ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.46.1
राजञ्शतसहस्राणि तत्रतत्र पदातिनाम् ।
निर्मर्यादं प्रयुद्धानि तत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ६.४६.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଶହ ଶହ ହଜାର ପଦାତିକ ସୈନିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ହେ ଭାରତ, ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
6.46.2
न पुत्रः पितरं जज्ञे पिता वा पुत्रमौरसम् ।
न भ्राता भ्रातरं तत्र स्वस्त्रीयं न च मातुलः ॥ ६.४६.२ ॥
ସେଠାରେ ପୁଅ ପିତାଙ୍କୁ, ପିତା ନିଜ ଔରସ ପୁଅକୁ ଚିହ୍ନିଲେ ନାହିଁ; ଭାଇ ଭାଇକୁ, ଭାଣିଜା ମାମୁଁକୁ ଚିହ୍ନିଲେ ନାହିଁ।
6.46.3
न मातुलं च स्वस्रीयो न सखायं सखा तथा ।
आविष्टा इव युध्यन्ते पाण्डवाः कुरुभिः सह ॥ ६.४६.३ ॥
ଭାଣିଜା ମାମୁଁକୁ, ସଖା ସଖାକୁ ଚିହ୍ନିଲେ ନାହିଁ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆବିଷ୍ଟଙ୍କ ପରି କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.46.4
रथानीकं नरव्याघ्राः केचिदभ्यपतन्रथैः ।
अभज्यन्त युगैरेव युगानि भरतर्षभ ॥ ६.४६.४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! କେତେକ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ରଥରେ ରଥସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଜୁଆଳିରେ ଜୁଆଳି ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
6.46.5
रथेषाश्च रतेषाभिः कूरा रथकूबरैः ।
संगतैः सहिताः केचित्परस्परजिघांसवः ॥ ६.४६.५ ॥
ରଥର ଦଣ୍ଡ ଓ ଅକ୍ଷ ରଥରେ ଆଘାତ କଲା; କେତେକ କ୍ରୂର ବୀର ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଏକତ୍ର ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.46.6
न शेकुश्चलितुं केचित्सन्निपत्य रथा रथैः ।
प्रभिन्नास्तु महाकायाः सन्निपत्य गजा गजैः ॥ ६.४६.६ ॥
କେତେକ ରଥ ପରସ୍ପର ସହ ଧକ୍କା ହୋଇ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ; ମହାକାୟ ହାତୀମାନେ ହାତୀମାନଙ୍କ ସହ ଧକ୍କା ହୋଇ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
6.46.7
बहुधा दारयन्क्रुद्धा विषाणैरितरेतरम् ।
सतोरणपताकैश्च वारणा वरवारणैः ॥ ६.४६.७ ॥
କ୍ରୋଧିତ ହସ୍ତୀମାନେ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ନାନାପ୍ରକାରେ ଚିରୁଥିଲେ; ତୋରଣ ଓ ପତାକାରେ ସଜ୍ଜିତ ହସ୍ତୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
6.46.8
अभिसृत्य महाराज वेगवद्भिर्महागजैः ।
दन्तैरभिहतास्तत्र चुक्रुशुः परमातुराः ॥ ६.४६.८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବେଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିବା ମହାହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତର ଆଘାତରେ ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯାତନାରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
6.46.9
अभिनीताश्च शिक्षाभिस्तोत्राङ्कुशसमाहताः ।
अप्रभिन्नाः प्रभिन्नानां संमुखाभिमुखा ययुः ॥ ६.४६.९ ॥
ଶିକ୍ଷାରେ ଚାଳିତ ଓ ତୋତ୍ର-ଅଙ୍କୁଶରେ ପ୍ରେରିତ, ମଦହୀନ ହସ୍ତୀମାନେ ମଦିତ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.46.10
प्रभिन्नैरपि संसक्ताः केचित्तत्र महागजाः ।
क्रौञ्चवन्निनदं कृत्वा दुद्रुवुः सर्वतो दिशम् ॥ ६.४६.१० ॥
ସେଠାରେ ମଦିତ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଥିବା କେତେକ ମହାହସ୍ତୀ କ୍ରୌଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀ ପରି ଚିତ୍କାର କରି ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
6.46.11
सम्यक्प्रणीता नागाश्च प्रभिन्नकरटामुखाः ।
ऋषितोमरनाराचैर्निर्विद्धा वरवारणाः ॥ ६.४६.११ ॥
ଭଲଭାବେ ଚାଳିତ ହସ୍ତୀମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ଗଣ୍ଡରୁ ମଦ ବହୁଥିଲା, ଋଷି, ତୋମର ଓ ନାରାଚରେ ବିଦ୍ଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ।
6.46.12
प्रणेदुर्भिन्नमर्माणो निपेतुश्च गतासवः ।
प्राद्रवन्त दिशः केचिन्नदन्तो भैरवान्रवान् ॥ ६.४६.१२ ॥
ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ ଓ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ; କେହି କେହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରି ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
6.46.13
गजानां पादरक्षास्तु व्यूढोरस्काः प्रहारिणः ।
ऋष्टिभिश्च धनुर्भिश्च विमलैश्च परश्वथैः ॥ ६.४६.१३ ॥
ହାତୀମାନଙ୍କ ପାଦରକ୍ଷକ, ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ ପ୍ରହାରୀ, ବର୍ଛା, ଧନୁ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁରାଢ଼ି ସହିତ।
6.46.14
गदाभिर्मुसलैश्चैव भिन्दिपालैः सतोमरैः ।
आयसैः परिघैश्चैव निस्तिरंशैर्विमलै शितैः । ॥ ६.४६.१४ ॥
ଗଦା, ମୁଷଳ, ଭିନ୍ଦିପାଳ, ତୋମର, ଲୌହ ପରିଘ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗ ସହିତ।
6.46.15
प्रगृहीतैः सुसंरब्धा द्रवमाणास्ततस्ततः ।
व्यदृश्यन्त महाराज परस्परजिघांसवः ॥ ६.४६.१५ ॥
ଉଠାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ଏଣିକି ସେଣିକି ଦୌଡ଼ି, ହେ ମହାରାଜ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଭାବେ ସେମାନେ ଦେଖାଗଲେ।
6.46.16
राजमानाश्च निस्त्रिंशाः संसिक्ता नरशोणितैः ।
प्रत्यदृश्यन्त शूराणामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ६.४६.१६ ॥
ମନୁଷ୍ୟ ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ୍ଗସମୂହ, ବୀରମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଧାଇଁବା ସମୟରେ ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ।
6.46.17
अवक्षिप्तावधूतानामसीनां वीरबाहुभिः ।
संजज्ञे तुमुलः शब्दः पततां परमर्मसु ॥ ६.४६.१७ ॥
ବୀରମାନଙ୍କ ବାହୁରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଆନ୍ଦୋଳିତ ଖଡ୍ଗ ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିବାରୁ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
6.46.18
गदामुसलरुग्णानां भिन्नानां च वरासिभिः ।
दन्तिदन्तावभिन्नानां मृदितानां च दन्तिभिः ॥ ६.४६.१८ ॥
ଗଦା ଓ ମୁଷଳରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗରେ ଛିନ୍ନ, ହାତୀ ଦାନ୍ତରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ମର୍ଦ୍ଦିତ ଲୋକେ।
6.46.19
तत्र तत्र नरौघाणां क्रोशतामितरेतरम् ।
शुश्रुवुर्दारुणा वाचः प्रेतानामिव भारत ॥ ६.४६.१९ ॥
ସେଠି ସେଠି ମନୁଷ୍ୟଦଳ ପରସ୍ପରକୁ ଡାକି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ପ୍ରେତମାନଙ୍କର, ହେ ଭାରତ।
6.46.20
हयैरपि हयारोहाश्चामरापीडधारिभिः ।
हंसैरिव महावेगैरन्योन्यमभिविद्रुताः ॥ ६.४६.२० ॥
ଚାମର ଓ ଶିରୋଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ନିଜ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ହଂସ ପରି ମହାବେଗରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.46.21
तैर्विमुक्ता महाप्रासा जाम्बूनदविभूषणाः ।
आशुगा विमलास्तीक्ष्णाः संपेतुर्भुजगोपमाः ॥ ६.४६.२१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାରିତ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ନିର୍ମଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମହାପ୍ରାସ ସର୍ପ ପରି ପଡ଼ିଲା।
6.46.22
अश्वैरग्न्यजवैः केचिदाप्लुत्य महतो रथात् ।
शिरांस्याददिरे वीरा रथिनामश्वसादिनः ॥ ६.४६.२२ ॥
କେତେକ ବୀର ଅଗ୍ନି ପରି ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବଡ଼ ରଥରୁ ଡେଇଁ ରଥୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କ ମସ୍ତକ ଧରିଲେ।
6.46.23
बहूनपि हयारोहान्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ।
रथी जघान संप्राप्य बाणगोचरमागतान् ॥ ६.४६.२३ ॥
ରଥୀ ବାଣର ପରିସରକୁ ଆସିଥିବା ବହୁ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଭଲ୍ଲରେ ମାରି ପକାଇଲେ।
6.46.24
नवमेघप्रतीकाशाश्चाक्षिप्य तुरगान्गजाः ।
पादैरेव विमृद्गन्ति मत्ताः कनकभूषणाः ॥ ६.४६.२४ ॥
ନୂଆ ମେଘ ପରି କଳା, ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାରିତ ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଉଡ଼ାଇ ଫୋପାଡ଼ି ନିଜ ପାଦରେ ହିଁ ଦଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.46.25
पाठ्यमानेषु कुम्भेषु पार्श्वेष्वपि च वारणाः ।
प्रासैर्विनिहताः केचिद्विनेदुः परमातुराः ॥ ६.४६.२५ ॥
କୁମ୍ଭ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ବର୍ଶାରେ ଆହତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
6.46.26
साश्वारोहान्हयान्कांश्चिदुन्मथ्य वरवारणाः ।
सहसा चिक्षिपुस्तत्र संकुले भैरवे सति ॥ ६.४६.२६ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ କେତେକ ଘୋଡାକୁ ସୱାର ସହିତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଭିଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ହଠାତ୍ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
6.46.27
साश्वारोहान्विषाणाग्रैरुत्क्षिप्य तुरगान्गजाः ।
रथौघानभिमृद्गन्तः सध्वजानभिचक्रमुः ॥ ६.४६.२७ ॥
ହାତୀମାନେ ଦାନ୍ତର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସୱାର ସହିତ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ରଥସମୂହକୁ ଦଳି ପତାକା ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.46.28
पुंस्त्वादतिमदत्वाच्च केचित्तत्र महागजाः ।
साश्वारोहान्हयाञ्जघ्नुः करैः सचरणैस्तथा ॥ ६.४६.२८ ॥
ପୌରୁଷ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ ଯୋଗୁଁ ସେଠାରେ କେତେକ ମହାହାତୀ ସୱାର ସହିତ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ଶୁଣ୍ଡ ଓ ପାଦରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.46.29
अश्वारोहैश्च समरे हस्तिसादिभिरेव च ।
प्रतिमानेषु गात्रेषु पार्श्वष्वभि च वारणान् ।
आशुगा विमलास्तीक्ष्णाः संपेतुर्भुजगोपमाः ॥ ६.४६.२९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ହସ୍ତୀାରୋହୀମାନଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଦ୍ରୁତ, ନିର୍ମଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ସାପ ପରି ହାତୀମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପଡ଼ିଲା।
6.46.30
नराश्वकायान्निर्भिद्य लौहानि कवचानि च ।
निपेतुर्विमलाः शक्त्यो वीरबाहुभिरर्पिताः ॥ ६.४६.३० ॥
ବୀରମାନଙ୍କ ବାହୁରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ନିର୍ମଳ ଶକ୍ତି ବର୍ଶା ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଘୋଡାମାନଙ୍କ ଶରୀର ଓ ଲୌହ କବଚ ଭେଦ କରି ପଡ଼ିଲା।
6.46.31
महोल्ककाप्रतिमा घोरास्तत्र तत्र विशांपते ।
द्वीपिचर्मावनद्धैश्च व्याघ्रचर्मच्छदैरपि ॥ ६.४६.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ପରି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଚିତାବାଘର ଚମଡ଼ାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ବାଘ ଚମଡ଼ାରେ ଆବୃତ ଥିଲା।
6.46.32
विकोशैर्विमलैः खङ्गैरभिजध्नुः परान्रणे ।
अभिप्लुतमभिक्रुद्धमेकपार्श्वावदारितम् ॥ ६.४६.३२ ॥
ଖାପରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ୍ଗରେ ସେମାନେ ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଝାସି ପଡ଼ିଥିବା ଓ କ୍ରୋଧିତ ଯୋଦ୍ଧା ଏକ ପାଶ୍ୱର୍ରୁ ବିଦାରିତ ହେଲା।
6.46.33
विदर्शयन्तः संपेतुः खङ्गचर्मपरश्वथैः ।
केचिदाक्षिप्य करिणः साश्वानपि रथान्करैः ॥ ६.४६.३३ ॥
ଖଡ୍ଗ, ଢାଲ ଓ ପରଶୁ ନେଇ ନିଜକୁ ଦେଖାଇ ସେମାନେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ; କେହି କେହି ହାତୀମାନଙ୍କୁ, ଘୋଡ଼ା ସହିତ ରଥମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହାତରେ ଟାଣି ଉଠାଇଲେ।
6.46.34
विकर्षन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः सर्वशब्दगाः ।
शङ्कुभिर्दारिताः केचित्संभिन्नाश्च परश्वथैः ॥ ६.४६.३४ ॥
ସବୁ ଦିଗକୁ ଟଣାହେଇ ସେମାନେ ପଡ଼ିଲେ; ସବୁଠାରୁ ଚିତ୍କାର ଉଠିଲା; କେହି କେହି ସୂଚୀ ଖୁଣ୍ଟରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ, କେହି କେହି ପରଶୁରେ ଖଣ୍ଡିତ ହେଲେ।
6.46.35
हस्तिभिर्मृदिताः केचित्क्षुण्णाश्चान्ये तुरंगमैः ।
रथनेमिनिकृत्ताश्च निकृत्ताश्च परश्वथैः ॥ ६.४६.३५ ॥
କେହି କେହି ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମର୍ଦିତ ହେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ରଥଚକ୍ରର ଧାରରେ କଟାଗଲେ ଏବଂ ପରଶୁରେ ମଧ୍ୟ କଟାଗଲେ।
6.46.36
व्याक्रोशन्त नरा राजंस्तत्रतत्र स्म बान्धवान् ।
पुत्रानन्ये पितॄनन्ये भ्रातॄंश्च सह बन्धुभिः ॥ ६.४६.३६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ; କେହି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, କେହି ପିତାମାନଙ୍କୁ, କେହି ଭାଇମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଡାକୁଥିଲେ।
6.46.37
मातुलान्भागिनेयांश्च परानपि च संयुगे ।
विकीर्णान्त्राः सुबहवो भग्नसक्थाश्च भारत ॥ ६.४६.३७ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ମାମୁଁ, ଭଣଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ — ଅନ୍ତ ବିଛିନ୍ନ ଓ ଜଙ୍ଘ ଭଗ୍ନ ହୋଇ ଅନେକେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
6.46.38
बाहुभिश्चापरे छिन्नैः पार्श्वेषु च विदारिताः ।
क्रन्दन्तः समदृश्यन्त तृषिता जीवितेप्सवः ॥ ६.४६.३८ ॥
ବାହୁ ଛିନ୍ନ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱ ବିଦାରିତ ଅନ୍ୟମାନେ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବା ଦେଖାଗଲେ — ତୃଷ୍ଣାର୍ତ, ବଞ୍ଚିବାର ଇଚ୍ଛାରେ।
6.46.39
तृषापरिगताः केचिदल्पसत्वा विशांपते ।
भूमौ निपतिताः सङ्ख्ये मृगयांचक्रिरे जलम् ॥ ६.४६.३९ ॥
ହେ ରାଜା, ତୃଷ୍ଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଅଳ୍ପଶକ୍ତି କେତେକ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଜଳ ଖୋଜୁଥିଲେ।
6.46.40
रुधिरौघपरिक्लिन्नाः क्लिश्यमानाश्च भारत ।
व्यनिन्दन्भृशमात्मानं तव पुत्रांश्च संगतान् ॥ ६.४६.४० ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର, ରକ୍ତସ୍ରୋତରେ ତିନ୍ତା, ଯନ୍ତ୍ରଣାଗ୍ରସ୍ତ ଲୋକେ ନିଜକୁ ଓ ଏଠାରେ ମିଳିତ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅତି ନିନ୍ଦା କଲେ।
6.46.41
अपरे क्षत्रिकयाः शूराः कृतवैराः परस्परम् ।
नैव शस्त्रं विमुञ्चन्ति नैव क्रन्दन्ति मारिष ।
तर्जयन्ति च संहृष्टास्तत्रतत्र परस्परम् ॥ ६.४६.४१ ॥
ବୈର ଧାରଣ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ ଶୂର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ହେ ମାରିଷ, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ୁନଥିଲେ, କ୍ରନ୍ଦନ କରୁନଥିଲେ; ହର୍ଷରେ ସେଠି ସେଠି ପରସ୍ପରକୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରୁଥିଲେ।
6.46.42
आदश्य दशनैश्चापि क्रोधात्स्वरदनच्छदम् ।
भ्रुकुटीकुटिलैर्वक्रैः प्रेक्षन्ति च परस्परम् ॥ ६.४६.४२ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଦାନ୍ତରେ ନିଜ ଓଠ କାମୁଡ଼ି, ବଙ୍କା ଭ୍ରୂ କୁଞ୍ଚି ବକ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
6.46.43
अपरे क्लिश्यमानास्तु शरार्ता व्रणपीडिताः ।
निष्कूजाः समपद्यन्त दृढसत्वा महाबलाः ॥ ६.४६.४३ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ, ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଘାଆରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଗ୍ରସ୍ତ, ଦୃଢ଼ ସାହସୀ ମହାବଳୀମାନେ ଶବ୍ଦ ନ କରି ରହିଲେ।
6.46.44
अन्ये च विरथाः शूरा रथमन्यस्य संयुगे ।
प्रार्थयाना निपतिताः संक्षुण्णा वरवारणैः ।
अशोभन्त महाराज सपुष्पा इव किंशुकाः ॥ ६.४६.४४ ॥
ଅନ୍ୟ ବୀରମାନେ, ରଥହୀନ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟର ରଥ ଚାହୁଁଥିବା ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପେଷିହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଫୁଲିଥିବା ପଳାଶ ଗଛ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.46.45
संबभूवुरनीकेषु बहवो भैरवस्वनाः ।
वर्तमाने महाभीमे तस्मिन्वीरवरक्षये ॥ ६.४६.४५ ॥
ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ସେହି ଅତି ଭୟାବହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ।
6.46.46
निजघान पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं रणे ।
स्वस्त्रीयो मातुलं चापि स्वस्रीयं चापि मातुलः ॥ ६.४६.४६ ॥
ପିତା ପୁତ୍ରକୁ ଓ ପୁତ୍ର ପିତାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କଲେ; ଭାଣିଜା ମାମୁଁକୁ ଓ ମାମୁଁ ଭାଣିଜାକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
6.46.47
सखा सखायं च तथा संबन्धी बान्धवं तथा ।
एवं युयुधिरे तत्र कुरवः पाण्डवैः सह ॥ ६.४६.४७ ॥
ସଖା ସଖାକୁ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ବାନ୍ଧବକୁ ସେହିପରି ବଧ କଲେ; ଏହିପରି ସେଠାରେ କୁରୁମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.46.48
वर्तमाने तथा तस्मिन्निर्मर्यादे भयानके ।
भीष्ममासाद्य पार्थानां वाहिनी समकम्पत ॥ ६.४६.४८ ॥
ସେହି ସୀମାହୀନ, ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ସେନା କମ୍ପିଗଲା।
6.46.49
केतुना पञ्चतारेण तालेन भारतर्षभ ।
राजतेन महाबाहुरुच्छ्रितेन महारथे ।
बभौ भीष्मस्तदा राजंश्चन्द्रमा इव मेरुणा ॥ ६.४६.४९ ॥
ହେ ଭାରତର୍ଷଭ, ମହାରଥୀ ମହାବାହୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ତାରକାଙ୍କିତ, ତାଳବୃକ୍ଷ ଚିହ୍ନ ଥିବା ରୌପ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ପତାକା ଥିଲା। ହେ ରାଜନ, ସେତେବେଳେ ଭୀଷ୍ମ ମେରୁ ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲେ।