മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.32.1
किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम् ।
अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ ६.३२.१ ॥
ഹേ പുരുഷോത്തമാ! ആ ബ്രഹ്മം എന്താണ്? അധ്യാത്മം എന്താണ്? കർമ്മം എന്താണ്? അധിഭൂതം എന്നു പറയപ്പെടുന്നതെന്ത്, അധിദൈവം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നതെന്ത്?
6.32.2
अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसीदन ।
प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥ ६.३२.२ ॥
ഹേ മധുസൂദനാ! ഈ ദേഹത്തിൽ അധിയജ്ഞൻ ആരാണ്, എങ്ങനെയാണ്? മരണസമയത്ത് നിയതാത്മാക്കളാൽ നീ എങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു?
6.32.3
अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।
भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ ६.३२.३ ॥
അക്ഷരമാണ് പരമബ്രഹ്മം. സ്വഭാവം അധ്യാത്മം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഭൂതങ്ങളുടെ ഭാവോത്പത്തിക്ക് കാരണമാകുന്ന വിസർഗം കർമ്മം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
6.32.4
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥ ६.३२.४ ॥
ക്ഷരമായ ഭാവമാണ് അധിഭൂതം; പുരുഷനാണ് അധിദൈവം. ദേഹധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ! ഈ ദേഹത്തിൽ അധിയജ്ഞൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്.
6.32.5
अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ ६.३२.५ ॥
അന്ത്യകാലത്ത് എന്നെ മാത്രം സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് പോകുന്നവൻ എന്റെ ഭാവത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
6.32.6
यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ ६.३२.६ ॥
ഹേ കൗന്തേയാ! അന്ത്യത്തിൽ ഏതേത് ഭാവത്തെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവോ, ആ ഭാവത്തിൽ തന്നെ എപ്പോഴും മുഴുകിയിരിക്കുന്നതിനാൽ അതിനെത്തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.
6.32.7
तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयः ॥ ६.३२.७ ॥
അതിനാൽ എല്ലാ കാലത്തും എന്നെ സ്മരിക്കുക; യുദ്ധം ചെയ്യുക. മനസ്സും ബുദ്ധിയും എന്നിൽ അർപ്പിച്ചാൽ നീ എന്നെത്തന്നെ പ്രാപിക്കും, സംശയമില്ല.
6.32.8
अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसाऽनान्यगामिना ।
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ ६.३२.८ ॥
അഭ്യാസയോഗത്താൽ യുക്തനായി, മറ്റൊന്നിലേക്ക് പോകാത്ത മനസ്സോടെ, പാർത്ഥാ, നിരന്തരം ധ്യാനിക്കുന്നവൻ ആ പരമദിവ്യപുരുഷനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
6.32.9
कविं पुराणमनुशासितार-
मणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः ।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूप-
मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ६.३२.९ ॥
കവിയും പുരാതനനും ഭരിക്കുന്നവനും അണുവിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മനും സർവ്വത്തെയും ധരിക്കുന്നവനും അചിന്ത്യരൂപനും ആദിത്യവർണ്ണനും ഇരുളിനപ്പുറമുള്ളവനുമായവനെ സ്മരിക്കുന്നവൻ.
6.32.10
प्रयाणकाले मनसाऽचलेन ।
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्य-
क्स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ६.३२.१० ॥
മരണസമയത്ത് ഇളകാത്ത മനസ്സോടെ, ഭക്തിയോടും യോഗബലത്തോടും കൂടി, പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രാണനെ നന്നായി സ്ഥാപിച്ചവൻ ആ പരമദിവ്യപുരുഷനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
6.32.11
यदक्षरं वेदविदो वदन्ति ।
विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति ।
तत्ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥ ६.३२.११ ॥
വേദജ്ഞർ അക്ഷരം എന്ന് പറയുന്നതും വീതരാഗരായ യതികൾ പ്രവേശിക്കുന്നതും ആഗ്രഹിച്ച് ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതുമായ ആ പദം നിനക്കു ചുരുക്കി ഞാൻ പറയാം.
6.32.12
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।
मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणां ॥ ६.३२.१२ ॥
എല്ലാ ദ്വാരങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സ് ഹൃദയത്തിൽ നിരോധിച്ച്, സ്വന്തം പ്രാണനെ മൂർധാവിൽ സ്ഥാപിച്ച്, യോഗധാരണയിൽ സ്ഥിതനായി.
6.32.13
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।
यः प्रयाति त्यजन्दें स याति परमां गतिम् ॥ ६.३२.१३ ॥
ഓം എന്ന ഏകാക്ഷരബ്രഹ്മത്തെ ഉച്ചരിച്ചും എന്നെ സ്മരിച്ചും ദേഹം ത്യജിച്ചു പോകുന്നവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
6.32.14
अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥ ६.३२.१४ ॥
അനന്യചിത്തനായി എപ്പോഴും ദിനംതോറും എന്നെ സ്മരിക്കുന്നവന്, പാർത്ഥാ, ഞാൻ സുലഭനാണ്; ആ നിത്യയുക്തനായ യോഗിക്ക്.
6.32.15
मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।
नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ ६.३२.१५ ॥
എന്നെ പ്രാപിച്ച മഹാത്മാക്കൾ ദുഃഖാലയവും അശാശ്വതവുമായ പുനർജന്മം നേടുന്നില്ല; അവർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചവരാണ്.
6.32.16
आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन ।
मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ६.३२.१६ ॥
അർജ്ജുനാ, ബ്രഹ്മലോകം വരെയുള്ള ലോകങ്ങൾ എല്ലാം തിരിച്ചുവരുന്നവയാണ്; എന്നാൽ കൗന്തേയാ, എന്നെ പ്രാപിച്ചാൽ പുനർജന്മമില്ല.
6.32.17
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।
रात्रिं युगसहस्रां तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ ६.३२.१७ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പകൽ ആയിരം യുഗങ്ങൾ നീളുന്നു; അത്രയും ആയിരം യുഗങ്ങളുള്ള രാത്രിയും ഉണ്ടെന്ന് പകലിരവുകളെ അറിയുന്നവർ അറിയുന്നു.
6.32.18
अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।
रात्र्यामे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ ६.३२.१८ ॥
പകൽ വരുമ്പോൾ വ്യക്തമായ എല്ലാം അവ്യക്തത്തിൽനിന്ന് ഉദിക്കുന്നു; രാത്രി വരുമ്പോൾ അവ അതേ അവ്യക്തമെന്ന പേരിലേക്ക് ലയിക്കുന്നു.
6.32.19
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।
रात्र्यगमेऽवशः पार्थत प्रभवत्यहरागमे ॥ ६.३२.१९ ॥
പാർത്ഥാ, ഈ ഭൂതസമൂഹം തന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണ്ടായി, രാത്രി വരുമ്പോൾ അവശമായി ലയിക്കുന്നു; പകൽ വരുമ്പോൾ വീണ്ടും ഉദിക്കുന്നു.
6.32.20
परस्तस्मात्तु भावोऽन्यो व्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।
यः स सर्वेषु भूतेषुक नश्यत्सु न विनश्यति ॥ ६.३२.२० ॥
എന്നാൽ ആ അവ്യക്തത്തിനപ്പുറം വേറൊരു സനാതനഭാവമുണ്ട്; അത് വ്യക്തവുമല്ല, അവ്യക്തവുമല്ല; സകല ഭൂതങ്ങളും നശിച്ചാലും അത് നശിക്കുന്നില്ല.
6.32.21
अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ६.३२.२१ ॥
അതിനെ അവ്യക്തമെന്നും അക്ഷരമെന്നും പറയുന്നു; അതിനെ പരമഗതി എന്ന് പറയുന്നു; അത് പ്രാപിച്ചവർ മടങ്ങിവരുന്നില്ല; അത് എന്റെ പരമധാമം ആകുന്നു.
6.32.22
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।
यस्यान्तस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥ ६.३२.२२ ॥
പാർത്ഥാ, ആ പരമപുരുഷൻ അനന്യമായ ഭക്തിയാൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ; അവനിൽ സകല ഭൂതങ്ങളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവനാൽ ഇതെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.32.23
यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।
प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ ६.३२.२३ ॥
ഭരതർഷഭാ, ഏത് കാലത്ത് പ്രയാണം ചെയ്ത യോഗികൾ മടങ്ങുന്നു അല്ലെങ്കിൽ മടങ്ങുന്നില്ല എന്ന് ആ കാലത്തെ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.
6.32.24
अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ ६.३२.२४ ॥
അഗ്നി, പ്രകാശം, പകൽ, ശുക്ലപക്ഷം, ഉത്തരായണത്തിലെ ആറുമാസങ്ങൾ—ആ വഴിയിൽ പ്രയാണം ചെയ്ത ബ്രഹ്മജ്ഞർ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
6.32.25
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मसा दक्षिणायनम् ।
तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥ ६.३२.२५ ॥
പുക, രാത്രി, അതുപോലെ കറുത്ത പക്ഷം, ദക്ഷിണായനത്തിലെ ആറു മാസങ്ങൾ — അവിടെ ചാന്ദ്രപ്രകാശം നേടിയ യോഗി മടങ്ങിവരുന്നു.
6.32.26
शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।
एकया यात्यनावृत्तिमन्ययाऽऽवर्तते पुनः ॥ ६.३२.२६ ॥
ശുക്ലവും കൃഷ്ണവുമായ ഈ രണ്ടു വഴികളും ലോകത്തിന്റെ ശാശ്വത മാർഗ്ഗങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഒന്നിലൂടെ അനാവൃത്തിയിലേക്ക് പോകുന്നു; മറ്റൊന്നിലൂടെ വീണ്ടും മടങ്ങുന്നു.
6.32.27
नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन ।
तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥ ६.३२.२७ ॥
പാർത്ഥാ, ഈ രണ്ടു വഴികളും അറിയുന്ന യോഗി ആരും മോഹിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ അർജുനാ, എല്ലാ കാലത്തും യോഗത്തിൽ യുക്തനായിരിക്കുക.
6.32.28
वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव ।
दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम्।
अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा ।
योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ ६.३२.२८ ॥
വേദങ്ങളിലും യജ്ഞങ്ങളിലും തപസ്സുകളിലും ദാനങ്ങളിലും പറയപ്പെട്ട പുണ്യഫലമെല്ലാം ഇതറിഞ്ഞ് യോഗി അതിനെ കടക്കുന്നു; പരവും ആദ്യവുമായ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.