ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.40.1
अभयं सत्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः ।
दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥ ६.४०.१ ॥
ନିର୍ଭୟତା, ଅନ୍ତଃକରଣ ଶୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନଯୋଗରେ ସ୍ଥିରତା, ଦାନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ, ଯଜ୍ଞ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ, ତପସ୍ୟା ଓ ସରଳତା ।
6.40.2
अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।
दया भूतेष्वलोलुत्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ ६.४०.२ ॥
ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, କ୍ରୋଧହୀନତା, ତ୍ୟାଗ, ଶାନ୍ତି, ଚୁଗୁଲି ନ କରିବା, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା, ଲୋଭହୀନତା, ମୃଦୁତା, ଲଜ୍ଜା ଓ ଚଞ୍ଚଳତାହୀନତା ।
6.40.3
तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।
भवन्ति संपदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥ ६.४०.३ ॥
ତେଜ, କ୍ଷମା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶୌଚ, ଦ୍ରୋହହୀନତା ଓ ଅତିମାନହୀନତା — ହେ ଭାରତ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଜନ୍ମରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଦୈବୀ ସମ୍ପଦ ।
6.40.4
दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ संपदमासुरीम् ॥ ६.४०.४ ॥
ଦମ୍ଭ, ଦର୍ପ, ଅଭିମାନ, କ୍ରୋଧ, ପରୁଷତା ଓ ଅଜ୍ଞାନ — ହେ ପାର୍ଥ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଜନ୍ମରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଆସୁରୀ ସମ୍ପଦ ।
6.40.5
दैवी संपद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।
मा शुचः संपदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥ ६.४०.५ ॥
ଦୈବୀ ସମ୍ପଦ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଓ ଆସୁରୀ ସମ୍ପଦ ବନ୍ଧନ ପାଇଁ ବୋଲି ମାନାଯାଏ । ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଶୋକ କର ନାହିଁ — ତୁମେ ଦୈବୀ ସମ୍ପଦ ସହିତ ଜନ୍ମିତ ।
6.40.6
द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन्दैव आसुर एव च ।
दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु ॥ ६.४०.६ ॥
ଏହି ଲୋକରେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଦୁଇ ପ୍ରକାର — ଦୈବୀ ଓ ଆସୁରୀ । ଦୈବୀର ବିସ୍ତାରିତ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି; ହେ ପାର୍ଥ, ଆସୁରୀ ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ ।
6.40.7
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।
न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥ ६.४०.७ ॥
ଆସୁରୀ ଲୋକେ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିବୃତ୍ତି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କଠାରେ ଶୌଚ, ଆଚାର କିମ୍ବା ସତ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।
6.40.8
असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।
अपरस्परसंभूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥ ६.४०.८ ॥
ସେମାନେ କୁହନ୍ତି ଏ ଜଗତ ମିଥ୍ୟା, ଆଧାରହୀନ, ଈଶ୍ୱରହୀନ ଏବଂ ପରସ୍ପରରୁ ଜାତ; ଏଥିରୁ ଅଧିକ କ'ଣ? ଏହା କେବଳ କାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
6.40.9
एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः ।
प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥ ६.४०.९ ॥
ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଧରି ନଷ୍ଟାତ୍ମା, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି, ଉଗ୍ରକର୍ମା ଓ ଜଗତର ଅହିତକାରୀ ଲୋକେ ଜଗତର କ୍ଷୟ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ହୁଅନ୍ତି।
6.40.10
काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।
मोहाद्गृहीत्वाऽसद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥ ६.४०.१० ॥
ଦୁଷ୍ପୂର କାମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଦମ୍ଭ, ମାନ ଓ ମଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋହରୁ ଅସଦ୍ଗ୍ରାହ ଧରି, ଅଶୁଚିବ୍ରତ ଲୋକେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
6.40.11
चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।
कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥ ६.४०.११ ॥
ଅପରିମିତ ଚିନ୍ତାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁଥିବା ସେହି ଚିନ୍ତାରେ, କାମୋପଭୋଗକୁ ପରମ ମାନି, "ଏତିକି" ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କରନ୍ତି।
6.40.12
आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।
ईहन्तो कामभोगार्थमन्यायेनार्थसंचयान् ॥ ६.४०.१२ ॥
ଆଶାର ଶହ ଶହ ପାଶରେ ବନ୍ଧା, କାମ-କ୍ରୋଧରେ ରତ, କାମଭୋଗ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଧନସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକେ।
6.40.13
इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।
इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥ ६.४०.१३ ॥
ଆଜି ଏହା ମୋ ଦ୍ୱାରା ଲବ୍ଧ ହେଲା; ଏହି ମନୋରଥ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପାଇବି। ଏହା ମୋ ପାଖରେ ଅଛି, ଏବଂ ପୁଣି ଏହି ଧନ ମଧ୍ୟ ମୋର ହେବ।
6.40.14
असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।
ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥ ६.४०.१४ ॥
ସେହି ଶତ୍ରୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲା; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବଧ କରିବି। ମୁଁ ଈଶ୍ୱର, ମୁଁ ଭୋଗୀ, ମୁଁ ସିଦ୍ଧ, ମୁଁ ବଳବାନ, ମୁଁ ସୁଖୀ।
6.40.15
आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योस्ति सदृशो मया ।
यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥ ६.४०.१५ ॥
ମୁଁ ଧନବାନ ଓ ଉଚ୍ଚକୁଳୀନ; ମୋ ପରି ଆଉ କିଏ ଅଛି? ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଦାନ ଦେବି, ଆନନ୍ଦ କରିବି — ଏହିପରି ଅଜ୍ଞାନରେ ମୋହିତ ହୋଇ।
6.40.16
अनेकचित्तविभ्रान्त मोहजालसमावृताः ।
प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥ ६.४०.१६ ॥
ଅନେକ ଚିତ୍ତରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ, ମୋହଜାଳରେ ଆବୃତ, କାମଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକମାନେ ଅଶୁଚି ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
6.40.17
आत्मसंभाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।
यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥ ६.४०.१७ ॥
ଆତ୍ମଗୌରବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅହଂକାରୀ, ଧନ-ମାନ-ମଦରେ ମତ୍ତ ସେମାନେ କେବଳ ନାମମାତ୍ର ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି — ଦମ୍ଭରେ, ବିଧିପୂର୍ବକ ନୁହେଁ।
6.40.18
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।
मामत्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥ ६.४०.१८ ॥
ଅହଙ୍କାର, ବଳ, ଦର୍ପ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧର ଆଶ୍ରିତ; ନିଜ ଓ ଅନ୍ୟର ଦେହରେ ଥିବା ମୋ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିବା ଓ ଈର୍ଷା କରୁଥିବା।
6.40.19
तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।
क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥ ६.४०.१९ ॥
ସେହି ଦ୍ୱେଷୀ, କ୍ରୂର ଓ ସଂସାରର ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନିରନ୍ତର ଅଶୁଭ ଆସୁରୀ ଯୋନିରେ ହିଁ ନିକ୍ଷେପ କରେ।
6.40.20
आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनिजन्मनि ।
मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥ ६.४०.२० ॥
ଆସୁରୀ ଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ମୂଢ଼ମାନେ, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ମୋତେ ନ ପାଇ ତା'ପରେ ଅଧମ ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି।
6.40.21
त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्रयं त्यजेत् ॥ ६.४०.२१ ॥
ନରକର ଏହି ତ୍ରିବିଧ ଦ୍ୱାର ଆତ୍ମାର ବିନାଶକାରୀ — କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ। ତେଣୁ ଏହି ତିନିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
6.40.22
एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।
आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥ ६.४०.२२ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏହି ତିନି ତମୋଦ୍ୱାରରୁ ମୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର କଲ୍ୟାଣର ଆଚରଣ କରେ; ତା'ପରେ ପରମ ଗତି ପାଏ।
6.40.23
यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।
न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥ ६.४०.२३ ॥
ଯେ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ତ୍ୟାଗ କରି କାମନା ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରେ, ସେ ସିଦ୍ଧି ପାଏ ନାହିଁ, ସୁଖ ପାଏ ନାହିଁ, ପରମ ଗତି ମଧ୍ୟ ପାଏ ନାହିଁ।
6.40.24
तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।
ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥ ६.४०.२४ ॥
ତେଣୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ'ଣ ଓ ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ'ଣ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ଶାସ୍ତ୍ର ହିଁ ତୁମର ପ୍ରମାଣ। ଶାସ୍ତ୍ରବିଧାନରେ କୁହାଯାଇଥିବା କର୍ମ ଜାଣି ଏଠାରେ ତାହା ହିଁ ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ।