Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.47

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

6.47.1

गतपूर्वाह्णभूयिष्ठि तस्मिन्नहनि दारुणे ।
वर्तमाने तथा रौद्रे महावीरवरक्षये ॥ ६.४७.१ ॥

ആ ഭയങ്കരമായ ദിവസത്തിന്റെ പൂർവാഹ്നം ഏറെയും കഴിഞ്ഞിരുന്നു; മഹാവീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരുടെ നാശമായ ആ ഘോരയുദ്ധം നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.

6.47.2

दुर्मुखः कृतवर्मा च कृपः शल्यो विविंशतिः ।
भीष्मं जुगुपुरासाद्य तव पुत्रेण चोदिताः ॥ ६.४७.२ ॥

ദുർമുഖനും കൃതവർമ്മാവും കൃപനും ശല്യനും വിവിംശതിയും നിന്റെ പുത്രനാൽ പ്രേരിതരായി ഭീഷ്മരെ സമീപിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ സംരക്ഷിച്ചു.

6.47.3

एतैरतिरथैर्गुप्तः पञ्चभिर्भरतर्षभः ।
पाण्डवानामनीकानि विजगाहे महारथः ॥ ६.४७.३ ॥

ഈ അഞ്ചു അതിരഥന്മാരാൽ സംരക്ഷിതനായി, ഭരതശ്രേഷ്ഠനായ മഹാരഥൻ പാണ്ഡവസൈന്യങ്ങളിലേക്ക് കടന്നുചെന്നു.

6.47.4

चेदिकाशिकरूषेषु पञ्चालेषु च भारत ।
भीष्मस्य बहुधा तालश्चलत्केतुरदृश्यत ॥ ६.४७.४ ॥

ഭാരതാ! ചേദികളിലും കാശികളിലും രൂഷകളിലും പാഞ്ചാലരിലും ഭീഷ്മരുടെ ഇളകുന്ന താലധ്വജം പലവിധത്തിൽ കാണപ്പെട്ടു.

6.47.5

स शिरांसि रणेऽरीणां रथांश्च सयुगध्वजान् ।
निचकर्त महावेगैर्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४७.५ ॥

അദ്ദേഹം യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ തലകളും നുകങ്ങളും കൊടികളുമുള്ള രഥങ്ങളും വെട്ടിവീഴ്ത്തി; മഹാവേഗമുള്ള, വളഞ്ഞ പർവങ്ങളുള്ള ഭല്ലങ്ങളാൽ.

6.47.6

नृत्यतो रथमार्गेषु भीष्मस्य भरतर्षभ ।
भृशमार्तस्वरं चक्रुर्नागा मर्मणि ताडिताः ॥ ६.४७.६ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! രഥവീഥികളിൽ ചുഴന്നു നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ഭീഷ്മരാൽ മർമത്തിൽ പ്രഹരമേറ്റ ആനകൾ അതിദുഃഖസ്വരത്തിൽ നിലവിളിച്ചു.

6.47.7

अभिमन्युः सुसंक्रुद्धः पिशह्गैस्तुरगोत्तमैः ।
संयुक्तं रथमास्थाय प्रायाद्भीष्मरथं प्रति ॥ ६.४७.७ ॥

അഭിമന്യു അതിരറ്റ് കോപിച്ച്, മഞ്ഞനിറമുള്ള ശ്രേഷ്ഠാശ്വങ്ങൾ പൂട്ടിയ രഥത്തിൽ കയറി ഭീഷ്മരുടെ രഥത്തിനുനേരെ പോയി.

6.47.8

जाम्बूनदविचित्रेण कर्णिकारेण केतुना ।
अभ्यवर्तत भीष्मं च तांश्चैव रथसत्तमान् ॥ ६.४७.८ ॥

സ്വർണ്ണത്താൽ വിചിത്രമാക്കിയ കർണികാരവൃക്ഷ ചിഹ്നമുള്ള കൊടിയോടെ അവൻ ഭീഷ്മരെയും ആ ശ്രേഷ്ഠ രഥികളെയും നേരിട്ടു.

6.47.9

स तालकेतोस्तीक्ष्णेन केतुमाहत्य पत्रिणा ।
भीष्मेण युयुधे वीरस्तस्य चानुरथैः सह ॥ ६.४७.९ ॥

ആ വീരൻ ഭീഷ്മന്റെ താലധ്വജത്തെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ടടിച്ചു, ഭീഷ്മരോടും അനുരഥികളോടുമൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു.

6.47.10

कृतवर्माणमेकेन शल्यं पञ्चभिराशुगैः ।
विद्ध्वा नवभिरानर्च्छच्छिताग्रैः प्रतिपामहम् ॥ ६.४७.१० ॥

അവൻ കൃതവർമ്മാവിനെ ഒരമ്പുകൊണ്ടും ശല്യനെ അഞ്ചു വേഗ അമ്പുകൊണ്ടും തുളച്ചു; പിന്നെ മൂർച്ചയുള്ള മുനകളുള്ള ഒമ്പതു അമ്പുകൊണ്ട് പ്രതിപാമഹനെ പ്രഹരിച്ചു.

6.47.11

पूर्णायतविसृष्टेन सम्यक्प्रणिहितेन च ।
ध्वजमेकेन विव्याध जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ ६.४७.११ ॥

പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വില്ലിൽ നിന്ന് ശരിയായി ലക്ഷ്യം വെച്ച് അയച്ച ഒരമ്പുകൊണ്ട് അവൻ സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ കൊടി തുളച്ചു.

6.47.12

दुर्मुखस्य तु भल्लेन सर्वावरणभेदिना ।
जहार सारथेः कायाच्छिरः सन्नतपर्वणा ॥ ६.४७.१२ ॥

എന്നാൽ എല്ലാ കവചങ്ങളും തുളയ്ക്കുന്ന വളഞ്ഞ മുനയുള്ള ഭല്ലംകൊണ്ട് അവൻ ദുർമുഖന്റെ സാരഥിയുടെ തല ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അറുത്തെടുത്തു.

6.47.13

धनुश्चिच्छेद भल्लेन कार्तस्वरविभूषितम् ।
कृपस्य निशिताग्रेण तांश्च तीक्ष्णमुखैः शरैः ॥ ६.४७.१३ ॥

കൃപന്റെ സ്വർണ്ണാലങ്കാരമുള്ള വില്ല് അവൻ ഒരു ഭല്ലംകൊണ്ട് മുറിച്ചു; അവയെയും മൂർച്ചയുള്ള മുനകളുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുറിച്ചു.

6.47.14

जघान परमक्रुद्धो नृत्यन्निव महारथः ।
तस्य लाघवमुद्वीक्ष्य तुतुषुर्देवता अपि ॥ ६.४७.१४ ॥

അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായ ആ മഹാരഥൻ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ പ്രഹരിച്ചു; അവന്റെ ചടുലത കണ്ട് ദേവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.

6.47.15

लब्धलक्षतया कार्ष्णेः सर्वे भीष्ममुखा रथाः ।
सत्ववन्तममन्यन्त साक्षादिव धनंजयम् ॥ ६.४७.१५ ॥

കാർഷ്ണിയുടെ ലക്ഷ്യവേധം കണ്ട്, ഭീഷ്മർ നയിക്കുന്ന എല്ലാ രഥികരും അവനെ സാക്ഷാൽ ധനഞ്ജയനെപ്പോലെ ശൗര്യമുള്ളവനായി കരുതി.

6.47.16

तस्य लाघवमार्गस्थमलातसदृशप्रभम् ।
दिशः पर्यपतच्चापं गाण्डीवमिव घोषवत् ॥ ६.४७.१६ ॥

അവന്റെ വില്ല്, ചടുലതയുടെ വഴിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, കൊള്ളിയുടെ പ്രഭയോടെ, ഗാണ്ഡീവംപോലെ മുഴങ്ങി എല്ലാ ദിശകളിലും പാഞ്ഞു.

6.47.17

तमासाद्य महावेगैर्भीष्मो नव्रभिराशुगैः ।
विव्याध समरे तूर्णमार्जुनिं परवीरहा ॥ ६.४७.१७ ॥

അവനെ സമീപിച്ച്, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ഭീഷ്മർ മഹാവേഗത്തോടെ ഒമ്പത് ശീഘ്രഗാമിയായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ അർജുനിയെ വേഗം തുളച്ചു.

6.47.18

ध्वजं चास्य त्रिभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमौजसः ।
सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान यतव्रतः ॥ ६.४७.१८ ॥

പരമശക്തനായ അവന്റെ കൊടി മൂന്ന് ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് അവൻ മുറിച്ചു; ദൃഢവ്രതനായ അവൻ സാരഥിയെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.

6.47.19

तथैव कृतवर्मा च कृपः शल्यश्च मारिष ।
विद्ध्वा नाकम्पयत्कार्ष्णिं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ६.४७.१९ ॥

അതുപോലെ കൃതവർമ്മാവും കൃപനും ശല്യനും, ഓ മാരിഷാ, കാർഷ്ണിയെ (അർജുനനെ) മുറിവേൽപ്പിച്ചിട്ടും അവനെ ഇളക്കാനായില്ല; മൈനാക പർവതത്തെ ഇളക്കാനാവാത്തതുപോലെ.

6.47.20

स तैः परिवृतः शूरो धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
ववर्ष शरवर्षाणि कार्ष्णिः पञ्चरथान्प्रति ॥ ६.४७.२० ॥

ആ മഹാരഥന്മാരായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ ശൂരനായ കാർഷ്ണി, ആ അഞ്ചു രഥികർക്കുനേരെ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.

6.47.21

ततस्तेषां सहस्राणि संवार्य शरवृष्टिभिः ।
ननाद बलवान्कार्ष्णिर्भीष्माय विसृज्यञ्शरान् ॥ ६.४७.२१ ॥

അനന്തരം അവരുടെ ആയിരക്കണക്കിനു പേരെ ശരവർഷത്താൽ മറച്ച്, ബലവാനായ കാർഷ്ണി ഭീഷ്മനുനേരെ ശരങ്ങൾ എയ്തുകൊണ്ട് ഗർജ്ജിച്ചു.

6.47.22

तत्रास्य सुमहद्राजन्बाह्वोर्बलमदृश्यत ।
यतमानस्य समरे भीष्ममर्दयतः शरैः ॥ ६.४७.२२ ॥

രാജാവേ, അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ പരിശ്രമിച്ച്, ശരങ്ങളാൽ ഭീഷ്മനെ പീഡിപ്പിച്ച അവന്റെ ബാഹുക്കളുടെ മഹാബലം കാണപ്പെട്ടു.

6.47.23

पराक्रान्तस्य तस्यैव भीष्मोऽपि प्राहिणोच्छरान् ।
स तांश्चिच्छेद समरे भीष्मचापच्युताञ्शरान् ॥ ६.४७.२३ ॥

ആ പരാക്രമിയുടെ നേർക്ക് ഭീഷ്മനും ശരങ്ങൾ അയച്ചു; അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് വന്ന ആ ശരങ്ങളെ മുറിച്ചു.

6.47.24

ततो ध्वजमामोघेंषुर्भीष्मस्य नवभिः शरैः ।
चिच्छेद समरे वीरस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ६.४७.२४ ॥

അപ്പോൾ പിഴയ്ക്കാത്ത അമ്പുകളുള്ള ആ വീരൻ യുദ്ധത്തിൽ ഒൻപത് ശരങ്ങളാൽ ഭീഷ്മന്റെ ധ്വജം മുറിച്ചു; അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.

6.47.25

स राजतो महास्कन्धस्तालो हेमविभूषितः ।
सौभद्रविशिखैश्छिन्नः पपात भुवि भारत ॥ ६.४७.२५ ॥

വെള്ളി പോലെ തിളങ്ങുന്ന, വലിയ തടിയുള്ള, സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ ആ പനമരം സൗഭദ്രന്റെ അമ്പുകളാൽ മുറിഞ്ഞ് ഹേ ഭാരതാ, ഭൂമിയിൽ വീണു.

