ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.43.1
गीता सुगीता कर्तव्या किमन्यैः शास्त्रसंग्रहैः ।
या स्वयं पद्मनाभस्य सुखपद्माद्विनिःसृता ॥ ६.४३.१ ॥
ಗೀತೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದುವುದೇ ಸಾಕು; ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅದು ಪದ್ಮನಾಭನ ಸುಂದರ ಕಮಲ ಮುಖದಿಂದಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
6.43.2
सर्वशास्त्रमयी गीता सर्वदेवमयो हरिः ।
सर्वतीर्थमयी गङ्गा सर्वदेवमयो मनुः ॥ ६.४३.२ ॥
ಗೀತೆ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಮಯಿ; ಹರಿ ಸರ್ವದೇವಮಯ; ಗಂಗೆ ಸರ್ವತೀರ್ಥಮಯಿ; ಮನು ಸರ್ವದೇವಮಯ.
6.43.3
गीता गङ्गा च गायत्री गोविन्देति हृदि स्थिते ।
चतुर्गकारसंयुक्ते पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ६.४३.३ ॥
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗೀತೆ, ಗಂಗೆ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು 'ಗ' ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ 'ಗೋವಿಂದ' ನಾಮ ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ.
6.43.4
षट्शतानि सविंशानि श्लोकानां प्राह केशवः ।
अर्जुनः सप्तपञ्चाशत्सप्तषष्टिं तु सञ्जयः ॥ ६.४३.४ ॥
ಕೇಶವನು ಆರುನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಅರ್ಜುನನು ಐವತ್ತೇಳು; ಸಂಜಯನು ಅರವತ್ತೇಳು.
6.43.5
धृतराष्ट्रः श्लोकमेकं गीताया मानमुच्यते ।
भारतामृतसर्वस्वगीताया मथितस्य च।
सारमुद्धृत्य कृष्णेन अर्जुनस्य मुखे हुतम् ॥ ६.४३.५ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನೇ ಗೀತೆಯ ಮಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಭಾರತದ ಅಮೃತ ಸಾರವಾದ ಗೀತೆಯನ್ನು ಮಥಿಸಿ, ಅದರ ಸಾರವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ತೆಗೆದು ಅರ್ಜುನನ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿದನು.
6.43.6
ततो धनंजयं दृष्ट्वा बाणगाण्डीवधारिणम् ।
पुनरेव महानादं व्यसृजन्त महारथाःक ॥ ६.४३.६ ॥
ಆಗ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಧನಂಜಯನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾರಥರು ಮತ್ತೆ ದೊಡ್ಡ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದರು.
6.43.7
पाण्डवाः सोमकाश्चैव ये चैषामनुयायिनः ।
दध्मुश्च मुदिताः शङ्खान्वीराः सागरसंभवान् ॥ ६.४३.७ ॥
ಪಾಂಡವರು, ಸೋಮಕರು, ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ವೀರರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು.
6.43.8
ततो भेर्यश्च पेश्यश्च क्रकचा गोविषाणिकाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त ततः शब्दो महानभूत् ॥ ६.४३.८ ॥
ನಂತರ ಭೇರಿಗಳು, ಪಣವಗಳು, ಕ್ರಕಚಗಳು, ಗೋವಿಷಾಣಿಕೆಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಆಗ ಮಹಾ ಶಬ್ದವುಂಟಾಯಿತು.
6.43.9
तथा देवाः सगन्धर्वाः पितरश्च जनाधिप ।
सिद्धचारणसङ्घाश्च समीयुस्ते दिदृक्षया ॥ ६.४३.९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ಜನಾಧಿಪನೇ, ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣ ಗಣಗಳು ನೋಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.
6.43.10
ऋषयश्च महाभागाः पुरस्कृत्य शतक्रतुम् ।
समीयुस्तत्र सहिता द्रुष्टुं तद्वैशसं महत् ॥ ६.४३.१० ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯರಾದ ಋಷಿಗಳು ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆ ಮಹಾ ಸಂಹಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಅಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದರು.
6.43.11
ते सेने स्तिमिते सञ्जे वीक्षमाणे परस्परम् ।
गङ्गायमुनयोर्वेगो यथैवैत्य परस्परम् ॥ ६.४३.११ ॥
ಆ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳು ಯುದ್ಧ-ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತು ಪರಸ್ಪರ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ವೇಗ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಗಮಿಸಿದಂತೆ.
6.43.12
एवं प्रवत्ते ते सेने निःशब्दे जनसंसदि ।
चित्रे पट इवालेख्ये दर्शनीयतरे शुभे ॥ ६.४३.१२ ॥
ಹೀಗೆ ಆ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿದ್ದವು; ಚಿತ್ರಪಟದಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ, ಶುಭವಾಗಿ.
6.43.13
ततो युधिष्ठिरो दृष्ट्वा युद्धाय समवस्थिते ।
ते सेने सागरप्रख्ये मुहुः प्रज्वलिते नृप ॥ ६.४३.१३ ॥
ಆಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅವು ಸಾಗರದಂತಿದ್ದವು, ಓ ರಾಜನೇ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
6.43.14
विमुच्य कवचं वीरो निक्षिप्य च वरायुधम् ।
अवरुह्य रथात्क्षिप्रं पद्म्यामेव कृताञ्जलिः ॥ ६.४३.१४ ॥
ವೀರನು ಕವಚವನ್ನು ಕಳಚಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಬೇಗನೆ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಕೈ ಮುಗಿದು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಹೋದನು.
6.43.15
पितामहमभिप्रेक्ष्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
वाग्यतः प्रययौ धीरः प्राङ्भुखो रिपुवाहिनीम् ॥ ६.४३.१५ ॥
ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ನೋಡಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮೌನದಿಂದ, ಧೀರನಾಗಿ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಶತ್ರುಸೇನೆಯತ್ತ ಸಾಗಿದನು.
6.43.16
तं प्रयान्तमभिप्रेभ्य कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अवतीर्य रथात्तूर्णं भ्रातृभिः सहितोऽन्वयात् ॥ ६.४३.१६ ॥
ಅವನು ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಧನಂಜಯನು ಬೇಗನೆ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.
6.43.17
वासुदेवश्च भगवान्पृष्ठतोऽनुजगाम तम् ।
तथा मुख्याश्च राजानस्तच्चित्ता जग्मुरुत्सुकाः ॥ ६.४३.१७ ॥
ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವನೂ ಅವನ ಹಿಂದೆ ನಡೆದನು; ಅದೇ ರೀತಿ ಮುಖ್ಯ ರಾಜರೂ ಅವನಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಆತುರದಿಂದ ಹೋದರು.
6.43.18
किं ते व्यवसितं राजन्यदस्मानपहाय वै ।
प्रद्म्यामेव प्रयातोऽसि प्राङ्मुखो रिपुवाहिनीम् ॥ ६.४३.१८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಶತ್ರುಸೇನೆಯತ್ತ ಹೊರಟಿರುವುದು ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ?
6.43.19
क्व गमिष्यसि राजेन्द्र निक्षिप्तकवचायुधः ।
दंशितेष्वरिसैन्येषु भ्रातॄनुत्सृज्य पार्थिव ॥ ६.४३.१९ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕವಚ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಕವಚಧಾರಿ ಶತ್ರುಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ, ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಸಹೋದರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆ?
6.43.20
एवं गते त्वयि ज्येष्ठे मम भ्रातरि भारत ।
भीमे दुनोति हृदयं ब्रूहि गन्ता भवान्क्व नु ॥ ६.४३.२० ॥
ಭಾರತ, ನನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರನೇ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೊರಟಾಗ ಭೀಮನಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ನೋಯುತ್ತಿದೆ. ಹೇಳು, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ?
6.43.21
अस्मिन्रणसमूहे वै वर्तमाने महाभये ।
उत्सृज्य क्व नु गन्तासि शत्रूनभिमुखो नृप ॥ ६.४३.२१ ॥
ಈ ರಣಸಮೂಹದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಭಯ ಇರುವಾಗ, ನೃಪ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆ?
6.43.22
एवमाभाष्यमाणोऽपि भ्रातृभिः कुरुनन्दनः ।
नोवाच वाग्यतः किंचिद्गच्छत्येव युधिष्ठिरः ॥ ६.४३.२२ ॥
ಸಹೋದರರು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ, ಕುರುನಂದನ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮಾತನ್ನು ತಡೆದು ಏನೂ ಹೇಳದೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.
6.43.23
तानुवाच महाप्राज्ञो वासुदेवो महामनाः ।
अभिप्रायोऽस्य विज्ञातो मयेति प्रहसन्निव ॥ ६.४३.२३ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಮತ್ತು ಮಹಾಮನಸ್ಕ ವಾಸುದೇವನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ನಗುತ್ತಾ ಎಂಬಂತೆ.
6.43.24
एष भीष्मं तथा द्रोणं गौतमं शल्यमेव च ।
अनुमान्य गुरून्सर्वान्योत्स्यते पार्थिवोऽरिभिः ॥ ६.४३.२४ ॥
ಈ ರಾಜನು ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಗೌತಮ, ಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಗುರುಗಳ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವನು.
6.43.25
श्रूयते हि पुराकल्पे गुरूनननुमान्य यः ।
युध्यते स भवेद्व्यक्तमपध्यातो महत्तरैः ॥ ६.४३.२५ ॥
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವವನು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.
6.43.26
अनुमान्य यथाशास्त्रं यस्तु युध्येन्महत्तरैः ।
ध्रुवस्तस्य जयो युद्धे भवेदिति मतिर्मम ॥ ६.४३.२६ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಹಿರಿಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ಖಂಡಿತ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
6.43.27
एवं ब्रुवति कृष्णेऽत्र धार्तराष्ट्रचमूं प्रति ।
हाहाकारो महानासीन्निःशब्दास्त्वपरेऽभवन् ॥ ६.४३.२७ ॥
ಕೃಷ್ಣ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಸೇನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಎದ್ದಿತು; ಇತರರು ಮೌನವಾದರು.
6.43.28
दृष्ट्वा युधिष्ठिरं दूराद्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकाः ।
मिथः संकथयांचक्रुरेषो हि कुलपांसनः ॥ ६.४३.२८ ॥
ದೂರದಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ನೋಡಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನ ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡರು: "ಇವನೇ ಕುಲವನ್ನು ಕಳಂಕಿಸುವವನು."
6.43.29
व्यक्तं भीत इवाभ्येति राजासौ भीष्ममन्तिकम् ।
युधिष्ठिरः ससोदर्यः शरणार्थं प्रयाचकः ॥ ६.४३.२९ ॥
ಭಯಗೊಂಡಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಶರಣು ಬೇಡಿ ಭೀಷ್ಮನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
6.43.30
धनञ्जये कथं नाथे पाण्डवे च वृकोदरे ।
नकुले सहदेवे च भीतिरभ्येति पाण्डवम् ॥ ६.४३.३० ॥
ಧನಂಜಯ, ಪಾಂಡವ, ವೃಕೋದರ, ನಕುಲ, ಸಹದೇವರು ರಕ್ಷಕರಾಗಿರುವಾಗ ಪಾಂಡವನಿಗೆ ಭಯ ಹೇಗೆ ಬಂತು?
6.43.31
न नूनं क्षत्रियकुले जातः संप्रथिते भुवि ।
यथाऽस्य हृदयं भीतमल्पसत्वस्य संयुगे ॥ ६.४३.३१ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಂಥವನು ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವನ ಹೃದಯ ಅಷ್ಟು ಭಯಭೀತವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಪಸತ್ತ್ವವುಳ್ಳದ್ದು.
6.43.32
ततस्ते सैनिकाः सर्वे प्रशंसन्ति स्म कौरवान् ।
हृष्टाः सुमनसो भूत्वा चेलानि दुधुवुश्च ह ॥ ६.४३.३२ ॥
ಆಗ ಆ ಸೈನಿಕರೆಲ್ಲರೂ ಕೌರವರನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು; ಹರ್ಷಚಿತ್ತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬೀಸಿದರು.
6.43.33
व्यनिन्दंश्च तथा सर्वे योधास्तव विशांपते ।
युधिष्ठिरं ससोदर्यं सहितं केशवनेन हि ॥ ६.४३.३३ ॥
ಅರಸನೇ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಯೋಧರೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು, ಅವನ ಸೋದರರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೇಶವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ನಿಂದಿಸಿದರು.
6.43.34
ततस्तत्कौरवं सैन्यं धिक्वृत्वा तु युधिष्ठिरम् ।
निःशब्दमभवत्तूर्णं पुनरेव विशांपते ॥ ६.४३.३४ ॥
ಅರಸನೇ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಆ ಕೌರವ ಸೇನೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಮತ್ತೆ ಮೌನವಾಯಿತು.
6.43.35
किं नु वक्ष्याति राजाऽसौ किं भीष्मः प्रतिवक्ष्यति ।
किं भीमः समरश्लाघी किं नु कृष्णार्जुनाविति ॥ ६.४३.३५ ॥
"ಆ ರಾಜ ಏನು ಹೇಳುವನು? ಭೀಷ್ಮ ಏನು ಉತ್ತರಿಸುವನು? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವ ಭೀಮ ಏನು ಹೇಳುವನು? ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರು ಏನು ಹೇಳುವರು?" ಎಂದು (ಯೋಚಿಸುತ್ತ).
6.43.36
विवक्षितं किमस्येति संशयः सुमहानभूत् ।
उभयो सेनयो राजन्युधिष्ठिरकृते तदा ॥ ६.४३.३६ ॥
"ಇವನು ಹೇಳಬಯಸಿದ್ದು ಏನು?" ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಹ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅರಸನೇ, ಆಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಕಾರಣದಿಂದ ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಾಗಿತ್ತು.
6.43.37
सोऽवगाह्य चमूं शत्रोः शरशक्तिसमाकुलाम् ।
भीष्ममेवाभ्यात्तूर्णं भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ६.४३.३७ ॥
ಬಾಣ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಭೀಷ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
6.43.38
तमुवाच ततः पादौ कारभ्यां पीड्य पाण्डवः ।
भीष्मं शान्तनवं राजा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ६.४३.३८ ॥
ಆಗ ಪಾಂಡವ ರಾಜನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.43.39
आमन्त्रये त्वां दुर्धर्ष त्वया योत्स्यामहे सह ।
अनजानीहि मां तात आशिषश्च प्रयोजय ॥ ६.४३.३९ ॥
ಓ ದುರ್ಧರ್ಷನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹೋರಾಡುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರಿಯನೇ, ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡು.
6.43.40
यद्येवं नाभिगच्छेथा युधि मां पृथिवीपते ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय भारत ॥ ६.४३.४० ॥
ನೀನು ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಭೂಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ; ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಸೋಲಿಗಾಗಿ, ಓ ಭಾರತನೇ.
6.43.41
प्रीतोऽहं पुत्र युध्यस्व जयमाप्नुहि पाण्डव ।
यत्तेऽभिलषितं चान्यत्तदवाप्नुहि संयुगे ॥ ६.४३.४१ ॥
ಮಗನೇ, ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಯುದ್ಧಮಾಡು, ಪಾಂಡವನೇ, ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆ. ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದು ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಡೆ.
6.43.42
व्रियतां च वरः पार्थ किमस्मत्तोऽभिकाङ्क्षसि ।
एवं गते महाराज न तवास्ति पराजयः ॥ ६.४३.४२ ॥
ಪಾರ್ಥನೇ, ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು; ನೀನು ನಮ್ಮಿಂದ ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯ? ಮಹಾರಾಜನೇ, ಹೀಗಾದ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ಸೋಲಿಲ್ಲ.
6.43.43
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.४३ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಪತ್ತಿನ ದಾಸ; ದಾಸನೇ ಅವನು, ಸಂಪತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ದಾಸವಲ್ಲ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಇದು ಸತ್ಯ; ಕೌರವರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ನಾನು ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
6.43.44
अतस्त्वां क्लीबवद्वाक्यं ब्रवीमि कुरुनन्दन ।
भृतोऽस्त्म्यर्थेन कौरव्य युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.४४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಕುರುನಂದನ, ನಾನು ಹೇಡಿಯಂತೆ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ಕೌರವ್ಯ, ನಾನು ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಪೋಷಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಇನ್ನೇನು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?
6.43.45
मन्त्रयस्व महाबाहो हितैषी मम नित्यशः ।
युध्यस्व कौरवस्यार्थे ममैष सततं वरः ॥ ६.४३.४५ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ನನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಸದಾ ಬಯಸುವವನೇ, ಸಲಹೆ ನೀಡು. ಕೌರವನಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು—ಇದೇ ನನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ವರ.
6.43.46
राजन्किमत्र साह्यं ते करोमि कुरुनन्दन ।
कामं योत्स्ये परस्यार्थे ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ६.४३.४६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ನಾನು ಯಾವ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿ, ಓ ಕುರುನಂದನ? ಇತರರಿಗಾಗಿ ನಾನು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವೆನು; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳು.
6.43.47
कथं जयेयं संग्रामे भवन्तमपराजितम् ।
एतन्मे मन्त्रय हितं यदि श्रेयः प्रपश्यसि ॥ ६.४३.४७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಂತಹ ಅಜೇಯನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲಲಿ? ನಿನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಕಂಡರೆ, ಈ ಹಿತವನ್ನು ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು.
6.43.48
नैनं पश्यामि कौन्तेय यो मां युध्यन्तमाहवे ।
विजयेत पुमान्कश्तित्साक्षादपि शतक्रतुः ॥ ६.४३.४८ ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಹೋರಾಡುವಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಇಂದ್ರನೂ ಅಲ್ಲ.
6.43.49
हन्त पृच्छामि तस्मात्त्वां पितामह नमोस्तु ते ।
वधोपायं ब्रवीहि त्वमात्मनः समरे परैः ॥ ६.४३.४९ ॥
ಅಯ್ಯೋ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತಾಮಹರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ವಧೆಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ನೀವೇ ಹೇಳಿ.
6.43.50
न स्म तं तात पश्यामि समरे यो जयेत माम् ।
न तावन्मृत्युकालोऽपि पुनरागमनं कुरु ॥ ६.४३.५० ॥
ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲವರು ಯಾರೂ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ನನ್ನ ಮರಣಕಾಲವೂ ಬಂದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೆ ಬಾ.
6.43.51
ततो युधिष्ठिरो वाक्यं भीष्मस्य कुरुनन्दन ।
शिरसा प्रतिजग्राह भूयस्तमभिवाद्य च ॥ ६.४३.५१ ॥
ಆಗ ಕುರುನಂದನನೇ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಷ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತಲೆಬಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಮತ್ತೆ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
6.43.52
प्रायात्पुनर्महाबाहुराचार्यस्य रथं प्रति ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां मध्येन भ्रातृभिः सह ॥ ६.४३.५२ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವು ಮತ್ತೆ ಆಚಾರ್ಯರ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು; ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರಲು, ಮಧ್ಯದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ.
6.43.53
स द्रोणमभिवाद्याथ कृत्वं चाभिप्रदक्षिणम् ।
उवाच राजा दुर्धर्षमात्मनिःश्रेयसं वचः ॥ ६.४३.५३ ॥
ಆ ರಾಜನು ದ್ರೋಣನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಆ ದುರ್ಧರ್ಷನೊಡನೆ ತನ್ನ ಹಿತದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.43.54
आमन्त्रये त्वां भगवन्योत्स्ये विगितकल्मषः ।
कथं जये रिपून्सर्वाननुज्ञातस्त्वया द्विज ॥ ६.४३.५४ ॥
ಭಗವನ್, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ದ್ವಿಜನೇ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲಲಿ?
6.43.55
यदि मां नाभिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय सर्वशः ॥ ६.४३.५५ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನೀನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೋಲನ್ನು ನಿನಗೆ ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
6.43.56
तद्युधिष्ठिर तुष्टोऽस्मि पूजितश्च त्वयाऽनघ ।
अनुजानामि युध्यस्व विजयं समवाप्नुहि ॥ ६.४३.५६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ, ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ್ದೀಯ. ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ — ಯುದ್ಧ ಮಾಡು, ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆ.
6.43.57
करवाणि च ते कामं ब्रूहि त्वमभिकाङ्क्षितम् ।
एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.५७ ॥
ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳು. ಮಹಾರಾಜ, ಹೀಗಾದ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧವಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?
6.43.58
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैःक ॥ ६.४३.५८ ॥
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ದಾಸ; ಸಂಪತ್ತು ಯಾರ ದಾಸವೂ ಅಲ್ಲ — ಇದೇ ಸತ್ಯ, ಮಹಾರಾಜ. ನಾನು ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೌರವರಿಗೆ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
6.43.59
ब्रवीम्येतत्क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि ।
योत्स्येऽहं कौरवस्यार्थे तवाशास्यो जयो मया ॥ ६.४३.५९ ॥
ನಾನು ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಹೇಡಿಯಂತೆ — ಯುದ್ಧವಲ್ಲದೆ ನೀನು ಬೇರೇನು ಬಯಸುತ್ತೀಯ? ನಾನು ಕೌರವರಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನಿಂದ ನಿನ್ನ ವಿಜಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸು.
6.43.60
जयमाशास्स्व मे ब्रह्मन्मन्त्रयस्व च मद्धितम् ।
युध्यस्व कौरवस्यार्थे वर एष वृतो मया ॥ ६.४३.६० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನಗೆ ವಿಜಯವನ್ನು ಹಾರೈಸು; ನನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸಲಹೆ ನೀಡು. ಕೌರವರಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು — ಇದೇ ನಾನು ಕೇಳಿದ ವರ.
6.43.61
ध्रुवस्ते विजयो राजन्यस्य मन्त्री हरिस्तव ।
अहं त्वामभिजानामि रणे शत्रून्विजेष्यसि ॥ ६.४३.६१ ॥
ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ಜಯ ನಿಶ್ಚಿತ; ನಿನ್ನ ಮಂತ್ರಿ ಹರಿ (ಕೃಷ್ಣ). ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಲ್ಲೆ; ರಣದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವೆ.
6.43.62
यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः ।
युध्यस्व गच्छ कौन्तेय पृच्छ मां किं ब्रवीमि ते ॥ ६.४३.६२ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ; ಎಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿರುವನೋ ಅಲ್ಲಿ ಜಯ. ಕೌಂತೇಯ, ಯುದ್ಧಮಾಡು, ಮುಂದೆ ಸಾಗು. ನಿನಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳು.
6.43.63
पृच्छामि त्वां द्विजश्रेष्ठ श्रृणु यन्मेऽभिकाङ्क्षितम् ।
कथं जयेयं संग्रामे भवन्तमपराजितम् ॥ ६.४३.६३ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲಲಿ?
6.43.64
न तेऽस्ति विजयस्तावद्यावद्युद्ध्याम्यहं रणे ।
ममाशु निधने राजन्यतस्व सह सदरैः ॥ ६.४३.६४ ॥
ನಾನು ರಣದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವವರೆಗೂ ನಿನಗೆ ಜಯವಿಲ್ಲ. ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಮರಣ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಆಗ ನೀನು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಜಯ ಪಡೆಯುವೆ.
6.43.65
हन्त तस्मान्महाबाहो वधोपायं वदात्मनः ।
आचार्य प्रणिपत्यैष पृच्छामि त्वां नमोऽस्तु ते ॥ ६.४३.६५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳು. ಆಚಾರ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
6.43.66
न शत्रुं तात पश्यामि यो मां हन्याद्रथे स्थितम् ।
युध्यमानं सुसंरब्धं शरवर्षौघवर्षिणम् ॥ ६.४३.६६ ॥
ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನೇ, ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತ, ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲ ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
6.43.67
ऋते प्रायगतं रजन्न्यस्तशस्त्रमचेतनम् ।
हन्यान्मां युधि योधानां सत्यमेतद्ब्रवीमि ते । ॥ ६.४३.६७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಪ್ರಾಣಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವನು, ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟವನು, ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನನು ಹೊರತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯೋಧನೂ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾರನು; ಇದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
6.43.68
शस्त्रं चाहं रणे जह्यां श्रुत्वा तु महदप्रियम् ।
श्रद्धेपवाक्यात्पुरुषादेतत्सत्यं ब्रवीति ते ॥ ६.४३.६८ ॥
ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಅಪ್ರಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ; ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಮಾತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
6.43.69
एतच्छ्रुत्वा महाराज भारद्वाजस्य धीमतः ।
अनुमान्य तमाचार्यं प्रायाच्छारद्वतं प्रति ॥ ६.४३.६९ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭಾರದ್ವಾಜನ (ದ್ರೋಣನ) ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಆಚಾರ್ಯನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಶಾರದ್ವತನ (ಕೃಪನ) ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.
6.43.70
सोऽभिवाद्य कृपं राजा कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
उवाच दुर्धर्षतमं वाक्यं वाक्यविदां वरः ॥ ६.४३.७० ॥
ಆ ರಾಜನು ಕೃಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಅಜೇಯವಾದ ಆ ಮಾತನ್ನು ನುಡಿದನು.
6.43.71
अनुमानये त्वां योत्स्येऽहं गुरो विगतकल्मषः ।
जयेयं च रिपून्सर्वाननुज्ञातस्त्वयाऽनघ ॥ ६.४३.७१ ॥
ಗುರುವೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ; ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ನಿಷ್ಕಳಂಕನೇ, ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದು ನಾನು ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
6.43.72
यदि मां नाभिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय सर्वशः ॥ ६.४३.७२ ॥
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ನೀನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಗಾಗಿ ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
6.43.73
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः । ॥ ६.४३.७३ ॥
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ದಾಸ; ಸಂಪತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ದಾಸವಲ್ಲ. ಮಹಾರಾಜನೇ, ಇದು ಸತ್ಯ; ಕೌರವರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ನಾನು ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
6.43.74
तेषामर्थे महाराज योद्धव्यमिति मे मतिः ।
अतस्त्वां क्लीबवद्ब्रूयांयुद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.७४ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವರಿಗಾಗಿಯೇ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಪುಂಸಕನಂತೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಯುದ್ಧವಲ್ಲದೆ ನೀನು ಇನ್ನೇನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀ?
6.43.75
हन्त पृच्छामि ते तस्मादाचार्य श्रृणु मे वचः ।
इत्युक्त्वा व्यथितो राजा नोवाच गतचेतनः ॥ ६.४३.७५ ॥
ಅಯ್ಯೋ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ — ಆದ್ದರಿಂದ ಆಚಾರ್ಯರೇ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡ ರಾಜನು ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ.
6.43.76
तं गौतमः प्रत्युवाच विज्ञायास्य विवक्षितम् ।
अवध्योऽहं महीपाल यद्ध्यस्व जयमाप्नुहि ॥ ६.४३.७६ ॥
ಅವನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತು ಗೌತಮ (ಕೃಪ) ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು — ಮಹೀಪಾಲನೇ, ನಾನು ಅವಧ್ಯನು; ಯುದ್ಧ ಮಾಡು, ಜಯವನ್ನು ಪಡೆ.
6.43.77
प्रीतस्तेऽभिगमेनाहं जयं तव नराधिप ।
आशासिष्ये सदोत्थाय सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ६.४३.७७ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ನಿನ್ನ ಆಗಮನದಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಎದ್ದು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಜಯವನ್ನು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಸತ್ಯ, ನಿನಗೆ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
6.43.78
एतच्छ्रुत्वा महाराज गौतमस्य विशांपते ।
अनुमान्य कृपं राजा प्रययौ येन मद्रराट् ॥ ६.४३.७८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ಗೌತಮನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೃಪನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ಮದ್ರರಾಜನಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
6.43.79
स शल्यमभिवाद्याथ कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
उवाच राजा दुर्धर्षमात्मनिःश्रेयसं वचः ॥ ६.४३.७९ ॥
ಅವನು ಶಲ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಆ ದುರ್ಧರ್ಷನೊಡನೆ ತನ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ರಾಜನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.43.80
अनुमानये त्वां दुर्धर्ष योत्स्ये विगतकल्मषः ।
जयेयं नु परान्राजन्ननुज्ञातस्त्वया रिपून् ॥ ६.४३.८० ॥
ಓ ದುರ್ಧರ್ಷನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವೆನು. ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವೆನು.
6.43.81
यदि मां नाधिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय वै रणे ॥ ६.४३.८१ ॥
ನೀನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕದಿದ್ದರೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
6.43.82
तुष्टोऽस्मि पूजितश्चास्मि यत्काङ्क्षसि तदस्तु ते ।
अनुजानामि चैव त्वां युध्यस्व जयमाप्नुहि ॥ ६.४३.८२ ॥
ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಬಯಸಿದುದು ನಿನಗಾಗಲಿ. ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಯುದ್ಧ ಮಾಡು, ಜಯವನ್ನು ಪಡೆ.
6.43.83
ब्रूहि चैष परं वीर केनार्थः किं ददामि ते ।
एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.८३ ॥
ವೀರನೇ, ಹೇಳು, ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಇದೆಯೇ? ನಿನಗೆ ಏನನ್ನು ಕೊಡಲಿ? ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೇನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?
6.43.84
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.८४ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಪತ್ತಿನ ದಾಸ; ಸಂಪತ್ತು ಯಾರ ದಾಸವೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಸತ್ಯ, ಮಹಾರಾಜನೇ; ನಾನು ಕೌರವರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
6.43.85
करिष्यामि हि ते कामं भागिनेय यथेप्सितम् ।
ब्रवीम्यतः क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.८५ ॥
ಅಳಿಯನೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆಯೇ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಇನ್ನೇನು ಬಯಸುತ್ತೀಯ? ಇದು ನಪುಂಸಕನಂತಿದೆ.
6.43.86
मन्त्रयस्व महाराज नित्यं मद्धितमुत्तमम् ।
कामं युद्ध्य परस्यार्थे वरमेतं वृणोम्यहम् ॥ ६.४३.८६ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಸದಾ ನನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸಲಹೆ ನೀಡು. ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಇತರರಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು — ಇದೇ ವರವನ್ನು ನಾನು ಆರಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.43.87
किमत्र ब्रूहि साह्यं ते करोमि नृपसत्तम ।
कामं योत्स्ये परस्यार्थे बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.८७ ॥
ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಸಹಾಯ ಬೇಕು ಹೇಳು — ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇತರರಿಗಾಗಿ ಇಷ್ಟದಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಧನದ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಕೌರವರಿಂದ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
6.43.88
स एव मे वरः शल्य उद्योगे यस्त्वया कृतः ।
सूतपुत्रस्य संग्रामे कार्यस्तेजोवधस्त्वया ॥ ६.४३.८८ ॥
ಶಲ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಆ ಭರವಸೆಯೇ ನನಗೆ ವರ — ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೂತಪುತ್ರನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೀನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು.
6.43.89
संपत्स्यत्येष ते कामः कुन्तीपुत्र यथेप्सितम् ।
गच्छ युध्यस्व विस्रब्धः प्रतिजाने वचस्तव ॥ ६.४३.८९ ॥
ಕುಂತೀಪುತ್ರ, ನಿನ್ನ ಈ ಇಚ್ಛೆ ನೀನು ಬಯಸಿದಂತೆಯೇ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಹೋಗು — ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು; ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನೆಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
6.43.90
अनुमान्याथ कौन्तेयो मातुलं मद्रकेश्वरम् ।
निर्जगाम महासैन्याद्भ्रतृभिः परिवारितः ॥ ६.४३.९० ॥
ನಂತರ ಕೌಂತೇಯ ತನ್ನ ಮಾವ ಮದ್ರರ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಆ ಮಹಾಸೈನ್ಯದಿಂದ ಹೊರಟನು.
6.43.91
वासुदेवस्तु राधेयमाहवेऽभिजगाम वै ।
तत एनमुवाचेदं पाण्डवार्थे गदाग्रजः ॥ ६.४३.९१ ॥
ವಾಸುದೇವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಧೇಯನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಆಗ ಗದನ ಅಣ್ಣನು ಪಾಂಡವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.43.92
श्रुतं मे कर्ण भीष्मस्य द्वोषात्किल न योत्स्यसे ।
अस्मान्वरय राधेय यावद्भीष्मो न हन्यते ॥ ६.४३.९२ ॥
ಕರ್ಣ, ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷದಿಂದ ನೀನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ರಾಧೇಯ, ಭೀಷ್ಮನು ಹತನಾಗುವವರೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಆರಿಸಿಕೋ.
6.43.93
हते तु भीष्मे राधेय पुनरेष्यसि संयुगम् ।
धार्तराष्ट्रस्य साहाय्यं यदि पश्यसि चेत्समम् ॥ ६.४३.९३ ॥
ಭೀಷ್ಮನು ಹತನಾದ ನಂತರ, ರಾಧೇಯ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರುವೆ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಸರಿಯೆಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸಿದರೆ.
6.43.94
न विप्रियं करिष्यामि धार्तराष्ट्रस्य केशव ।
त्यक्तप्राणं हि मां विद्धि दुर्योधनहितैषिणम् ॥ ६.४३.९४ ॥
ಕೇಶವ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ನಾನು ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದುರ್ಯೋಧನನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನೆಂದು ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿ.
6.43.95
तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णः संन्यवर्तत भारत ।
युधिष्ठिरपुरोगैश्च पाण्डवैः सह संगतः ॥ ६.४३.९५ ॥
ಭಾರತ, ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೃಷ್ಣನು ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದನು.
6.43.96
अथ सैन्यस्य मध्ये तु प्राक्रोशत्पाण्डवाग्रजः ।
योऽस्मान्वृणोति तमहं वरये साह्यकारणात् ॥ ६.४३.९६ ॥
ಆಗ ಸೈನ್ಯದ ನಡುವೆ ಪಾಂಡವರ ಅಗ್ರಜನು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದನು: ನಮ್ಮನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಆರಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.43.97
अथ तान्समभिप्रेक्ष्य युयुत्सुरिदमब्रवीत् ।
प्रीतात्मा धर्मराजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ६.४३.९७ ॥
ಆಗ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಯುಯುತ್ಸು ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧರ್ಮರಾಜ, ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.43.98
अहं योत्स्यामि भवतः संयुगे धृतराष्ट्रजान् ।
युष्मदर्थं महाराज यदि मां वृणुषेऽनघ ॥ ६.४३.९८ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನಿರ್ದೋಷನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ನಿನಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ.
6.43.99
एह्येहि सर्वे योत्स्यामस्तव भ्रातॄनपण्डितान् ।
युयुत्सो वासुदेवश्च वयं च ब्रूम सर्वशः ॥ ६.४३.९९ ॥
ಬನ್ನಿ, ಬನ್ನಿ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಅವಿವೇಕಿ ಸೋದರರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡೋಣ. ಓ ಯುಯುತ್ಸು, ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.
6.43.100
वृणोमि त्वां महाबाहो युध्यस्व मम कारणात् ।
त्वयि पिण्डश्च तन्तुश्च धृतराष्ट्रस्य दृश्यते ॥ ६.४३.१०० ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ಆರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು; ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ವಂಶತಂತು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.
6.43.101
भजस्वास्मान्राजपुत्र भजमानान्महाद्युते ।
न भविष्यति दुर्बुद्धिर्धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः ॥ ६.४३.१०१ ॥
ರಾಜಕುಮಾರ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಯಸುವ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸೇರು. ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೂ ಅತಿ ಕೋಪಿಯೂ ಆದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರ ಹಾಗಾಗಲು ಬಿಡನು.
6.43.102
ततो युयुत्सुः कौरव्यान्परित्यज्य सुतांस्तव ।
जगाम पाण्डुपुत्राणां सेनां विश्राव्य दुन्दुभिं ॥ ६.४३.१०२ ॥
ಆಗ ಯುಯುತ್ಸು ಕೌರವರನ್ನು, ಅಂದರೆ ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದುಂದುಭಿ ಮೊಳಗಿಸಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಸೇನೆಗೆ ಹೋದನು.
6.43.103
ततो युधिष्ठिरो राजा संप्रहृष्टःक सहानुजः ।
जग्राह कवचं भूयो दीप्तिमत्कनकोञ्ज्वलम् ॥ ६.४३.१०३ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ತನ್ನ ತಮ್ಮಂದಿರೊಂದಿಗೆ, ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕವಚವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಧರಿಸಿದನು.
6.43.104
प्रत्यपद्यन्त ते सर्वे स्वरथान्पुरुषर्षभाः ।
ततो व्यूहं यथापूर्वं प्रत्यव्यूहन्त ते पुनः ॥ ६.४३.१०४ ॥
ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಏರಿದರು; ನಂತರ ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಪುನಃ ರಚಿಸಿದರು.
6.43.105
अवादयन्दुन्दुभींश्च शतशश्चैव पुष्करान् ।
सिंहनादांश्च विविधान्विनेदुः पुरुषर्षभाः ॥ ६.४३.१०५ ॥
ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರು ನೂರಾರು ದುಂದುಭಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು; ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಸಿಂಹನಾದಗಳನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದರು.
6.43.106
रथस्थान्पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रेक्ष्य पार्थिवाः ।
धृष्टद्युम्नादयः सर्वे पुनर्जहृषिरे तदा ॥ ६.४३.१०६ ॥
ರಥಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಪಾಂಡವ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮೊದಲಾದ ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ಆಗ ಮತ್ತೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು.
6.43.107
गौरवं पाण्डुपुत्राणां मान्यान्मानयतां च तान् ।
दृष्ट्वा महीक्षितस्तत्र पूजयांचक्रिरे भृशम् ॥ ६.४३.१०७ ॥
ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಗೌರವವನ್ನೂ, ಗೌರವಾರ್ಹರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವರನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜರು ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸತ್ಕರಿಸಿದರು.
6.43.108
सौहृदं च कृपां चैव प्राप्तकालं महात्मनाम् ।
दयां च ज्ञातिषु परां कथयांचक्रिरे नृपाः ॥ ६.४३.१०८ ॥
ಮಹಾತ್ಮರ ಸಮಯೋಚಿತ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯನ್ನೂ, ಬಂಧುಗಳ ಕಡೆಗಿನ ಮಹಾ ದಯೆಯನ್ನೂ ರಾಜರು ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
6.43.109
साधुसाध्विति सर्वत्र निश्चेरुः स्तुतिसंहिताः ।
वाचः पुण्याः कीर्तिमतां मनोहृदयहर्षणाः ॥ ६.४३.१०९ ॥
"ಸಾಧು, ಸಾಧು" ಎಂದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪುಣ್ಯವಾಣಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು; ಅವು ಕೀರ್ತಿವಂತರ ಮನಸ್ಸು ಹೃದಯವನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಿದವು.
6.43.110
म्लेच्छाश्चार्याश्च ये तत्र ददृशुः शुश्रुवुस्तथा ।
वृत्तं तत्पाण्डुपुत्राणां रुरुदुस्ते सगद्गदाः ॥ ६.४३.११० ॥
ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ ಮ್ಲೇಚ್ಛರು ಮತ್ತು ಆರ್ಯರು ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಆ ನಡೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಗದ್ಗದ ಕಂಠದಿಂದ ಅತ್ತರು.
6.43.111
ततो जघ्नुर्महाभेरीः शतशश्च सहस्रशः ।
शङ्खांश्च गोक्षीरनिभान्दध्मुर्हृष्टा मनस्विनः ॥ ६.४३.१११ ॥
ಆಗ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಮನಸ್ವಿಗಳು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಮಹಾಭೇರಿಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು; ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನಂತೆ ಬಿಳಿಯ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು.