Mahābhārata · Adhyāya 6.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.46.1
राजञ्शतसहस्राणि तत्रतत्र पदातिनाम् ।
निर्मर्यादं प्रयुद्धानि तत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ६.४६.१ ॥
Oh rey, aquí y allá cientos de miles de soldados de infantería combatían sin límite. Eso te contaré, oh Bhārata.
6.46.2
न पुत्रः पितरं जज्ञे पिता वा पुत्रमौरसम् ।
न भ्राता भ्रातरं तत्र स्वस्त्रीयं न च मातुलः ॥ ६.४६.२ ॥
Allí ningún hijo reconoció a su padre, ni padre a su propio hijo legítimo; ningún hermano a su hermano, ni sobrino a su tío materno.
6.46.3
न मातुलं च स्वस्रीयो न सखायं सखा तथा ।
आविष्टा इव युध्यन्ते पाण्डवाः कुरुभिः सह ॥ ६.४६.३ ॥
Ni sobrino a su tío materno, ni amigo a su amigo; los Pāṇḍavas luchaban contra los Kurus como poseídos.
6.46.4
रथानीकं नरव्याघ्राः केचिदभ्यपतन्रथैः ।
अभज्यन्त युगैरेव युगानि भरतर्षभ ॥ ६.४६.४ ॥
Oh toro de los Bharatas, algunos tigres entre hombres se lanzaron con sus carros contra la división de carros, y los yugos se rompían con yugos.
6.46.5
रथेषाश्च रतेषाभिः कूरा रथकूबरैः ।
संगतैः सहिताः केचित्परस्परजिघांसवः ॥ ६.४६.५ ॥
Los timones y ejes de los carros chocaban contra los carros; algunos feroces, unidos, deseosos de matarse unos a otros, combatían.
6.46.6
न शेकुश्चलितुं केचित्सन्निपत्य रथा रथैः ।
प्रभिन्नास्तु महाकायाः सन्निपत्य गजा गजैः ॥ ६.४६.६ ॥
Algunos carros, chocando con carros, no podían moverse; y los enormes elefantes, chocando con elefantes, quedaban desgarrados y dispersos.
6.46.7
बहुधा दारयन्क्रुद्धा विषाणैरितरेतरम् ।
सतोरणपताकैश्च वारणा वरवारणैः ॥ ६.४६.७ ॥
Enfurecidos, los elefantes se desgarraban unos a otros de muchas maneras con sus colmillos; los elefantes adornados con arcos y estandartes chocaban con los mejores elefantes.
6.46.8
अभिसृत्य महाराज वेगवद्भिर्महागजैः ।
दन्तैरभिहतास्तत्र चुक्रुशुः परमातुराः ॥ ६.४६.८ ॥
Oh gran rey, heridos por los colmillos de los grandes elefantes que avanzaban veloces, allí lanzaron gritos de suma angustia.
6.46.9
अभिनीताश्च शिक्षाभिस्तोत्राङ्कुशसमाहताः ।
अप्रभिन्नाः प्रभिन्नानां संमुखाभिमुखा ययुः ॥ ६.४६.९ ॥
Guiados por el adiestramiento y urgidos por varas y ganchos, los elefantes sin celo avanzaron cara a cara contra los que estaban en celo.
6.46.10
प्रभिन्नैरपि संसक्ताः केचित्तत्र महागजाः ।
क्रौञ्चवन्निनदं कृत्वा दुद्रुवुः सर्वतो दिशम् ॥ ६.४६.१० ॥
Allí, algunos grandes elefantes, enzarzados con los que estaban en celo, lanzaron un grito como el del ave krauñca y huyeron en todas direcciones.
6.46.11
सम्यक्प्रणीता नागाश्च प्रभिन्नकरटामुखाः ।
ऋषितोमरनाराचैर्निर्विद्धा वरवारणाः ॥ ६.४६.११ ॥
Los elefantes bien conducidos, con las sienes manando ichor, atravesados por lanzas, jabalinas y flechas de hierro: los mejores elefantes.
6.46.12
प्रणेदुर्भिन्नमर्माणो निपेतुश्च गतासवः ।
प्राद्रवन्त दिशः केचिन्नदन्तो भैरवान्रवान् ॥ ६.४६.१२ ॥
Con sus partes vitales atravesadas, rugieron y cayeron sin vida; algunos, dando gritos terribles, huyeron en todas direcciones.
6.46.13
गजानां पादरक्षास्तु व्यूढोरस्काः प्रहारिणः ।
ऋष्टिभिश्च धनुर्भिश्च विमलैश्च परश्वथैः ॥ ६.४६.१३ ॥
Los guardias de los pies de los elefantes, guerreros de pecho ancho, con lanzas, arcos y hachas relucientes.
6.46.14
गदाभिर्मुसलैश्चैव भिन्दिपालैः सतोमरैः ।
आयसैः परिघैश्चैव निस्तिरंशैर्विमलै शितैः । ॥ ६.४६.१४ ॥
Con mazas, porras, jabalinas, dardos de hierro, barras de hierro y espadas afiladas y relucientes.
6.46.15
प्रगृहीतैः सुसंरब्धा द्रवमाणास्ततस्ततः ।
व्यदृश्यन्त महाराज परस्परजिघांसवः ॥ ६.४६.१५ ॥
Con las armas en alto, furiosos y corriendo de un lado a otro, oh gran rey, se les vio deseosos de matarse unos a otros.
6.46.16
राजमानाश्च निस्त्रिंशाः संसिक्ता नरशोणितैः ।
प्रत्यदृश्यन्त शूराणामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ६.४६.१६ ॥
Espadas relucientes empapadas en sangre humana se vieron mientras los héroes se lanzaban unos contra otros.
6.46.17
अवक्षिप्तावधूतानामसीनां वीरबाहुभिः ।
संजज्ञे तुमुलः शब्दः पततां परमर्मसु ॥ ६.४६.१७ ॥
Las espadas blandidas y arrojadas por los brazos de los héroes cayeron sobre los puntos vitales, y surgió un estruendo tumultuoso.
6.46.18
गदामुसलरुग्णानां भिन्नानां च वरासिभिः ।
दन्तिदन्तावभिन्नानां मृदितानां च दन्तिभिः ॥ ६.४६.१८ ॥
Aquellos aplastados por mazas y porras, partidos por excelentes espadas, atravesados por colmillos de elefante y pisoteados por elefantes.
6.46.19
तत्र तत्र नरौघाणां क्रोशतामितरेतरम् ।
शुश्रुवुर्दारुणा वाचः प्रेतानामिव भारत ॥ ६.४६.१९ ॥
Aquí y allá se oían los gritos espantosos de las multitudes de hombres que se llamaban unos a otros, como voces de muertos, oh Bhārata.
6.46.20
हयैरपि हयारोहाश्चामरापीडधारिभिः ।
हंसैरिव महावेगैरन्योन्यमभिविद्रुताः ॥ ६.४६.२० ॥
Y los jinetes, portando abanicos de cola de yak y adornos de cabeza, con sus caballos, como cisnes de gran velocidad, se lanzaron unos contra otros.
6.46.21
तैर्विमुक्ता महाप्रासा जाम्बूनदविभूषणाः ।
आशुगा विमलास्तीक्ष्णाः संपेतुर्भुजगोपमाः ॥ ६.४६.२१ ॥
Grandes lanzas, lanzadas por ellos, adornadas con oro, veloces, brillantes y afiladas, cayeron como serpientes.
6.46.22
अश्वैरग्न्यजवैः केचिदाप्लुत्य महतो रथात् ।
शिरांस्याददिरे वीरा रथिनामश्वसादिनः ॥ ६.४६.२२ ॥
Algunos héroes, saltando desde el gran carro con caballos veloces como el fuego, arrebataban las cabezas de los aurigas y de los jinetes.
6.46.23
बहूनपि हयारोहान्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ।
रथी जघान संप्राप्य बाणगोचरमागतान् ॥ ६.४६.२३ ॥
Y el auriga, alcanzando a los que llegaron al alcance de sus flechas, derribó a muchos jinetes con flechas bhalla de nudos curvados.
6.46.24
नवमेघप्रतीकाशाश्चाक्षिप्य तुरगान्गजाः ।
पादैरेव विमृद्गन्ति मत्ताः कनकभूषणाः ॥ ६.४६.२४ ॥
Elefantes enloquecidos, oscuros como nubes de lluvia recientes y adornados de oro, arrojando a un lado a los caballos, los pisoteaban con sus propios pies.
6.46.25
पाठ्यमानेषु कुम्भेषु पार्श्वेष्वपि च वारणाः ।
प्रासैर्विनिहताः केचिद्विनेदुः परमातुराः ॥ ६.४६.२५ ॥
Golpeados en las frentes y los flancos, algunos elefantes, heridos por lanzas, rugieron en gran angustia.
6.46.26
साश्वारोहान्हयान्कांश्चिदुन्मथ्य वरवारणाः ।
सहसा चिक्षिपुस्तत्र संकुले भैरवे सति ॥ ६.४६.२६ ॥
Excelentes elefantes, levantando a algunos caballos con sus jinetes, los arrojaron de pronto en aquel terrible y abarrotado combate.
6.46.27
साश्वारोहान्विषाणाग्रैरुत्क्षिप्य तुरगान्गजाः ।
रथौघानभिमृद्गन्तः सध्वजानभिचक्रमुः ॥ ६.४६.२७ ॥
Los elefantes, levantando con las puntas de sus colmillos a los caballos con sus jinetes, pisotearon las masas de carros y avanzaron con sus estandartes.
6.46.28
पुंस्त्वादतिमदत्वाच्च केचित्तत्र महागजाः ।
साश्वारोहान्हयाञ्जघ्नुः करैः सचरणैस्तथा ॥ ६.४६.२८ ॥
Por su vigor viril y su extrema frenesí, algunos grandes elefantes allí golpearon a los caballos con sus jinetes, con sus trompas y también con sus patas.
6.46.29
अश्वारोहैश्च समरे हस्तिसादिभिरेव च ।
प्रतिमानेषु गात्रेषु पार्श्वष्वभि च वारणान् ।
आशुगा विमलास्तीक्ष्णाः संपेतुर्भुजगोपमाः ॥ ६.४६.२९ ॥
En la batalla, flechas rápidas, brillantes y afiladas, disparadas por jinetes y conductores de elefantes, cayeron como serpientes sobre los cuerpos, los puntos marcados y los flancos de los elefantes.
6.46.30
नराश्वकायान्निर्भिद्य लौहानि कवचानि च ।
निपेतुर्विमलाः शक्त्यो वीरबाहुभिरर्पिताः ॥ ६.४६.३० ॥
Lanzas brillantes lanzadas por los brazos de los héroes atravesaron los cuerpos de hombres y caballos y las armaduras de hierro, y cayeron.
6.46.31
महोल्ककाप्रतिमा घोरास्तत्र तत्र विशांपते ।
द्वीपिचर्मावनद्धैश्च व्याघ्रचर्मच्छदैरपि ॥ ६.४६.३१ ॥
Oh rey, aquí y allá había armas terribles como grandes meteoros ardientes, atadas con pieles de leopardo y cubiertas con pieles de tigre.
6.46.32
विकोशैर्विमलैः खङ्गैरभिजध्नुः परान्रणे ।
अभिप्लुतमभिक्रुद्धमेकपार्श्वावदारितम् ॥ ६.४६.३२ ॥
Con espadas relucientes sacadas de sus vainas golpearon a los enemigos en la batalla; el que se lanzó sobre ellos, furioso, fue partido por un costado.
6.46.33
विदर्शयन्तः संपेतुः खङ्गचर्मपरश्वथैः ।
केचिदाक्षिप्य करिणः साश्वानपि रथान्करैः ॥ ६.४६.३३ ॥
Mostrándose con espadas, escudos y hachas de batalla, cayeron sobre el enemigo; algunos agarraron con sus manos elefantes, y carros junto con sus caballos.
6.46.34
विकर्षन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः सर्वशब्दगाः ।
शङ्कुभिर्दारिताः केचित्संभिन्नाश्च परश्वथैः ॥ ६.४६.३४ ॥
Arrastrados en todas direcciones, cayeron, y gritos surgían por todas partes; algunos fueron atravesados por estacas y otros partidos por hachas de batalla.
6.46.35
हस्तिभिर्मृदिताः केचित्क्षुण्णाश्चान्ये तुरंगमैः ।
रथनेमिनिकृत्ताश्च निकृत्ताश्च परश्वथैः ॥ ६.४६.३५ ॥
Algunos fueron pisoteados por elefantes, otros aplastados por caballos; algunos fueron cortados por los bordes de las ruedas de los carros, y otros cortados por hachas de batalla.
6.46.36
व्याक्रोशन्त नरा राजंस्तत्रतत्र स्म बान्धवान् ।
पुत्रानन्ये पितॄनन्ये भ्रातॄंश्च सह बन्धुभिः ॥ ६.४६.३६ ॥
Oh rey, los hombres gritaban aquí y allá llamando a sus parientes: unos llamaban a sus hijos, otros a sus padres, y otros a sus hermanos junto con sus allegados.
6.46.37
मातुलान्भागिनेयांश्च परानपि च संयुगे ।
विकीर्णान्त्राः सुबहवो भग्नसक्थाश्च भारत ॥ ६.४६.३७ ॥
Oh descendiente de Bharata, en la batalla muchos yacían con las entrañas esparcidas y los muslos rotos: tíos maternos, sobrinos y otros también.
6.46.38
बाहुभिश्चापरे छिन्नैः पार्श्वेषु च विदारिताः ।
क्रन्दन्तः समदृश्यन्त तृषिता जीवितेप्सवः ॥ ६.४६.३८ ॥
Otros, con los brazos cortados y los costados desgarrados, se veían gritando: sedientos, deseosos de vivir.
6.46.39
तृषापरिगताः केचिदल्पसत्वा विशांपते ।
भूमौ निपतिताः सङ्ख्ये मृगयांचक्रिरे जलम् ॥ ६.४६.३९ ॥
Oh señor de los hombres, algunos, vencidos por la sed y de poca fuerza, cayeron al suelo en la batalla y buscaban agua.
6.46.40
रुधिरौघपरिक्लिन्नाः क्लिश्यमानाश्च भारत ।
व्यनिन्दन्भृशमात्मानं तव पुत्रांश्च संगतान् ॥ ६.४६.४० ॥
Oh descendiente de Bharata, empapados en ríos de sangre y atormentados, se reprochaban amargamente a sí mismos y a tus hijos, que se habían reunido aquí.
6.46.41
अपरे क्षत्रिकयाः शूराः कृतवैराः परस्परम् ।
नैव शस्त्रं विमुञ्चन्ति नैव क्रन्दन्ति मारिष ।
तर्जयन्ति च संहृष्टास्तत्रतत्र परस्परम् ॥ ६.४६.४१ ॥
Otros, guerreros heroicos que se habían enemistado entre sí, oh noble, ni soltaban sus armas ni gritaban; exultantes, se desafiaban unos a otros por aquí y por allá.
6.46.42
आदश्य दशनैश्चापि क्रोधात्स्वरदनच्छदम् ।
भ्रुकुटीकुटिलैर्वक्रैः प्रेक्षन्ति च परस्परम् ॥ ६.४६.४२ ॥
Mordiéndose los labios con los dientes por la ira, con las cejas fruncidas y torcidas, se miraban unos a otros con ojos torvos.
6.46.43
अपरे क्लिश्यमानास्तु शरार्ता व्रणपीडिताः ।
निष्कूजाः समपद्यन्त दृढसत्वा महाबलाः ॥ ६.४६.४३ ॥
Otros, atormentados y afligidos por las flechas y dolidos por sus heridas, firmes de ánimo y de gran fuerza, permanecieron sin lanzar un grito.
6.46.44
अन्ये च विरथाः शूरा रथमन्यस्य संयुगे ।
प्रार्थयाना निपतिताः संक्षुण्णा वरवारणैः ।
अशोभन्त महाराज सपुष्पा इव किंशुकाः ॥ ६.४६.४४ ॥
Otros héroes, privados de sus carros y buscando el carro de otro en la batalla, cayeron aplastados por excelentes elefantes; gran rey, brillaban como árboles kiṃśuka en flor.
6.46.45
संबभूवुरनीकेषु बहवो भैरवस्वनाः ।
वर्तमाने महाभीमे तस्मिन्वीरवरक्षये ॥ ६.४६.४५ ॥
Surgieron muchos sonidos terribles entre los ejércitos mientras tenía lugar aquella destrucción, tremenda, de los mejores héroes.
6.46.46
निजघान पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं रणे ।
स्वस्त्रीयो मातुलं चापि स्वस्रीयं चापि मातुलः ॥ ६.४६.४६ ॥
En la batalla el padre mató al hijo, y el hijo al padre; el sobrino mató al tío materno, y el tío al sobrino.
6.46.47
सखा सखायं च तथा संबन्धी बान्धवं तथा ।
एवं युयुधिरे तत्र कुरवः पाण्डवैः सह ॥ ६.४६.४७ ॥
El amigo mató al amigo, y el pariente al pariente de igual modo; así combatieron allí los Kurus con los Pāṇḍavas.
6.46.48
वर्तमाने तथा तस्मिन्निर्मर्यादे भयानके ।
भीष्ममासाद्य पार्थानां वाहिनी समकम्पत ॥ ६.४६.४८ ॥
Mientras aquella batalla sin límites y espantosa se desarrollaba así, el ejército de los Pārthas, al acercarse a Bhīṣma, tembló en su conjunto.
6.46.49
केतुना पञ्चतारेण तालेन भारतर्षभ ।
राजतेन महाबाहुरुच्छ्रितेन महारथे ।
बभौ भीष्मस्तदा राजंश्चन्द्रमा इव मेरुणा ॥ ६.४६.४९ ॥
Oh toro de los Bhāratas, el gran guerrero de carro, el de brazos poderosos, Bhīṣma, tenía un estandarte de plata alzado en alto, con emblema de palmera y cinco estrellas. Oh rey, entonces Bhīṣma brilló como la luna junto al Meru.