മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.114.1
अर्जुनस्तु रणे शल्यं यतमानं महारथम् ।
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११४.१ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതുന്ന മഹാരഥൻ ശല്യനെ അർജ്ജുനൻ വളഞ്ഞ പർവങ്ങളുള്ള ശരങ്ങൾകൊണ്ട് സമരത്തിൽ മറച്ചു.
6.114.2
सुशर्माणं कृपं चव त्रिभीस्त्रिभिरविध्यत ।
प्राग्ज्योतिषं च समरे सैन्धवं च जयद्रथम् ॥ ६.११४.२ ॥
സുശർമ്മനെയും കൃപനെയും മൂന്നുവീതം ശരങ്ങളാൽ അവൻ തുളച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷ രാജാവിനെയും സിന്ധുരാജാവായ ജയദ്രഥനെയും അതുപോലെ തുളച്ചു.
6.114.3
चित्रसेनं विकर्णं च कृतवर्माणमेव च ।
दुर्मर्षणं च राजेन्द्र ह्यावन्त्यौ च महारथौ ॥ ६.११४.३ ॥
ചിത്രസേനനെയും വികർണ്ണനെയും കൃതവർമ്മനെയും; രാജേന്ദ്രാ, ദുർമ്മർഷണനെയും അവന്തിയിലെ ഇരു മഹാരഥന്മാരെയും.
6.114.4
एकैकं त्रिभिरानर्च्छत्कङ्कबर्हिणवाजितैः ।
शरैरतिरथो युद्धे पीडयन्वाहिनीं तव ॥ ६.११४.४ ॥
അതിരഥനായ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ഓരോരുത്തരെയും കങ്കപ്പക്ഷിയുടെയും മയിൽപ്പീലിയുടെയും ചിറകുകളുള്ള മൂന്നു ശരങ്ങളാൽ അടിച്ചു; നിന്റെ സേനയെ പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
6.114.5
जयद्रथो रणे पार्थं विद्ध्वा भारत सायकैः ।
भीमं विव्याध तरसा चित्रसेनरथे स्थितः ॥ ६.११४.५ ॥
ഹേ ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ ജയദ്രഥൻ പാർത്ഥനെ ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു; ചിത്രസേനന്റെ രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ ഭീമനെയും തുളച്ചു.
6.114.6
शल्यश्च समरे जिष्णुं कृपश्च रथिनां वरः ।
विव्याधाते महाराज बहुधा मर्ममेदिभिः ॥ ६.११४.६ ॥
ശല്യനും രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃപനും യുദ്ധത്തിൽ ജിഷ്ണുവിനെ (അർജ്ജുനനെ), ഹേ മഹാരാജാ, മർമ്മം തുളയ്ക്കുന്ന ശരങ്ങളാൽ പലവിധം തുളച്ചു.
6.114.7
चित्रसेनादयश्चैव पुत्रास्तव विशांपते ।
पञ्चाभिः पञ्चभिस्तूर्णं सुंयुगे निशितैः शरैः ॥ ६.११४.७ ॥
ജനാധിപാ, ചിത്രസേനൻ തുടങ്ങിയ നിന്റെ പുത്രന്മാരും നല്ല യുദ്ധത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ വേഗത്തിൽ അഞ്ചഞ്ചു വീതം എയ്തു.
6.114.8
आजघ्नुरर्जुनं सङ्ख्ये भीमसेनं च मारिष ।
तौ तत्र रथिनां श्रेष्ठौ कौन्तेयौ भरतर्षभौ ॥ ६.११४.८ ॥
മാരിഷാ, അവർ യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനെയും ഭീമസേനനെയും ആക്രമിച്ചു; അവിടെ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ, കുന്തിയുടെ ഇരുപുത്രന്മാരായ, ഭരതകുലത്തിലെ രണ്ടു കാളകളായ ആ ഇരുവരും (പ്രഹരമേറ്റു).
6.114.9
अपीडयेतां समरे त्रिगर्तानां महद्बलम् ।
सुशर्माणि रणे पार्थं शरैर्नवभिराशुगैः ॥ ६.११४.९ ॥
ആ ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ ത്രിഗർത്തരുടെ മഹാസേനയെ പീഡിപ്പിച്ചു; രണത്തിൽ സുശർമ്മനെയും പാർത്ഥനെയും വേഗത്തിൽ പായുന്ന ഒമ്പത് ശരങ്ങളാൽ (പീഡിപ്പിച്ചു).
6.114.10
ननाद बलवन्नादं त्रासयानो महद्बलम् ।
अन्ये च रथिनः शूरा भीमसेनधनञ्जयौ ॥ ६.११४.१० ॥
അവൻ (ഭീമസേനൻ) മഹാസേനയെ ഭയപ്പെടുത്തി ശക്തമായ ഗർജ്ജനം മുഴക്കി; മറ്റു ശൂരരായ രഥികളും, ഭീമസേനനും ധനഞ്ജയനും (ഗർജ്ജിച്ചു).
6.114.11
विव्यधुर्निशितैर्बाणै रुक्मपुङ्खैरजिह्मगैः ।
तेषां च रथिनां मध्ये कौन्तेयौ भरतर्षभौ ॥ ६.११४.११ ॥
(അവർ) മൂർച്ചയുള്ള, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, നേരെ പായുന്ന ശരങ്ങളാൽ (തുളച്ചു); ആ രഥികളുടെ നടുവിൽ കുന്തിയുടെ ഇരുപുത്രന്മാരും ഭരതകുലത്തിലെ രണ്ടു കാളകളും (നിന്നു).
6.114.12
क्रीडमानौ रथोदारौ चित्ररूपौ व्यदृश्यताम् ।
आमिषेप्सू गवां मध्ये सिंहाविव मदोत्कटौ ॥ ६.११४.१२ ॥
രഥങ്ങളിൽ ഉദാരരായ ആ ഇരുവരും വിചിത്ര രൂപികളായി കളിക്കുന്നവരെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു; പശുക്കൾക്കിടയിൽ മാംസം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, മദോന്മത്തരായ രണ്ടു സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ (കാണപ്പെട്ടു).
6.114.13
छित्त्वा धनूंषि शूराणां शरांश्च बहुधा रणे ।
पातयामासतुर्वीरौ शिरांसि शतशो नृणाम् ॥ ६.११४.१३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വീരന്മാരുടെ വില്ലുകളും അമ്പുകളും പലവിധത്തിൽ മുറിച്ച്, ആ രണ്ടു വീരന്മാർ നൂറുകണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ തലകൾ വീഴ്ത്തി.
6.114.14
रथाश्च बहवो भग्ना हयाश्च शतशो हताः ।
गजाश्च सगजारोहाः पेतुरुर्व्यां महाहवे ॥ ६.११४.१४ ॥
പല രഥങ്ങളും തകർന്നു, നൂറുകണക്കിന് കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു, ആനകൾ പാപ്പാന്മാരോടൊപ്പം ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ നിലത്തുവീണു.
6.114.15
रथिनः सादिनश्चापि तत्रतत्र निषूदिताः ।
दृश्यन्ते बहवो राजन्वेषमानाः समन्ततः ॥ ६.११४.१५ ॥
രാജാവേ, രഥികളും കുതിരപ്പടയാളികളും അവിടെയിവിടെയായി കൊല്ലപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് കാണുന്നു; പലരും ചുറ്റും പിടഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
6.114.16
हतैर्गजपदात्योघैर्वाजिभिश्च निषूदितैः ।
रथैश्च बहुधा भग्नैः समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.११४.१६ ॥
കൊല്ലപ്പെട്ട ആനകളും കാലാൾപ്പടയുടെ കൂട്ടങ്ങളും കുതിരകളും പലവിധത്തിൽ തകർന്ന രഥങ്ങളും കൊണ്ട് ഭൂമി പൂർണ്ണമായി മൂടപ്പെട്ടു.
6.114.17
छत्रैश्च बहुधा च्छिन्नैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
अङ्कुशैरपविद्धैश्च परिस्तोमैश्च भारत ॥ ६.११४.१७ ॥
ഭാരതാ, പലവിധത്തിൽ മുറിഞ്ഞ കുടകൾ, വീഴ്ത്തപ്പെട്ട കൊടികൾ, എറിയപ്പെട്ട അങ്കുശങ്ങൾ, ആനകളുടെ അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവയാലും (ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു).
6.114.18
केयूरैरङ्गदैर्हारै राङ्कवैर्मृदितैस्तथा ।
उष्णीषैर्ऋष्टिभिश्चैव चामरव्यजनैरपि ॥ ६.११४.१८ ॥
കേയൂരങ്ങൾ, അംഗദങ്ങൾ, ഹാരങ്ങൾ, ചതഞ്ഞ രാങ്കവ വസ്ത്രങ്ങൾ, തലപ്പാവുകൾ, കുന്തങ്ങൾ, ചാമരങ്ങൾ, വീശുപങ്ക ങ്ങൾ എന്നിവയാലും (ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു).
6.114.19
तत्रतत्रापविद्धैश्च बाहुभिश्चन्दनोक्षितैः ।
ऊरुभिश्च नरेन्द्राणां समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.११४.१९ ॥
അവിടെയുമിവിടെയും എറിയപ്പെട്ട, ചന്danaം പുരട്ടിയ ഭുജങ്ങളാലും രാജാക്കന്മാരുടെ തുടകളാലും ഭൂമി പൂർണ്ണമായി മൂടപ്പെട്ടു.
6.114.20
तत्राद्भुतमपश्याम रणे पार्थस्य विक्रमम् ।
शरैः संवार्य तान्वीरान्यज्जघान महाबलः ॥ ६.११४.२० ॥
അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥന്റെ അദ്ഭുതപരാക്രമം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; ആ മഹാബലൻ അമ്പുകളാൽ ആ വീരന്മാരെ തടഞ്ഞു വധിച്ചു.
6.114.21
पुत्रस्तु तव तं दृष्ट्वा भीमार्जुनपराक्रमम् ।
गाङ्गेयस्य रथाभ्याशमुपजग्मे महाबलः ॥ ६.११४.२१ ॥
നിന്റെ പുത്രൻ ഭീമാർജ്ജുനന്മാരുടെ പരാക്രമം കണ്ടു; ആ മഹാബലൻ ഗാംഗേയന്റെ (ഭീഷ്മരുടെ) രഥത്തിനടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
6.114.22
कृपश्च कृतवर्मा च सैन्धवश्च जयद्रथः ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ नाजहुः संयुगं तदा ॥ ६.११४.२२ ॥
കൃപനും കൃതവർമ്മാവും സിന്ധുരാജാവ് ജയദ്രഥനും അവന്തിയിലെ വിന്ദാനുവിന്ദന്മാരും അപ്പോൾ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.
6.114.23
ततो भीमो महेष्वासः फल्गुनश्च महारथः ।
कौरवाणां चमूं घोरां भृशं दुद्रुवतू रणे ॥ ६.११४.२३ ॥
അപ്പോൾ മഹാധനുർധാരിയായ ഭീമനും മഹാരഥനായ ഫൽഗുനനും (അർജുനൻ) യുദ്ധത്തിൽ കൗരവ സേനയുടെ ഭയങ്കര സൈന്യത്തെ കഠിനമായി ആക്രമിച്ചു.
6.114.24
ततो बर्हिणवाजानामयुतान्यर्बुदानि च ।
धनञ्जयरथे तूर्णं पातयन्ति स्म भूमिपाः ॥ ६.११४.२४ ॥
അപ്പോൾ ഭൂപാലന്മാർ ധനഞ്ജയന്റെ (അർജുനന്റെ) രഥത്തിൽ മയിൽപ്പീലി അമ്പുകൾ പതിനായിരവും കോടികളും വേഗത്തിൽ വീഴ്ത്തി.
6.114.25
ततस्तञ्शरजालेन सन्निवार्य महारथान् ।
पार्थः समन्तात्समरे प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ६.११४.२५ ॥
അപ്പോൾ പാർത്ഥൻ ശരജാലംകൊണ്ട് ആ മഹാരഥന്മാരെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും തടഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ അവരെ മൃത്യുവിലേക്ക് അയച്ചു.
6.114.26
शल्यस्तु समरे जिष्णुं क्रीडन्निव महारथः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११४.२६ ॥
എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ മഹാരഥൻ ശല്യൻ കളിക്കുന്നതുപോലെ കോപത്തോടെ ജിഷ്ണുവിന്റെ (അർജ്ജുനന്റെ) മാറിൽ വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.
6.114.27
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा हस्तावापं च पञ्चभिः ।
अथैनं सायकैस्तीक्ष्णैर्भृशं विव्याध मर्मणि ॥ ६.११४.२७ ॥
പാർത്ഥൻ അവന്റെ വില്ലും കൈയുറയും അഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുറിച്ചശേഷം, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ മർമ്മസ്ഥാനത്ത് കഠിനമായി തുളച്ചു.
6.114.28
अथान्यद्धनुरादाय समरे भारसाधनम् ।
मद्रेश्वरो रणे जिष्णुं ताडयामास रोषितः ॥ ६.११४.२८ ॥
അപ്പോൾ മദ്രേശ്വരനായ ശല്യൻ യുദ്ധഭാരം താങ്ങാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ ജിഷ്ണുവിനെ (അർജ്ജുനനെ) പ്രഹരിച്ചു.
6.114.29
त्रिभिः शरैर्महाराज वासुदेवं कच पञ्चभिः ।
भीमसेनं च नवभिर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११४.२९ ॥
മഹാരാജാവേ! അവൻ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വാസുദേവനെയും, അഞ്ചുകൊണ്ട് ഭീമസേനനെയും, ഒമ്പതുകൊണ്ട് അവരുടെ ഭുജങ്ങളിലും മാറിലും പ്രഹരിച്ചു.
6.114.30
ततो द्रोणो महाराज मागधश्च महारथः ।
दुर्योधनसमादिष्टौ तं देशमुपजग्मतुः ॥ ६.११४.३० ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ! ദ്രോണനും മഹാരഥനായ മാഗധനും ദുര്യോധനന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ പ്രദേശത്തേക്ക് എത്തി.
6.114.31
यत्र पार्थो महाराज भीमसेनश्च पाण्डवः ।
कौरव्यस्य महासेनां जघ्नुतुः सुमहारथौ ॥ ६.११४.३१ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, പാർത്ഥനും പാണ്ഡവനായ ഭീമസേനനും ആ ഇരു മഹാരഥന്മാരും കൗരവന്റെ മഹാസേനയെ സംഹരിച്ചു.
6.114.32
जयत्सेनस्तु समरे भीमं भीमायुधं युधि ।
विव्याध निशितैर्बाणैरष्टभिर्भरतर्षभ ॥ ६.११४.३२ ॥
എന്നാൽ ജയത്സേനൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരായുധനായ ഭീമനെ എട്ടു മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു, ഹേ ഭരതർഷഭ.
6.114.33
तं भीमो दशभिर्विद्धा पुनर्वीव्याध पञ्चभिः ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ६.११४.३३ ॥
ഭീമൻ അവനെ പത്ത് ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു, പിന്നെയും അഞ്ചെണ്ണംകൊണ്ട് തുളച്ചു; അവന്റെ സാരഥിയെ ഭല്ലംകൊണ്ട് രഥനീഡത്തിൽനിന്ന് വീഴ്ത്തി.
6.114.34
उद्भ्रांतैस्तुरगैः सोऽथ द्रवमाणैः समन्ततः ।
मागधोऽपसृतो राजा सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.११४.३४ ॥
അപ്പോൾ ആ മാഗധരാജാവ് ഭ്രാന്തരായ കുതിരകളാൽ നാലുപാടും ഓടിക്കപ്പെട്ട്, സർവസൈന്യവും നോക്കിനിൽക്കെ പിന്മാറി.
6.114.35
द्रोणश्च विवरं दृष्ट्वा भीमसेनं शिलीमुखैः ।
विव्याध बाणैर्निशितैः पञ्चषष्टिभिरायसैः ॥ ६.११४.३५ ॥
ദ്രോണൻ അവസരം കണ്ട് ഭീമസേനനെ ശിലീമുഖങ്ങളാലും മൂർച്ചയുള്ള അറുപത്തഞ്ച് ഇരുമ്പ് ബാണങ്ങളാലും തുളച്ചു.
6.114.36
तं भीमः समरश्लाघी गुरुं पितृसमं रणे ।
विव्याध पञ्चभिर्भल्लैस्तथा षष्ट्या च भारत ॥ ६.११४.३६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ സ്വന്തം വീര്യത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന ഭീമൻ, യുദ്ധത്തിൽ പിതാവിനു സമനായ ഗുരുവായ ദ്രോണനെ അഞ്ച് ഭല്ലങ്ങളാലും അറുപതിനാലും തുളച്ചു, ഹേ ഭാരത.
6.114.37
अर्जुनस्तु सुशर्माणं विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
व्यधमत्तस्य तत्सैन्यं महाभ्राणि यथाऽनिलः ॥ ६.११४.३७ ॥
അർജുനൻ സുശർമ്മാവിനെ അനേകം ഇരുമ്പുബാണങ്ങളാൽ തുളച്ച്, കാറ്റ് വലിയ മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ അവന്റെ സൈന്യത്തെ ചിതറിച്ചു.
6.114.38
ततो भीष्मश्च राज च कौसल्यश्च बृहद्बलः ।
समवर्तन्त संक्रुद्धा भीमसेनधनञ्जयौ ॥ ६.११४.३८ ॥
അപ്പോൾ ഭീഷ്മനും രാജാവും മഹാബലനായ കൗസല്യനും കോപത്തോടെ മുന്നേറി ഭീമസേനനും ധനഞ്ജയനുമായി എതിരിട്ടു.
6.114.39
तथैव पाण्डवाः शूरा धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
अभ्यद्रवन्रणे भीष्मं व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ ६.११४.३९ ॥
അതുപോലെ ശൂരരായ പാണ്ഡവരും പൃഷതപുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും യുദ്ധത്തിൽ തുറന്ന വായുള്ള യമനെപ്പോലെ ഭീഷ്മന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.114.40
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
अभ्यद्रवत संहृष्टो भयं त्यक्त्वा महारथात् ॥ ६.११४.४० ॥
ശിഖണ്ഡി ഭരതരുടെ പിതാമഹനായ ഭീഷ്മരുടെ അടുത്തെത്തി, ആഹ്ലാദത്തോടെ ഭയം വെടിഞ്ഞ് ആ മഹാരഥന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു.
6.114.41
युधिष्ठिरमुखाः पार्थाः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
अयोधयन्रणे भीष्मं सहिताः सर्वसृञ्जयैः ॥ ६.११४.४१ ॥
യുധിഷ്ഠിരനെ മുൻനിർത്തിയ പാർത്ഥന്മാർ ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, എല്ലാ സൃഞ്ജയരോടും ചേർന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനോട് പോരാടി.
6.114.42
तथैव तावकाः सर्वे पुरस्कृत्य यतव्रतम् ।
शिखण्डिप्रमुखान्पार्थान्योधयन्ति स्म संयुगे ॥ ६.११४.४२ ॥
അതുപോലെ നിങ്ങളുടെ എല്ലാവരും വ്രതനിഷ്ഠനായ ഭീഷ്മരെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ശിഖണ്ഡിയെ മുഖ്യനാക്കിയ പാർത്ഥന്മാരോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
6.114.43
ततः प्रववृते युद्धं कौरवाणां भयावहम् ।
तत्र पाण्डुसुतैः सार्धं भीष्मस्य विजयं प्रति ॥ ६.११४.४३ ॥
അപ്പോൾ കൗരവർക്ക് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. അവിടെ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരോടൊപ്പം, ഭീഷ്മന്റെ വിജയം ലക്ഷ്യമാക്കി.
6.114.44
तावकानां जये भीष्मो ग्लह आसीद्विशांपते ।
तत्र हि द्यूतमासक्तं विजयायेतराय वा ॥ ६.११४.४४ ॥
രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ആളുകളുടെ വിജയത്തിൽ ഭീഷ്മനായിരുന്നു പണയം. അവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചൂത് വിജയത്തിനോ മറ്റുള്ളവർക്കോ വേണ്ടി പണയം വെച്ചിരുന്നു.
6.114.45
धृष्टद्युम्नस्तु राजेन्द्र सर्वसैन्यान्यचोदयत् ।
अभ्यद्रवत गाङ्गेयं मा भैष्ट रथसत्तमाः ॥ ६.११४.४५ ॥
എന്നാൽ രാജേന്ദ്രാ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ സർവ്വ സേനകളെയും പ്രേരിപ്പിച്ചു: "ഗംഗാപുത്രനെ ആക്രമിക്കുവിൻ. ഭയപ്പെടേണ്ട, ശ്രേഷ്ഠരഥികളേ!"
6.114.46
सेनापतिवचः श्रुत्वा पाण्डवानां वरूथिनी ।
भीष्मं समभ्ययात्तूर्णं प्राणांस्त्यक्त्वा महाहवे ॥ ६.११४.४६ ॥
സേനാപതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പാണ്ഡവരുടെ ശ്രേഷ്ഠസേന മഹായുദ്ധത്തിൽ പ്രാണൻ ത്യജിച്ച് വേഗം ഭീഷ്മനെ നേരിട്ടു.
6.114.47
भीष्मोऽपि रथिनां श्रेष्ठः प्रतिजग्राह तां चमूम् ।
आपतन्तीं महाराज वेलामिव महोदधिः ॥ ६.११४.४७ ॥
രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മനും ആ സേനയെ നേരിട്ടു, അത് ചാടി വീഴുമ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, മഹാസമുദ്രം തീരത്തെ നേരിടുന്നതുപോലെ.