6.47.26

तं तु सौभद्रविशिखैः पातितं भरतर्षभ ।
दृष्ट्वा भीमो ननादोच्चैः सौभद्रमभिहर्षयन् ॥ ६.४७.२६ ॥

ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സൗഭദ്രന്റെ അമ്പുകളാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട ആ വൃക്ഷം കണ്ട് ഭീമൻ സൗഭദ്രനെ ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഉച്ചത്തിൽ ഗർജ്ജിച്ചു.

6.47.27

अथ भीष्मो महास्राणि दिव्यानि सुबहूनि च ।
प्रादुश्चक्रे महारौद्रे रणे तस्मिन्महाबलः ॥ ६.४७.२७ ॥

അപ്പോൾ മഹാബലനായ ഭീഷ്മർ ആ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ അനേകം ദിവ്യമഹാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചു.

6.47.28

ततः शरसहस्रेण सौभद्रं प्रतितामहः ।
अवाकिरदमेयात्मा तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४७.२८ ॥

പിന്നെ അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള പിതാമഹൻ ഭീഷ്മർ സൗഭദ്രന്റെ മേൽ ആയിരം അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു; അത് അത്ഭുതം പോലെയായി.

6.47.29

ततो दश महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ।
रक्षार्थमभ्यधावन्त सौभद्रं त्वरिता रथैः ॥ ६.४७.२९ ॥

പിന്നെ പാണ്ഡവരുടെ പത്ത് മഹാധനുർധരരായ മഹാരഥന്മാർ സൗഭദ്രനെ രക്ഷിക്കാൻ വേഗത്തിൽ രഥങ്ങളിൽ അവനു നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.

6.47.30

विराटः सह पुत्रेण धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
भीमश्च केकयाश्चैव सात्यकिश्च विशांपते ॥ ६.४७.३० ॥

വിരാടൻ പുത്രനോടൊപ്പം, പൃഷതന്റെ പുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ഭീമൻ, കേകയർ, സാത്യകി എന്നിവരും, ഹേ പ്രജാപതേ!

6.47.31

तेषां जवेनापततां भीष्मः शान्तनवो रणे ।
पाञ्चाल्यं त्रिभिरानर्च्छत्सात्यकिं नवभिः शरैः । ॥ ६.४७.३१ ॥

അവർ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുക്കുമ്പോൾ, ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ യുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ചാല രാജകുമാരനെ മൂന്ന് അമ്പുകൊണ്ടും സാത്യകിയെ ഒമ്പത് അമ്പുകൊണ്ടും പ്രഹരിച്ചു.

6.47.32

पूर्णायतविसृष्टेन क्षुरेण निशितेन च ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद भीमसेनस्य पत्रिणा ॥ ६.४७.३२ ॥

പൂർണ്ണമായി വലിച്ചുവിട്ട മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുരപ്ര അമ്പുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഒരേ അമ്പിനാൽ ഭീമസേനന്റെ കൊടി മുറിച്ചു.

6.47.33

जाम्बूनदमयः श्रीमान्केसरी स नरोत्तम ।
पपात भीमसेनस्य भीष्मेण मथितो रथात् ॥ ६.४७.३३ ॥

ഓ നരോത്തമാ! സ്വർണ്ണനിർമ്മിതമായ ആ ശോഭയുള്ള സിംഹധ്വജം ഭീഷ്മരാൽ തകർക്കപ്പെട്ട് ഭീമസേനന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് വീണു.

6.47.34

ततो भीमस्त्रिभिर्विद्ध्वा भीष्मं शान्तनवं रणे ।
कृपमेकेन विव्याध कृतवर्माणमष्टभिः ॥ ६.४७.३४ ॥

പിന്നെ ഭീമൻ യുദ്ധത്തിൽ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മരെ മൂന്ന് അമ്പുകൊണ്ട് മുറിവേൽപ്പിച്ചു, കൃപരെ ഒന്നുകൊണ്ടും കൃതവർമ്മാവിനെ എട്ടുകൊണ്ടും പ്രഹരിച്ചു.

6.47.35

प्रगृहीताग्रहस्तेकन वैराटिरपि दन्तिना ।
अभ्यद्रवत राजानं मद्राधिपतिमुत्तरः ॥ ६.४७.३५ ॥

വിരാടപുത്രനായ ഉത്തരനും ആനപ്പുറത്ത് കൈത്തലത്തിന്റെ മുൻഭാഗം മുറുക്കിപ്പിടിച്ച് മദ്രാധിപനായ രാജാവിന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു.

6.47.36

तस्य वारणराजस्य जवेनापततो रथे ।
शल्यो निवारयामास वेगमप्रतिमं शरैः । ॥ ६.४७.३६ ॥

ആ ഗജരാജന്റെ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുക്കുമ്പോൾ, ശല്യൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് അമ്പുകളാൽ അതിന്റെ അതുല്യമായ വേഗത്തെ തടഞ്ഞു.

6.47.37

तस्य क्रुद्धः स नागेन्द्रो बृहतः साधुवाहिनः ।
पदा युगमधिष्ठाय जघान चतुरो हयान् ॥ ६.४७.३७ ॥

കോപിച്ച ആ ഗജരാജൻ, വലിയവനും നന്നായി പരിശീലനം ലഭിച്ചവനുമായ അത്, നുകത്തിന്മേൽ കാൽ ചവിട്ടി നിന്ന് നാല് കുതിരകളെയും കൊന്നു.

6.47.38

स हताश्वे रथे तिष्ठन्मद्राधिपतिरायसीम् ।
उत्तरान्तकरीं शक्तिं चिक्षेप भुजगोपमाम् ॥ ६.४७.३८ ॥

കുതിരകൾ ചത്തുവീണ രഥത്തിൽ നിന്ന മദ്രരാജാവ്, ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കുന്ന, സർപ്പസമാനമായ ഇരുമ്പു ശക്തി എറിഞ്ഞു.

6.47.39

तया भिन्नतनुत्राणः प्रविश्य विपुलं तमः ।
स पपात गजस्कन्धात्परमुक्ताङ्कुशतोमरः ॥ ६.४७.३९ ॥

അതിനാൽ അവന്റെ കവചവും ശരീരവും പിളർന്നു; വിശാലമായ ഇരുട്ടിൽ പ്രവേശിച്ച് അവൻ ആനയുടെ തോളിൽ നിന്ന് വീണു; അങ്കുശവും തോമരവും കൈവിട്ടുപോയി.

6.47.40

असिमादाय शल्योऽपि अवप्लुत्य रथोत्तमात् ।
तस्य वारणराजस्य चिच्छेदाथ महाकरम् ॥ ६.४७.४० ॥

വാളെടുത്ത് ശല്യനും ഉത്തമരഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, ആ ഗജരാജന്റെ വലിയ തുമ്പിക്കൈ വെട്ടി.

6.47.41

भिन्नमर्मा शरशतैश्छिन्नहस्तः सवारणः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा पपात च ममार च ॥ ६.४७.४१ ॥

നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകളാൽ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങൾ പിളർന്ന്, തുമ്പിക്കൈ മുറിഞ്ഞ ആ ആന ഭയങ്കരമായ വേദനാസ്വരം മുഴക്കി വീണ് ചത്തു.

6.47.42

एतदीदृशकं कृत्वा मद्रराजो नराधिप ।
आरुरोह रथं तूर्णं भास्वरं कृतवर्मणः ॥ ६.४७.४२ ॥

ഹേ നരാധിപാ, ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് മദ്രരാജാവ് വേഗം കൃതവർമ്മാവിന്റെ തിളങ്ങുന്ന രഥത്തിൽ കയറി.

6.47.43

उत्तरं वै हतं दृष्ट्वा वैराटिर्भ्रातरं तदा ।
कृतवर्मणा च सहितं दृष्ट्वा शल्यमवस्थितम् ॥ ६.४७.४३ ॥

ഉത്തരൻ വധിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ട്, അപ്പോൾ വിരാടപുത്രൻ തന്റെ സഹോദരനെയും, കൃതവർമ്മാവിനോടൊപ്പം നിന്ന ശല്യനെയും കണ്ടു.

6.47.44

श्वेतः क्रोधात्प्रजज्वाल हविषा हव्यवाडिव ।
स विस्फार्य महच्चापं शक्रचापोपमं बली ॥ ६.४७.४४ ॥

ശ്വേതൻ കോപത്താൽ നെയ്യാൽ ഹവ്യവാഹനനെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചു; ഇന്ദ്രധനുസ്സിനു തുല്യമായ മഹാചാപം വലിച്ചുകുലച്ച് ആ ബലവാൻ...

6.47.45

अभ्यधावञ्जिघांसन्वै शल्यं मद्राधिपं बली ।
महता रथवंशेन समन्तात्परिवारितः ॥ ६.४७.४५ ॥

കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ആ ബലവാൻ മദ്രരാജാവായ ശല്യന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു; നാലുവശത്തും മഹത്തായ രഥവ്യൂഹത്താൽ വളയപ്പെട്ട്.

6.47.46

मुञ्चन्बाणमयं वर्षं प्रायाच्छल्यरथं प्रति ।
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मत्तवारणविक्रमम् ॥ ६.४७.४६ ॥

അമ്പുമഴ പെയ്യിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ശല്യന്റെ രഥത്തിനുനേരെ നീങ്ങി; മദയാനയുടെ വീര്യത്തോടെ തനിക്കുനേരെ പാഞ്ഞടുക്കുന്ന അവനെ കണ്ട്...

6.47.47

तावकानां रथाः सप्त समन्तात्पर्यवारयन् ।
मद्रराजमभीप्सन्तो मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गतम् ॥ ६.४७.४७ ॥

നിങ്ങളുടെ ഏഴ് രഥങ്ങൾ നാലുവശത്തും വളഞ്ഞു; മൃത്യുവിന്റെ ദംഷ്ട്രകൾക്കിടയിൽ എത്തിയ മദ്രരാജാവിനെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.

6.47.48

बृहद्बलश्च कौसल्यो जयत्सेनश्च मागधः ।
तथा रुक्मरथो राजञ्शल्यपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.४७.४८ ॥

ബൃഹദ്ബലനും കോസല രാജകുമാരനും, ജയത്സേനൻ മാഗധനും; രാജാവേ, ശല്യന്റെ പ്രതാപശാലിയായ പുത്രൻ രുക്മരഥനും.

6.47.49

विन्दानुविन्दावावान्त्यौ काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
बृहत्क्षत्रस्य दायादः सैन्धवश्च जयद्रथः ॥ ६.४७.४९ ॥

അവന്തിയിലെ രണ്ട് രാജകുമാരന്മാരായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും, കാംബോജരാജാവ് സുദക്ഷിണനും, ബൃഹത്ക്ഷത്രന്റെ അവകാശിയും സിന്ധുരാജാവുമായ ജയദ്രഥനും.

6.47.50

नानावर्णविचित्राणि धनूंषि च महात्मनाम् ।
विस्फारितानि दृश्यन्ते तोयदेष्विव विद्युतः ॥ ६.४७.५० ॥

മഹാത്മാക്കളുടെ പലവർണ്ണങ്ങളിൽ വിചിത്രമായ വില്ലുകൾ വലിച്ചുപിടിച്ചതായി കാണപ്പെട്ടു, മേഘങ്ങളിലെ മിന്നൽപ്പിണരുകൾ പോലെ.

6.47.51

ते तु बाणमयं वर्षं श्वेतमूर्धन्यपातयन् ।
निदाघान्तेऽनिलोद्धूता मेघा इव नगे जलम् ॥ ६.४७.५१ ॥

അവർ ശ്വേതന്റെ തലയിൽ അമ്പുകളുടെ മഴ വർഷിച്ചു, വേനലവസാനം കാറ്റിൽ പാറിയ മേഘങ്ങൾ പർവതത്തിൽ വെള്ളം പെയ്യിക്കുന്നതുപോലെ.

6.47.52

ततः क्रुद्धो महेष्वासः सप्तभल्लैः सुतेजनैः ।
धनूंषि तेषामाच्छिद्य ममर्द पृतनापतिः ॥ ६.४७.५२ ॥

അപ്പോൾ കോപിച്ച മഹാധനുർധരനായ സേനാപതി, നന്നായി മൂർച്ചകൂട്ടിയ ഏഴ് ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് അവരുടെ വില്ലുകൾ മുറിച്ച് അവരെ ചതച്ചരച്ചു.

6.47.53

निकृत्तान्येव तानि स्म समदृश्यन्त भारत ।
ततस्ते तु निमेषार्धात्प्रत्यपद्यन्धनूंषि च ॥ ६.४७.५३ ॥

ഭാരതാ, ആ വില്ലുകൾ മുറിഞ്ഞതായി കാണപ്പെട്ടു; എന്നാൽ അര നിമിഷത്തിനകം അവർ വീണ്ടും വില്ലുകൾ കൈവശമാക്കി.

6.47.54

सप्त चैव पृषत्कांश्च श्वेतस्योपर्यपातयन् ।
ततः पुनरमेयात्मा भल्लैः सप्तभिराशुगैः ।
निचकर्त महाबाहुस्तेषां चापानि धन्विनाम् ॥ ६.४७.५४ ॥

അവർ ശ്വേതന്റെ മേൽ ഏഴ് പൃഷത്കങ്ങളും പ്രയോഗിച്ചു. പിന്നെ അമിതാത്മാവായ മഹാബാഹു, വേഗമേറിയ ഏഴ് ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് ആ വില്ലാളികളുടെ വില്ലുകൾ മുറിച്ചു.

6.47.55

ते निकृत्तमहाचापास्त्वरमाणा महारथाः ।
रथशक्तीः परामृश्य विनेदुर्भैरवान्रवान् ॥ ६.४७.५५ ॥

അവരുടെ വലിയ വില്ലുകൾ മുറിഞ്ഞിരുന്നു; ആ മഹാരഥന്മാർ വേഗത്തിൽ രഥശക്തികൾ എടുത്ത് ഭയങ്കരമായി ഗർജ്ജിച്ചു.

6.47.56

अन्वयुर्भरतश्रेष्ठ सप्त श्वेतरथं प्रति ।
ततस्ता ज्वलिताः सप्त महेन्द्राशनिनिःस्वनाः ॥ ६.४७.५६ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഏഴുപേർ ശ്വേതന്റെ രഥത്തിനുനേരെ പിന്തുടർന്നു; പിന്നീട് ആ ഏഴുപേർ ജ്വലിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രനാദം പോലെ മുഴങ്ങി.

6.47.57

अप्राप्ताः सप्तभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमास्त्रवित् ।
ततः समादाय शरं सर्वकायविदारणम् ॥ ६.४७.५७ ॥

പരമാസ്ത്രജ്ഞനായവൻ, അവർ അടുക്കുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ ഏഴ് ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് അവരെ മുറിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാ ശരീരങ്ങളെയും പിളർക്കുന്ന ഒരു അമ്പെടുത്ത്...

6.47.58

प्राहिणोद्भरतश्रेष्ठ श्वेतो रुक्मरथं प्रति ।
तस्य देहे निपतितो बाणो वज्रातिगो महान् ॥ ६.४७.५८ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ശ്വേതൻ രുക്മന്റെ രഥത്തിനുനേരെ അമ്പയച്ചു; വജ്രത്തെയും മറികടക്കുന്ന ആ മഹാബാണം അവന്റെ ശരീരത്തിൽ പതിച്ചു.

6.47.59

ततो रुक्मरथो राजन्सायकेन दृढाहतः ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं चाविशन्महत् ॥ ६.४७.५९ ॥

രാജാവേ, അപ്പോൾ രുക്മന്റെ രഥയോദ്ധാവ് ആ അമ്പാൽ കഠിനമായി മുറിവേറ്റ് രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നുപോയി; അവനെ വലിയ മൂർച്ഛ ബാധിച്ചു.

6.47.60

तं विसंज्ञं विमनसं त्वरमाणस्तु सारथिः ।
अपोवाह नसंभ्रान्तः सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.४७.६० ॥

ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട്, മനസ്സു തകർന്ന അവനെ സാരഥി വേഗത്തിൽ, എന്നാൽ പരിഭ്രമമില്ലാതെ, എല്ലാവരും കാണ്കെ കൊണ്ടുപോയി.

6.47.61

ततोऽन्यान्षट् समादाय श्वेतो हेमविभूषितान् ।
तेषां षण्मां महाबाहुर्ध्वजशीर्षण्यपातयत् ॥ ६.४७.६१ ॥

അപ്പോൾ ശ്വേതൻ (അർജുനൻ) സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ മറ്റ് ആറെണ്ണം എടുത്ത്, അവരിൽ മഹാബാഹു ആറ് കൊടിമുടികൾ മുറിച്ചു വീഴ്ത്തി.

6.47.62

हयांश्च तेषां निर्भिद्य सारथींश्च परंतप ।
शरैश्चैतान्समाकीर्य प्रायाच्छल्यरथं प्रति ॥ ६.४७.६२ ॥

പരന്തപാ, അവരുടെ കുതിരകളെയും സാരഥികളെയും തുളച്ച്, ഇവരെയെല്ലാം അമ്പുകളാൽ മൂടി, ശല്യന്റെ രഥത്തിനു നേരെ പോയി.

6.47.63

ततो हलहलाशब्दस्तव सैन्येषु भारत ।
दृष्ट्वा सेनापतिं तूर्णं यान्तं शल्यरथं प्रति ॥ ६.४७.६३ ॥

ഭാരതാ, അപ്പോൾ നിന്റെ സൈന്യങ്ങളിൽ സേനാപതി ശല്യന്റെ രഥത്തിനു നേരെ വേഗത്തിൽ പോകുന്നതു കണ്ട് ഹലഹല ശബ്ദം ഉയർന്നു.

6.47.64

ततो भीष्मं पुरस्कृत्य तव पुत्रो महाबलः ।
वृतस्तु सर्वसैन्येन प्रायाच्छ्वेतरथं प्रति ॥ ६.४७.६४ ॥

അപ്പോൾ മഹാബലനായ നിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, സർവ്വസൈന്യത്താൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് ശ്വേതന്റെ രഥത്തിനു നേരെ പോയി.

6.47.65

मृत्योरास्यमनुप्राप्तं मद्रराजममोचयत् ।
ततो युद्धं समभवत्तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.४७.६५ ॥

മൃത്യുവിന്റെ വായിലെത്തിയ മദ്രരാജനെ (ശല്യനെ) (ഭീഷ്മൻ) രക്ഷിച്ചു. അപ്പോൾ രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്ന ഘോരയുദ്ധം ഉണ്ടായി.

6.47.66

तावकानां परेषां च व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
सौभद्रे भीमसेन च सात्यकौ च महारथे ॥ ६.४७.६६ ॥

നിന്റെ പക്ഷത്തെയും ശത്രുക്കളുടെയും രഥങ്ങളും ആനകളും പരസ്പരം കുടുങ്ങി; സൗഭദ്രൻ (അഭിമന്യു), ഭീമസേനൻ, സാത്യകി എന്നീ മഹാരഥന്മാരും അതിൽ മുഴുകി.

6.47.67

कैकेये च विराटे च धृष्टद्युम्ने च पार्षते ।
एतेषु नरसिंहेषु चेदिमत्स्येषु चैव ह ।
ववर्ष शरवर्षाणि कुरुवृद्धः पितामहः ॥ ६.४७.६७ ॥

കൈകേയന്മാരുടെയും വിരാടന്റെയും മേലും, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെയും പാർഷതന്റെയും മേലും, ഈ നരസിംഹന്മാരുടെയും ചേദിമത്സ്യന്മാരുടെയും മേലും കുരുവൃദ്ധനായ പിതാമഹൻ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.