మహాభారతం · అధ్యాయం 6.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.114.1
अर्जुनस्तु रणे शल्यं यतमानं महारथम् ।
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११४.१ ॥
సంజయుడు చెప్పాడు: యుద్ధంలో అర్జునుడు ప్రయత్నిస్తున్న మహారథుడు శల్యుడిని, వంగిన కణుపులు గల బాణాలతో సమరంలో కప్పివేశాడు.
6.114.2
सुशर्माणं कृपं चव त्रिभीस्त्रिभिरविध्यत ।
प्राग्ज्योतिषं च समरे सैन्धवं च जयद्रथम् ॥ ६.११४.२ ॥
అతను సుశర్మ, కృపులను కూడా మూడేసి బాణాలతో కొట్టాడు; యుద్ధంలో ప్రాగ్జ్యోతిష రాజును, సింధురాజు జయద్రథుడిని కూడా.
6.114.3
चित्रसेनं विकर्णं च कृतवर्माणमेव च ।
दुर्मर्षणं च राजेन्द्र ह्यावन्त्यौ च महारथौ ॥ ६.११४.३ ॥
చిత్రసేనుడిని, వికర్ణుడిని, కృతవర్మను కూడా; ఓ రాజేంద్రా, దుర్మర్షణుడిని, అవంతి దేశపు ఇద్దరు మహారథులను కూడా.
6.114.4
एकैकं त्रिभिरानर्च्छत्कङ्कबर्हिणवाजितैः ।
शरैरतिरथो युद्धे पीडयन्वाहिनीं तव ॥ ६.११४.४ ॥
అతిరథుడు యుద్ధంలో ప్రతి ఒక్కరినీ కంక, నెమలి ఈకలతో అలంకరించిన మూడేసి బాణాలతో కొట్టాడు; మీ సేనను బాధిస్తూ.
6.114.5
जयद्रथो रणे पार्थं विद्ध्वा भारत सायकैः ।
भीमं विव्याध तरसा चित्रसेनरथे स्थितः ॥ ६.११४.५ ॥
ఓ భరతా, యుద్ధంలో జయద్రథుడు పార్థుడిని బాణాలతో కొట్టి, చిత్రసేనుని రథంపై నిలిచి, వేగంగా భీముడిని కూడా కొట్టాడు.
6.114.6
शल्यश्च समरे जिष्णुं कृपश्च रथिनां वरः ।
विव्याधाते महाराज बहुधा मर्ममेदिभिः ॥ ६.११४.६ ॥
శల్యుడు, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన కృపుడు యుద్ధంలో జిష్ణుడిని (అర్జునుడిని), ఓ మహారాజా, అనేక విధాలుగా మర్మాలను చీల్చే బాణాలతో కొట్టారు.
6.114.7
चित्रसेनादयश्चैव पुत्रास्तव विशांपते ।
पञ्चाभिः पञ्चभिस्तूर्णं सुंयुगे निशितैः शरैः ॥ ६.११४.७ ॥
ప్రజాపతీ, చిత్రసేనుడు మొదలైన నీ కుమారులు కూడా మంచి యుద్ధంలో వేగంగా వాడి బాణాలతో ఐదేసి బాణాలు ప్రయోగించారు.
6.114.8
आजघ्नुरर्जुनं सङ्ख्ये भीमसेनं च मारिष ।
तौ तत्र रथिनां श्रेष्ठौ कौन्तेयौ भरतर्षभौ ॥ ६.११४.८ ॥
ఓ మారిషా, వారు యుద్ధంలో అర్జునుని, భీమసేనుని కొట్టారు; అక్కడ రథికులలో శ్రేష్ఠులైన, కుంతీ కుమారులైన, భరతవంశపు వృషభులైన ఆ ఇద్దరూ (దెబ్బలు తిన్నారు).
6.114.9
अपीडयेतां समरे त्रिगर्तानां महद्बलम् ।
सुशर्माणि रणे पार्थं शरैर्नवभिराशुगैः ॥ ६.११४.९ ॥
ఆ ఇద్దరూ యుద్ధంలో త్రిగర్తుల మహాసైన్యాన్ని బాధించారు; రణంలో సుశర్మను, పార్థుని వేగంగా సాగే తొమ్మిది బాణాలతో (బాధించారు).
6.114.10
ननाद बलवन्नादं त्रासयानो महद्बलम् ।
अन्ये च रथिनः शूरा भीमसेनधनञ्जयौ ॥ ६.११४.१० ॥
అతడు (భీమసేనుడు) మహాసైన్యాన్ని భయపెడుతూ బలమైన గర్జన చేశాడు; ఇతర శూర రథికులు కూడా, భీమసేనుడు, ధనంజయుడు (గర్జించారు).
6.114.11
विव्यधुर्निशितैर्बाणै रुक्मपुङ्खैरजिह्मगैः ।
तेषां च रथिनां मध्ये कौन्तेयौ भरतर्षभौ ॥ ६.११४.११ ॥
(వారు) వాడి, బంగారు రెక్కల, సూటిగా సాగే బాణాలతో (గుచ్చారు); ఆ రథికుల మధ్యలో కుంతీ కుమారులైన, భరతవంశపు వృషభులైన ఇద్దరు (నిలిచారు).
6.114.12
क्रीडमानौ रथोदारौ चित्ररूपौ व्यदृश्यताम् ।
आमिषेप्सू गवां मध्ये सिंहाविव मदोत्कटौ ॥ ६.११४.१२ ॥
రథాలపై ఉదారులైన ఆ ఇద్దరు, విచిత్ర రూపులై, ఆడుతున్నట్లు కనిపించారు; ఆవుల మధ్య మాంసాన్ని కోరే, మదోన్మత్తులైన రెండు సింహాల వలె (కనిపించారు).
6.114.13
छित्त्वा धनूंषि शूराणां शरांश्च बहुधा रणे ।
पातयामासतुर्वीरौ शिरांसि शतशो नृणाम् ॥ ६.११४.१३ ॥
రణంలో శూరుల ధనుస్సులను, బాణాలను అనేక విధాలుగా ఛేదించి, ఆ ఇద్దరు వీరులు వందలాది మనుషుల తలలను నేలకూల్చారు.
6.114.14
रथाश्च बहवो भग्ना हयाश्च शतशो हताः ।
गजाश्च सगजारोहाः पेतुरुर्व्यां महाहवे ॥ ६.११४.१४ ॥
అనేక రథాలు విరిగిపోయాయి, వందలాది గుర్రాలు చంపబడ్డాయి, ఏనుగులు వాటి మావటీలతో సహా ఆ మహా యుద్ధంలో నేలపై పడ్డాయి.
6.114.15
रथिनः सादिनश्चापि तत्रतत्र निषूदिताः ।
दृश्यन्ते बहवो राजन्वेषमानाः समन्ततः ॥ ६.११४.१५ ॥
ఓ రాజా, రథికులు మరియు అశ్వికులు కూడా అక్కడక్కడ చంపబడి పడి ఉన్నారు; చాలామంది చుట్టూ వణికిపోతూ కనిపిస్తున్నారు.
6.114.16
हतैर्गजपदात्योघैर्वाजिभिश्च निषूदितैः ।
रथैश्च बहुधा भग्नैः समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.११४.१६ ॥
చంపబడిన ఏనుగులు, కాల్బలపు గుంపులు, గుర్రాలు మరియు అనేక విధాలుగా విరిగిన రథాలతో భూమి పూర్తిగా కప్పబడింది.
6.114.17
छत्रैश्च बहुधा च्छिन्नैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
अङ्कुशैरपविद्धैश्च परिस्तोमैश्च भारत ॥ ६.११४.१७ ॥
ఓ భారతా, అనేక విధాలుగా ఛేదించబడిన గొడుగులు, పడగొట్టబడిన జెండాలు, విసిరివేయబడిన అంకుశాలు మరియు ఏనుగుల అలంకరణలతో (భూమి కప్పబడింది).
6.114.18
केयूरैरङ्गदैर्हारै राङ्कवैर्मृदितैस्तथा ।
उष्णीषैर्ऋष्टिभिश्चैव चामरव्यजनैरपि ॥ ६.११४.१८ ॥
కేయూరాలు, అంగదాలు, హారాలు, నలిగిపోయిన రాంకవ వస్త్రాలు, తలపాగలు, ఈటెలు, చామరాలు మరియు వీంజనాలతో కూడా (భూమి కప్పబడింది).
6.114.19
तत्रतत्रापविद्धैश्च बाहुभिश्चन्दनोक्षितैः ।
ऊरुभिश्च नरेन्द्राणां समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.११४.१९ ॥
అక్కడక్కడ పడవేయబడిన, చందనంతో అద్దిన బాహువులతో, రాజుల తొడలతో భూమి పూర్తిగా కప్పబడింది.
6.114.20
तत्राद्भुतमपश्याम रणे पार्थस्य विक्रमम् ।
शरैः संवार्य तान्वीरान्यज्जघान महाबलः ॥ ६.११४.२० ॥
అక్కడ యుద్ధంలో పార్థుని అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని చూశాము; ఆ మహాబలుడు బాణాలతో ఆ వీరులను అడ్డగించి సంహరించాడు.
6.114.21
पुत्रस्तु तव तं दृष्ट्वा भीमार्जुनपराक्रमम् ।
गाङ्गेयस्य रथाभ्याशमुपजग्मे महाबलः ॥ ६.११४.२१ ॥
మీ కుమారుడు భీమార్జునుల పరాక్రమాన్ని చూసి, ఆ మహాబలుడు గాంగేయుడి (భీష్ముని) రథానికి సమీపంగా వెళ్లాడు.
6.114.22
कृपश्च कृतवर्मा च सैन्धवश्च जयद्रथः ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ नाजहुः संयुगं तदा ॥ ६.११४.२२ ॥
కృపుడు, కృతవర్మ, సింధురాజు జయద్రథుడు, అవంతి రాజకుమారులు విందుడు, అనువిందుడు ఆ సమయంలో యుద్ధాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.
6.114.23
ततो भीमो महेष्वासः फल्गुनश्च महारथः ।
कौरवाणां चमूं घोरां भृशं दुद्रुवतू रणे ॥ ६.११४.२३ ॥
అప్పుడు మహాధనుర్ధారి భీముడు, మహారథుడు ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) యుద్ధంలో కౌరవుల భయంకర సేనపై తీవ్రంగా దాడి చేశారు.
6.114.24
ततो बर्हिणवाजानामयुतान्यर्बुदानि च ।
धनञ्जयरथे तूर्णं पातयन्ति स्म भूमिपाः ॥ ६.११४.२४ ॥
అప్పుడు భూపాలులు వేగంగా ధనంజయుని (అర్జునుని) రథంపై నెమలి ఈకల బాణాలను అయుతాలుగా, అర్బుదాలుగా పడవేశారు.
6.114.25
ततस्तञ्शरजालेन सन्निवार्य महारथान् ।
पार्थः समन्तात्समरे प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ६.११४.२५ ॥
అప్పుడు పార్థుడు బాణజాలంతో ఆ మహారథులను అన్ని వైపులా అడ్డగించి, యుద్ధంలో వారిని మృత్యువు వద్దకు పంపాడు.
6.114.26
शल्यस्तु समरे जिष्णुं क्रीडन्निव महारथः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११४.२६ ॥
అయితే యుద్ధంలో మహారథుడు శల్యుడు ఆటాడుతున్నట్లుగా కోపంతో జిష్ణువు (అర్జునుడు) వక్షస్థలంపై వంగిన కణుపులు గల భల్లాలతో కొట్టాడు.
6.114.27
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा हस्तावापं च पञ्चभिः ।
अथैनं सायकैस्तीक्ष्णैर्भृशं विव्याध मर्मणि ॥ ६.११४.२७ ॥
పార్థుడు అతని ధనుస్సును, చేతి రక్షణను ఐదు బాణాలతో ఖండించి, తరువాత వాడి బాణాలతో అతని మర్మస్థలంలో గాఢంగా గుచ్చాడు.
6.114.28
अथान्यद्धनुरादाय समरे भारसाधनम् ।
मद्रेश्वरो रणे जिष्णुं ताडयामास रोषितः ॥ ६.११४.२८ ॥
అప్పుడు మద్రేశ్వరుడు శల్యుడు యుద్ధభారాన్ని మోయగల మరొక ధనుస్సును తీసుకొని కోపంతో యుద్ధంలో జిష్ణువు (అర్జునుని)ని కొట్టాడు.
6.114.29
त्रिभिः शरैर्महाराज वासुदेवं कच पञ्चभिः ।
भीमसेनं च नवभिर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११४.२९ ॥
మహారాజా! అతడు మూడు బాణాలతో వాసుదేవుని (కృష్ణుని), ఐదింటితో భీమసేనుని, తొమ్మిదింటితో వారి బాహువులపై మరియు వక్షస్థలంపై కొట్టాడు.
6.114.30
ततो द्रोणो महाराज मागधश्च महारथः ।
दुर्योधनसमादिष्टौ तं देशमुपजग्मतुः ॥ ६.११४.३० ॥
అప్పుడు మహారాజా! ద్రోణుడు మరియు మహారథుడైన మాగధుడు దుర్యోధనుని ఆజ్ఞతో ఆ ప్రదేశానికి చేరుకున్నారు.
6.114.31
यत्र पार्थो महाराज भीमसेनश्च पाण्डवः ।
कौरव्यस्य महासेनां जघ्नुतुः सुमहारथौ ॥ ६.११४.३१ ॥
ఓ మహారాజా, పార్థుడు మరియు పాండవుడైన భీమసేనుడు అనే ఆ ఇద్దరు మహారథులు కౌరవుల మహా సైన్యాన్ని సంహరించారు.
6.114.32
जयत्सेनस्तु समरे भीमं भीमायुधं युधि ।
विव्याध निशितैर्बाणैरष्टभिर्भरतर्षभ ॥ ६.११४.३२ ॥
కాని జయత్సేనుడు యుద్ధంలో భయంకర ఆయుధం గల భీముని ఎనిమిది వాడి బాణాలతో గుచ్చాడు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.
6.114.33
तं भीमो दशभिर्विद्धा पुनर्वीव्याध पञ्चभिः ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ६.११४.३३ ॥
భీముడు అతన్ని పది బాణాలతో గుచ్చి, మళ్లీ ఐదింటితో గుచ్చాడు; అతని సారథిని భల్లంతో రథాసనం నుండి పడగొట్టాడు.
6.114.34
उद्भ्रांतैस्तुरगैः सोऽथ द्रवमाणैः समन्ततः ।
मागधोऽपसृतो राजा सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.११४.३४ ॥
అప్పుడు ఆ మాగధ రాజు, బెదిరిన గుర్రాలు నాలుగు వైపులా పరుగెత్తుతుండగా, సైన్యమంతా చూస్తుండగా వెనక్కి తగ్గాడు.
6.114.35
द्रोणश्च विवरं दृष्ट्वा भीमसेनं शिलीमुखैः ।
विव्याध बाणैर्निशितैः पञ्चषष्टिभिरायसैः ॥ ६.११४.३५ ॥
ద్రోణుడు అవకాశం చూసి భీమసేనుని శిలీముఖాలతో, పదునైన అరవై ఐదు ఇనుప బాణాలతో గుచ్చాడు.
6.114.36
तं भीमः समरश्लाघी गुरुं पितृसमं रणे ।
विव्याध पञ्चभिर्भल्लैस्तथा षष्ट्या च भारत ॥ ६.११४.३६ ॥
యుద్ధంలో తన శౌర్యంపై గర్వించే భీముడు, యుద్ధంలో తండ్రితో సమానుడైన గురువు ద్రోణుని ఐదు భల్లాలతో, అలాగే అరవైతో గుచ్చాడు, ఓ భారతా.
6.114.37
अर्जुनस्तु सुशर्माणं विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
व्यधमत्तस्य तत्सैन्यं महाभ्राणि यथाऽनिलः ॥ ६.११४.३७ ॥
అర్జునుడు సుశర్మను అనేక ఇనుప బాణాలతో గాయపరచి, గాలి పెద్ద మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు అతని సైన్యాన్ని చెదరగొట్టాడు.
6.114.38
ततो भीष्मश्च राज च कौसल्यश्च बृहद्बलः ।
समवर्तन्त संक्रुद्धा भीमसेनधनञ्जयौ ॥ ६.११४.३८ ॥
అప్పుడు భీష్ముడు, రాజు, మహాబలుడైన కౌసల్యుడు కూడా కోపంతో ముందుకు వచ్చి భీమసేనుడు, ధనంజయుడితో తలపడ్డారు.
6.114.39
तथैव पाण्डवाः शूरा धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
अभ्यद्रवन्रणे भीष्मं व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ ६.११४.३९ ॥
అలాగే శూర పాండవులు, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా యుద్ధంలో తెరిచిన నోరున్న యముడిలా భీష్ముడిపై విరుచుకుపడ్డారు.
6.114.40
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
अभ्यद्रवत संहृष्टो भयं त्यक्त्वा महारथात् ॥ ६.११४.४० ॥
శిఖండి భరతుల పితామహుడైన భీష్ముని సమీపించి, సంతోషంతో భయాన్ని విడిచి ఆ మహారథుని పైకి దూకాడు.
6.114.41
युधिष्ठिरमुखाः पार्थाः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
अयोधयन्रणे भीष्मं सहिताः सर्वसृञ्जयैः ॥ ६.११४.४१ ॥
యుధిష్ఠిరుని నాయకత్వంలో పృథ కుమారులు శిఖండిని ముందుంచి, సృంజయులందరితో కలిసి యుద్ధంలో భీష్ముడితో పోరాడారు.
6.114.42
तथैव तावकाः सर्वे पुरस्कृत्य यतव्रतम् ।
शिखण्डिप्रमुखान्पार्थान्योधयन्ति स्म संयुगे ॥ ६.११४.४२ ॥
అలాగే మీ వారందరూ వ్రతనిష్ఠుడైన భీష్ముని ముందుంచి, శిఖండి ప్రముఖులుగా ఉన్న పృథ కుమారులతో యుద్ధంలో పోరాడారు.
6.114.43
ततः प्रववृते युद्धं कौरवाणां भयावहम् ।
तत्र पाण्डुसुतैः सार्धं भीष्मस्य विजयं प्रति ॥ ६.११४.४३ ॥
అప్పుడు కౌరవులకు భయంకరమైన యుద్ధం ఆరంభమైంది. అక్కడ పాండుపుత్రులతో కలిసి, భీష్ముని విజయం కోసం.
6.114.44
तावकानां जये भीष्मो ग्लह आसीद्विशांपते ।
तत्र हि द्यूतमासक्तं विजयायेतराय वा ॥ ६.११४.४४ ॥
ఓ రాజా, మీ వారి విజయానికి భీష్ముడే పందెముగా ఉన్నాడు. అక్కడ నిజంగా జూదం విజయం కోసమో లేదా దానికి విరుద్ధమైన దాని కోసమో పందెం వేయబడింది.
6.114.45
धृष्टद्युम्नस्तु राजेन्द्र सर्वसैन्यान्यचोदयत् ।
अभ्यद्रवत गाङ्गेयं मा भैष्ट रथसत्तमाः ॥ ६.११४.४५ ॥
కానీ ఓ రాజేంద్రా, ధృష్టద్యుమ్నుడు సమస్త సేనలను ప్రేరేపించాడు: "గంగాపుత్రుడిపై దాడి చేయండి. భయపడకండి, శ్రేష్ఠ రథికులారా!"
6.114.46
सेनापतिवचः श्रुत्वा पाण्डवानां वरूथिनी ।
भीष्मं समभ्ययात्तूर्णं प्राणांस्त्यक्त्वा महाहवे ॥ ६.११४.४६ ॥
సేనాపతి మాటలు విని, పాండవుల శ్రేష్ఠ సేన మహాయుద్ధంలో ప్రాణాలను విడిచి వేగంగా భీష్ముని వైపు ముందుకు సాగింది.
6.114.47
भीष्मोऽपि रथिनां श्रेष्ठः प्रतिजग्राह तां चमूम् ।
आपतन्तीं महाराज वेलामिव महोदधिः ॥ ६.११४.४७ ॥
రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు కూడా ఆ సేనను ఎదుర్కొన్నాడు, అది తనపై దూకివచ్చింది, ఓ మహారాజా, మహాసముద్రం తీరాన్ని ఎదుర్కొన్నట్లు.