ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.14.1
कथं कुरूणामृषभो हतो भीष्मः शिखण्डिना ।
कथं रथार्त्स न्यपतित्पिता मे वासवोपमः ॥ ६.१४.१ ॥
ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು? ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ನನ್ನ ತಂದೆ ರಥದಿಂದ ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದನು?
6.14.2
कथमाचक्ष्व मे योधा हीना भीष्मेण संजय ।
बलिना देवकल्पेन गुर्वर्थे ब्रह्मचारिणा ॥ ६.१४.२ ॥
ಸಂಜಯ, ದೇವಸಮಾನನೂ ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಗುರುವಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯೂ ಆದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನನ್ನ ಯೋಧರು ಹೇಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳು.
6.14.3
तस्मिन्हते महाप्राज्ञे महेष्वासे महाबले ।
महासत्वे नरव्याघ्रे किमु आसीन्मनस्तव ॥ ६.१४.३ ॥
ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಮಹಾಬಲ, ಮಹಾಸತ್ವ, ನರವ್ಯಾಘ್ರನು ಹತನಾದಾಗ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗಿತ್ತು?
6.14.4
आर्तिं परामाविशति मनः शंससि मे हतम् ।
कुरूणामृषभं वीरमकम्पं पुरुषर्षभम् ॥ ६.१४.४ ॥
ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀವ ವೇದನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕುರುಗಳ ವೃಷಭನೂ, ಅಚಲ ವೀರನೂ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಹತನಾದನೆಂದು ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ.
6.14.5
के तं यान्तमनुप्राप्ताः के वास्यसन्पुरोगमाः ।
केऽतिष्ठन्के न्यवर्तन्त केऽन्ववर्तन्त सञ्जय ॥ ६.१४.५ ॥
ಸಂಜಯ, ಅವನು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದವರು ಯಾರು, ಮುಂದೆ ನಡೆದವರು ಯಾರು, ನಿಂತವರು ಯಾರು, ಹಿಂದಿರುಗಿದವರು ಯಾರು, ಅನುಸರಿಸಿದವರು ಯಾರು?
6.14.6
के शूरा रथशार्दूलमद्भुतं क्षत्रियर्षभम् ।
तथाऽनीकं गाहमानं सहसा पृष्ठतोऽन्वयुः ॥ ६.१४.६ ॥
ರಥಶಾರ್ದೂಲ, ಅದ್ಭುತ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವೃಷಭನು ಸೈನ್ಯದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯಾವ ಶೂರರು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋದರು?
6.14.7
यस्तमोर्क इवापोहन्परसैन्यममित्रहा ।
सहस्ररश्मिप्रतिमः परेषां भयमादधत् ॥ ६.१४.७ ॥
ಸೂರ್ಯನು ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವಂತೆ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಓಡಿಸಿದವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು, ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳ ಸೂರ್ಯನಂತಿರುವವನು, ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವನು.
6.14.8
अकरोद्दुष्करं कर्म रणे पाण्डुसुतेषु यः ।
ग्रसमानमनीकानि य एनं पर्यवारयन् ॥ ६.१४.८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ವಿರುದ್ಧ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದವನು, ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿದ್ದವನು; ಅವರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
6.14.9
कृतिनं तं दुराधर्षं सञ्जयास्य त्वमन्तिके ।
कथं शान्तनवं युद्धे पाण्डवाः प्रत्यवारयन् ॥ ६.१४.९ ॥
ಸಂಜಯ, ನೀನು ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದೆ; ಕೌಶಲ್ಯವಂತನೂ ಎದುರಿಸಲಾಗದವನೂ ಆದ ಆ ಶಾಂತನವನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಹೇಗೆ ತಡೆದರು?
6.14.10
निकृन्तन्तमनीकानि शरदंष्ट्रं मनस्विनम् ।
चापव्यात्ताननं घोरमसिजिह्वं दुरासदम् ॥ ६.१४.१० ॥
ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವವನು, ಬಾಣಗಳೇ ಹಲ್ಲುಗಳಾದವನು, ಮನಸ್ವಿ, ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಾಯಿ ತೆರೆದವನು, ಘೋರ, ಖಡ್ಗವೇ ನಾಲಿಗೆಯಾದವನು, ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದವನು.
6.14.11
अनर्हं पुरुषव्याघ्रं ह्रीमन्तमपराजितम् ।
पातयामास कौन्तेयः कथं तमजितं युधि ॥ ६.१४.११ ॥
ಅರ್ಹನಲ್ಲದವನು, ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳವನು, ಅಪರಾಜಿತನಾದವನನ್ನು ಕೌಂತೇಯನು ಬೀಳಿಸಿದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದ ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೀಳಿಸಿದ?
6.14.12
उग्रधन्वानमुग्रेषुं वर्तमानं रथोत्तमे ।
परेषामुत्तमाङ्गानि प्रचिन्वन्तमथेषुभिः ॥ ६.१४.१२ ॥
ಭಯಂಕರ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ, ಭಯಂಕರ ಬಾಣಗಳುಳ್ಳವನು, ಉತ್ತಮ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನು; ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ತಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವನು.
6.14.13
पाण्डवानां महत्सैन्यं यं दृष्ट्वोद्यतमाहवे ।
कालाग्निमिव दुर्धर्षं समचेष्टत नित्यशः ॥ ६.१४.१३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದ ಪಾಂಡವರ ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ದುರ್ಧರ್ಷವಾದದ್ದು ಸದಾ ಚಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
6.14.14
परिकृष्य स सेनां तु दशरात्रमनीकहा ।
दगामास्तमिवादित्यः कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.१४.१४ ॥
ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು; ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತನಾದಂತೆ ಅವನು ಮರೆಯಾದನು.
6.14.15
यः स शक्र इवाक्षय्यं वर्षं शरमयं क्षिपन् ।
जघान युधि योधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः ॥ ६.१४.१५ ॥
ಇಂದ್ರನಂತೆ ಅಕ್ಷಯವಾದ ಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ಸುರಿಸಿದ ಅವನು, ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯೋಧರ ಒಂದು ಅರ್ಬುದವನ್ನು (ನೂರು ಕೋಟಿ) ಸಂಹರಿಸಿದನು.
6.14.16
स शेते निहतो भूमौ वातभुग्न इव द्रुमः ।
मम दुर्मन्त्रितेनाजौ यथा नार्हति भारतः ॥ ६.१४.१६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿ, ಗಾಳಿಗೆ ಮುರಿದ ಮರದಂತೆ ಅವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ—ನನ್ನ ದುರ್ಮಂತ್ರಣೆಯಿಂದ; ಭಾರತನಿಗೆ (ಭೀಷ್ಮ) ಅದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
6.14.17
कथं शान्तनवं दृष्ट्वा पाण्डवानामनीकिनी ।
प्रहर्तुमशकत्तत्र भीष्मं भीमपराक्रमम् ॥ ६.१४.१७ ॥
ಶಂತನುವಿನ ಮಗನಾದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು, ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತವಾಯಿತು?
6.14.18
कथं भीष्मेण संग्रामं प्राकुर्वन्पाण्डुनन्दनाः ।
कथं च नाजयद्भीष्मो द्रोणे जीवति सञ्जय ॥ ६.१४.१८ ॥
ಭೀಷ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿದರು? ಸಂಜಯ, ದ್ರೋಣನು ಜೀವಿಸಿರುವಾಗ ಭೀಷ್ಮನು ಏಕೆ ಜಯಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ?
6.14.19
कृपे सन्निहिते तत्र भरद्वाजात्मजे तथा ।
भीष्मः प्रहरतां श्रेष्ठः कथं स निधनं गतः ॥ ६.१४.१९ ॥
ಕೃಪನು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು, ಭರದ್ವಾಜನ ಮಗನೂ ಇದ್ದನು; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಗೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು?
6.14.20
कथं चातिरथस्तेन पाञ्चाल्येन शिखण्डिना ।
भीष्मो विनिहतो युद्धे देवैरपि दुरासदः ॥ ६.१४.२० ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಅತಿರಥ ಭೀಷ್ಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಂಚಾಲ ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
6.14.21
यः स्पर्धते रणे नित्यं जामदग्न्यं महाबलम् ।
अजितं जामदग्न्येन शक्रतुल्यपराक्रमम् ॥ ६.१४.२१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ (ಪರಶುರಾಮ) ನೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದವನು; ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗನಿಂದಲೂ ಜಯಿಸಲಾಗದವನು; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನು.
6.14.22
तं हतं समरे भीष्मं महारथकुलोदितम् ।
सञ्जयाचक्ष्व मे वीरं येन शर्म न विद्महे ॥ ६.१४.२२ ॥
ಸಂಜಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದ, ಮಹಾರಥ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆ ವೀರ ಭೀಷ್ಮನ ಕುರಿತು ನನಗೆ ಹೇಳು; ಆತನ ಮರಣದಿಂದ ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
6.14.23
मामकाः के महेष्वासा नाजहुः सञ्जयाच्युतम् ।
दुर्योधनसमादिष्टाः के वीराः पर्यवारयन् ॥ ६.१४.२३ ॥
ಸಂಜಯ, ನನ್ನ ಪಕ್ಷದ ಯಾವ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರು ಆ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು (ಭೀಷ್ಮನನ್ನು) ತೊರೆಯಲಿಲ್ಲ? ದುರ್ಯೋಧನನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಯಾವ ವೀರರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು?
6.14.24
यच्छिखण्डिमुखाः सर्वे पाण्डवा भीष्ममभ्ययुः ।
कच्चित्ते कुरवः सर्वे नाजहुः सञ्जयाच्युतम् ॥ ६.१४.२४ ॥
ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲ ಪಾಂಡವರು ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದಾಗ, ಸಂಜಯ, ನಿನ್ನ ಕೌರವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ತೊರೆಯಲಿಲ್ಲವೇ?
6.14.25
अश्मसारमयं नूनं हृदयं मुदृढं मम ।
यच्छ्रुत्वा पुरुषव्याघ्रं हतं भीष्मं न दीर्यते ॥ ६.१४.२५ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಕಬ್ಬಿಣ-ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿಯೂ ಅದು ಒಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
6.14.26
यस्मिन्सत्यं च मेधा च नीतिश्च भरतर्षभे ।
अप्रमेयाणि दुर्धर्षे कथं स निहतो युधि ॥ ६.१४.२६ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿದ್ದವೋ, ಆ ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅಜೇಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
6.14.27
मौर्वीघोषस्तनयुत्नुः पृषत्कपृषतो महान् ।
धनुर्ह्रादमहाशब्दो महामेघ इवोन्नतः ॥ ६.१४.२७ ॥
ಬಿಲ್ಲಿನ ದಾರದ ಟಂಕಾರ ಗುಡುಗಾಗಿತ್ತು, ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಮಹತ್ತಾಗಿತ್ತು; ಬಿಲ್ಲಿನ ಘೋಷ ಮಹಾಶಬ್ದವಾಗಿ, ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿದ ಮಹಾಮೇಘದಂತಿತ್ತು.
6.14.28
योऽभ्यवर्षत कौन्तेयान्सपाञ्चालान्ससृञ्जयान् ।
निघ्नन्परथान्वीरो दानवानिव वज्रभृत् ॥ ६.१४.२८ ॥
ಕುಂತಿಯ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ, ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರ ಸಹಿತ ಮಳೆಗರೆದ ವೀರನು, ರಥಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು, ವಜ್ರಧಾರಿ ದಾನವರನ್ನು ಹೊಡೆದಂತೆ.
6.14.29
इष्वस्त्रसागरं घोरं बाणग्रहं दुरासदम् ।
कार्मुकोर्मिणमक्षय्यमद्वीपं चलमप्लवम् ॥ ६.१४.२९ ॥
ಬಾಣ-ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಘೋರ ಸಾಗರ, ಬಾಣಗಳೇ ಮೊಸಳೆಗಳು, ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದು; ಬಿಲ್ಲೇ ಅಲೆಗಳು, ಅಕ್ಷಯ, ದ್ವೀಪವಿಲ್ಲದ, ಚಂಚಲ, ದೋಣಿಯಿಲ್ಲದ.
6.14.30
गदासिमकरावासं हयावर्त्तं गजाकुलम् ।
पदातिमत्स्यकलिलं शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनम् ॥ ६.१४.३० ॥
ಗದೆ-ಕತ್ತಿಗಳೇ ಮಕರಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ, ಕುದುರೆಗಳೇ ಸುಳಿಗಳು, ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಕಾಲಾಳುಗಳೇ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಕಲಕಿದ, ಶಂಖ-ದುಂದುಭಿಯ ನಿನಾದದ.
6.14.31
हयान्गजपदातींश्च रथांश्च तरसा बहून् ।
निमञ्जयन्तं समरे परवीरापहारिणम् ॥ ६.१४.३१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಆನೆಗಳನ್ನು, ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನು, ಅನೇಕ ರಥಗಳನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಮುಳುಗಿಸುತ್ತಾ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವನನ್ನು [ಭೀಷ್ಮನನ್ನು].
6.14.32
विदह्यमानं कोपेन तेजसा च परंतपम् ।
वेलेव मकरावासं के वीराः पर्यवारयन् ॥ ६.१४.३२ ॥
ಕೋಪ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ [ಭೀಷ್ಮನನ್ನು], ಮಕರಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಸಾಗರವನ್ನು ತೀರ ಸುತ್ತುವಂತೆ, ಯಾವ ವೀರರು ಸುತ್ತುವರಿದರು?
6.14.33
भीष्मो यदकरोत्कर्म समरे सञ्जयारिहा ।
दुर्योधनहितार्थाय के तस्यास्य पुरोऽभवन् ॥ ६.१४.३३ ॥
ಸಂಜಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು, ದುರ್ಯೋಧನನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತ ವೀರರು ಯಾರೆಂಬುದನ್ನು [ಹೇಳು].
6.14.34
के रक्षन्दक्षिणं चक्रं भीष्मस्यामिततेजसः ।
पृष्ठतः के परान्वीरानपासेधन्यतव्रताः ॥ ६.१४.३४ ॥
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ ಭೀಷ್ಮನ ಬಲ ಚಕ್ರವನ್ನು (ವ್ಯೂಹವನ್ನು) ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಿಂದಿನಿಂದ ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಓಡಿಸಿದ ಧನ್ಯವ್ರತ ವೀರರು ಯಾರು?
6.14.35
के पुरस्तादवर्तन्त रक्षन्तो भीष्ममन्तिके ।
के रक्षन्नुत्तरं चक्रं वीरा वीरकस्य युध्यतः ॥ ६.१४.३५ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವರು ಯಾರು, ವೀರಕನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ವೀರರು ಉತ್ತರ ಚಕ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವರು ಯಾರು?
6.14.36
वामे चक्रे वर्तमानाः केऽघ्नन्सञ्जय सृञ्जयान् ।
अग्नतोऽग्न्यमनीकेषु केऽभ्यरक्षन्दुरासदम् ॥ ६.१४.३६ ॥
ಸಂಜಯ, ಎಡ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸೃಂಜಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವರು ಯಾರು, ಅಗ್ನಿ-ಸೇನೆಗಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ದುರಾಸದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವರು ಯಾರು?
6.14.37
पार्श्वतः केऽभ्यरक्षन्त गच्छन्तो दुर्गमां गतिम् ।
समूहे के परान्वीरान्प्रत्ययुध्यन्त सञ्जय ॥ ६.१४.३७ ॥
ಸಂಜಯ, ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವರು ಯಾರು? ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ವೀರರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿದವರು ಯಾರು?
6.14.38
रक्ष्यमाणः कथं वीरैर्गोप्यमानाश्च तेन ते ।
दुर्जयानामनीकानि नाजयंस्तरसा युधि ॥ ६.१४.३८ ॥
ವೀರರಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ, ಅವರಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಜಯ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಏಕೆ ಗೆಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲ?
6.14.39
सर्वलोकेश्वरस्येव परमस्य प्रजापतेः ।
कथं प्रहर्तुमपि ते शेकुः सञ्जय पाण्डवाः ॥ ६.१४.३९ ॥
ಸಂಜಯ, ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರನಂತಹ ಪರಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಪಾಂಡವರು ಹೇಗೆ ಪ್ರಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು?
6.14.40
यस्मिन्द्वीपे समाश्वस्य युध्यन्ते कुरवः परैः ।
तं निमग्नं नरव्याघ्रं भीष्मं शंससि सञ्जय ॥ ६.१४.४० ॥
ಸಂಜಯ, ಯಾವ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕುರುಗಳು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೋ, ಆ ಮುಳುಗಿದ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ನೀನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
6.14.41
यस्य वीर्यं समाश्रित्य मम पुत्रो बृहद्बलः ।
न पाण्डवानगणयत्कथं स निहतः परैः ॥ ६.१४.४१ ॥
ಯಾರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನನ್ನ ಮಹಾಬಲಿ ಮಗ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲವೋ, ಆತ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
6.14.42
यः पुरा विबुधैः सर्वैः सहाये युद्धदुर्मदः ।
काङ्क्षितो दानवान्ध्नद्भिः पिता मम महाव्रतः ॥ ६.१४.४२ ॥
ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮದಗೊಂಡವನು, ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಾಗ ಬಯಸಲ್ಪಟ್ಟವನು — ಆತನೇ ನನ್ನ ತಂದೆ ಮಹಾವ್ರತ.
6.14.43
यस्मिज्जाते महावीर्ये शान्तनुर्लोकविश्रुतः ।
शोकं दैन्यं च दुःस्वं च प्राजहात्स च तत्क्षणे ॥ ६.१४.४३ ॥
ಯಾರು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾವೀರ್ಯ ಶಂತನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಶೋಕ, ದೈನ್ಯ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನೋ.
6.14.44
प्रोक्तं परायणं प्राज्ञं स्वधर्मनिरतं शुचिम् ।
वेदवेदाङ्गतत्वज्ञं कथं शंससि मे हतम् ॥ ६.१४.४४ ॥
ಆಶ್ರಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನು, ಶುಚಿ, ವೇದವೇದಾಂಗ ತತ್ತ್ವಜ್ಞ — ಅವನು ಹತನಾದನೆಂದು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ?
6.14.45
सर्वास्त्रविनयोपेतं शान्तं दान्तं मनस्विनम् ।
हतं शान्तनवं श्रुत्वा मन्ये शेषं हतं बलम् ॥ ६.१४.४५ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ವಿನಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶಾಂತ, ದಾಂತ, ಮನಸ್ವಿ ಶಾಂತನವ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಉಳಿದ ಸೈನ್ಯವೂ ಹತವಾಯಿತೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.14.46
धर्मादधर्मो बलवान्संप्राप्त इति मे मतिः ।
यत्र वृद्धं गुरुं हत्वा राज्यमिच्छन्ति पाण्डवाः ॥ ६.१४.४६ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಅಧರ್ಮ ಬಲವಾಯಿತು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಹಿರಿಯನೂ ಗುರುವೂ ಆದವನನ್ನು ಕೊಂದು ಪಾಂಡವರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
6.14.47
जामदग्न्यः पुरा रामः सर्वास्त्रविदनुत्तमः ।
अम्बार्थमुद्यतः सङ्ख्ये भीष्मेण युधि निर्जितः ॥ ६.१४.४७ ॥
ಹಿಂದೆ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ ರಾಮ, ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಅನುಪಮನು, ಅಂಬೆಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು; ಭೀಷ್ಮನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
6.14.48
तमिन्द्रसमकर्माणं ककुदं सर्वधन्विनाम् ।
हतं शंससि मे भीष्मं किं नु दुःखमतः परम् ॥ ६.१४.४८ ॥
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಕರ್ಮವುಳ್ಳ, ಎಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದನೆಂದು ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖ ಯಾವುದು?
6.14.49
असकृत्क्षत्रियव्राताः सङ्ख्ये येन विनिर्जिताः ।
जामदग्न्येन वीरेण परवीरनिघातिना।
न हतो यो महाबुद्धिः स हतोऽद्य शिखण्डिना ॥ ६.१४.४९ ॥
ಪರವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ವೀರ ಜಮದಗ್ನಿ ಪುತ್ರನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಮೂಹಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಅವನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ, ಇಂದು ಅವನು ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
6.14.50
तस्मान्नूनं महावीर्याद्भार्गवाद्युद्धदुर्मदात् ।
तेजोवीर्यबलैर्यूयाञ्शिखण्डी द्रुपदात्मजः ॥ ६.१४.५० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ, ಯುದ್ಧಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾದ ಭಾರ್ಗವನಿಗಿಂತ ತೇಜಸ್ಸು, ವೀರ್ಯ, ಬಲದಲ್ಲಿ ನೀವು — ದ್ರುಪದನ ಮಗ ಶಿಖಂಡಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ (ಅವನನ್ನು ಗೆದ್ದನು).
6.14.51
यः शूरं कृतिनं युद्धे सर्वशस्त्रविशारदम् ।
परमास्त्रविदं वीरं जघान भग्तर्षभम् ॥ ६.१४.५१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೂರ, ಕೌಶಲ್ಯವುಳ್ಳ, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ಪರಮಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ವೀರ ಭಗ್ನೃಷಭ (ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ) ನನ್ನು ಕೊಂದನು.
6.14.52
के वीरास्तममित्रघ्नमन्वयुः शस्त्रसंसदि ।
शंस मे तद्यथा चासीद्युद्भं भीष्मस्य पाण्डवैः ॥ ६.१४.५२ ॥
ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ) ಆ ಶತ್ರುಘಾತಕನನ್ನು ಯಾವ ವೀರರು ಅನುಸರಿಸಿದರು? ಭೀಷ್ಮನ ಯುದ್ಧ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗಾಯಿತು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.
6.14.53
योषेव हतवीरा मे सेन्म पुत्रस्य सञ्जय ।
अगोपमिव चोद्भ्रान्तं गोकुलं तद्बलं मम ॥ ६.१४.५३ ॥
ಸಂಜಯ, ನನ್ನ ಮಗನ ಸೇನೆ ವೀರರು ಹತರಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಂತಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ಆ ಬಲ ಗೋಪಾಲಕನಿಲ್ಲದ, ಚದುರಿದ ಗೋಸಮೂಹದಂತಾಗಿದೆ.
6.14.54
पौरुषं सर्वलोकस्य परं यस्मिन्महाहवे ।
परासक्ते च वस्तस्मिन्कथमासीन्मनस्तदा ॥ ६.१४.५४ ॥
ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಪರಮ ಪೌರುಷವಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಶತ್ರುವಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಆಗ ಹೇಗಿತ್ತು?
6.14.55
जीवितेऽप्यद्य सामर्थ्यं किमिवास्मासु सञ्जय ।
घातयित्वा महावीर्यं पितरं लोकधार्मिकम् ॥ ६.१४.५५ ॥
ಸಂಜಯ, ಮಹಾವೀರ್ಯನೂ ಲೋಕಧರ್ಮಪಾಲಕನೂ ಆದ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು (ಭೀಷ್ಮರನ್ನು) ಕೊಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಂದು ಯಾವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಳಿದಿದೆ?
6.14.56
अगाधे सलिले मग्नां नावं दृष्ट्वेव पारगाः ।
भीष्मे हते भृशं दुःखान्मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ६.१४.५६ ॥
ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದೋಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ದಡ ಸೇರಿದವರು ದುಃಖಿಸುವಂತೆ, ಭೀಷ್ಮರು ಹತರಾದ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.14.57
अद्रिसारमयं नूनं हृदयं मम सञ्जय ।
यच्छ्रुत्वा पुरुषव्याघ्रं हतं भीष्मं न दीर्यते ॥ ६.१४.५७ ॥
ಸಂಜಯ, ನನ್ನ ಹೃದಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಲ್ಲಿನ ಸಾರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿಯೂ ಅದು ಒಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ.
6.14.58
यस्मिन्नस्त्राणि मेधा च नीतिश्च पुरुषर्षभे ।
अप्रमेयाणि दुर्धर्षे कथं स निहतो युधि ॥ ६.१४.५८ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿದ್ದವೋ, ಆ ಪುರುಷರ್ಷಭ, ಅಜೇಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು?
6.14.59
न चास्त्रेण न शौर्येण तपसा मेधया न च ।
न धृत्या न पुनस्त्यागान्मृत्योः कश्चिद्विमुच्यते ॥ ६.१४.५९ ॥
ಅಸ್ತ್ರದಿಂದಲ್ಲ, ಶೌರ್ಯದಿಂದಲ್ಲ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಧೈರ್ಯದಿಂದಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ತ್ಯಾಗದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಯಾರೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
6.14.60
कालो नूनं महावीर्यः सर्वलोकदुरत्ययः ।
यत्र शान्तनवं भीष्मं हतं शंससि सञ्जय ॥ ६.१४.६० ॥
ಸಂಜಯ, ಕಾಲ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾವೀರ್ಯವುಳ್ಳದ್ದು, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೂ ದಾಟಲಾಗದ್ದು; ಅದರಿಂದಲೇ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದನೆಂದು ನೀನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ.
6.14.61
पुत्रशोकाभिसंतप्तो महद्दुःखमचिन्तयन् ।
आशंसेऽहं परं त्राणं भीष्माच्छान्तनुनन्दनात् ॥ ६.१४.६१ ॥
ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ ನಾನು, ಮಹಾದುಃಖವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಶಂತನುವಿನ ಮಗನಾದ ಭೀಷ್ಮನಿಂದ ಪರಮ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.14.62
यदादित्यमिवापश्यत्पतितं भ्रुवि सञ्जय ।
दुर्योधनः शान्तनवं किं तदा प्रत्यपद्मत ॥ ६.१४.६२ ॥
ಸಂಜಯ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನ ನೋಡಿದಾಗ ಅವನು ಆಗ ಏನು ಮಾಡಿದ?
6.14.63
नाहं स्वेषां परेषां वा बुद्ध्या सञ्जय चिन्तयन् ।
शेषं किंचित्प्रपश्यामि प्रत्यनीके महीक्षिताम् ॥ ६.१४.६३ ॥
ಸಂಜಯ, ನನ್ನವರನ್ನೋ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೋ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದರೂ, ವಿರುದ್ಧ ಸೇನೆಯ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
6.14.64
दारुणः क्षत्रधर्मोऽयमृषिभिः संप्रदर्शितः ।
यत्र शान्तनवं हत्वा राज्यमिच्छन्ति पाण्डवाः ॥ ६.१४.६४ ॥
ಋಷಿಗಳು ತೋರಿಸಿದ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮ ಕಠೋರವಾದದ್ದು; ಅದರಲ್ಲಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದು ಪಾಂಡವರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
6.14.65
वयं वा राज्यमिच्छामो घातयित्वा महाव्रतम् ।
क्षत्रधर्मे स्थिताः पार्था नापराध्यन्ति पुत्रकाः ॥ ६.१४.६५ ॥
ಅಥವಾ ನಾವು ಮಹಾವ್ರತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ; ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೇ.
6.14.66
एतदार्येण कर्तव्यं कृच्छ्रास्वापत्सु सञ्जय ।
पराक्रमः पराशक्तिस्तत्तु तस्मिन्प्रतिष्ठितम् ॥ ६.१४.६६ ॥
ಸಂಜಯ, ಕಠಿಣ ಆಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಯನು ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪರಮ ಶಕ್ತಿ ಅವನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
6.14.67
अनीकानि विनिघ्नन्तं ह्रीमन्तमपराजितम् ।
कथं शान्तनवं तातं पाण्डुपुत्रा न्यवारयन् ॥ ६.१४.६७ ॥
ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳ, ಅಪರಾಜಿತನಾದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ತಂದೆಯನ್ನು ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ತಡೆದರು?
6.14.68
यथायुक्तान्यनीकानि कथं युद्धं महात्मभिः ।
कथं वा निहतो भीष्मः पिता सञ्जय मे परैः ॥ ६.१४.६८ ॥
ಯಥಾವತ್ ವ್ಯೂಹಗೊಂಡ ಸೇನೆಗಳು, ಮಹಾತ್ಮರ ಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು? ಅಥವಾ ಸಂಜಯ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಭೀಷ್ಮರು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತರಾದರು?
6.14.69
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः ।
दुःशासनश्च कितवो हते भीष्मे किमब्रुवन् ॥ ६.१४.६९ ॥
ದುರ್ಯೋಧನ, ಕರ್ಣ, ಸುಬಲನ ಮಗ ಶಕುನಿ, ಜೂಜುಗಾರ ದುಃಶಾಸನ — ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದಾಗ ಏನು ಹೇಳಿದರು?
6.14.70
यच्छरीरैरुपास्तीर्णां नरवारणवाजिनाम् ।
शरशक्तिमहाखङ्गतोमराक्षां महाभयाम्।
प्राविशन्कितवा मन्दाः सभां युद्धदुरासदाम् ॥ ६.१४.७० ॥
ಮನುಷ್ಯರು, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳ ದೇಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಬಾಣ, ಶಕ್ತಿ, ಮಹಾಖಡ್ಗ, ತೋಮರಗಳನ್ನೇ ದಾಳಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿದ, ಮಹಾಭಯಂಕರ, ಯುದ್ಧದಂತೆ ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದ ಆ ಸಭೆಯನ್ನು ಮೂಢ ಜೂಜುಗಾರರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
6.14.71
प्राणद्यूते प्रतिभये केऽदीव्यन्त नरर्षभाः ।
के जीयन्ते जितास्तत्र कृतलक्ष्या निपातिताः ।
अन्ये भीष्माच्चान्तनवात्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१४.७१ ॥
ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಟ್ಟ ಆ ಭಯಂಕರ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಆಡಿದರು? ಯಾರು ಗೆದ್ದರು, ಯಾರು ಸೋತು ಅಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಾಗಿ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು? ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇತರರು ಯಾರು? ಸಂಜಯ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
6.14.72
न हि मे शान्तिरस्तीह श्रुत्वा देवव्रतं हतम् ।
पितरं भीमकर्माणं भीष्ममाहवशोभिनम् ॥ ६.१४.७२ ॥
ದೇವವ್ರತ ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸಿದ ತಂದೆ ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲ.
6.14.73
आर्तिं मे हृदये रूढां महतीं पुत्रहानिजाम् ।
त्वं हि मे सर्पिषेवाग्निमुद्दीपयसि सञ्जय ॥ ६.१४.७३ ॥
ಸಂಜಯ, ಪುತ್ರರ ನಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಈ ಮಹಾ ದುಃಖವನ್ನು ನೀನು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
6.14.74
महान्तं भारमुद्यम्य विश्रुतं सार्वलौकिकम् ।
दृष्ट्वा विनिहतं भीष्मं मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ६.१४.७४ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಖ್ಯಾತನಾದ, ಮಹಾ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಭೀಷ್ಮನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.14.75
श्रोष्यामि तानि दुःखानि दुर्योधनकृतान्यहम् ।
तस्मान्मे सर्वमाचक्ष्व यद्वृत्तं तत्र सञ्जय ॥ ६.१४.७५ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನು ಮಾಡಿದ ಆ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಜಯ, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು.
6.14.76
यद्वृत्तं तत्र संग्रामे मन्दस्याबुद्धिसंभवम् ।
अपनीतं सुनीतं यत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१४.७६ ॥
ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಖನ ಅವಿವೇಕದಿಂದ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು, ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಜಯ, ನನಗೆ ಹೇಳು.
6.14.77
यत्कृतं तत्र संग्रामे भीष्मेण जयमिच्छता ।
तेजोयुक्तं कृतास्त्रेण शंस तच्चाप्यशेषतः ॥ ६.१४.७७ ॥
ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ, ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ಅಸ್ತ್ರನಿಪುಣನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು.
6.14.78
यथा तदभवद्युद्धं कुरुपाण्डवसेनयोः ।
क्रमेण येन यस्मिंश्च काले यच्च यथाऽभवत् ॥ ६.१४.७८ ॥
ಕುರು, ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು, ಯಾವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಗಾಯಿತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು.