മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.43.1
गीता सुगीता कर्तव्या किमन्यैः शास्त्रसंग्रहैः ।
या स्वयं पद्मनाभस्य सुखपद्माद्विनिःसृता ॥ ६.४३.१ ॥
ഗീത നന്നായി പഠിക്കുന്നതു മതി; മറ്റു ശാസ്ത്രസംഗ്രഹങ്ങൾകൊണ്ട് എന്തു പ്രയോജനം? അത് പദ്മനാഭന്റെ താമരപ്പൂ പോലുള്ള മുഖത്തുനിന്നുതന്നെ പുറപ്പെട്ടതാണ്.
6.43.2
सर्वशास्त्रमयी गीता सर्वदेवमयो हरिः ।
सर्वतीर्थमयी गङ्गा सर्वदेवमयो मनुः ॥ ६.४३.२ ॥
ഗീത സർവശാസ്ത്രമയിയാണ്; ഹരി സർവദേവമയനാണ്; ഗംഗ സർവതീർത്ഥമയിയാണ്; മനു സർവദേവമയനാണ്.
6.43.3
गीता गङ्गा च गायत्री गोविन्देति हृदि स्थिते ।
चतुर्गकारसंयुक्ते पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ६.४३.३ ॥
ഹൃദയത്തിൽ ഗീതയും ഗംഗയും ഗായത്രിയും നാല് 'ഗ' അക്ഷരങ്ങളുള്ള 'ഗോവിന്ദ' എന്ന നാമവും നിലകൊള്ളുമ്പോൾ പുനർജന്മമില്ല.
6.43.4
षट्शतानि सविंशानि श्लोकानां प्राह केशवः ।
अर्जुनः सप्तपञ्चाशत्सप्तषष्टिं तु सञ्जयः ॥ ६.४३.४ ॥
കേശവൻ അറുനൂറ്റി ഇരുപത് ശ്ലോകങ്ങൾ പറഞ്ഞു; അർജുനൻ അമ്പത്തേഴ്; സഞ്ജയൻ അറുപത്തേഴ്.
6.43.5
धृतराष्ट्रः श्लोकमेकं गीताया मानमुच्यते ।
भारतामृतसर्वस्वगीताया मथितस्य च।
सारमुद्धृत्य कृष्णेन अर्जुनस्य मुखे हुतम् ॥ ६.४३.५ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഒരു ശ്ലോകത്തെയാണ് ഗീതയുടെ അളവായി പറയുന്നത്. ഭാരതാമൃതത്തിന്റെ സർവസ്വമായ ഗീത കടഞ്ഞ് അതിന്റെ സാരം കൃഷ്ണൻ എടുത്ത് അർജുനന്റെ വായിൽ ഒഴിച്ചു.
6.43.6
ततो धनंजयं दृष्ट्वा बाणगाण्डीवधारिणम् ।
पुनरेव महानादं व्यसृजन्त महारथाःक ॥ ६.४३.६ ॥
പിന്നെ അമ്പും ഗാണ്ഡീവവും ധരിച്ച ധനഞ്ജയനെ കണ്ട് മഹാരഥന്മാർ വീണ്ടും മഹത്തായ ഗർജനം മുഴക്കി.
6.43.7
पाण्डवाः सोमकाश्चैव ये चैषामनुयायिनः ।
दध्मुश्च मुदिताः शङ्खान्वीराः सागरसंभवान् ॥ ६.४३.७ ॥
പാണ്ഡവരും സോമകരും അവരെ അനുഗമിക്കുന്ന വീരന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ സമുദ്രത്തിൽ ജനിച്ച ശംഖുകൾ മുഴക്കി.
6.43.8
ततो भेर्यश्च पेश्यश्च क्रकचा गोविषाणिकाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त ततः शब्दो महानभूत् ॥ ६.४३.८ ॥
പിന്നെ ഭേരികളും പണവങ്ങളും ക്രകചങ്ങളും ഗോവിഷാണികളും പെട്ടെന്നുതന്നെ മുഴക്കപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു.
6.43.9
तथा देवाः सगन्धर्वाः पितरश्च जनाधिप ।
सिद्धचारणसङ्घाश्च समीयुस्ते दिदृक्षया ॥ ६.४३.९ ॥
അതുപോലെ, ഹേ ജനാധിപാ, ഗന്ധർവന്മാരോടുകൂടി ദേവന്മാരും പിതൃക്കളും സിദ്ധചാരണസംഘങ്ങളും കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവിടെ ഒത്തുകൂടി.
6.43.10
ऋषयश्च महाभागाः पुरस्कृत्य शतक्रतुम् ।
समीयुस्तत्र सहिता द्रुष्टुं तद्वैशसं महत् ॥ ६.४३.१० ॥
മഹാഭാഗ്യരായ ഋഷിമാർ ശതക്രതുവായ ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ആ മഹാസംഹാരം കാണാൻ അവിടെ ഒത്തുചേർന്നു.
6.43.11
ते सेने स्तिमिते सञ्जे वीक्षमाणे परस्परम् ।
गङ्गायमुनयोर्वेगो यथैवैत्य परस्परम् ॥ ६.४३.११ ॥
ആ രണ്ടു സേനകളും അണിനിരന്നു നിശ്ചലമായി പരസ്പരം നോക്കി നിന്നു; ഗംഗയും യമുനയും ചേർന്ന വേഗം പോലെ.
6.43.12
एवं प्रवत्ते ते सेने निःशब्दे जनसंसदि ।
चित्रे पट इवालेख्ये दर्शनीयतरे शुभे ॥ ६.४३.१२ ॥
ഇങ്ങനെ ആ രണ്ടു സേനകളും മനുഷ്യസദസ്സിൽ ശബ്ദമില്ലാതെ നിന്നു; ചിത്രപടത്തിൽ വരച്ചതുപോലെ, അതിമനോഹരവും ശുഭവുമായി.
6.43.13
ततो युधिष्ठिरो दृष्ट्वा युद्धाय समवस्थिते ।
ते सेने सागरप्रख्ये मुहुः प्रज्वलिते नृप ॥ ६.४३.१३ ॥
അപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരൻ യുദ്ധത്തിനായി അണിനിരന്നു നിൽക്കുന്ന ആ രണ്ടു സേനകളെയും കണ്ടു; അവ സമുദ്രങ്ങൾ പോലെയായിരുന്നു, ഹേ രാജാവേ, വീണ്ടും വീണ്ടും ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
6.43.14
विमुच्य कवचं वीरो निक्षिप्य च वरायुधम् ।
अवरुह्य रथात्क्षिप्रं पद्म्यामेव कृताञ्जलिः ॥ ६.४३.१४ ॥
വീരൻ കവചം അഴിച്ചുവെച്ചു, ശ്രേഷ്ഠമായ ആയുധങ്ങൾ വെച്ചു, വേഗം രഥത്തിൽനിന്നിറങ്ങി, കൈകൂപ്പി കാൽനടയായി നടന്നു.
6.43.15
पितामहमभिप्रेक्ष्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
वाग्यतः प्रययौ धीरः प्राङ्भुखो रिपुवाहिनीम् ॥ ६.४३.१५ ॥
പിതാമഹനെ നോക്കി ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ മൗനിയായി, ധീരനായി, കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് ശത്രുസേനയിലേക്ക് നടന്നു.
6.43.16
तं प्रयान्तमभिप्रेभ्य कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अवतीर्य रथात्तूर्णं भ्रातृभिः सहितोऽन्वयात् ॥ ६.४३.१६ ॥
അവൻ പോകുന്നത് കണ്ട് കുന്തീപുത്രൻ ധനഞ്ജയൻ വേഗം രഥത്തിൽനിന്നിറങ്ങി, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അവനെ പിന്തുടർന്നു.
6.43.17
वासुदेवश्च भगवान्पृष्ठतोऽनुजगाम तम् ।
तथा मुख्याश्च राजानस्तच्चित्ता जग्मुरुत्सुकाः ॥ ६.४३.१७ ॥
ഭഗവാൻ വാസുദേവനും അവന്റെ പിന്നാലെ നടന്നു; അതുപോലെ പ്രധാന രാജാക്കന്മാരും അവനിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച് ഉത്സുകരായി പോയി.
6.43.18
किं ते व्यवसितं राजन्यदस्मानपहाय वै ।
प्रद्म्यामेव प्रयातोऽसि प्राङ्मुखो रिपुवाहिनीम् ॥ ६.४३.१८ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഞങ്ങളെ വിട്ടുകളഞ്ഞ് നീ കാൽനടയായി കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് ശത്രുസേനയിലേക്ക് പോകുന്നത് എന്ത് തീരുമാനത്തോടെയാണ്?
6.43.19
क्व गमिष्यसि राजेन्द्र निक्षिप्तकवचायुधः ।
दंशितेष्वरिसैन्येषु भ्रातॄनुत्सृज्य पार्थिव ॥ ६.४३.१९ ॥
രാജേന്ദ്രാ, കവചവും ആയുധവും വെച്ച്, കവചധാരികളായ ശത്രുസൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ, രാജാവേ, സഹോദരന്മാരെ വിട്ട് നീ എവിടേക്ക് പോകും?
6.43.20
एवं गते त्वयि ज्येष्ठे मम भ्रातरि भारत ।
भीमे दुनोति हृदयं ब्रूहि गन्ता भवान्क्व नु ॥ ६.४३.२० ॥
ഭാരതാ, എന്റെ ജ്യേഷ്ഠസഹോദരാ, നീ ഇങ്ങനെ പോകുമ്പോൾ ഭീമനെക്കുറിച്ച് എന്റെ ഹൃദയം വേദനിക്കുന്നു. പറയൂ, നീ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?
6.43.21
अस्मिन्रणसमूहे वै वर्तमाने महाभये ।
उत्सृज्य क्व नु गन्तासि शत्रूनभिमुखो नृप ॥ ६.४३.२१ ॥
ഈ യുദ്ധസമൂഹത്തിൽ മഹാഭയം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, രാജാവേ, ശത്രുക്കൾക്ക് അഭിമുഖമായി അതിനെ വിട്ട് നീ എവിടേക്ക് പോകും?
6.43.22
एवमाभाष्यमाणोऽपि भ्रातृभिः कुरुनन्दनः ।
नोवाच वाग्यतः किंचिद्गच्छत्येव युधिष्ठिरः ॥ ६.४३.२२ ॥
സഹോദരന്മാർ ഇങ്ങനെ വിളിച്ചിട്ടും, കുരുനന്ദനനായ യുധിഷ്ഠിരൻ വാക്ക് അടക്കി ഒന്നും പറയാതെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
6.43.23
तानुवाच महाप्राज्ञो वासुदेवो महामनाः ।
अभिप्रायोऽस्य विज्ञातो मयेति प्रहसन्निव ॥ ६.४३.२३ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനും മഹാമനസ്കനുമായ വാസുദേവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: "ഇവന്റെ അഭിപ്രായം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി" എന്ന് ചിരിച്ചുകൊണ്ടെന്നപോലെ.
6.43.24
एष भीष्मं तथा द्रोणं गौतमं शल्यमेव च ।
अनुमान्य गुरून्सर्वान्योत्स्यते पार्थिवोऽरिभिः ॥ ६.४३.२४ ॥
ഈ രാജാവ് ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, ഗൗതമൻ, ശല്യൻ എന്നിവരോടും മറ്റെല്ലാ ഗുരുക്കന്മാരോടും അനുമതി വാങ്ങി ശത്രുക്കളോട് യുദ്ധം ചെയ്യും.
6.43.25
श्रूयते हि पुराकल्पे गुरूनननुमान्य यः ।
युध्यते स भवेद्व्यक्तमपध्यातो महत्तरैः ॥ ६.४३.२५ ॥
പുരാതനകാലത്ത് ഗുരുക്കന്മാരുടെ അനുമതിയില്ലാതെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാന്മാരാൽ ശപിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
6.43.26
अनुमान्य यथाशास्त्रं यस्तु युध्येन्महत्तरैः ।
ध्रुवस्तस्य जयो युद्धे भवेदिति मतिर्मम ॥ ६.४३.२६ ॥
ശാസ്ത്രപ്രകാരം മഹാന്മാരുടെ അനുമതി നേടി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് യുദ്ധത്തിൽ വിജയം ഉറപ്പാണ് എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
6.43.27
एवं ब्रुवति कृष्णेऽत्र धार्तराष्ट्रचमूं प्रति ।
हाहाकारो महानासीन्निःशब्दास्त्वपरेऽभवन् ॥ ६.४३.२७ ॥
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ സേനയ്ക്കെതിരെ വലിയ ഹാഹാകാരം ഉയർന്നു; മറ്റുള്ളവർ നിശ്ശബ്ദരായി.
6.43.28
दृष्ट्वा युधिष्ठिरं दूराद्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकाः ।
मिथः संकथयांचक्रुरेषो हि कुलपांसनः ॥ ६.४३.२८ ॥
ദൂരെ നിന്ന് യുധിഷ്ഠിരനെ കണ്ട ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ സൈനികർ പരസ്പരം പറഞ്ഞു: "ഇവനാണ് കുലത്തെ കളങ്കപ്പെടുത്തുന്നവൻ."
6.43.29
व्यक्तं भीत इवाभ्येति राजासौ भीष्ममन्तिकम् ।
युधिष्ठिरः ससोदर्यः शरणार्थं प्रयाचकः ॥ ६.४३.२९ ॥
ഭയപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ, രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ശരണം തേടി ഭീഷ്മരുടെ അരികിലേക്ക് വരുന്നത് വ്യക്തമാണ്.
6.43.30
धनञ्जये कथं नाथे पाण्डवे च वृकोदरे ।
नकुले सहदेवे च भीतिरभ्येति पाण्डवम् ॥ ६.४३.३० ॥
ധനഞ്ജയൻ, പാണ്ഡവൻ, വൃകോദരൻ, നകുലൻ, സഹദേവൻ എന്നിവർ നാഥന്മാരായിരിക്കെ പാണ്ഡവന് ഭയം എങ്ങനെ വന്നു?
6.43.31
न नूनं क्षत्रियकुले जातः संप्रथिते भुवि ।
यथाऽस्य हृदयं भीतमल्पसत्वस्य संयुगे ॥ ६.४३.३१ ॥
ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധമായ ക്ഷത്രിയകുലത്തിൽ ഇങ്ങനെ ഒരാൾ തീർച്ചയായും ജനിച്ചിട്ടില്ല; യുദ്ധത്തിൽ ഇവന്റെ ഹൃദയം ഇത്രയധികം ഭയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അല്പസത്ത്വമുള്ളവന്റേത് പോലെ.
6.43.32
ततस्ते सैनिकाः सर्वे प्रशंसन्ति स्म कौरवान् ।
हृष्टाः सुमनसो भूत्वा चेलानि दुधुवुश्च ह ॥ ६.४३.३२ ॥
അപ്പോൾ ആ സൈനികരെല്ലാം കൗരവരെ പ്രശംസിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ അവർ വസ്ത്രങ്ങൾ വീശി.
6.43.33
व्यनिन्दंश्च तथा सर्वे योधास्तव विशांपते ।
युधिष्ठिरं ससोदर्यं सहितं केशवनेन हि ॥ ६.४३.३३ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ എല്ലാ യോദ്ധാക്കളും യുധിഷ്ഠിരനെയും സഹോദരന്മാരെയും കേശവനോടൊപ്പം ചേർത്തും നിന്ദിച്ചു.
6.43.34
ततस्तत्कौरवं सैन्यं धिक्वृत्वा तु युधिष्ठिरम् ।
निःशब्दमभवत्तूर्णं पुनरेव विशांपते ॥ ६.४३.३४ ॥
രാജാവേ, യുധിഷ്ഠിരനെ ധിക്കരിച്ച ശേഷം ആ കൗരവസേന ഉടനെ വീണ്ടും നിശ്ശബ്ദമായി.
6.43.35
किं नु वक्ष्याति राजाऽसौ किं भीष्मः प्रतिवक्ष्यति ।
किं भीमः समरश्लाघी किं नु कृष्णार्जुनाविति ॥ ६.४३.३५ ॥
"ആ രാജാവ് എന്ത് പറയും? ഭീഷ്മർ എന്ത് മറുപടി പറയും? യുദ്ധത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന ഭീമൻ എന്ത് പറയും? കൃഷ്ണനും അർജുനനും എന്ത് പറയും?" എന്ന് (ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്).
6.43.36
विवक्षितं किमस्येति संशयः सुमहानभूत् ।
उभयो सेनयो राजन्युधिष्ठिरकृते तदा ॥ ६.४३.३६ ॥
"ഇവൻ പറയാനുദ്ദേശിച്ചത് എന്താണ്?" എന്ന വലിയ സംശയം ഉണ്ടായി. രാജാവേ, അപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരന്റെ കാരണത്താൽ ഇരു സേനകളിലും അത് വലിയ സംശയമായിരുന്നു.
6.43.37
सोऽवगाह्य चमूं शत्रोः शरशक्तिसमाकुलाम् ।
भीष्ममेवाभ्यात्तूर्णं भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ६.४३.३७ ॥
അമ്പുകളും ശക്തികളും നിറഞ്ഞ ശത്രുസൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്ന്, സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ വേഗത്തിൽ ഭീഷ്മനെ സമീപിച്ചു.
6.43.38
तमुवाच ततः पादौ कारभ्यां पीड्य पाण्डवः ।
भीष्मं शान्तनवं राजा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ६.४३.३८ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവരാജാവ് രണ്ടു കൈകൾകൊണ്ടും അവന്റെ പാദങ്ങൾ അമർത്തി, യുദ്ധത്തിനായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മനോട് പറഞ്ഞു.
6.43.39
आमन्त्रये त्वां दुर्धर्ष त्वया योत्स्यामहे सह ।
अनजानीहि मां तात आशिषश्च प्रयोजय ॥ ६.४३.३९ ॥
ഹേ ദുർധർഷ, നിന്നോട് അനുവാദം ചോദിക്കുന്നു; നിന്നോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ യുദ്ധം ചെയ്യും. പ്രിയനേ, എനിക്ക് അനുമതി നൽകി അനുഗ്രഹിക്കൂ.
6.43.40
यद्येवं नाभिगच्छेथा युधि मां पृथिवीपते ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय भारत ॥ ६.४३.४० ॥
നീ ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ അടുത്ത് വരാതിരുന്നെങ്കിൽ, ഭൂപതേ, ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കുമായിരുന്നു; മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പരാജയത്തിനായി, ഭാരതാ.
6.43.41
प्रीतोऽहं पुत्र युध्यस्व जयमाप्नुहि पाण्डव ।
यत्तेऽभिलषितं चान्यत्तदवाप्नुहि संयुगे ॥ ६.४३.४१ ॥
മകനേ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; യുദ്ധം ചെയ്യൂ, പാണ്ഡവാ, വിജയം നേടൂ. നിനക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റെന്തും യുദ്ധത്തിൽ നേടൂ.
6.43.42
व्रियतां च वरः पार्थ किमस्मत्तोऽभिकाङ्क्षसि ।
एवं गते महाराज न तवास्ति पराजयः ॥ ६.४३.४२ ॥
പാർത്ഥാ, വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; ഞങ്ങളിൽനിന്ന് നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? മഹാരാജാവേ, ഇങ്ങനെയായാൽ നിനക്ക് പരാജയമില്ല.
6.43.43
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.४३ ॥
മനുഷ്യൻ സമ്പത്തിന്റെ ദാസനാണ്; ദാസൻ തന്നെയാണവൻ, സമ്പത്ത് ആരുടെയും ദാസനല്ല. മഹാരാജാവേ, ഇതു സത്യമാണ്; കൗരവരുടെ സമ്പത്തിനാൽ ഞാൻ ബന്ധിതനായിരിക്കുന്നു.
6.43.44
अतस्त्वां क्लीबवद्वाक्यं ब्रवीमि कुरुनन्दन ।
भृतोऽस्त्म्यर्थेन कौरव्य युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.४४ ॥
അതുകൊണ്ട്, കുരുനന്ദനാ, ഞാൻ നിന്നോട് ഭീരുവിനെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നു. കൗരവ്യാ, ഞാൻ ധനത്താൽ പോഷിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; യുദ്ധമല്ലാതെ നീ മറ്റെന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
6.43.45
मन्त्रयस्व महाबाहो हितैषी मम नित्यशः ।
युध्यस्व कौरवस्यार्थे ममैष सततं वरः ॥ ६.४३.४५ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ, എന്റെ ഹിതം എപ്പോഴും കാംക്ഷിക്കുന്നവനേ, ഉപദേശിക്കൂ. കൗരവന്റെ വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യൂ—ഇതാണ് എന്റെ നിരന്തര വരം.
6.43.46
राजन्किमत्र साह्यं ते करोमि कुरुनन्दन ।
कामं योत्स्ये परस्यार्थे ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ६.४३.४६ ॥
രാജാവേ, ഇവിടെ നിനക്ക് ഞാൻ എന്ത് സഹായം ചെയ്യണം, കുരുനന്ദനാ? മറ്റൊരാളുടെ വേണ്ടി ഞാൻ ഇഷ്ടപൂർവ്വം യുദ്ധം ചെയ്യും; നിന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് പറയൂ.
6.43.47
कथं जयेयं संग्रामे भवन्तमपराजितम् ।
एतन्मे मन्त्रय हितं यदि श्रेयः प्रपश्यसि ॥ ६.४३.४७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെപ്പോലെ തോൽപ്പിക്കാനാകാത്തവനെ ഞാൻ എങ്ങനെ ജയിക്കും? നിനക്ക് ശ്രേയസ്സ് കാണുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ ഹിതം എനിക്കുപദേശിക്കൂ.
6.43.48
नैनं पश्यामि कौन्तेय यो मां युध्यन्तमाहवे ।
विजयेत पुमान्कश्तित्साक्षादपि शतक्रतुः ॥ ६.४३.४८ ॥
ഹേ കൗന്തേയാ, യുദ്ധത്തിൽ എന്നോടു പോരാടുമ്പോൾ എന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരാളെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല—നേരിട്ട് ഇന്ദ്രൻ പോലും അല്ല.
6.43.49
हन्त पृच्छामि तस्मात्त्वां पितामह नमोस्तु ते ।
वधोपायं ब्रवीहि त्वमात्मनः समरे परैः ॥ ६.४३.४९ ॥
അയ്യോ, അതുകൊണ്ട് പിതാമഹാ, ഞാൻ അങ്ങയോട് ചോദിക്കുന്നു; അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം. യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളാൽ നമ്മെ വധിക്കാനുള്ള ഉപായം അങ്ങുതന്നെ പറഞ്ഞാലും.
6.43.50
न स्म तं तात पश्यामि समरे यो जयेत माम् ।
न तावन्मृत्युकालोऽपि पुनरागमनं कुरु ॥ ६.४३.५० ॥
പ്രിയ കുഞ്ഞേ, യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്ന ആരെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ഇനിയും എന്റെ മരണസമയം ആയിട്ടില്ല; വീണ്ടും വരിക.
6.43.51
ततो युधिष्ठिरो वाक्यं भीष्मस्य कुरुनन्दन ।
शिरसा प्रतिजग्राह भूयस्तमभिवाद्य च ॥ ६.४३.५१ ॥
അപ്പോൾ കുരുനന്ദനാ, യുധിഷ്ഠിരൻ ഭീഷ്മരുടെ വാക്കുകൾ ശിരസ്സു താഴ്ത്തി സ്വീകരിച്ചു; വീണ്ടും അദ്ദേഹത്തെ വന്ദിച്ചു.
6.43.52
प्रायात्पुनर्महाबाहुराचार्यस्य रथं प्रति ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां मध्येन भ्रातृभिः सह ॥ ६.४३.५२ ॥
മഹാബാഹുവായ അദ്ദേഹം വീണ്ടും ആചാര്യന്റെ രഥത്തിലേക്കു പോയി; എല്ലാ സേനകളും കാണെ, നടുവിലൂടെ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം.
6.43.53
स द्रोणमभिवाद्याथ कृत्वं चाभिप्रदक्षिणम् ।
उवाच राजा दुर्धर्षमात्मनिःश्रेयसं वचः ॥ ६.४३.५३ ॥
ആ രാജാവ് ദ്രോണരെ വന്ദിച്ച്, പിന്നെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, ആ ദുർധർഷനോട് തന്റെ ക്ഷേമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.43.54
आमन्त्रये त्वां भगवन्योत्स्ये विगितकल्मषः ।
कथं जये रिपून्सर्वाननुज्ञातस्त्वया द्विज ॥ ६.४३.५४ ॥
ഭഗവാനേ, അങ്ങയോട് ഞാൻ യാത്ര ചോദിക്കുന്നു; പാപരഹിതനായി ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും. ദ്വിജനേ, അങ്ങയുടെ അനുമതിയോടെ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ഞാൻ എങ്ങനെ ജയിക്കും?
6.43.55
यदि मां नाभिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय सर्वशः ॥ ६.४३.५५ ॥
മഹാരാജാവേ, നീ യുദ്ധത്തിന് ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ എന്റെ അടുത്ത് വന്നില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, നിനക്ക് പൂർണ്ണ പരാജയം ഞാൻ ശപിക്കുമായിരുന്നു.
6.43.56
तद्युधिष्ठिर तुष्टोऽस्मि पूजितश्च त्वयाऽनघ ।
अनुजानामि युध्यस्व विजयं समवाप्नुहि ॥ ६.४३.५६ ॥
അതിനാൽ യുധിഷ്ഠിരാ, നിഷ്കളങ്കനേ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നീ എന്നെ ആദരിച്ചു. നിനക്ക് അനുമതി നൽകുന്നു — യുദ്ധം ചെയ്ത് വിജയം നേടുക.
6.43.57
करवाणि च ते कामं ब्रूहि त्वमभिकाङ्क्षितम् ।
एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.५७ ॥
നിന്റെ ആഗ്രഹം ഞാൻ നിറവേറ്റാം; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് പറയൂ. മഹാരാജാവേ, ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ച ശേഷം യുദ്ധമല്ലാതെ മറ്റെന്താണ് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
6.43.58
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैःक ॥ ६.४३.५८ ॥
മനുഷ്യൻ സമ്പത്തിന്റെ ദാസനാണ്; സമ്പത്ത് ആരുടെയും ദാസനല്ല — ഇതാണ് സത്യം, മഹാരാജാവേ. ഞാൻ ധനത്താൽ കൗരവരോട് ബന്ധിതനാണ്.
6.43.59
ब्रवीम्येतत्क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि ।
योत्स्येऽहं कौरवस्यार्थे तवाशास्यो जयो मया ॥ ६.४३.५९ ॥
ഞാൻ നിന്നോട് ഇത് പറയുന്നു, നീ ഭീരുവിനെപ്പോലെ — യുദ്ധമല്ലാതെ നീ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു? ഞാൻ കൗരവർക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യും; എന്നിൽ നിന്ന് നിനക്കുള്ള വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കുക.
6.43.60
जयमाशास्स्व मे ब्रह्मन्मन्त्रयस्व च मद्धितम् ।
युध्यस्व कौरवस्यार्थे वर एष वृतो मया ॥ ६.४३.६० ॥
ബ്രാഹ്മണനേ, എനിക്ക് വിജയം ആശംസിക്കൂ; എന്റെ ഹിതത്തിനായി ഉപദേശിക്കൂ. കൗരവർക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യൂ — ഇതാണ് ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത വരം.
6.43.61
ध्रुवस्ते विजयो राजन्यस्य मन्त्री हरिस्तव ।
अहं त्वामभिजानामि रणे शत्रून्विजेष्यसि ॥ ६.४३.६१ ॥
രാജാവേ, നിനക്ക് വിജയം ഉറപ്പാണ്; നിന്റെ മന്ത്രി ഹരി (കൃഷ്ണൻ) ആണ്. ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ നീ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും.
6.43.62
यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः ।
युध्यस्व गच्छ कौन्तेय पृच्छ मां किं ब्रवीमि ते ॥ ६.४३.६२ ॥
ധർമ്മം എവിടെയോ അവിടെ കൃഷ്ണൻ; കൃഷ്ണൻ എവിടെയോ അവിടെ ജയം. കൗന്തേയാ, യുദ്ധം ചെയ്യൂ, മുന്നോട്ടു പോകൂ. നിന്നോട് എന്തു പറയണമെന്ന് എന്നോട് ചോദിക്കൂ.
6.43.63
पृच्छामि त्वां द्विजश्रेष्ठ श्रृणु यन्मेऽभिकाङ्क्षितम् ।
कथं जयेयं संग्रामे भवन्तमपराजितम् ॥ ६.४३.६३ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ അങ്ങയോട് ചോദിക്കുന്നു; എന്റെ ആഗ്രഹം കേൾക്കൂ. യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്ത അങ്ങയെ ഞാൻ എങ്ങനെ ജയിക്കും?
6.43.64
न तेऽस्ति विजयस्तावद्यावद्युद्ध्याम्यहं रणे ।
ममाशु निधने राजन्यतस्व सह सदरैः ॥ ६.४३.६४ ॥
ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ പോരാടുന്നിടത്തോളം നിനക്ക് വിജയമില്ല. രാജാവേ, എന്റെ മരണം വേഗം സംഭവിച്ചാൽ, അപ്പോൾ നീ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ജയിക്കും.
6.43.65
हन्त तस्मान्महाबाहो वधोपायं वदात्मनः ।
आचार्य प्रणिपत्यैष पृच्छामि त्वां नमोऽस्तु ते ॥ ६.४३.६५ ॥
അതിനാൽ, മഹാബാഹോ, അങ്ങയെ വധിക്കാനുള്ള ഉപായം പറഞ്ഞാലും. ആചാര്യനെ പ്രണമിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ അങ്ങയോട് ചോദിക്കുന്നു; അങ്ങേയ്ക്ക് നമസ്കാരം.
6.43.66
न शत्रुं तात पश्यामि यो मां हन्याद्रथे स्थितम् ।
युध्यमानं सुसंरब्धं शरवर्षौघवर्षिणम् ॥ ६.४३.६६ ॥
പ്രിയ പുത്രാ, തേരിൽ നിന്നുകൊണ്ട് അതിരൂക്ഷമായ കോപത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്ത് അമ്പുമഴ പെയ്യിക്കുന്ന എന്നെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്ന ശത്രുവിനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
6.43.67
ऋते प्रायगतं रजन्न्यस्तशस्त्रमचेतनम् ।
हन्यान्मां युधि योधानां सत्यमेतद्ब्रवीमि ते । ॥ ६.४३.६७ ॥
രാജാവേ, മരണാസന്നനും ആയുധം വെച്ചവനും ബോധമില്ലാത്തവനുമല്ലാതെ യുദ്ധത്തിൽ യോദ്ധാക്കളിൽ ആരും എന്നെ കൊല്ലില്ല; ഇത് സത്യമായി നിന്നോട് പറയുന്നു.
6.43.68
शस्त्रं चाहं रणे जह्यां श्रुत्वा तु महदप्रियम् ।
श्रद्धेपवाक्यात्पुरुषादेतत्सत्यं ब्रवीति ते ॥ ६.४३.६८ ॥
ഒരു മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് ഈ അത്യന്തം അപ്രിയമായ വാക്ക് കേട്ടാൽ മാത്രമേ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ആയുധം വെക്കൂ; വിശ്വസിക്കാവുന്ന വാക്കിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു മനുഷ്യൻ ഇത് നിന്നോട് സത്യമായി പറയുന്നു.
6.43.69
एतच्छ्रुत्वा महाराज भारद्वाजस्य धीमतः ।
अनुमान्य तमाचार्यं प्रायाच्छारद्वतं प्रति ॥ ६.४३.६९ ॥
മഹാരാജാവേ, ബുദ്ധിമാനായ ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) ഈ വാക്ക് കേട്ട് ആ ആചാര്യനോട് അനുവാദം വാങ്ങി, ശാരദ്വതനെ (കൃപനെ) ലക്ഷ്യമാക്കി അവൻ പോയി.
6.43.70
सोऽभिवाद्य कृपं राजा कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
उवाच दुर्धर्षतमं वाक्यं वाक्यविदां वरः ॥ ६.४३.७० ॥
ആ രാജാവ് കൃപനെ വണങ്ങി, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, വാക്ചാതുര്യമുള്ളവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി, അജയ്യമായ ആ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.43.71
अनुमानये त्वां योत्स्येऽहं गुरो विगतकल्मषः ।
जयेयं च रिपून्सर्वाननुज्ञातस्त्वयाऽनघ ॥ ६.४३.७१ ॥
ഗുരോ, നിന്റെ അനുവാദം ചോദിക്കുന്നു; പാപമുക്തനായി ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും. കുറ്റമറ്റവനേ, നിന്റെ അനുവാദത്തോടെ ഞാൻ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിക്കും.
6.43.72
यदि मां नाभिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय सर्वशः ॥ ६.४३.७२ ॥
യുദ്ധത്തിന് തീരുമാനിച്ച് നീ എന്റെ അടുത്ത് വന്നില്ലെങ്കിൽ, മഹാരാജാവേ, നിന്നെ എല്ലാ വിധത്തിലും പരാജയത്തിനായി ഞാൻ ശപിക്കുമായിരുന്നു.
6.43.73
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः । ॥ ६.४३.७३ ॥
മനുഷ്യൻ സമ്പത്തിന്റെ ദാസനാണ്; സമ്പത്ത് ആരുടെയും ദാസനല്ല. മഹാരാജാവേ, ഇത് സത്യമാണ്; കൗരവരുടെ സമ്പത്താൽ ഞാൻ ബന്ധിതനാണ്.
6.43.74
तेषामर्थे महाराज योद्धव्यमिति मे मतिः ।
अतस्त्वां क्लीबवद्ब्रूयांयुद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.७४ ॥
മഹാരാജാവേ, അവർക്കുവേണ്ടിയാണ് യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അതിനാൽ ഷണ്ഡനോടെന്നപോലെ ഞാൻ പറയുന്നു — യുദ്ധമല്ലാതെ നീ മറ്റെന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
6.43.75
हन्त पृच्छामि ते तस्मादाचार्य श्रृणु मे वचः ।
इत्युक्त्वा व्यथितो राजा नोवाच गतचेतनः ॥ ६.४३.७५ ॥
അയ്യോ, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു — അതിനാൽ ആചാര്യാ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ദുഃഖിതനായ രാജാവ് ബോധമറ്റവനെപ്പോലെ മിണ്ടാതിരുന്നു.
6.43.76
तं गौतमः प्रत्युवाच विज्ञायास्य विवक्षितम् ।
अवध्योऽहं महीपाल यद्ध्यस्व जयमाप्नुहि ॥ ६.४३.७६ ॥
അവന്റെ ഉദ്ദേശ്യം മനസ്സിലാക്കി ഗൗതമൻ (കൃപൻ) അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു — മഹീപാലാ, ഞാൻ അവധ്യനാണ്; യുദ്ധം ചെയ്യൂ, ജയം നേടൂ.
6.43.77
प्रीतस्तेऽभिगमेनाहं जयं तव नराधिप ।
आशासिष्ये सदोत्थाय सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ६.४३.७७ ॥
നരാധിപാ, നിന്റെ വരവിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; എഴുന്നേറ്റ് എപ്പോഴും നിന്റെ ജയം ആശംസിക്കുന്നു. ഇത് സത്യമാണ്, നിന്നോട് ഇത് തന്നെ പറയുന്നു.
6.43.78
एतच्छ्रुत्वा महाराज गौतमस्य विशांपते ।
अनुमान्य कृपं राजा प्रययौ येन मद्रराट् ॥ ६.४३.७८ ॥
മഹാരാജാവേ, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, ഗൗതമന്റെ ഈ വാക്ക് കേട്ട് കൃപരോട് യാത്ര പറഞ്ഞ് രാജാവ് മദ്രരാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
6.43.79
स शल्यमभिवाद्याथ कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
उवाच राजा दुर्धर्षमात्मनिःश्रेयसं वचः ॥ ६.४३.७९ ॥
അദ്ദേഹം ശല്യനെ വണങ്ങി, വലംവെച്ച്, ആ ദുർധർഷനോട് തന്റെ ശ്രേയസ്സിനായി രാജാവ് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.43.80
अनुमानये त्वां दुर्धर्ष योत्स्ये विगतकल्मषः ।
जयेयं नु परान्राजन्ननुज्ञातस्त्वया रिपून् ॥ ६.४३.८० ॥
ദുർധർഷാ, നിന്നോട് അനുവാദം ചോദിക്കുന്നു. പാപമില്ലാതെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും. രാജാവേ, നിന്റെ അനുവാദത്തോടെ ഞാൻ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും.
6.43.81
यदि मां नाधिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः ।
शपेयं त्वां महाराज परीभावाय वै रणे ॥ ६.४३.८१ ॥
നീ യുദ്ധത്തിന് നിശ്ചയിച്ച് എന്നെ തേടിയില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനായി ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കുമായിരുന്നു.
6.43.82
तुष्टोऽस्मि पूजितश्चास्मि यत्काङ्क्षसि तदस्तु ते ।
अनुजानामि चैव त्वां युध्यस्व जयमाप्नुहि ॥ ६.४३.८२ ॥
ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, ആദരിക്കപ്പെട്ടു. നീ ആഗ്രഹിച്ചത് നിനക്ക് ഭവിക്കട്ടെ. ഞാൻ നിനക്ക് അനുവാദം നൽകുന്നു. യുദ്ധം ചെയ്യൂ, വിജയം നേടൂ.
6.43.83
ब्रूहि चैष परं वीर केनार्थः किं ददामि ते ।
एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.८३ ॥
വീരാ, പറയൂ, ഇനി എന്തെങ്കിലുമുണ്ടോ? നിനക്ക് എന്ത് തരണം? ഇങ്ങനെയായിരിക്കെ, മഹാരാജാവേ, യുദ്ധമല്ലാതെ മറ്റെന്താണ് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
6.43.84
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् ।
इति सत्यं महाराज बद्धोस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.८४ ॥
മനുഷ്യൻ ധനത്തിന്റെ ദാസനാണ്; ധനം ആരുടെയും ദാസനല്ല. ഇതാണ് സത്യം, മഹാരാജാവേ; ഞാൻ കൗരവരുടെ ധനത്താൽ ബന്ധിതനാണ്.
6.43.85
करिष्यामि हि ते कामं भागिनेय यथेप्सितम् ।
ब्रवीम्यतः क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि ॥ ६.४३.८५ ॥
മരുമകനേ, നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ ഞാൻ ചെയ്യും. എന്നാലും പറയുന്നു — യുദ്ധമല്ലാതെ നീ മറ്റെന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഇത് ഷണ്ഡനെപ്പോലെയാണ്.
6.43.86
मन्त्रयस्व महाराज नित्यं मद्धितमुत्तमम् ।
कामं युद्ध्य परस्यार्थे वरमेतं वृणोम्यहम् ॥ ६.४३.८६ ॥
മഹാരാജാവേ, എപ്പോഴും എന്റെ നന്മയ്ക്കായി ഉത്തമമായ ആലോചന പറയൂ. ഇഷ്ടം പോലെ മറ്റൊരാൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യൂ — ഇതാണ് ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വരം.
6.43.87
किमत्र ब्रूहि साह्यं ते करोमि नृपसत्तम ।
कामं योत्स्ये परस्यार्थे बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः ॥ ६.४३.८७ ॥
നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ നിനക്ക് എന്ത് സഹായം വേണമെന്ന് പറയൂ — ഞാൻ ചെയ്യാം. മറ്റൊരാൾക്കുവേണ്ടി ഇഷ്ടത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യും; ധനത്താൽ ഞാൻ കൗരവരാൽ ബന്ധിതനാണ്.
6.43.88
स एव मे वरः शल्य उद्योगे यस्त्वया कृतः ।
सूतपुत्रस्य संग्रामे कार्यस्तेजोवधस्त्वया ॥ ६.४३.८८ ॥
ശല്യാ, ഉദ്യോഗത്തിൽ നീ ചെയ്ത ആ വാഗ്ദാനമാണ് എനിക്കുള്ള വരം — യുദ്ധത്തിൽ സൂതപുത്രന്റെ തേജസ്സ് നീ നശിപ്പിക്കണം.
6.43.89
संपत्स्यत्येष ते कामः कुन्तीपुत्र यथेप्सितम् ।
गच्छ युध्यस्व विस्रब्धः प्रतिजाने वचस्तव ॥ ६.४३.८९ ॥
കുന്തീപുത്രാ, നിന്റെ ഈ ആഗ്രഹം നീ ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ സാധിക്കും. പോകൂ — ധൈര്യത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യൂ; നിന്റെ വാക്ക് ഞാൻ നിറവേറ്റുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു.
6.43.90
अनुमान्याथ कौन्तेयो मातुलं मद्रकेश्वरम् ।
निर्जगाम महासैन्याद्भ्रतृभिः परिवारितः ॥ ६.४३.९० ॥
പിന്നെ കൗന്തേയൻ തന്റെ മാതുലനായ മദ്രേശ്വരനോട് അനുവാദം വാങ്ങി, സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ആ മഹാസൈന്യത്തിൽനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
6.43.91
वासुदेवस्तु राधेयमाहवेऽभिजगाम वै ।
तत एनमुवाचेदं पाण्डवार्थे गदाग्रजः ॥ ६.४३.९१ ॥
വാസുദേവൻ യുദ്ധത്തിൽ രാധേയന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി. അപ്പോൾ ഗദന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം പാണ്ഡവർക്കുവേണ്ടി അവനോട് ഇതു പറഞ്ഞു.
6.43.92
श्रुतं मे कर्ण भीष्मस्य द्वोषात्किल न योत्स्यसे ।
अस्मान्वरय राधेय यावद्भीष्मो न हन्यते ॥ ६.४३.९२ ॥
കർണ, ഭീഷ്മനോടുള്ള വിദ്വേഷം കാരണം നീ യുദ്ധം ചെയ്യില്ലെന്ന് ഞാൻ കേട്ടു. രാധേയാ, ഭീഷ്മൻ വധിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ ഞങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
6.43.93
हते तु भीष्मे राधेय पुनरेष्यसि संयुगम् ।
धार्तराष्ट्रस्य साहाय्यं यदि पश्यसि चेत्समम् ॥ ६.४३.९३ ॥
ഭീഷ്മൻ വധിക്കപ്പെട്ടശേഷം, രാധേയാ, നീ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിനു വരും. ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ സഹായിക്കുന്നത് ശരിയെന്ന് നീ കരുതുന്നെങ്കിൽ.
6.43.94
न विप्रियं करिष्यामि धार्तराष्ट्रस्य केशव ।
त्यक्तप्राणं हि मां विद्धि दुर्योधनहितैषिणम् ॥ ६.४३.९४ ॥
കേശവാ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന് ഞാൻ അപ്രിയമായത് ചെയ്യില്ല. പ്രാണൻ ത്യജിച്ച് ദുര്യോധനന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനായി എന്നെ അറിയുക.
6.43.95
तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णः संन्यवर्तत भारत ।
युधिष्ठिरपुरोगैश्च पाण्डवैः सह संगतः ॥ ६.४३.९५ ॥
ഭാരതാ, ആ വാക്ക് കേട്ട് കൃഷ്ണൻ തിരിച്ചുപോയി. യുധിഷ്ഠിരനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം ചേർന്നു.
6.43.96
अथ सैन्यस्य मध्ये तु प्राक्रोशत्पाण्डवाग्रजः ।
योऽस्मान्वृणोति तमहं वरये साह्यकारणात् ॥ ६.४३.९६ ॥
അപ്പോൾ സൈന്യമധ്യത്തിൽ പാണ്ഡവരുടെ ജ്യേഷ്ഠൻ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: ഞങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവനെ സഹായത്തിനായി ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കും.
6.43.97
अथ तान्समभिप्रेक्ष्य युयुत्सुरिदमब्रवीत् ।
प्रीतात्मा धर्मराजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ६.४३.९७ ॥
അപ്പോൾ അവരെ നോക്കിയ യുയുത്സു സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ ധർമ്മരാജാവും കുന്തീപുത്രനുമായ യുധിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.43.98
अहं योत्स्यामि भवतः संयुगे धृतराष्ट्रजान् ।
युष्मदर्थं महाराज यदि मां वृणुषेऽनघ ॥ ६.४३.९८ ॥
മഹാരാജാവേ, നിർമ്മലനേ, അങ്ങ് എന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്താൽ, അങ്ങേക്കുവേണ്ടി യുദ്ധത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടു ഞാൻ പോരാടും.
6.43.99
एह्येहि सर्वे योत्स्यामस्तव भ्रातॄनपण्डितान् ।
युयुत्सो वासुदेवश्च वयं च ब्रूम सर्वशः ॥ ६.४३.९९ ॥
വരൂ, വരൂ, നമുക്കെല്ലാവർക്കും നിന്റെ വിവേകമില്ലാത്ത സഹോദരന്മാരോടു യുദ്ധം ചെയ്യാം. യുയുത്സുവേ, വാസുദേവനും നാമെല്ലാവരും എല്ലാവിധത്തിലും ഇതുതന്നെ പറയുന്നു.
6.43.100
वृणोमि त्वां महाबाहो युध्यस्व मम कारणात् ।
त्वयि पिण्डश्च तन्तुश्च धृतराष्ट्रस्य दृश्यते ॥ ६.४३.१०० ॥
മഹാബാഹുവേ, നിന്നെ ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. എനിക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യുക; നിന്നിൽ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പിണ്ഡവും വംശതന്തുവും കാണപ്പെടുന്നു.
6.43.101
भजस्वास्मान्राजपुत्र भजमानान्महाद्युते ।
न भविष्यति दुर्बुद्धिर्धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः ॥ ६.४३.१०१ ॥
രാജകുമാരാ, മഹാതേജസ്വിയേ, നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരുക. ദുർബുദ്ധിയും അത്യന്തം കോപിയുമായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ അങ്ങനെ സംഭവിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ല.
6.43.102
ततो युयुत्सुः कौरव्यान्परित्यज्य सुतांस्तव ।
जगाम पाण्डुपुत्राणां सेनां विश्राव्य दुन्दुभिं ॥ ६.४३.१०२ ॥
അപ്പോൾ യുയുത്സു കൗരവരെ, അതായത് നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരെ, ഉപേക്ഷിച്ച് ദുന്ദുഭി മുഴക്കി വിളംബരം ചെയ്തുകൊണ്ട് പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ സൈന്യത്തിലേക്കു പോയി.
6.43.103
ततो युधिष्ठिरो राजा संप्रहृष्टःक सहानुजः ।
जग्राह कवचं भूयो दीप्तिमत्कनकोञ्ज्वलम् ॥ ६.४३.१०३ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച്, അനുജന്മാരോടൊപ്പം, തിളങ്ങുന്ന സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് പ്രകാശിക്കുന്ന കവചം വീണ്ടും അണിഞ്ഞു.
6.43.104
प्रत्यपद्यन्त ते सर्वे स्वरथान्पुरुषर्षभाः ।
ततो व्यूहं यथापूर्वं प्रत्यव्यूहन्त ते पुनः ॥ ६.४३.१०४ ॥
ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരെല്ലാവരും അവരവരുടെ രഥങ്ങളിൽ വീണ്ടും കയറി; പിന്നെ മുമ്പത്തേപ്പോലെ വ്യൂഹം വീണ്ടും ചമച്ചു.
6.43.105
अवादयन्दुन्दुभींश्च शतशश्चैव पुष्करान् ।
सिंहनादांश्च विविधान्विनेदुः पुरुषर्षभाः ॥ ६.४३.१०५ ॥
ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ നൂറുകണക്കിന് ദുന്ദുഭികളും പുഷ്കരങ്ങളും മുഴക്കി; പലവിധ സിംഹനാദങ്ങളും മുഴക്കി.
6.43.106
रथस्थान्पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रेक्ष्य पार्थिवाः ।
धृष्टद्युम्नादयः सर्वे पुनर्जहृषिरे तदा ॥ ६.४३.१०६ ॥
രഥങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്ന പാണ്ഡവ പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാരെ കണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം അപ്പോൾ വീണ്ടും ആഹ്ലാദിച്ചു.
6.43.107
गौरवं पाण्डुपुत्राणां मान्यान्मानयतां च तान् ।
दृष्ट्वा महीक्षितस्तत्र पूजयांचक्रिरे भृशम् ॥ ६.४३.१०७ ॥
പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ ഗൗരവവും ആദരണീയരെ ആദരിക്കുന്നവരുടെ മഹിമയും കണ്ട്, അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ അവരെ അത്യധികം ആദരിച്ചു.
6.43.108
सौहृदं च कृपां चैव प्राप्तकालं महात्मनाम् ।
दयां च ज्ञातिषु परां कथयांचक्रिरे नृपाः ॥ ६.४३.१०८ ॥
മഹാത്മാക്കളുടെ കാലോചിതമായ സൗഹൃദവും കൃപയും, ബന്ധുക്കളോടുള്ള മഹാദയയും രാജാക്കന്മാർ അവിടെ പ്രകടിപ്പിച്ചു.
6.43.109
साधुसाध्विति सर्वत्र निश्चेरुः स्तुतिसंहिताः ।
वाचः पुण्याः कीर्तिमतां मनोहृदयहर्षणाः ॥ ६.४३.१०९ ॥
"സാധു, സാധു" എന്നു എല്ലായിടത്തും സ്തുതിനിറഞ്ഞ പുണ്യവാക്കുകൾ ഉയർന്നു; അവ യശസ്വികളുടെ മനസ്സിനെയും ഹൃദയത്തെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
6.43.110
म्लेच्छाश्चार्याश्च ये तत्र ददृशुः शुश्रुवुस्तथा ।
वृत्तं तत्पाण्डुपुत्राणां रुरुदुस्ते सगद्गदाः ॥ ६.४३.११० ॥
അവിടെ കണ്ടവരും കേട്ടവരുമായ മ്ലേച്ഛരും ആര്യരും പാണ്ഡുപുത്രരുടെ ആ വൃത്താന്തം കണ്ട് ഗദ്ഗദ സ്വരത്തിൽ കരഞ്ഞു.
6.43.111
ततो जघ्नुर्महाभेरीः शतशश्च सहस्रशः ।
शङ्खांश्च गोक्षीरनिभान्दध्मुर्हृष्टा मनस्विनः ॥ ६.४३.१११ ॥
അപ്പോൾ ഹൃഷ്ടരായ മനസ്വികൾ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മഹാഭേരികൾ മുഴക്കി; പശുവിൻപാൽ പോലെ വെളുത്ത ശംഖുകൾ ഊതി.