Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.47

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.47.1

गतपूर्वाह्णभूयिष्ठि तस्मिन्नहनि दारुणे ।
वर्तमाने तथा रौद्रे महावीरवरक्षये ॥ ६.४७.१ ॥

ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਦਾ ਪੂਰਵਾਹਨ ਬਹੁਤ ਬੀਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; ਮਹਾਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

6.47.2

दुर्मुखः कृतवर्मा च कृपः शल्यो विविंशतिः ।
भीष्मं जुगुपुरासाद्य तव पुत्रेण चोदिताः ॥ ६.४७.२ ॥

ਦੁਰਮੁਖ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤਿ — ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

6.47.3

एतैरतिरथैर्गुप्तः पञ्चभिर्भरतर्षभः ।
पाण्डवानामनीकानि विजगाहे महारथः ॥ ६.४७.३ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਅਤਿਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ।

6.47.4

चेदिकाशिकरूषेषु पञ्चालेषु च भारत ।
भीष्मस्य बहुधा तालश्चलत्केतुरदृश्यत ॥ ६.४७.४ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਚੇਦੀਆਂ, ਕਾਸ਼ੀਆਂ, ਰੂਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਤਾਲ-ਝੰਡਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਸਿਆ।

6.47.5

स शिरांसि रणेऽरीणां रथांश्च सयुगध्वजान् ।
निचकर्त महावेगैर्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४७.५ ॥

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਜੂਏ-ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਥ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ; ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਭੱਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।

6.47.6

नृत्यतो रथमार्गेषु भीष्मस्य भरतर्षभ ।
भृशमार्तस्वरं चक्रुर्नागा मर्मणि ताडिताः ॥ ६.४७.६ ॥

ਹੇ ਭਰਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਰਥ-ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨੱਚਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮਰਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀਆਂ।

6.47.7

अभिमन्युः सुसंक्रुद्धः पिशह्गैस्तुरगोत्तमैः ।
संयुक्तं रथमास्थाय प्रायाद्भीष्मरथं प्रति ॥ ६.४७.७ ॥

ਅਭਿਮੰਨਿਊ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੀਲੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਜੁੜੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਗਿਆ।

6.47.8

जाम्बूनदविचित्रेण कर्णिकारेण केतुना ।
अभ्यवर्तत भीष्मं च तांश्चैव रथसत्तमान् ॥ ६.४७.८ ॥

ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ ਕਰਨਿਕਾਰ ਰੁੱਖ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਧੁਜਾ ਨਾਲ ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।

6.47.9

स तालकेतोस्तीक्ष्णेन केतुमाहत्य पत्रिणा ।
भीष्मेण युयुधे वीरस्तस्य चानुरथैः सह ॥ ६.४७.९ ॥

ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਤਾਲਧੁਜਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।

6.47.10

कृतवर्माणमेकेन शल्यं पञ्चभिराशुगैः ।
विद्ध्वा नवभिरानर्च्छच्छिताग्रैः प्रतिपामहम् ॥ ६.४७.१० ॥

ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਫਿਰ ਤਿੱਖੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਨੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਪਾਮਹ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

6.47.11

पूर्णायतविसृष्टेन सम्यक्प्रणिहितेन च ।
ध्वजमेकेन विव्याध जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ ६.४७.११ ॥

ਪੂਰੀ ਖਿੱਚੀ ਕਮਾਨ ਤੋਂ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧ ਕੇ ਛੱਡੇ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਧੁਜਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।

6.47.12

दुर्मुखस्य तु भल्लेन सर्वावरणभेदिना ।
जहार सारथेः कायाच्छिरः सन्नतपर्वणा ॥ ६.४७.१२ ॥

ਪਰ ਸਾਰੇ ਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜ ਵਾਲੇ ਭੱਲ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦੁਰਮੁਖ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

6.47.13

धनुश्चिच्छेद भल्लेन कार्तस्वरविभूषितम् ।
कृपस्य निशिताग्रेण तांश्च तीक्ष्णमुखैः शरैः ॥ ६.४७.१३ ॥

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭੱਲ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਪ ਦਾ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟਿਆ।

6.47.14

जघान परमक्रुद्धो नृत्यन्निव महारथः ।
तस्य लाघवमुद्वीक्ष्य तुतुषुर्देवता अपि ॥ ६.४७.१४ ॥

ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸਦੀ ਫੁਰਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।

6.47.15

लब्धलक्षतया कार्ष्णेः सर्वे भीष्ममुखा रथाः ।
सत्ववन्तममन्यन्त साक्षादिव धनंजयम् ॥ ६.४७.१५ ॥

ਕਾਰਸ਼ਣੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਧਨੰਜਯ ਵਾਂਗ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ।

6.47.16

तस्य लाघवमार्गस्थमलातसदृशप्रभम् ।
दिशः पर्यपतच्चापं गाण्डीवमिव घोषवत् ॥ ६.४७.१६ ॥

ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਫੁਰਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਮਸ਼ਾਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਗਾਂਡੀਵ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ।

6.47.17

तमासाद्य महावेगैर्भीष्मो नव्रभिराशुगैः ।
विव्याध समरे तूर्णमार्जुनिं परवीरहा ॥ ६.४७.१७ ॥

ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਮਹਾਂਵੇਗ ਨਾਲ ਨੌਂ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨੀ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

6.47.18

ध्वजं चास्य त्रिभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमौजसः ।
सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान यतव्रतः ॥ ६.४७.१८ ॥

ਉਸ ਪਰਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦਾ ਝੰਡਾ ਤਿੰਨ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

6.47.19

तथैव कृतवर्मा च कृपः शल्यश्च मारिष ।
विद्ध्वा नाकम्पयत्कार्ष्णिं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ६.४७.१९ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਵੀ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਕਾਰਸ਼੍ਣਿ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨਾਕ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

6.47.20

स तैः परिवृतः शूरो धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
ववर्ष शरवर्षाणि कार्ष्णिः पञ्चरथान्प्रति ॥ ६.४७.२० ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਸੂਰਬੀਰ ਕਾਰਸ਼੍ਣਿ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਰਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।

6.47.21

ततस्तेषां सहस्राणि संवार्य शरवृष्टिभिः ।
ननाद बलवान्कार्ष्णिर्भीष्माय विसृज्यञ्शरान् ॥ ६.४७.२१ ॥

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਕਾਰਸ਼੍ਣਿ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ।

6.47.22

तत्रास्य सुमहद्राजन्बाह्वोर्बलमदृश्यत ।
यतमानस्य समरे भीष्ममर्दयतः शरैः ॥ ६.४७.२२ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।

6.47.23

पराक्रान्तस्य तस्यैव भीष्मोऽपि प्राहिणोच्छरान् ।
स तांश्चिच्छेद समरे भीष्मचापच्युताञ्शरान् ॥ ६.४७.२३ ॥

ਉਸ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉੱਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵੀ ਤੀਰ ਛੱਡੇ; ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।

6.47.24

ततो ध्वजमामोघेंषुर्भीष्मस्य नवभिः शरैः ।
चिच्छेद समरे वीरस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ६.४७.२४ ॥

ਫਿਰ ਅਮੋਘ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਲੋਕ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੇ।

6.47.25

स राजतो महास्कन्धस्तालो हेमविभूषितः ।
सौभद्रविशिखैश्छिन्नः पपात भुवि भारत ॥ ६.४७.२५ ॥

ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ, ਵੱਡੇ ਤਣੇ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਤਾੜ ਦਾ ਰੁੱਖ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

6.47.26

तं तु सौभद्रविशिखैः पातितं भरतर्षभ ।
दृष्ट्वा भीमो ननादोच्चैः सौभद्रमभिहर्षयन् ॥ ६.४७.२६ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਮ ਨੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਚੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।

6.47.27

अथ भीष्मो महास्राणि दिव्यानि सुबहूनि च ।
प्रादुश्चक्रे महारौद्रे रणे तस्मिन्महाबलः ॥ ६.४७.२७ ॥

ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਿਵ ਮਹਾਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ।

6.47.28

ततः शरसहस्रेण सौभद्रं प्रतितामहः ।
अवाकिरदमेयात्मा तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४७.२८ ॥

ਫਿਰ ਅਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ।

6.47.29

ततो दश महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ।
रक्षार्थमभ्यधावन्त सौभद्रं त्वरिता रथैः ॥ ६.४७.२९ ॥

ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਦਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਮਹਾਰਥੀ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਛੇਤੀ ਰੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।

6.47.30

विराटः सह पुत्रेण धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
भीमश्च केकयाश्चैव सात्यकिश्च विशांपते ॥ ६.४७.३० ॥

ਵਿਰਾਟ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਭੀਮ, ਕੇਕਯ ਅਤੇ ਸਾਤਯਕੀ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ!

6.47.31

तेषां जवेनापततां भीष्मः शान्तनवो रणे ।
पाञ्चाल्यं त्रिभिरानर्च्छत्सात्यकिं नवभिः शरैः । ॥ ६.४७.३१ ॥

ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਸਨ, ਤਦ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

6.47.32

पूर्णायतविसृष्टेन क्षुरेण निशितेन च ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद भीमसेनस्य पत्रिणा ॥ ६.४७.३२ ॥

ਪੂਰੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡੇ ਤਿੱਖੇ ਖੁਰਪੇ ਵਰਗੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।

6.47.33

जाम्बूनदमयः श्रीमान्केसरी स नरोत्तम ।
पपात भीमसेनस्य भीष्मेण मथितो रथात् ॥ ६.४७.३३ ॥

ਹੇ ਨਰੋੱਤਮ! ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਝੰਡਾ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਰੱਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

6.47.34

ततो भीमस्त्रिभिर्विद्ध्वा भीष्मं शान्तनवं रणे ।
कृपमेकेन विव्याध कृतवर्माणमष्टभिः ॥ ६.४७.३४ ॥

ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ।

6.47.35

प्रगृहीताग्रहस्तेकन वैराटिरपि दन्तिना ।
अभ्यद्रवत राजानं मद्राधिपतिमुत्तरः ॥ ६.४७.३५ ॥

ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰ ਵੀ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਸ ਕੇ ਫੜ ਕੇ, ਮਦਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।

6.47.36

तस्य वारणराजस्य जवेनापततो रथे ।
शल्यो निवारयामास वेगमप्रतिमं शरैः । ॥ ६.४७.३६ ॥

ਉਸ ਗਜਰਾਜ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਪਟਣ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਰੱਥ ਉੱਤੋਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵੇਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

6.47.37

तस्य क्रुद्धः स नागेन्द्रो बृहतः साधुवाहिनः ।
पदा युगमधिष्ठाय जघान चतुरो हयान् ॥ ६.४७.३७ ॥

ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਗਜਰਾਜ ਨੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ, ਜੂਲੇ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਚਾਰੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।

6.47.38

स हताश्वे रथे तिष्ठन्मद्राधिपतिरायसीम् ।
उत्तरान्तकरीं शक्तिं चिक्षेप भुजगोपमाम् ॥ ६.४७.३८ ॥

ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੱਪ ਵਰਗੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਟੀ।

6.47.39

तया भिन्नतनुत्राणः प्रविश्य विपुलं तमः ।
स पपात गजस्कन्धात्परमुक्ताङ्कुशतोमरः ॥ ६.४७.३९ ॥

ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕਵਚ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਤੋਮਰ ਛੁੱਟ ਗਏ।

6.47.40

असिमादाय शल्योऽपि अवप्लुत्य रथोत्तमात् ।
तस्य वारणराजस्य चिच्छेदाथ महाकरम् ॥ ६.४७.४० ॥

ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਲਯ ਵੀ ਉੱਤਮ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਗਜਰਾਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੁੰਡ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀ।

6.47.41

भिन्नमर्मा शरशतैश्छिन्नहस्तः सवारणः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा पपात च ममार च ॥ ६.४७.४१ ॥

ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰਮ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸੁੰਡ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਹਾਥੀ ਭਿਆਨਕ ਦਰਦਨਾਕ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।

6.47.42

एतदीदृशकं कृत्वा मद्रराजो नराधिप ।
आरुरोह रथं तूर्णं भास्वरं कृतवर्मणः ॥ ६.४७.४२ ॥

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਕੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਝਟਪਟ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।

6.47.43

उत्तरं वै हतं दृष्ट्वा वैराटिर्भ्रातरं तदा ।
कृतवर्मणा च सहितं दृष्ट्वा शल्यमवस्थितम् ॥ ६.४७.४३ ॥

ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਦ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

6.47.44

श्वेतः क्रोधात्प्रजज्वाल हविषा हव्यवाडिव ।
स विस्फार्य महच्चापं शक्रचापोपमं बली ॥ ६.४७.४४ ॥

ਸ਼੍ਵੇਤ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਘਿਉ ਨਾਲ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ; ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ...

6.47.45

अभ्यधावञ्जिघांसन्वै शल्यं मद्राधिपं बली ।
महता रथवंशेन समन्तात्परिवारितः ॥ ६.४७.४५ ॥

ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਮਦਰਰਾਜ ਸ਼ਲ੍ਯ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੀਤੀ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੱਡੇ ਰਥ-ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

6.47.46

मुञ्चन्बाणमयं वर्षं प्रायाच्छल्यरथं प्रति ।
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मत्तवारणविक्रमम् ॥ ६.४७.४६ ॥

ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਉਹ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ...

6.47.47

तावकानां रथाः सप्त समन्तात्पर्यवारयन् ।
मद्रराजमभीप्सन्तो मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गतम् ॥ ६.४७.४७ ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਸੱਤ ਰਥਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਏ ਮਦਰਰਾਜ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।

6.47.48

बृहद्बलश्च कौसल्यो जयत्सेनश्च मागधः ।
तथा रुक्मरथो राजञ्शल्यपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.४७.४८ ॥

ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਕੋਸਲ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜਯਤਸੇਨ ਮਗਧ ਦਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪੁੱਤਰ ਰੁਕਮਰਥ ਵੀ।

6.47.49

विन्दानुविन्दावावान्त्यौ काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
बृहत्क्षत्रस्य दायादः सैन्धवश्च जयद्रथः ॥ ६.४७.४९ ॥

ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ, ਕੰਬੋਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ, ਬ੍ਰਿਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਜਯਦ੍ਰਥ।

6.47.50

नानावर्णविचित्राणि धनूंषि च महात्मनाम् ।
विस्फारितानि दृश्यन्ते तोयदेष्विव विद्युतः ॥ ६.४७.५० ॥

ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀਆਂ ਵਾਂਗ।

6.47.51

ते तु बाणमयं वर्षं श्वेतमूर्धन्यपातयन् ।
निदाघान्तेऽनिलोद्धूता मेघा इव नगे जलम् ॥ ६.४७.५१ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੇ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਿਵੇਂ।

6.47.52

ततः क्रुद्धो महेष्वासः सप्तभल्लैः सुतेजनैः ।
धनूंषि तेषामाच्छिद्य ममर्द पृतनापतिः ॥ ६.४७.५२ ॥

ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਧਨੁੱਖੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਸੱਤ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।

6.47.53

निकृत्तान्येव तानि स्म समदृश्यन्त भारत ।
ततस्ते तु निमेषार्धात्प्रत्यपद्यन्धनूंषि च ॥ ६.४७.५३ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ; ਪਰ ਅੱਧੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ।

6.47.54

सप्त चैव पृषत्कांश्च श्वेतस्योपर्यपातयन् ।
ततः पुनरमेयात्मा भल्लैः सप्तभिराशुगैः ।
निचकर्त महाबाहुस्तेषां चापानि धन्विनाम् ॥ ६.४७.५४ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਬਾਣ ਵੀ ਚਲਾਏ। ਫਿਰ ਅਮਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਸੱਤ ਤੇਜ਼ ਭੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।

6.47.55

ते निकृत्तमहाचापास्त्वरमाणा महारथाः ।
रथशक्तीः परामृश्य विनेदुर्भैरवान्रवान् ॥ ६.४७.५५ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਰਥ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣਾ ਕੀਤੀ।

6.47.56

अन्वयुर्भरतश्रेष्ठ सप्त श्वेतरथं प्रति ।
ततस्ता ज्वलिताः सप्त महेन्द्राशनिनिःस्वनाः ॥ ६.४७.५६ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੱਤ ਜਣੇ ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਪਿੱਛੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਉਹ ਬਲਦੇ ਸੱਤਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।

6.47.57

अप्राप्ताः सप्तभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमास्त्रवित् ।
ततः समादाय शरं सर्वकायविदारणम् ॥ ६.४७.५७ ॥

ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੱਤ ਭੱਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ...

6.47.58

प्राहिणोद्भरतश्रेष्ठ श्वेतो रुक्मरथं प्रति ।
तस्य देहे निपतितो बाणो वज्रातिगो महान् ॥ ६.४७.५८ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਰੁਕਮ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ; ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਾਣ ਜਾ ਲੱਗਾ।

6.47.59

ततो रुक्मरथो राजन्सायकेन दृढाहतः ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं चाविशन्महत् ॥ ६.४७.५९ ॥

ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰੁਕਮ ਦਾ ਰਥੀ ਉਸ ਬਾਣ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਰਥ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।

6.47.60

तं विसंज्ञं विमनसं त्वरमाणस्तु सारथिः ।
अपोवाह नसंभ्रान्तः सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.४७.६० ॥

ਬੇਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਪਰ ਘਬਰਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਸਭ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।

6.47.61

ततोऽन्यान्षट् समादाय श्वेतो हेमविभूषितान् ।
तेषां षण्मां महाबाहुर्ध्वजशीर्षण्यपातयत् ॥ ६.४७.६१ ॥

ਫਿਰ ਸ਼ਵੇਤ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਰ ਛੇ (ਬਾਣ) ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਧੁਜਾ-ਸਿਰੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਕੱਟ ਸੁੱਟੇ।

6.47.62

हयांश्च तेषां निर्भिद्य सारथींश्च परंतप ।
शरैश्चैतान्समाकीर्य प्रायाच्छल्यरथं प्रति ॥ ६.४७.६२ ॥

ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

6.47.63

ततो हलहलाशब्दस्तव सैन्येषु भारत ।
दृष्ट्वा सेनापतिं तूर्णं यान्तं शल्यरथं प्रति ॥ ६.४७.६३ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਫਿਰ ਤੇਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਹਲਹਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।

6.47.64

ततो भीष्मं पुरस्कृत्य तव पुत्रो महाबलः ।
वृतस्तु सर्वसैन्येन प्रायाच्छ्वेतरथं प्रति ॥ ६.४७.६४ ॥

ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

6.47.65

मृत्योरास्यमनुप्राप्तं मद्रराजममोचयत् ।
ततो युद्धं समभवत्तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.४७.६५ ॥

ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ (ਸ਼ਲ੍ਯ) ਨੂੰ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੇ ਛੁਡਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਘੋਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।

6.47.66

तावकानां परेषां च व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
सौभद्रे भीमसेन च सात्यकौ च महारथे ॥ ६.४७.६६ ॥

ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਰਥ-ਹਾਥੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਗਏ; ਸੌਭਦ੍ਰ (ਅਭਿਮਨਿਊ), ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਸਾਤਯਕੀ ਮਹਾਰਥੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਗਏ।

6.47.67

कैकेये च विराटे च धृष्टद्युम्ने च पार्षते ।
एतेषु नरसिंहेषु चेदिमत्स्येषु चैव ह ।
ववर्ष शरवर्षाणि कुरुवृद्धः पितामहः ॥ ६.४७.६७ ॥

ਕੈਕੇਯਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਉੱਤੇ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਉੱਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਚੇਦੀਆਂ ਤੇ ਮਤਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵृੱਧ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।