरो राजा यमाभ्यां सहितः प्रभुः ।
प्रययौ सिंहनादेन नादयन्भरतर्षभ ॥ ६.१०८.७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਯਮਾਂ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੇਰ-ਦਹਾੜ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ।
6.108.8
विराटस्तु ततः पश्चात्स्वेन सैन्येन संवृत्तः ।
द्रुपदश्च महाबाहो ततः पञ्चादुपाद्रवत् ॥ ६.१०८.८ ॥
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਪਿੱਛੇ ਰਿਹਾ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਵੀ ਪਿੱਛੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
6.108.9
केकया भ्रातरः पञ्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् ।
जघनं पालयामासुः पाण्डवेयश्च राक्षसः ॥ ६.१०८.९ ॥
ਕੇਕਯ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ ਅਤੇ ਵੀਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ, ਪਾਂਡਵ-ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
6.108.10
एवं व्यूह्य महासैन्यं पाण्डवास्तव वाहिनीम् ।
अभ्यद्रवन्त संग्रामे त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.१०८.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਜਾਨ ਦਾ ਮੋਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
6.108.11
तथैव कुरवो राजन्भीष्मं कृत्वा महारथम् ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां प्रययुः पाण्डवान्प्रति ॥ ६.१०८.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਹਾਰਥੀ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇ।
6.108.12
पुत्रैस्तव दुराधर्षो रक्षितः सुमहाबलैः ।
ततो द्रोणो महेष्वासः पुत्रश्चास्य महाबलः ॥ ६.१०८.१२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਹ ਸੈਨਾ ਅਜੇਤੂ ਸੀ; ਫਿਰ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
6.108.13
भगदत्तस्ततः पश्चाद्गजानीकेन संवृतः ।
कृपश्च कृतवर्मा च भगदत्तमनुव्रतौ ॥ ६.१०८.१३ ॥
ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਭਗਦੱਤ ਸੀ; ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਭਗਦੱਤ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਸਨ।
6.108.14
काम्भोजराजो बलवांस्ततः पश्चात्सुदक्षिणः ।
मागधश्च जयत्सेनः सौबलश्च बृहद्बलः ॥ ६.१०८.१४ ॥
ਫਿਰ ਬਲਵਾਨ ਕੰਬੋਜ ਰਾਜਾ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ ਪਿੱਛੇ ਸੀ; ਮਗਧ ਰਾਜਾ ਜਯਤਸੇਨ, ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਵੀ ਸਨ।
6.108.15
तथैवान्ये महेष्वासाः सुशर्मप्रमुखा नृपाः ।
जघनं पालयामासुस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ६.१०८.१५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਮੁੱਖ ਹੋਰ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
6.108.16
दिवसेदिवसे प्राप्ते भीष्मः शान्तनवो युधि ।
आसुरानकरोद्व्यूहान्पैशाचानथ राक्षसान् ॥ ६.१०८.१६ ॥
ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਜੰਗ ਆਉਣ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਸੁਰ, ਪੈਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਊਹ ਰਚੇ।
6.108.17
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
अन्योन्यं निघ्नतां राजन्यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ६.१०८.१७ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.108.18
अर्जुनप्रमुखाः पार्थाः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
भीष्मं युद्धेऽभ्यवर्तन्त किरन्तो विविधाञ्शरान् ॥ ६.१०८.१८ ॥
ਅਰਜੁਨ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਵਧੇ।
6.108.19
तत्र भारत भीमेन ताडितास्तावकाः शरैः ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नाः परलोकं ययुस्तदा ॥ ६.१०८.१९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਭੀਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਰਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ।
6.108.20
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
तव सैनयं समासाद्य पीडयामासुरोजसा ॥ ६.१०८.२० ॥
ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
6.108.21
ते वध्यामानाः समरे तावका भरतर्षभ ।
नाशक्नुवन्वारयितुं पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ६.१०८.२१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ।
6.108.22
ततस्तु तावकं सैन्यं वध्यमानं समन्ततः ।
संप्राद्रवद्दशः दिशः काल्यमानं महारथैः ॥ ६.१०८.२२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾ ਕੇ ਖਦੇੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈ।
6.108.23
त्रातारं नाध्यगच्छन्त तावका भरतर्षभ ।
वध्यमानाः शितैर्बाणैः पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०८.२३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੱਖਿਅਕ ਨਾ ਮਿਲਿਆ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
6.108.24
पीड्यमानं बलं दृष्ट्वा पार्थैर्भीष्मः पराक्रमी ।
यदकार्षीद्रणे क्रुद्धस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.२४ ॥
ਪਾਰਥਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
6.108.25
कथं वा पाण्डवा युद्धे प्रत्युद्याताः परंतपाः ।
निघ्नन्तो मामकान्वीरांस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.२५ ॥
ਸੰਜਯ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਮੇਰੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
6.108.26
आचक्षे ते महाराज यदकार्षीत्पिता तव ।
पीडिते तव पुत्रस्य सैन्ये पाण्डव सृञ्जयैः ॥ ६.१०८.२६ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
6.108.27
प्रंहृष्टमनसः शूराः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
अभ्यवर्तन्त निघ्नन्तस्तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.१०८.२७ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਵੀਰ ਪਾਂਡਵ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.108.28
तं विनाशं मनुष्येन्द्र नरवारणवाजिनाम् ।
नामृष्यत तदा भीष्मः सैन्यघातं रणे परैः ॥ ६.१०८.२८ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਉਹ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਸੈਨਾ ਦਾ ਘਾਤ ਭੀਸ਼ਮ ਤਦ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ।
6.108.29
स पाणडवान्महेष्वासः पञ्चालांश्चैव सृञ्जयान् ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च शितैरञ्जलिकैस्तथा ॥ ६.१०८.२९ ॥
ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਚ, ਵਤਸਦੰਤ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਅੰਜਲਿਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
6.108.30
अभ्यवर्षत दुर्धर्षस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
स पाण्डवानां प्रवरान्पञ्च राजन्महारथान् ॥ ६.१०८.३० ॥
ਦੁਰਧਰਖ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੰਜ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਾਣ ਵਰਸਾਏ।
6.108.31
आत्तशस्त्रो रणे यत्नाद्वारयामास सायकैः ।
नानाशस्त्रास्त्रवर्षैस्तान्वीर्यामर्षप्रवेरितैः ॥ ६.१०८.३१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰਾਂ-ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
6.108.32
निजघ्ने समरे क्रुद्धो हस्त्यश्वं चामितं बहु ।
रथिनोऽपातयद्राजन्रथेभ्यः पुरुषर्षभ ॥ ६.१०८.३२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ, ਉਸਨੇ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.108.33
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यः पादातांश्च समागतान् ॥ ६.१०८.३३ ॥
ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪੈਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਉਸਨੇ ਡੇਗਿਆ)।
6.108.34
गजारोहान्गजेभ्यश्च परेषां जयकारिणः ।
तमेकं समरे भीष्मं त्वरमाणं महारथम् ॥ ६.१०८.३४ ॥
ਹਾਥੀ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ (ਉਸਨੇ ਡੇਗਿਆ)। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੇਰਿਆ)।
6.108.35
पाण्डवाः समवर्तन्त वज्रहस्तमिवासुराः ।
शक्राशनिसमस्पर्शान्विमुञ्चन्निशिताञ्छरान् ॥ ६.१०८.३५ ॥
ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਂਡਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਛੋਹ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਉਹ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।
6.108.36
दिक्ष्वदृश्यत सर्वासु घोरं सन्धारयन्वपुः ।
मण्डलीभूतमेवास्य नित्यं धनुरदृश्यत ॥ ६.१०८.३६ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਗੋਲਾਕਾਰ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।
6.108.37
संग्रामे युध्यमानस्य शक्रचापोपमं महत् ।
तदृष्ट्वा समरे कर्म पुत्रास्तव विशांपते ॥ ६.१०८.३७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ! ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ (ਐਸਾ ਕੀਤਾ).
6.108.38
विस्मायं परमं गत्वा पितामहमपूजयन् ।
पार्था विमनसो भूत्वा प्रैक्षन्त पितरं तव ॥ ६.१०८.३८ ॥
ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਦਾਸ ਮਨ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ (ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ) ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
6.108.39
युध्यमानं रणे शूरं विप्रचित्तिमिवामराः ।
न चैनं वारयामासुर्व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.१०८.३९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਸੂਰਮੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਨਾ ਰੋਕ ਸਕੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾ ਰੋਕਿਆ।
6.108.40
दशमेऽहनि संप्राप्ते रथानीकं शिखण्डिनः ।
अदहन्निशितैर्बाणैः कृष्णवर्त्मेव काननम् ॥ ६.१०८.४० ॥
ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੇ ਰਾਹ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
6.108.41
तं शिखण्डी त्रिभिर्बाणैरभ्यविध्यत्सनान्तरे ।
आशीविषमिव क्रुद्धं कालसृष्टमिवान्तकम् ॥ ६.१०८.४१ ॥
ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੱਪ ਜਾਂ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੇ ਯਮ ਵਾਂਗ।
6.108.42
स तेनातिभृशं विद्धः प्रेक्ष्य भीष्मः शिखण्डिनम् ।
पुनर्नालोकयत्क्रुद्धः प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ६.१०८.४२ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੁੜ ਨਾ ਵੇਖਿਆ; ਹੱਸਦਿਆਂ ਇਹ ਕਿਹਾ।
6.108.43
कामं प्रहर वा मा वा न त्वां योत्स्ये कथंचन ।
यैव हि त्वं कृता धात्रा सैव हि त्वं शिखण्डिनी ॥ ६.१०८.४३ ॥
ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਵਾਰ ਕਰ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੜਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਧਾਤਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਹੀ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ ਹੈਂ।
6.108.44
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिखण्डी क्रोधमूर्च्छितः ।
उवाच भीष्मं समरे सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ६.१०८.४४ ॥
ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬੁੱਲ੍ਹ ਚੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
6.108.45
जानामि त्वां महाबाहो क्षत्रियाणां भयंकरम् ।
मया श्रुतं च ते युद्धं जामदग्न्येन वै सह ॥ ६.१०८.४५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਖੱਤਰੀਆਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਯੁੱਧ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.108.46
दिव्यश्च ते प्रभावोऽयं मया च बहुशः श्रुतः ।
जनन्नपि प्रभावं ते योत्स्येऽद्याहं त्वया सह ॥ ६.१०८.४६ ॥
ਤੇਰਾ ਇਹ ਦਿਵ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ।
6.108.47
पाण्डवानां प्रियं कुर्वन्नात्मनश्च नरोत्तम ।
अद्य त्वां योधयिष्यामि रणे पुरुषसत्तम ॥ ६.१०८.४७ ॥
ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ, ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੜਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ।
6.108.48
ध्रुवं च त्वां हनिष्यामि शपे सत्येन तेऽग्रतः ।
एतच्छ्रुत्वा च मद्वाक्यं यत्कृत्यं तत्समाचर ॥ ६.१०८.४८ ॥
ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਹ ਕਰ।
6.108.49
कामं युध्यस्व वा मा वा न मे जीवन्प्रमोक्ष्यसे ।
सुदृष्टः क्रियतां भीष्म लोकोऽयं समितिंजय ॥ ६.१०८.४९ ॥
ਜੇ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰ, ਜਾਂ ਨਾ ਕਰ; ਮੇਰੇ ਜੀਉਂਦਿਆਂ ਤੂੰ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ। ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲੈ, ਹੇ ਯੁੱਧ-ਵਿਜੇਤਾ।
6.108.50
एवमुक्त्वा ततो भीष्मं पञ्चभिर्नतपर्वभिः ।
अविध्यत रणे भीष्मं प्रतुदन्वाक्यसायकैः ॥ ६.१०८.५० ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਬੋਲ-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਛੇੜਦਿਆਂ।
6.108.51
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सव्यसाची महारथः ।
कालोऽयमिति संचिन्त्य शिखण्डिनमचोदयत् ॥ ६.१०८.५१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਵਿਅਸਾਚੀ ਨੇ 'ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ' ਸੋਚ ਕੇ ਸਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ।
6.108.52
अहं त्वामनुयास्यामि परान्विद्रावयञ्शरैः ।
अभिद्रव सुसंरब्धो भीष्मं भीमपराक्रमम् ॥ ६.१०८.५२ ॥
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਾਂਗਾ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਪੂਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈ।
6.108.53
न हि ते संयुगे पीडां शक्ताः कर्तुं महाबलाः ।
तस्मादद्य महाबाहो यत्नाद्भीष्यमभिद्रव ॥ ६.१०८.५३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਬਲੀ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਅੱਜ ਯਤਨ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈ।
6.108.54
अहत्वा समरे भीष्म यदि यास्यसि मारिष ।
अवहास्योऽस्य लोकस्य भविष्यसि मया सह ॥ ६.१०८.५४ ॥
ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਜੇ ਤੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਤਾਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਖੌਲ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣੇਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ।
6.108.55
नावहास्या यथा वीर भवेम परमाहवे ।
तथा कुरु रणे यत्नं साधयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.५५ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਹਾਸੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾ ਬਣੀਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ।
6.108.56
कुरूंश्च सहितान्सर्वान्यतमानान्महारथान् ।
अहमावारयिष्यामि सावयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.५६ ॥
ਇਕੱਠੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
6.108.57
द्रोणं च द्रोणपुत्रं च कृपं चाथ सुयोधनम् ।
चित्रसेनं विकर्णं च सैन्धवं च यजद्रथम् ॥ ६.१०८.५७ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ, ਚਿੱਤਰਸੇਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰਣ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸੈਂਧਵ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਵੀ।
6.108.58
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
भगदत्तं तथा शूरं मागदं च महाबलम् ॥ ६.१०८.५८ ॥
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜੇ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ, ਕੰਬੋਜ ਰਾਜਾ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ, ਸੂਰਮਾ ਭਗਦੱਤ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਮਾਗਧ ਨੂੰ ਵੀ।
6.108.59
सौमदत्तिं तथा शूरमार्श्यशृङ्गिं च राक्षसम् ।
त्रिगर्तराजं च रणे सह सर्वैर्महारथैः ॥ ६.१०८.५९ ॥
ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ, ਆਰਸ਼੍ਯਸ਼ਰਿੰਗੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ।
6.108.60
अहमावारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ।
कुरूंश्च सहितान्सर्वान्युध्यमानान्महाबलान् ।
निवारयिष्यामि रणे साधयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.६० ॥
ਜਿਵੇਂ ਕਿਨਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਲੜ ਰਹੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤ।