Mahābhārata · Adhyāya 6.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.32.1
किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम् ।
अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ ६.३२.१ ॥
¡Oh, el mejor de los hombres! ¿Qué es aquel brahman? ¿Qué es el adhyātma? ¿Qué es la acción? ¿Qué se dice que es el adhibhūta, y qué se llama adhidaiva?
6.32.2
अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसीदन ।
प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥ ६.३२.२ ॥
¡Oh Madhusūdana! ¿Quién es aquí, en este cuerpo, el señor del sacrificio, y cómo es? ¿Y cómo se te conoce en el momento de la muerte por quienes tienen el ser controlado?
6.32.3
अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।
भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ ६.३२.३ ॥
Lo imperecedero es el brahman supremo. La propia naturaleza se llama adhyātma. La emisión que causa el surgir y la existencia de los seres se llama karma.
6.32.4
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥ ६.३२.४ ॥
El estado perecedero es el adhibhūta, y la persona es el adhidaiva. ¡Oh mejor de los seres encarnados! Aquí, en este cuerpo, yo mismo soy el adhiyajña.
6.32.5
अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ ६.३२.५ ॥
Quien parte, dejando el cuerpo en el momento de la muerte, recordándome solo a mí, alcanza mi condición de ser. No hay duda en esto.
6.32.6
यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ ६.३२.६ ॥
Hijo de Kuntī, cualquiera que sea la condición que un hombre recuerda al abandonar el cuerpo al final, a esa misma va, pues siempre ha estado absorto en esa condición.
6.32.7
तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयः ॥ ६.३२.७ ॥
Por tanto, recuérdame en todo tiempo y combate. Con la mente y el intelecto entregados a mí, sin duda vendrás a mí.
6.32.8
अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसाऽनान्यगामिना ।
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ ६.३२.८ ॥
Con la mente unida por el yoga de la práctica, sin desviarse a otra parte, y meditando constantemente, oh Pārtha, uno va a ese Puruṣa supremo y divino.
6.32.9
कविं पुराणमनुशासितार-
मणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः ।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूप-
मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ६.३२.९ ॥
Quien recuerda al vidente, al antiguo, al gobernante, más pequeño que lo más pequeño, sustentador de todo, de forma inconcebible, color del sol, más allá de la oscuridad.
6.32.10
प्रयाणकाले मनसाऽचलेन ।
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्य-
क्स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ६.३२.१० ॥
En el momento de partir, con la mente inmóvil, unido a la devoción y por el poder del yoga, habiendo fijado bien el aliento vital entre las cejas, va a ese Puruṣa supremo y divino.
6.32.11
यदक्षरं वेदविदो वदन्ति ।
विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति ।
तत्ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥ ६.३२.११ ॥
Aquello que los conocedores del Veda llaman lo imperecedero, en lo que entran los ascetas libres de pasión, deseando lo cual practican la castidad, ese estado te lo declararé brevemente.
6.32.12
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।
मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणां ॥ ६.३२.१२ ॥
Habiendo refrenado todas las puertas, retenido la mente en el corazón, colocado el propio aliento vital en la coronilla y permanecido en la concentración del yoga.
6.32.13
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।
यः प्रयाति त्यजन्दें स याति परमां गतिम् ॥ ६.३२.१३ ॥
Quien, pronunciando la sílaba única Oṃ, que es Brahman, y recordándome, parte al abandonar el cuerpo, alcanza la meta suprema.
6.32.14
अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥ ६.३२.१४ ॥
Para el yogui que, con la mente no dividida, me recuerda constantemente cada día, oh hijo de Pṛthā, yo soy fácil de alcanzar, pues está siempre unido a mí.
6.32.15
मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।
नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ ६.३२.१५ ॥
Habiéndome alcanzado, las grandes almas no obtienen el renacer, morada del sufrimiento y transitorio; han alcanzado la perfección suprema.
6.32.16
आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन ।
मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ६.३२.१६ ॥
Todos los mundos hasta el de Brahmā están sujetos al retorno, oh Arjuna; pero habiéndome alcanzado, oh hijo de Kuntī, no hay renacer.
6.32.17
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।
रात्रिं युगसहस्रां तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ ६.३२.१७ ॥
Los que conocen el día y la noche saben que el día de Brahmā dura mil yugas, y que su noche es de otras mil yugas.
6.32.18
अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।
रात्र्यामे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ ६.३२.१८ ॥
Al llegar el día, todas las manifestaciones surgen de lo no manifestado; al llegar la noche, se disuelven en aquello mismo llamado no manifestado.
6.32.19
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।
रात्र्यगमेऽवशः पार्थत प्रभवत्यहरागमे ॥ ६.३२.१९ ॥
Esta misma multitud de seres, naciendo una y otra vez, se disuelve involuntariamente al llegar la noche, oh Pārtha, y surge de nuevo al llegar el día.
6.32.20
परस्तस्मात्तु भावोऽन्यो व्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।
यः स सर्वेषु भूतेषुक नश्यत्सु न विनश्यति ॥ ६.३२.२० ॥
Pero más allá de aquello no manifestado existe otro estado eterno, que no es manifiesto ni no manifiesto; cuando todos los seres perecen, él no perece.
6.32.21
अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ६.३२.२१ ॥
Se le llama no manifestado e imperecedero; lo llaman la meta suprema, alcanzándola no se regresa; ese es mi morada suprema.
6.32.22
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।
यस्यान्तस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥ ६.३२.२२ ॥
Ese Puruṣa supremo, oh Pārtha, se alcanza solo mediante la devoción indivisa; en él moran todos los seres, y por él todo esto está penetrado.
6.32.23
यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।
प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ ६.३२.२३ ॥
Oh toro de los Bharatas, te diré el tiempo en que los yoguis que han partido no regresan, y el tiempo en que regresan.
6.32.24
अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ ६.३२.२४ ॥
Fuego, luz, día, la quincena brillante, los seis meses del curso septentrional del sol: partiendo por ese camino, los conocedores de Brahman van a Brahman.
6.32.25
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मसा दक्षिणायनम् ।
तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥ ६.३२.२५ ॥
El humo, la noche, asimismo la quincena oscura y los seis meses del curso austral del sol; allí el yogui, habiendo alcanzado la luz lunar, regresa.
6.32.26
शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।
एकया यात्यनावृत्तिमन्ययाऽऽवर्तते पुनः ॥ ६.३२.२६ ॥
Estos dos caminos, el claro y el oscuro, se consideran eternos para el mundo: por uno se va a la no-vuelta, por el otro se regresa de nuevo.
6.32.27
नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन ।
तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥ ६.३२.२७ ॥
Oh hijo de Pṛthā, ningún yogui que conozca estos dos caminos se confunde. Por tanto, Arjuna, en todo tiempo sé uno con el yoga.
6.32.28
वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव ।
दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम्।
अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा ।
योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ ६.३२.२८ ॥
Cualquier fruto de mérito que se declara en los Vedas, en los sacrificios, en las austeridades y en las donaciones, el yogui, sabiendo esto, lo trasciende todo y alcanza el lugar supremo y primordial.