Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.43

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.43.1

गीता सुगीता कर्तव्या किमन्यैः शास्त्रसंग्रहैः ।
या स्वयं पद्मनाभस्य सुखपद्माद्विनिःसृता ॥ ६.४३.१ ॥

ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਸੰਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਲੋੜ? ਇਹ ਖ਼ੁਦ ਪਦਮਨਾਭ ਦੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਮੁਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੈ।

6.43.2

सर्वशास्त्रमयी गीता सर्वदेवमयो हरिः ।
सर्वतीर्थमयी गङ्गा सर्वदेवमयो मनुः ॥ ६.४३.२ ॥

ਗੀਤਾ ਸਰਬ-ਸ਼ਾਸਤਰਮਈ ਹੈ; ਹਰਿ ਸਰਬ-ਦੇਵਮਈ ਹਨ; ਗੰਗਾ ਸਰਬ-ਤੀਰਥਮਈ ਹੈ; ਮਨੂ ਸਰਬ-ਦੇਵਮਈ ਹਨ।

6.43.3

गीता गङ्गा च गायत्री गोविन्देति हृदि स्थिते ।
चतुर्गकारसंयुक्ते पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ६.४३.३ ॥

ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ, ਗੰਗਾ, ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਰ 'ਗ' ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ 'ਗੋਵਿੰਦ' ਨਾਮ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੁਨਰਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

6.43.4

षट्शतानि सविंशानि श्लोकानां प्राह केशवः ।
अर्जुनः सप्तपञ्चाशत्सप्तषष्टिं तु सञ्जयः ॥ ६.४३.४ ॥

ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਛੇ ਸੌ ਵੀਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਹੇ; ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਤਵੰਜਾ; ਅਤੇ ਸੰਜਯ ਨੇ ਸੱਠ-ਸੱਤ।

6.43.5

धृतराष्ट्रः श्लोकमेकं गीताया मानमुच्यते ।
भारतामृतसर्वस्वगीताया मथितस्य च।
सारमुद्धृत्य कृष्णेन अर्जुनस्य मुखे हुतम् ॥ ६.४३.५ ॥

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੀ ਗੀਤਾ ਦਾ ਮਾਪ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰਵਸ੍ਵ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਰਿੜਕ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰ ਕੱਢ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ।

6.43.6

ततो धनंजयं दृष्ट्वा बाणगाण्डीवधारिणम् ।
पुनरेव महानादं व्यसृजन्त महारथाःक ॥ ६.४३.६ ॥

ਫਿਰ ਬਾਣ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।

6.43.7

पाण्डवाः सोमकाश्चैव ये चैषामनुयायिनः ।
दध्मुश्च मुदिताः शङ्खान्वीराः सागरसंभवान् ॥ ६.४३.७ ॥

ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਸੋਮਕ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਸਨ, ਉਹ ਵੀਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ।

6.43.8

ततो भेर्यश्च पेश्यश्च क्रकचा गोविषाणिकाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त ततः शब्दो महानभूत् ॥ ६.४३.८ ॥

ਫਿਰ ਭੇਰੀਆਂ, ਪਣਵ, ਕ੍ਰਕਚ ਅਤੇ ਗੋਵਿਸ਼ਾਣਿਕਾਵਾਂ ਅਚਾਨਕ ਵਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ; ਤਦ ਮਹਾਨ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।

6.43.9

तथा देवाः सगन्धर्वाः पितरश्च जनाधिप ।
सिद्धचारणसङ्घाश्च समीयुस्ते दिदृक्षया ॥ ६.४३.९ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਸਿੱਧ-ਚਾਰਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

6.43.10

ऋषयश्च महाभागाः पुरस्कृत्य शतक्रतुम् ।
समीयुस्तत्र सहिता द्रुष्टुं तद्वैशसं महत् ॥ ६.४३.१० ॥

ਮਹਾਭਾਗ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੰਹਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

6.43.11

ते सेने स्तिमिते सञ्जे वीक्षमाणे परस्परम् ।
गङ्गायमुनयोर्वेगो यथैवैत्य परस्परम् ॥ ६.४३.११ ॥

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਜੰਗੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵੇਗ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਣ।

6.43.12

एवं प्रवत्ते ते सेने निःशब्दे जनसंसदि ।
चित्रे पट इवालेख्ये दर्शनीयतरे शुभे ॥ ६.४३.१२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ, ਮਾਨੋ ਚਿੱਤਰ-ਪੱਟ ਉੱਤੇ ਉਕੇਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ—ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੇਖਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ।

6.43.13

ततो युधिष्ठिरो दृष्ट्वा युद्धाय समवस्थिते ।
ते सेने सागरप्रख्ये मुहुः प्रज्वलिते नृप ॥ ६.४३.१३ ॥

ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਉਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

6.43.14

विमुच्य कवचं वीरो निक्षिप्य च वरायुधम् ।
अवरुह्य रथात्क्षिप्रं पद्म्यामेव कृताञ्जलिः ॥ ६.४३.१४ ॥

ਵੀਰ ਨੇ ਕਵਚ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ, ਝਟਪਟ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪੈਦਲ ਹੀ ਤੁਰ ਪਿਆ।

6.43.15

पितामहमभिप्रेक्ष्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
वाग्यतः प्रययौ धीरः प्राङ्भुखो रिपुवाहिनीम् ॥ ६.४३.१५ ॥

ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।

6.43.16

तं प्रयान्तमभिप्रेभ्य कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अवतीर्य रथात्तूर्णं भ्रातृभिः सहितोऽन्वयात् ॥ ६.४३.१६ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਝਟਪਟ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਏ।

6.43.17

वासुदेवश्च भगवान्पृष्ठतोऽनुजगाम तम् ।
तथा मुख्याश्च राजानस्तच्चित्ता जग्मुरुत्सुकाः ॥ ६.४३.१७ ॥

ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਵੀ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਗਏ।

6.43.18

किं ते व्यवसितं राजन्यदस्मानपहाय वै ।
प्रद्म्यामेव प्रयातोऽसि प्राङ्मुखो रिपुवाहिनीम् ॥ ६.४३.१८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪੈਦਲ ਹੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ?

6.43.19

क्व गमिष्यसि राजेन्द्र निक्षिप्तकवचायुधः ।
दंशितेष्वरिसैन्येषु भ्रातॄनुत्सृज्य पार्थिव ॥ ६.४३.१९ ॥

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਕਵਚ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਿਆਰ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਓਗੇ?

6.43.20

एवं गते त्वयि ज्येष्ठे मम भ्रातरि भारत ।
भीमे दुनोति हृदयं ब्रूहि गन्ता भवान्क्व नु ॥ ६.४३.२० ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਨਾਲ ਭੀਮ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਓਗੇ?

6.43.21

अस्मिन्रणसमूहे वै वर्तमाने महाभये ।
उत्सृज्य क्व नु गन्तासि शत्रूनभिमुखो नृप ॥ ६.४३.२१ ॥

ਇਸ ਰਣ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਭੈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਓਗੇ?

6.43.22

एवमाभाष्यमाणोऽपि भ्रातृभिः कुरुनन्दनः ।
नोवाच वाग्यतः किंचिद्गच्छत्येव युधिष्ठिरः ॥ ६.४३.२२ ॥

ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੁਰੂਨੰਦਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ।

6.43.23

तानुवाच महाप्राज्ञो वासुदेवो महामनाः ।
अभिप्रायोऽस्य विज्ञातो मयेति प्रहसन्निव ॥ ६.४३.२३ ॥

ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਮਨਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ", ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ।

6.43.24

एष भीष्मं तथा द्रोणं गौतमं शल्यमेव च ।
अनुमान्य गुरून्सर्वान्योत्स्यते पार्थिवोऽरिभिः ॥ ६.४३.२४ ॥

ਇਹ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਸ਼ਲਯ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜੇਗਾ।

6.43.25

श्रूयते हि पुराकल्पे गुरूनननुमान्य यः ।
युध्यते स भवेद्व्यक्तमपध्यातो महत्तरैः ॥ ६.४३.२५ ॥

ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਵੱਡਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

