ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.15.1
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो महाराज यथार्हसि ।
न तु दुर्योधने दोषमिममासङ्क्तुमर्हसि ॥ ६.१५.१ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
6.15.2
य आत्मनो दुश्चरितादशुभं प्राप्नुयान्नरः ।
एनसा तेन नान्यं स उपाशङ्कितुमर्हति ॥ ६.१५.२ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ।
6.15.3
महाराज मनुष्येषु निन्द्यं यः सर्वमाचरेत् ।
स वध्यः सर्वलोकस्य निन्दितानि समाचरन् ॥ ६.१५.३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿੰਦਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧ-ਯੋਗ ਹੈ।
6.15.4
निकारो निकृतिप्रज्ञैः पाण्डवैस्त्वत्प्रतीक्षया ।
अनुभूतः सहामात्यैः क्षान्तश्च सुचिरं वने ॥ ६.१५.४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ, ਛਲ-ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਈ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਹੀ ਅਤੇ ਵਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਸਹਾਰੀ।
6.15.5
हयानां च गजानां च राज्ञां चामिततेजसाम् ।
प्रत्यक्षं यन्मया दृष्टं दृष्टं योगबलेन च ॥ ६.१५.५ ॥
ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮਿੱਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੋ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
6.15.6
शृणु तत्पृथिवीपाल मा च शोके मनः कृथाः ।
दिष्टमेतत्पुरा नूनमिदमेव नराधिप ॥ ६.१५.६ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਉਹ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਾ ਲਾਓ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ।
6.15.7
नमस्कृत्वा प्रवक्ष्यामि पाराशर्याय धीमते ।
यस्य प्रसादाद्दिव्यं तत्प्राप्तं ज्ञानमनुत्तमम् ॥ ६.१५.७ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਰਾਸ਼ਰਯ (ਵਿਆਸ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
6.15.8
दृष्टिश्चातीन्द्रिया राजन्दूराच्छ्रवणमेव च ।
परचित्तस्य विज्ञानमतीतानागतस्य च ॥ ६.१५.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਦੂਰੋਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਜਾਣਨਾ ਅਤੇ ਬੀਤੇ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਵੀ (ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ)।
6.15.9
व्युत्थितोत्पत्तिविज्ञानमाकाशे च गतिः शुभा ।
अस्त्रैरसङ्गो युद्धेषु वरदानान्महात्मनः ॥ ६.१५.९ ॥
ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉਦੈ-ਅਸਤ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬੇਰੋਕ ਰਹਿਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ (ਮੈਨੂੰ ਹੈ)।
6.15.10
श्रृणु मे विस्तरेणेदं विचित्रं परमाद्भुतम् ।
भरतानामभूद्युद्धं यथा तद्रोमहर्षणम् ॥ ६.१५.१० ॥
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੋ—ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸੀ; ਉਹ ਰੋਮਾਂਚ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
6.15.11
तेष्वनीकेषु यत्तेषु व्यूढेषु च विधानतः ।
दुर्योधनो महाराज दुःशासनमथाब्रवीत् ॥ ६.१५.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਊਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤਦ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.15.12
दुःशासन रथास्तूर्णं युज्यन्तां भीष्मरक्षिणः ।
अनीकानि च सर्वाणि शीघ्रं त्वमनुचोदय ॥ ६.१५.१२ ॥
ਹੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਥ ਤੁਰੰਤ ਜੋੜੇ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾ।
6.15.13
अयं स मामभिप्राप्तो वर्षपूगाभिचिन्तितः ।
पाण्डवानां ससैन्यानां कुरूणां च समागमः ॥ ६.१५.१३ ॥
ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਉਹ ਘੜੀ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਹੈ — ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮੇਲ।
6.15.14
नातः कार्यतमं मन्ये रणे भीष्मस्य रक्षणात् ।
हन्युद्गुप्तो ह्यसौ पार्थान्सोमकांश्च ससृञ्जयान् ॥ ६.१५.१४ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹੀ ਪਾਰਥਾਂ, ਸੋਮਕਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
6.15.15
अब्रवीच्च विशुद्धात्मा नाहं हन्यां शिखण्डिनाम् ।
श्रूयते स्त्री ह्यसौ पूर्वं तस्मादूर्त्यो रणे मम ॥ ६.१५.१५ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਮੈਂ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
6.15.16
तस्माद्भीष्मो रक्षितव्यो विशेषेणेति मे मतिः ।
शिखण्डिनो वधे यत्ताः सर्वे तिष्ठन्तु मामकाः ॥ ६.१५.१६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਹੈ; ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣ।
6.15.17
तथा प्राच्याः प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्योत्तरापथाः ।
सर्वथाऽस्त्रेषु कुशलास्ते रक्षन्तु पितामहम् ॥ ६.१५.१७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਪਥ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
6.15.18
अरक्ष्यमाणं हि वृको हन्यात्सिंहं महाबलम् ।
मा सिंहं जम्बुकेनेव घातयामः शिखण्डिना ॥ ६.१५.१८ ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਉਸਨੂੰ ਬਘਿਆੜ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੀ; ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਦੜ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦੇਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਹੱਥੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਰਵਾਈਏ।
6.15.19
वामं चक्रं युधामन्युरुत्तमौजाश्च दक्षिणम् ।
गोप्तारौ फाल्गुनं प्राप्तौ फाल्गुनोपि शिखण्डिनः । ॥ ६.१५.१९ ॥
ਖੱਬਾ ਚੱਕਰ ਯੁਧਾਮਨਯੂ ਅਤੇ ਸੱਜਾ ਚੱਕਰ ਉੱਤਮੌਜਾ ਸਨ; ਦੋਵੇਂ ਰੱਖਿਅਕ ਅਰਜੁਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਕੋਲ ਗਿਆ।
6.15.20
संरक्ष्यमाणः पार्थेन भीष्मेण च विवर्जितः ।
यथा न हन्याद्गाङ्गेयं दुःशासन तथा कुरु ॥ ६.१५.२० ॥
ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਗਾਂਗੇਯ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ ਸਕੇ — ਹੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ।