महाभारत · अध्याय 6.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.18.1
ततो मुहूर्तात्तुमुलः शब्दो हृदयकम्पनः ।
अश्रूयत महाराज योधानां प्रयुयुत्सताम् ॥ ६.१८.१ ॥
नंतर क्षणार्धात हृदय कंपवणारा भीषण आवाज ऐकू आला, हे महाराज, युद्धास उत्सुक योद्ध्यांचा.
6.18.2
शङ्खदुन्दुभिघोषैश्च वारणानां च बृंहितैः ।
नोमिघोषै रथानां च दीर्यतीव वसुन्धरा ॥ ६.१८.२ ॥
शंख आणि दुंदुभींच्या घोषाने, हत्तींच्या चित्काराने आणि रथांच्या चाकांच्या गडगडाटाने जणू पृथ्वी फाटत होती.
6.18.3
हयानां हेषमाणानां योधानां चैव गर्जताम् ।
क्षणेनैव नभो भूमिः शब्देनापूरितं तदा ॥ ६.१८.३ ॥
घोड्यांच्या खिंकाळण्याने आणि योद्ध्यांच्या गर्जनेने क्षणार्धात आकाश आणि पृथ्वी त्या आवाजाने भरून गेली.
6.18.4
पुत्राणां तव दुर्धर्ष पाण्डवानां तथैव च ।
समकम्पन्त सैन्यानि परस्परसमागमे ॥ ६.१८.४ ॥
हे दुर्धर्ष, तुझ्या पुत्रांची आणि पांडवांची सेना परस्परांशी भिडताच एकत्र थरथरली.
6.18.5
तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदविभूषिताः ।
भ्राजमाना व्यदृश्यन्त मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.१८.५ ॥
तेथे सोन्याने अलंकृत केलेले हत्ती आणि रथ विजेसह असलेल्या मेघांप्रमाणे चमकताना दिसले.
6.18.6
ध्वजा बहुविधाकारास्तावकानां नराधिप ।
काञ्चनाङ्गदिनो रेजुर्ज्वलिता इव पावकाः ॥ ६.१८.६ ॥
हे नराधिपा, तुझ्या योद्ध्यांचे विविध आकारांचे ध्वज सोन्याचे बाजूबंद धारण करून पेटत्या अग्नीसारखे चमकले.
6.18.7
स्वेषां चैव परेषां च समदृश्यन्त भारत ।
महेन्द्रकेतवः शुभ्रा महेन्द्रसदनेष्विव ॥ ६.१८.७ ॥
हे भरता, आपल्या आणि शत्रूंच्या इंद्रध्वजांसारखे शुभ्र ध्वज इंद्राच्या सदनांमध्ये असावेत तसे समानपणे दिसत होते.
6.18.8
काञ्चनैः कवचैर्वीरा ज्वलनार्कसमप्रभैः ।
सन्नद्धाः समदृश्यन्त ज्वलनार्कसमप्रभाः ॥ ६.१८.८ ॥
सोन्याची कवचे घातलेले वीर, अग्नी व सूर्यासारख्या तेजाचे, सज्ज होऊन समानपणे दिसत होते.
6.18.9
कुरुयोधवरा राजन्विचित्रायुधकार्मुकाः ।
उद्यतैरायुथैश्चित्रैस्तलबद्धाः पताकिनः ॥ ६.१८.९ ॥
हे राजा, कुरु योद्ध्यांतील श्रेष्ठ, विचित्र शस्त्रे व धनुष्ये धारण करणारे, उगारलेल्या विचित्र आयुधांसह, मनगटाला बंध बांधलेले, ध्वजांसह.
6.18.10
ऋषभाक्षा महेष्वासाश्चमूमुखगता बभुः ।
पृष्ठगोपास्तु भीष्मस्य पुत्रास्तव नराधिप ।
दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुःसहस्तथा ॥ ६.१८.१० ॥
वृषभाक्ष महाधनुर्धर सेनेच्या अग्रभागी जाऊन शोभले. हे नरपती! भीष्माचे पृष्ठरक्षक तुमचे पुत्र दुःशासन, दुर्विषह, दुर्मुख आणि दुःसहही तेथे होते.
6.18.11
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयो भूरिश्रवाः शलः ॥ ६.१८.११ ॥
विविंशती, चित्रसेन, महारथी विकर्ण, सत्यव्रत, पुरुमित्र, जय, भूरिश्रवा आणि शल.
6.18.12
रथा विंशतिसाहस्रास्तथैषामनुयायिनः ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ६.१८.१२ ॥
यांचे अनुयायी वीस हजार रथही तसेच होते. अभीषाह, शूरसेन, शिबी आणि वसाती (तेथे होते).
6.18.13
शाल्वा मत्स्यास्तथाम्बष्ठास्त्रैगर्ताः केकयास्तथा ।
सौवीराः कैतवाः प्राच्याः प्रतीच्येदीच्यवासिनः ॥ ६.१८.१३ ॥
शाल्व, मत्स्य, अम्बष्ठ आणि त्रिगर्त, तसेच केकय, सौवीर, कैतव, पूर्वेकडील, पश्चिमेकडील आणि उत्तरेकडील रहिवासी.
6.18.14
द्वादशैते जनपदाः सर्वे शूरास्तनुत्यजः ।
महता रथवंशेन ते ररक्षुः पितामहम् ॥ ६.१८.१४ ॥
हे बारा जनपदांचे सर्व शूर, प्राण त्यागण्यास सिद्ध, मोठ्या रथसेनेसह पितामहांचे रक्षण करीत होते.
6.18.15
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् ।
मागधो यत्र नृपतिस्तद्रथानीकमन्वयात् ॥ ६.१८.१५ ॥
वेगवान दहा हजार हत्तींची तुकडी होती; जिथे मागधाचा राजा होता, त्या रथसेनेच्या मागोमाग ती गेली.
6.18.16
रथानां चक्ररक्षाश्च पादरक्षाश्च दन्तिनाम् ।
अभवन्वाहिनीमध्ये शतानामयुतानि षट् ॥ ६.१८.१६ ॥
रथांचे चक्ररक्षक आणि हत्तींचे पादरक्षक सेनेच्या मध्यभागी होते; शंभरांचे सहा अयुत होते.
6.18.17
पादाताश्चाग्रतो गच्छन्धनुश्चर्मासिपाणयः ।
अनेकशतसाहस्रा नखरप्रासयोधिनः ॥ ६.१८.१७ ॥
पायदळ पुढे चालले होते, हातात धनुष्य, ढाल आणि तलवार घेऊन; अनेक शेकडो हजार, नखर आणि प्रास यांनी लढणारे.
6.18.18
अक्षौहिण्यो दशैका च तव पुत्रस्य भारत ।
अदृश्यत महाराज गङ्गेव यमुनान्तरा ॥ ६.१८.१८ ॥
हे भरता, तुमच्या पुत्राच्या अकरा अक्षौहिणी दिसू लागल्या, हे महाराज; यमुनेच्या मध्ये गंगेसारख्या.