6.43.26

अनुमान्य यथाशास्त्रं यस्तु युध्येन्महत्तरैः ।
ध्रुवस्तस्य जयो युद्धे भवेदिति मतिर्मम ॥ ६.४३.२६ ॥

ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।

6.43.27

एवं ब्रुवति कृष्णेऽत्र धार्तराष्ट्रचमूं प्रति ।
हाहाकारो महानासीन्निःशब्दास्त्वपरेऽभवन् ॥ ६.४३.२७ ॥

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਉੱਠਿਆ; ਹੋਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।

6.43.28

दृष्ट्वा युधिष्ठिरं दूराद्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकाः ।
मिथः संकथयांचक्रुरेषो हि कुलपांसनः ॥ ६.४३.२८ ॥

ਦੂਰੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਇਹ ਹੀ ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।"

6.43.29

व्यक्तं भीत इवाभ्येति राजासौ भीष्ममन्तिकम् ।
युधिष्ठिरः ससोदर्यः शरणार्थं प्रयाचकः ॥ ६.४३.२९ ॥

ਸਾਫ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਰਣ ਲਈ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.43.30

धनञ्जये कथं नाथे पाण्डवे च वृकोदरे ।
नकुले सहदेवे च भीतिरभ्येति पाण्डवम् ॥ ६.४३.३० ॥

ਧਨੰਜਯ, ਪਾਂਡਵ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਵਰਗੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵ ਉੱਤੇ ਡਰ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?

6.43.31

न नूनं क्षत्रियकुले जातः संप्रथिते भुवि ।
यथाऽस्य हृदयं भीतमल्पसत्वस्य संयुगे ॥ ६.४३.३१ ॥

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨਨ ਐਸਾ ਕੋਈ ਜਨਮਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।

6.43.32

ततस्ते सैनिकाः सर्वे प्रशंसन्ति स्म कौरवान् ।
हृष्टाः सुमनसो भूत्वा चेलानि दुधुवुश्च ह ॥ ६.४३.३२ ॥

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ; ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੱਪੜੇ ਹਿਲਾਏ।

6.43.33

व्यनिन्दंश्च तथा सर्वे योधास्तव विशांपते ।
युधिष्ठिरं ससोदर्यं सहितं केशवनेन हि ॥ ६.४३.३३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ, ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਸਮੇਤ, ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

6.43.34

ततस्तत्कौरवं सैन्यं धिक्वृत्वा तु युधिष्ठिरम् ।
निःशब्दमभवत्तूर्णं पुनरेव विशांपते ॥ ६.४३.३४ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫਿਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।

6.43.35

किं नु वक्ष्याति राजाऽसौ किं भीष्मः प्रतिवक्ष्यति ।
किं भीमः समरश्लाघी किं नु कृष्णार्जुनाविति ॥ ६.४३.३५ ॥

"ਉਹ ਰਾਜਾ ਕੀ ਕਹੇਗਾ? ਭੀਸ਼ਮ ਕੀ ਉੱਤਰ ਦੇਣਗੇ? ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭੀਮ ਕੀ ਕਹੇਗਾ? ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ)।

6.43.36

विवक्षितं किमस्येति संशयः सुमहानभूत् ।
उभयो सेनयो राजन्युधिष्ठिरकृते तदा ॥ ६.४३.३६ ॥

"ਇਹ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਇਹ ਵੱਡਾ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਸੀ।

6.43.37

सोऽवगाह्य चमूं शत्रोः शरशक्तिसमाकुलाम् ।
भीष्ममेवाभ्यात्तूर्णं भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ६.४३.३७ ॥

ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਛੇਤੀ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।

6.43.38

तमुवाच ततः पादौ कारभ्यां पीड्य पाण्डवः ।
भीष्मं शान्तनवं राजा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ६.४३.३८ ॥

ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਦਬਾ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ-ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

6.43.39

आमन्त्रये त्वां दुर्धर्ष त्वया योत्स्यामहे सह ।
अनजानीहि मां तात आशिषश्च प्रयोजय ॥ ६.४३.३९ ॥

ਹੇ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗੇ। ਹੇ ਤਾਤ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਓ।

6.43.40

यद्येवं नाभिगच्छेथा युधि मां पृथिवीपते ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय भारत ॥ ६.४३.४० ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦਾ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੀ ਹਾਰ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।

6.43.41

प्रीतोऽहं पुत्र युध्यस्व जयमाप्नुहि पाण्डव ।
यत्तेऽभिलषितं चान्यत्तदवाप्नुहि संयुगे ॥ ६.४३.४१ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਯੁੱਧ ਕਰ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੀ ਹੋਰ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।

6.43.42

व्रियतां च वरः पार्थ किमस्मत्तोऽभिकाङ्क्षसि ।
एवं गते महाराज न तवास्ति पराजयः ॥ ६.४३.४२ ॥

ਹੇ ਪਾਰਥ, ਵਰ ਚੁਣ; ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਏਦਾਂ ਹੋਣ ਤੇ ਤੇਰੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

6.43.43

अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.४३ ॥

ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ; ਦਾਸ ਹੀ ਹੈ, ਧਨ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਾਸ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।

6.43.44

अतस्त्वां क्लीबवद्वाक्यं ब्रवीमि कुरुनन्दन ।
भृतोऽस्त्म्यर्थेन कौरव्य युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.४४ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੁਰੁਨੰਦਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਡਰਪੋਕ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਮੈਂ ਧਨ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?

6.43.45

मन्त्रयस्व महाबाहो हितैषी मम नित्यशः ।
युध्यस्व कौरवस्यार्थे ममैष सततं वरः ॥ ६.४३.४५ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰਾ ਹਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਸਲਾਹ ਦਿਓ। ਕੌਰਵ ਲਈ ਯੁੱਧ ਕਰੋ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਨਿਰੰਤਰ ਵਰ ਹੈ।

6.43.46

राजन्किमत्र साह्यं ते करोमि कुरुनन्दन ।
कामं योत्स्ये परस्यार्थे ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ६.४३.४६ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਕੁਰੁਨੰਦਨ? ਦੂਜੇ ਲਈ ਮੈਂ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਕਹੋ।

6.43.47

कथं जयेयं संग्रामे भवन्तमपराजितम् ।
एतन्मे मन्त्रय हितं यदि श्रेयः प्रपश्यसि ॥ ६.४३.४७ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਅਜਿੱਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਾਂ? ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਲਾਈ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਹਿਤ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

6.43.48

नैनं पश्यामि कौन्तेय यो मां युध्यन्तमाहवे ।
विजयेत पुमान्कश्तित्साक्षादपि शतक्रतुः ॥ ६.४३.४८ ॥

ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।

6.43.49

हन्त पृच्छामि तस्मात्त्वां पितामह नमोस्तु ते ।
वधोपायं ब्रवीहि त्वमात्मनः समरे परैः ॥ ६.४३.४९ ॥

ਹਾਏ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਸਾਡੇ ਵਧ ਦਾ ਉਪਾਇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸੋ।

6.43.50

न स्म तं तात पश्यामि समरे यो जयेत माम् ।
न तावन्मृत्युकालोऽपि पुनरागमनं कुरु ॥ ६.४३.५० ॥

ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਜੇ ਮੇਰਾ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ; ਫਿਰ ਆਉਣਾ।

6.43.51

ततो युधिष्ठिरो वाक्यं भीष्मस्य कुरुनन्दन ।
शिरसा प्रतिजग्राह भूयस्तमभिवाद्य च ॥ ६.४३.५१ ॥

ਤਦ ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕਬੂਲ ਕੀਤੇ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।

6.43.52

प्रायात्पुनर्महाबाहुराचार्यस्य रथं प्रति ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां मध्येन भ्रातृभिः सह ॥ ६.४३.५२ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਫਿਰ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਰੱਥ ਵੱਲ ਗਏ; ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ।

6.43.53

स द्रोणमभिवाद्याथ कृत्वं चाभिप्रदक्षिणम् ।
उवाच राजा दुर्धर्षमात्मनिःश्रेयसं वचः ॥ ६.४३.५३ ॥

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।

6.43.54

आमन्त्रये त्वां भगवन्योत्स्ये विगितकल्मषः ।
कथं जये रिपून्सर्वाननुज्ञातस्त्वया द्विज ॥ ६.४३.५४ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਂਗਾ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਾਂ?

6.43.55

यदि मां नाभिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय सर्वशः ॥ ६.४३.५५ ॥

ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦੇ ਦਿੰਦਾ।

6.43.56

तद्युधिष्ठिर तुष्टोऽस्मि पूजितश्च त्वयाऽनघ ।
अनुजानामि युध्यस्व विजयं समवाप्नुहि ॥ ६.४३.५६ ॥

ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਯੁੱਧ ਕਰ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।

6.43.57

करवाणि च ते कामं ब्रूहि त्वमभिकाङ्क्षितम् ।
एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.५७ ॥

ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਦੱਸ। ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

6.43.58

अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैःक ॥ ६.४३.५८ ॥

ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ; ਧਨ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਾਸ ਨਹੀਂ — ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ। ਮੈਂ ਧਨ ਕਾਰਨ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।

6.43.59

ब्रवीम्येतत्क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि ।
योत्स्येऽहं कौरवस्यार्थे तवाशास्यो जयो मया ॥ ६.४३.५९ ॥

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਨਾਮਰਦ ਹੋਵੇਂ — ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਲਈ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖ।

6.43.60

जयमाशास्स्व मे ब्रह्मन्मन्त्रयस्व च मद्धितम् ।
युध्यस्व कौरवस्यार्थे वर एष वृतो मया ॥ ६.४३.६० ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿਓ; ਕੌਰਵਾਂ ਲਈ ਯੁੱਧ ਕਰੋ — ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।

6.43.61

ध्रुवस्ते विजयो राजन्यस्य मन्त्री हरिस्तव ।
अहं त्वामभिजानामि रणे शत्रून्विजेष्यसि ॥ ६.४३.६१ ॥

ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮੰਤਰੀ ਸਾਖ਼ਸ਼ਾਤ ਹਰਿ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ।

6.43.62

यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः ।
युध्यस्व गच्छ कौन्तेय पृच्छ मां किं ब्रवीमि ते ॥ ६.४३.६२ ॥

ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ ਉੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਯੁੱਧ ਕਰ, ਅੱਗੇ ਵਧ। ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂ।

6.43.63

पृच्छामि त्वां द्विजश्रेष्ठ श्रृणु यन्मेऽभिकाङ्क्षितम् ।
कथं जयेयं संग्रामे भवन्तमपराजितम् ॥ ६.४३.६३ ॥

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣੋ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕਾਂਗਾ?

6.43.64

न तेऽस्ति विजयस्तावद्यावद्युद्ध्याम्यहं रणे ।
ममाशु निधने राजन्यतस्व सह सदरैः ॥ ६.४३.६४ ॥

ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਤੂੰ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਤੇਗਾ।

6.43.65

हन्त तस्मान्महाबाहो वधोपायं वदात्मनः ।
आचार्य प्रणिपत्यैष पृच्छामि त्वां नमोऽस्तु ते ॥ ६.४३.६५ ॥

ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਆਪਣੇ ਵਧ ਦਾ ਉਪਾਇ ਦੱਸੋ। ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

6.43.66

न शत्रुं तात पश्यामि यो मां हन्याद्रथे स्थितम् ।
युध्यमानं सुसंरब्धं शरवर्षौघवर्षिणम् ॥ ६.४३.६६ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅਤਿ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।

6.43.67

ऋते प्रायगतं रजन्न्यस्तशस्त्रमचेतनम् ।
हन्यान्मां युधि योधानां सत्यमेतद्ब्रवीमि ते । ॥ ६.४३.६७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।

6.43.68

शस्त्रं चाहं रणे जह्यां श्रुत्वा तु महदप्रियम् ।
श्रद्धेपवाक्यात्पुरुषादेतत्सत्यं ब्रवीति ते ॥ ६.४३.६८ ॥

ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਪ੍ਰਿਯ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਛੱਡਾਂਗਾ; ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹੈ।

6.43.69

एतच्छ्रुत्वा महाराज भारद्वाजस्य धीमतः ।
अनुमान्य तमाचार्यं प्रायाच्छारद्वतं प्रति ॥ ६.४३.६९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਆਚਾਰਿਆ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਾਰਦਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

6.43.70

सोऽभिवाद्य कृपं राजा कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
उवाच दुर्धर्षतमं वाक्यं वाक्यविदां वरः ॥ ६.४३.७० ॥

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅਜੇਯ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।

6.43.71

अनुमानये त्वां योत्स्येऽहं गुरो विगतकल्मषः ।
जयेयं च रिपून्सर्वाननुज्ञातस्त्वयाऽनघ ॥ ६.४३.७१ ॥

ਹੇ ਗੁਰੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ।

6.43.72

यदि मां नाभिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय सर्वशः ॥ ६.४३.७२ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਲਈ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦਾ।

6.43.73

अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः । ॥ ६.४३.७३ ॥

ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ, ਧਨ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਾਸ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੱਝਾ ਹਾਂ।

6.43.74

तेषामर्थे महाराज योद्धव्यमिति मे मतिः ।
अतस्त्वां क्लीबवद्ब्रूयांयुद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.७४ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਪੁੰਸਕ ਵਾਂਗ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ — ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

6.43.75

हन्त पृच्छामि ते तस्मादाचार्य श्रृणु मे वचः ।
इत्युक्त्वा व्यथितो राजा नोवाच गतचेतनः ॥ ६.४३.७५ ॥

ਹਾਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ — ਇਸ ਲਈ ਆਚਾਰੀਆ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਾਂਗ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ।

6.43.76

तं गौतमः प्रत्युवाच विज्ञायास्य विवक्षितम् ।
अवध्योऽहं महीपाल यद्ध्यस्व जयमाप्नुहि ॥ ६.४३.७६ ॥

ਉਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ — ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਮੈਂ ਅਵੱਧ ਹਾਂ; ਯੁੱਧ ਕਰ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।

6.43.77

प्रीतस्तेऽभिगमेनाहं जयं तव नराधिप ।
आशासिष्ये सदोत्थाय सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ६.४३.७७ ॥

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਉੱਠ ਕੇ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਇਹੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।

6.43.78

एतच्छ्रुत्वा महाराज गौतमस्य विशांपते ।
अनुमान्य कृपं राजा प्रययौ येन मद्रराट् ॥ ६.४३.७८ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕ੍ਰਿਪ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਾ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਸੀ।

6.43.79

स शल्यमभिवाद्याथ कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
उवाच राजा दुर्धर्षमात्मनिःश्रेयसं वचः ॥ ६.४३.७९ ॥

ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

6.43.80

अनुमानये त्वां दुर्धर्ष योत्स्ये विगतकल्मषः ।
जयेयं नु परान्राजन्ननुज्ञातस्त्वया रिपून् ॥ ६.४३.८० ॥

ਹੇ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ।

6.43.81

यदि मां नाधिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय वै रणे ॥ ६.४३.८१ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭਦਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦਾ।

6.43.82

तुष्टोऽस्मि पूजितश्चास्मि यत्काङ्क्षसि तदस्तु ते ।
अनुजानामि चैव त्वां युध्यस्व जयमाप्नुहि ॥ ६.४३.८२ ॥

ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਾਂ। ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਯੁੱਧ ਕਰ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।

6.43.83

ब्रूहि चैष परं वीर केनार्थः किं ददामि ते ।
एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.८३ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਦੱਸ, ਕੀ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦਿਆਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

6.43.84

अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.८४ ॥

ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਹੈ; ਧਨ ਕਿਸੇ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।

6.43.85

करिष्यामि हि ते कामं भागिनेय यथेप्सितम् ।
ब्रवीम्यतः क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.८५ ॥

ਭਾਣਜਿਆ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ — ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਇਹ ਨਪੁੰਸਕ ਵਰਗਾ ਹੈ।

6.43.86

मन्त्रयस्व महाराज नित्यं मद्धितमुत्तमम् ।
कामं युद्ध्य परस्यार्थे वरमेतं वृणोम्यहम् ॥ ६.४३.८६ ॥

ਮਹਾਰਾਜ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਉੱਤਮ ਸਲਾਹ ਦਿਓ। ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਯੁੱਧ ਕਰੋ — ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।

6.43.87

किमत्र ब्रूहि साह्यं ते करोमि नृपसत्तम ।
कामं योत्स्ये परस्यार्थे बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.८७ ॥

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਦੱਸ — ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ; ਧਨ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।

6.43.88

स एव मे वरः शल्य उद्योगे यस्त्वया कृतः ।
सूतपुत्रस्य संग्रामे कार्यस्तेजोवधस्त्वया ॥ ६.४३.८८ ॥

ਹੇ ਸ਼ੱਲ, ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦਾ ਤੇਜ ਤੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਹੈ।

6.43.89

संपत्स्यत्येष ते कामः कुन्तीपुत्र यथेप्सितम् ।
गच्छ युध्यस्व विस्रब्धः प्रतिजाने वचस्तव ॥ ६.४३.८९ ॥

ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੀ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਾ — ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰ; ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

6.43.90

अनुमान्याथ कौन्तेयो मातुलं मद्रकेश्वरम् ।
निर्जगाम महासैन्याद्भ्रतृभिः परिवारितः ॥ ६.४३.९० ॥

ਫਿਰ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਮੱਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਮਹਾਸੈਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।

6.43.91

वासुदेवस्तु राधेयमाहवेऽभिजगाम वै ।
तत एनमुवाचेदं पाण्डवार्थे गदाग्रजः ॥ ६.४३.९१ ॥

ਵਾਸੁਦੇਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਧੇਯ ਕੋਲ ਗਏ। ਤਦ ਗਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।

6.43.92

श्रुतं मे कर्ण भीष्मस्य द्वोषात्किल न योत्स्यसे ।
अस्मान्वरय राधेय यावद्भीष्मो न हन्यते ॥ ६.४३.९२ ॥

ਕਰਨ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਲੜੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਧੇਯ, ਜਦ ਤੱਕ ਭੀਸ਼ਮ ਮਾਰਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਸਾਨੂੰ ਚੁਣ ਲੈ।

6.43.93

हते तु भीष्मे राधेय पुनरेष्यसि संयुगम् ।
धार्तराष्ट्रस्य साहाय्यं यदि पश्यसि चेत्समम् ॥ ६.४३.९३ ॥

ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਹੇ ਰਾਧੇਯ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਵੇਂਗਾ, ਜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਠੀਕ ਜਾਪੇ ਤਾਂ।

6.43.94

न विप्रियं करिष्यामि धार्तराष्ट्रस्य केशव ।
त्यक्तप्राणं हि मां विद्धि दुर्योधनहितैषिणम् ॥ ६.४३.९४ ॥

ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਮੈਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਹਿਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ।

6.43.95

तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णः संन्यवर्तत भारत ।
युधिष्ठिरपुरोगैश्च पाण्डवैः सह संगतः ॥ ६.४३.९५ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ।

6.43.96

अथ सैन्यस्य मध्ये तु प्राक्रोशत्पाण्डवाग्रजः ।
योऽस्मान्वृणोति तमहं वरये साह्यकारणात् ॥ ६.४३.९६ ॥

ਫਿਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਚੁਣੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਚੁਣਾਂਗਾ।

6.43.97

अथ तान्समभिप्रेक्ष्य युयुत्सुरिदमब्रवीत् ।
प्रीतात्मा धर्मराजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ६.४३.९७ ॥

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁਯੁਤਸੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਧਰਮਰਾਜ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।

6.43.98

अहं योत्स्यामि भवतः संयुगे धृतराष्ट्रजान् ।
युष्मदर्थं महाराज यदि मां वृणुषेऽनघ ॥ ६.४३.९८ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ।

6.43.99

एह्येहि सर्वे योत्स्यामस्तव भ्रातॄनपण्डितान् ।
युयुत्सो वासुदेवश्च वयं च ब्रूम सर्वशः ॥ ६.४३.९९ ॥

ਆਓ, ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗੇ। ਹੇ ਯੁਯੁਤਸੂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।

6.43.100

वृणोमि त्वां महाबाहो युध्यस्व मम कारणात् ।
त्वयि पिण्डश्च तन्तुश्च धृतराष्ट्रस्य दृश्यते ॥ ६.४३.१०० ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੁੱਧ ਕਰ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਤੰਤੂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

6.43.101

भजस्वास्मान्राजपुत्र भजमानान्महाद्युते ।
न भविष्यति दुर्बुद्धिर्धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः ॥ ६.४३.१०१ ॥

ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ।

6.43.102

ततो युयुत्सुः कौरव्यान्परित्यज्य सुतांस्तव ।
जगाम पाण्डुपुत्राणां सेनां विश्राव्य दुन्दुभिं ॥ ६.४३.१०२ ॥

ਫਿਰ ਯੁਯੁਤਸੂ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਵ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁੰਦੁਭੀ ਵਜਾ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

6.43.103

ततो युधिष्ठिरो राजा संप्रहृष्टःक सहानुजः ।
जग्राह कवचं भूयो दीप्तिमत्कनकोञ्ज्वलम् ॥ ६.४३.१०३ ॥

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਦਮਕਦਾ ਕਵਚ ਮੁੜ ਪਹਿਨਣ ਲੱਗਾ।

6.43.104

प्रत्यपद्यन्त ते सर्वे स्वरथान्पुरुषर्षभाः ।
ततो व्यूहं यथापूर्वं प्रत्यव्यूहन्त ते पुनः ॥ ६.४३.१०४ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ।

6.43.105

अवादयन्दुन्दुभींश्च शतशश्चैव पुष्करान् ।
सिंहनादांश्च विविधान्विनेदुः पुरुषर्षभाः ॥ ६.४३.१०५ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਦੁੰਦਭੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਜਾਏ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਗਰਜਨ ਕੀਤੇ।

6.43.106

रथस्थान्पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रेक्ष्य पार्थिवाः ।
धृष्टद्युम्नादयः सर्वे पुनर्जहृषिरे तदा ॥ ६.४३.१०६ ॥

ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਂਡਵ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।

6.43.107

गौरवं पाण्डुपुत्राणां मान्यान्मानयतां च तान् ।
दृष्ट्वा महीक्षितस्तत्र पूजयांचक्रिरे भृशम् ॥ ६.४३.१०७ ॥

ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗੌਰਵਤਾ ਅਤੇ ਮਾਣਯੋਗਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।

6.43.108

सौहृदं च कृपां चैव प्राप्तकालं महात्मनाम् ।
दयां च ज्ञातिषु परां कथयांचक्रिरे नृपाः ॥ ६.४३.१०८ ॥

ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਡੀ ਦਇਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।

6.43.109

साधुसाध्विति सर्वत्र निश्चेरुः स्तुतिसंहिताः ।
वाचः पुण्याः कीर्तिमतां मनोहृदयहर्षणाः ॥ ६.४३.१०९ ॥

"ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ" ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹਰ ਥਾਂ ਉਸਤਤੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਣੀਆਂ ਫੈਲ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

6.43.110

म्लेच्छाश्चार्याश्च ये तत्र ददृशुः शुश्रुवुस्तथा ।
वृत्तं तत्पाण्डुपुत्राणां रुरुदुस्ते सगद्गदाः ॥ ६.४३.११० ॥

ਉੱਥੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਲੇਛਾਂ ਅਤੇ ਆਰੀਆਂ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਉਹ ਵਰਤਾਰਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਗਦਗਦ ਕੰਠ ਨਾਲ ਰੋ ਪਏ।

6.43.111

ततो जघ्नुर्महाभेरीः शतशश्च सहस्रशः ।
शङ्खांश्च गोक्षीरनिभान्दध्मुर्हृष्टा मनस्विनः ॥ ६.४३.१११ ॥

ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਮਨਸਵੀਆਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਾਭੇਰੀਆਂ ਵਜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗੇ ਸ਼ੰਖ ਫੂਕੇ।