มหาภารตะ · อัธยายะ 6.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.47.1
गतपूर्वाह्णभूयिष्ठि तस्मिन्नहनि दारुणे ।
वर्तमाने तथा रौद्रे महावीरवरक्षये ॥ ६.४७.१ ॥
วันนั้นอันน่าสะพรึงกลัว ผ่านช่วงก่อนเที่ยงไปแล้วเป็นส่วนใหญ่ การรบอันน่าสะพรึงและโหดร้ายนั้น ซึ่งเป็นการทำลายวีรบุรุษผู้ยอดเยี่ยมที่สุดทั้งหลาย ยังดำเนินอยู่
6.47.2
दुर्मुखः कृतवर्मा च कृपः शल्यो विविंशतिः ।
भीष्मं जुगुपुरासाद्य तव पुत्रेण चोदिताः ॥ ६.४७.२ ॥
ทุรมุข กฤตวรมัน กฤปะ ศัลยะ และวิวิงศติ ถูกพระราชโอรสของท่านกระตุ้น จึงเข้ามาหาภีษมะและคุ้มกันท่านไว้
6.47.3
एतैरतिरथैर्गुप्तः पञ्चभिर्भरतर्षभः ।
पाण्डवानामनीकानि विजगाहे महारथः ॥ ६.४७.३ ॥
ภีษมะ ผู้เป็นมหารถและเป็นวัวหนุ่มผู้ประเสริฐที่สุดของพระภารตะ ได้รับการคุ้มกันจากมหารถทั้งห้านี้ ได้ฝ่าเข้าไปในกองทัพของปาณฑพ
6.47.4
चेदिकाशिकरूषेषु पञ्चालेषु च भारत ।
भीष्मस्य बहुधा तालश्चलत्केतुरदृश्यत ॥ ६.४७.४ ॥
ข้าแต่พระภารตะ ท่ามกลางชาวเจทิ กาศิ รูษะ และปัญจาละ ธงรูปต้นตาลของภีษมะ ซึ่งโบกสะบัดอยู่ ปรากฏให้เห็นหลายครั้งหลายหน
6.47.5
स शिरांसि रणेऽरीणां रथांश्च सयुगध्वजान् ।
निचकर्त महावेगैर्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४७.५ ॥
ในการรบ ท่านฟันศีรษะของศัตรูและรถศึกพร้อมแอกและธง ด้วยลูกศรรูปพระจันทร์เสี้ยวที่มีความเร็วสูงยิ่งและมีข้อปล้องโค้งงอ
6.47.6
नृत्यतो रथमार्गेषु भीष्मस्य भरतर्षभ ।
भृशमार्तस्वरं चक्रुर्नागा मर्मणि ताडिताः ॥ ६.४७.६ ॥
ข้าแต่วัวหนุ่มผู้ประเสริฐของพระภารตะ ขณะภีษมะเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วไปตามทางของรถศึก ช้างทั้งหลายถูกโจมตีที่จุดอ่อนก็ร้องครวญดังลั่นด้วยความทุกข์ทรมาน
6.47.7
अभिमन्युः सुसंक्रुद्धः पिशह्गैस्तुरगोत्तमैः ।
संयुक्तं रथमास्थाय प्रायाद्भीष्मरथं प्रति ॥ ६.४७.७ ॥
อภิมนยุผู้โกรธจัดยิ่ง ขึ้นรถศึกที่เทียมด้วยม้าสีน้ำตาลอ่อนชั้นเลิศ แล้วขับตรงไปยังรถศึกของภีษมะ
6.47.8
जाम्बूनदविचित्रेण कर्णिकारेण केतुना ।
अभ्यवर्तत भीष्मं च तांश्चैव रथसत्तमान् ॥ ६.४७.८ ॥
ด้วยธงที่มีเครื่องหมายต้นกรรณิการ์ ซึ่งประดับด้วยทองคำอย่างงดงามน่าอัศจรรย์ ท่านรุกเข้าไปหาภีษมะและรถศึกชั้นยอดเหล่านั้น
6.47.9
स तालकेतोस्तीक्ष्णेन केतुमाहत्य पत्रिणा ।
भीष्मेण युयुधे वीरस्तस्य चानुरथैः सह ॥ ६.४७.९ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นใช้ลูกศรคมยิงธงรูปต้นตาลของภีษมะจนหัก แล้วต่อสู้กับภีษมะพร้อมกับรถศึกติดตามของท่าน
6.47.10
कृतवर्माणमेकेन शल्यं पञ्चभिराशुगैः ।
विद्ध्वा नवभिरानर्च्छच्छिताग्रैः प्रतिपामहम् ॥ ६.४७.१० ॥
ท่านยิงกฤตวรมันด้วยลูกศรเพียงดอกเดียว ยิงศัลยะด้วยลูกศรห้าดอก แล้วจึงยิงประติปามหะด้วยลูกศรเก้าดอกที่มีปลายแหลมคม
6.47.11
पूर्णायतविसृष्टेन सम्यक्प्रणिहितेन च ।
ध्वजमेकेन विव्याध जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ ६.४७.११ ॥
ด้วยลูกศรเพียงดอกเดียวที่ยิงจากคันธนูที่ดึงเต็มที่และเล็งอย่างแม่นยำ ท่านยิงทะลุธงที่ประดับด้วยทองคำ
6.47.12
दुर्मुखस्य तु भल्लेन सर्वावरणभेदिना ।
जहार सारथेः कायाच्छिरः सन्नतपर्वणा ॥ ६.४७.१२ ॥
แต่ด้วยลูกศรภัลละที่มีข้อปล้องโค้ง ซึ่งทะลุเกราะทุกชนิด ท่านตัดศีรษะของนายสารถีของทุรมุขให้ขาดจากร่าง
6.47.13
धनुश्चिच्छेद भल्लेन कार्तस्वरविभूषितम् ।
कृपस्य निशिताग्रेण तांश्च तीक्ष्णमुखैः शरैः ॥ ६.४७.१३ ॥
ท่านตัดคันธนูของกฤปะที่ประดับด้วยทองคำด้วยลูกศรภัลละที่ปลายกว้าง และตัดลูกศรที่มีปลายแหลมเหล่านั้นด้วย
6.47.14
जघान परमक्रुद्धो नृत्यन्निव महारथः ।
तस्य लाघवमुद्वीक्ष्य तुतुषुर्देवता अपि ॥ ६.४७.१४ ॥
มหารถผู้โกรธจัดยิ่งนั้นฟาดฟันราวกับกำลังร่ายรำ เมื่อเห็นความว่องไวของท่าน แม้เหล่าเทพก็ยังพอพระทัย
6.47.15
लब्धलक्षतया कार्ष्णेः सर्वे भीष्ममुखा रथाः ।
सत्ववन्तममन्यन्त साक्षादिव धनंजयम् ॥ ६.४७.१५ ॥
เมื่อเห็นเป้าหมายถูกยิงโดยบุตรของกฤษณา รถศึกทั้งหมดซึ่งมีภีษมะนำหน้า ต่างเห็นว่าท่านมีความกล้าหาญเหมือนธนัญชัยเองทีเดียว
6.47.16
तस्य लाघवमार्गस्थमलातसदृशप्रभम् ।
दिशः पर्यपतच्चापं गाण्डीवमिव घोषवत् ॥ ६.४७.१६ ॥
คันธนูของท่านซึ่งอยู่ในวิถีแห่งความว่องไว เปล่งแสงดุจคบเพลิง บินวนไปทุกทิศ ดังก้องเหมือนคาณฑีวะ
6.47.17
तमासाद्य महावेगैर्भीष्मो नव्रभिराशुगैः ।
विव्याध समरे तूर्णमार्जुनिं परवीरहा ॥ ६.४७.१७ ॥
ภีษมะผู้ทำลายวีรบุรุษฝ่ายศัตรู เข้าประชิดท่านด้วยพลังอันรุนแรง แล้วยิงบุตรของอรชุนอย่างรวดเร็วในการรบด้วยลูกศรเก้าดอกที่พุ่งไปเร็ว
6.47.18
ध्वजं चास्य त्रिभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमौजसः ।
सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान यतव्रतः ॥ ६.४७.१८ ॥
ท่านตัดธงของผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่นั้นด้วยลูกศรภัลละสามดอก และผู้มีวัตรมั่นคงนั้นยิงนายสารถีของเขาด้วยลูกศรสามดอก
6.47.19
तथैव कृतवर्मा च कृपः शल्यश्च मारिष ।
विद्ध्वा नाकम्पयत्कार्ष्णिं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ६.४७.१९ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่รัก กฤตวรมัน กฤปะ และศัลยะก็เช่นกัน แม้ยิงบุตรของกฤษณาได้ ก็ไม่สามารถทำให้ท่านสั่นไหวได้ เหมือนไม่อาจทำให้ภูเขาไมนากะสั่นสะเทือนได้
6.47.20
स तैः परिवृतः शूरो धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
ववर्ष शरवर्षाणि कार्ष्णिः पञ्चरथान्प्रति ॥ ६.४७.२० ॥
วีรบุรุษผู้นั้นถูกล้อมไว้โดยมหารถทั้งหลาย คือโอรสของธฤตราษฎร์ จึงระดมฝนลูกศรใส่มหารถทั้งห้า ทั้งบุตรของกฤษณาผู้กล้าหาญ
6.47.21
ततस्तेषां सहस्राणि संवार्य शरवृष्टिभिः ।
ननाद बलवान्कार्ष्णिर्भीष्माय विसृज्यञ्शरान् ॥ ६.४७.२१ ॥
ครั้นนั้น บุตรของพระกฤษณาผู้ทรงพลัง ได้ปกคลุมทหารนับพันของฝ่ายนั้นด้วยห่าฝนแห่งลูกศร แล้วคำรามลั่น ขณะปล่อยลูกศรมุ่งไปยังภีษมะ
6.47.22
तत्रास्य सुमहद्राजन्बाह्वोर्बलमदृश्यत ।
यतमानस्य समरे भीष्ममर्दयतः शरैः ॥ ६.४७.२२ ॥
ที่นั่น โอ้พระราชา กำลังแขนอันมหาศาลของเขาได้ปรากฏออก ขณะที่เขาพยายามอย่างยิ่งในการรบ บีบคั้นภีษมะด้วยลูกศรของตน
6.47.23
पराक्रान्तस्य तस्यैव भीष्मोऽपि प्राहिणोच्छरान् ।
स तांश्चिच्छेद समरे भीष्मचापच्युताञ्शरान् ॥ ६.४७.२३ ॥
ภีษมะก็ยิงลูกศรใส่ผู้กล้าหาญนั้นเช่นกัน แต่เขาตัดลูกศรที่พุ่งออกจากคันธนูของภีษมะให้ขาดในการรบ
6.47.24
ततो ध्वजमामोघेंषुर्भीष्मस्य नवभिः शरैः ।
चिच्छेद समरे वीरस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ६.४७.२४ ॥
ต่อมา วีรบุรุษผู้ลูกศรไม่เคยพลาดเป้า ได้ตัดธงของภีษมะให้ขาดด้วยลูกศรเก้าดอกในการรบ แล้วผู้คนก็ร้องเสียงดังลั่น
6.47.25
स राजतो महास्कन्धस्तालो हेमविभूषितः ।
सौभद्रविशिखैश्छिन्नः पपात भुवि भारत ॥ ६.४७.२५ ॥
ต้นตาลนั้น สีเงินยวง มีลำต้นใหญ่และประดับด้วยทอง ถูกลูกศรของโสภัทรตัดขาด ล้มลงสู่พื้นดิน โอ้ภารตะ
6.47.26
तं तु सौभद्रविशिखैः पातितं भरतर्षभ ।
दृष्ट्वा भीमो ननादोच्चैः सौभद्रमभिहर्षयन् ॥ ६.४७.२६ ॥
เมื่อภีมะเห็นต้นตาลนั้นถูกลูกศรของโสภัทรโค่นล้ม โอ้ผู้ประเสริฐแห่งตระกูลภารตะ ภีมะจึงคำรามลั่นเสียงดัง ทำให้โสภัทรมีความยินดียิ่งขึ้น
6.47.27
अथ भीष्मो महास्राणि दिव्यानि सुबहूनि च ।
प्रादुश्चक्रे महारौद्रे रणे तस्मिन्महाबलः ॥ ६.४७.२७ ॥
ครั้นแล้ว ภีษมะผู้มีพลังมหาศาล ได้เรียกอาวุธทิพย์อันยิ่งใหญ่และมากมายออกมาในการรบอันน่าสะพรึงกลัวนั้น
6.47.28
ततः शरसहस्रेण सौभद्रं प्रतितामहः ।
अवाकिरदमेयात्मा तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४७.२८ ॥
ต่อมา ปู่ภีษมะผู้มีตนอันหาประมาณมิได้ ได้ระดมลูกศรนับพันใส่โสภัทร จนเหตุการณ์นั้นดูประหลาดมหัศจรรย์
6.47.29
ततो दश महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ।
रक्षार्थमभ्यधावन्त सौभद्रं त्वरिता रथैः ॥ ६.४७.२९ ॥
ครั้นแล้ว นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่สิบคนแห่งฝ่ายปาณฑพ ผู้เป็นนักธนูชั้นเยี่ยม รีบขับรถศึกพุ่งเข้าไปหาโสภัทรเพื่อปกป้องเขา
6.47.30
विराटः सह पुत्रेण धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
भीमश्च केकयाश्चैव सात्यकिश्च विशांपते ॥ ६.४७.३० ॥
วิราฏพร้อมด้วยบุตรชาย ธฤษฏทยุมนะ บุตรแห่งปฤษตะ ภีมะ เจ้าชายแห่งเกกัย และสาตยกิด้วย โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน
6.47.31
तेषां जवेनापततां भीष्मः शान्तनवो रणे ।
पाञ्चाल्यं त्रिभिरानर्च्छत्सात्यकिं नवभिः शरैः । ॥ ६.४७.३१ ॥
ขณะที่พวกเขาพุ่งเข้ามาด้วยความเร็ว ภีษมะบุตรของศานตนุ ได้ยิงเจ้าชายแห่งปาญจาละด้วยลูกศรสามดอก และยิงสาตยกิด้วยลูกศรเก้าดอกในการรบ
6.47.32
पूर्णायतविसृष्टेन क्षुरेण निशितेन च ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद भीमसेनस्य पत्रिणा ॥ ६.४७.३२ ॥
ด้วยลูกศรหัวคมดุจใบมีดโกนที่ปล่อยจากคันธนูที่ดึงสุดแรง เขาตัดธงของภีมเสนให้ขาดด้วยลูกศรเพียงดอกเดียว
6.47.33
जाम्बूनदमयः श्रीमान्केसरी स नरोत्तम ।
पपात भीमसेनस्य भीष्मेण मथितो रथात् ॥ ६.४७.३३ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ธงรูปราชสีห์อันรุ่งโรจน์ทำด้วยทองคำนั้น ถูกภีษมะโค่นลงจากรถศึกของภีมเสน
6.47.34
ततो भीमस्त्रिभिर्विद्ध्वा भीष्मं शान्तनवं रणे ।
कृपमेकेन विव्याध कृतवर्माणमष्टभिः ॥ ६.४७.३४ ॥
ครั้นแล้ว ภีมะยิงภีษมะบุตรของศานตนุด้วยลูกศรสามดอกในการรบ แล้วยิงกฤปะด้วยลูกศรหนึ่งดอก และยิงกฤตวรมันด้วยลูกศรแปดดอก
6.47.35
प्रगृहीताग्रहस्तेकन वैराटिरपि दन्तिना ।
अभ्यद्रवत राजानं मद्राधिपतिमुत्तरः ॥ ६.४७.३५ ॥
อุตตระ บุตรของวิราฏ ขึ้นขี่ช้างเช่นกัน จับงวงช้างไว้แน่น แล้วพุ่งเข้าหาพระราชาผู้เป็นใหญ่แห่งมัทระ
6.47.36
तस्य वारणराजस्य जवेनापततो रथे ।
शल्यो निवारयामास वेगमप्रतिमं शरैः । ॥ ६.४७.३६ ॥
ขณะที่ราชาช้างนั้นพุ่งเข้ามาด้วยความเร็วที่หาใครเทียบไม่ได้ ศัลยะได้หยุดยั้งการพุ่งเข้าของมันจากรถศึกด้วยลูกศรของตน
6.47.37
तस्य क्रुद्धः स नागेन्द्रो बृहतः साधुवाहिनः ।
पदा युगमधिष्ठाय जघान चतुरो हयान् ॥ ६.४७.३७ ॥
ราชาช้างผู้ยิ่งใหญ่และฝึกมาอย่างดี เกิดโกรธขึ้น ยืนเหยียบแอกรถศึก แล้วเหยียบม้าทั้งสี่ตัวจนล้มตาย
6.47.38
स हताश्वे रथे तिष्ठन्मद्राधिपतिरायसीम् ।
उत्तरान्तकरीं शक्तिं चिक्षेप भुजगोपमाम् ॥ ६.४७.३८ ॥
เมื่อม้าของตนถูกฆ่าตาย ผู้เป็นใหญ่แห่งมัทระยืนอยู่บนรถศึก แล้วขว้างหอกเหล็กซึ่งเป็นความตายของศัตรู ดุจงูพิษ ไปยังอุตตระ
6.47.39
तया भिन्नतनुत्राणः प्रविश्य विपुलं तमः ।
स पपात गजस्कन्धात्परमुक्ताङ्कुशतोमरः ॥ ६.४७.३९ ॥
เมื่อถูกหอกนั้นแทงทะลุเกราะและร่างกาย เขาก็เข้าสู่ความมืดอันกว้างใหญ่ แล้วร่วงจากบ่าช้าง พร้อมกับขอสับและหอกที่หลุดมือไป
6.47.40
असिमादाय शल्योऽपि अवप्लुत्य रथोत्तमात् ।
तस्य वारणराजस्य चिच्छेदाथ महाकरम् ॥ ६.४७.४० ॥
ศัลยะชักดาบขึ้น กระโดดลงจากรถศึกอันประเสริฐ แล้วตัดงวงอันใหญ่ของราชาช้างนั้นให้ขาด
6.47.41
भिन्नमर्मा शरशतैश्छिन्नहस्तः सवारणः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा पपात च ममार च ॥ ६.४७.४१ ॥
หัวใจถูกเจาะด้วยลูกศรนับร้อย งวงถูกตัดขาด ช้างนั้นร้องเสียงโหยน่ากลัวด้วยความเจ็บปวด ล้มลงแล้วก็ตาย
6.47.42
एतदीदृशकं कृत्वा मद्रराजो नराधिप ।
आरुरोह रथं तूर्णं भास्वरं कृतवर्मणः ॥ ६.४७.४२ ॥
ทำดังนี้แล้ว โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ พระเจ้าแผ่นดินมัทร์รีบขึ้นรถอันรุ่งโรจน์ของกฤตวรมัน
6.47.43
उत्तरं वै हतं दृष्ट्वा वैराटिर्भ्रातरं तदा ।
कृतवर्मणा च सहितं दृष्ट्वा शल्यमवस्थितम् ॥ ६.४७.४३ ॥
เมื่อเห็นอุตตรถูกสังหารแล้ว บุตรแห่งวิราฏจึงเห็นพี่ชายของตน และเห็นศัลยะยืนอยู่ร่วมกับกฤตวรมัน
6.47.44
श्वेतः क्रोधात्प्रजज्वाल हविषा हव्यवाडिव ।
स विस्फार्य महच्चापं शक्रचापोपमं बली ॥ ६.४७.४४ ॥
เศวตลุกโชนด้วยความโกรธดุจไฟบูชาที่ถูกเติมด้วยเนยใส ผู้ทรงพลังนั้นดึงธนูใหญ่ให้ตึงกว้าง ดุจคันธนูของพระอินทร์
6.47.45
अभ्यधावञ्जिघांसन्वै शल्यं मद्राधिपं बली ।
महता रथवंशेन समन्तात्परिवारितः ॥ ६.४७.४५ ॥
ผู้ทรงพลังนั้นพุ่งเข้าไปหมายจะสังหารศัลยะ เจ้าแห่งมัทร์ ถูกล้อมรอบด้วยกองรถศึกอันใหญ่หลวง
6.47.46
मुञ्चन्बाणमयं वर्षं प्रायाच्छल्यरथं प्रति ।
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मत्तवारणविक्रमम् ॥ ६.४७.४६ ॥
เขาระดมห่าฝนแห่งลูกศรและรุกเข้าไปยังรถของศัลยะ เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามาด้วยพละกำลังดุจช้างตกมัน
6.47.47
तावकानां रथाः सप्त समन्तात्पर्यवारयन् ।
मद्रराजमभीप्सन्तो मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गतम् ॥ ६.४७.४७ ॥
รถศึกเจ็ดคันของฝ่ายท่านล้อมเขาไว้โดยรอบ ปรารถนาจะปกป้องพระเจ้ามัทร์ผู้ได้เข้าไปอยู่ระหว่างเขี้ยวแห่งความตาย
6.47.48
बृहद्बलश्च कौसल्यो जयत्सेनश्च मागधः ।
तथा रुक्मरथो राजञ्शल्यपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.४७.४८ ॥
พฤหัทพละเจ้าชายแห่งโกศล ชยตเสนาแห่งมคธ และรุกมรถ โอ้พระราชา บุตรผู้ทรงเดชของศัลยะ ก็อยู่ในหมู่นั้นด้วย
6.47.49
विन्दानुविन्दावावान्त्यौ काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
बृहत्क्षत्रस्य दायादः सैन्धवश्च जयद्रथः ॥ ६.४७.४९ ॥
วินทะและอนุวินทะ สองกษัตริย์แห่งอวันตี สุทักษิณกษัตริย์แห่งกัมโพชะ ทายาทของพฤหัตกษัตร และชยัทรถผู้เป็นเจ้าแห่งสินธุ
6.47.50
नानावर्णविचित्राणि धनूंषि च महात्मनाम् ।
विस्फारितानि दृश्यन्ते तोयदेष्विव विद्युतः ॥ ६.४७.५० ॥
ธนูของบุรุษผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นมีสีสันหลากหลายวิจิตร ถูกดึงให้กว้างออกปรากฏให้เห็น ดุจสายฟ้าในหมู่เมฆ
6.47.51
ते तु बाणमयं वर्षं श्वेतमूर्धन्यपातयन् ।
निदाघान्तेऽनिलोद्धूता मेघा इव नगे जलम् ॥ ६.४७.५१ ॥
พวกเขาโปรยห่าฝนลูกศรลงบนศีรษะของเศวต ดุจเมฆที่ลมพัดกระจายในปลายฤดูร้อน ระดมน้ำลงบนภูเขา
6.47.52
ततः क्रुद्धो महेष्वासः सप्तभल्लैः सुतेजनैः ।
धनूंषि तेषामाच्छिद्य ममर्द पृतनापतिः ॥ ६.४७.५२ ॥
ครั้นแล้ว วีรบุรุษผู้ถือธนูอันยิ่งใหญ่ ผู้เป็นแม่ทัพแห่งกองทัพ โกรธจัด ใช้ลูกศรภัลละเจ็ดดอกที่ลับคมดีแล้วตัดคันธนูของพวกเขาขาดออก แล้วบดขยี้เสีย
6.47.53
निकृत्तान्येव तानि स्म समदृश्यन्त भारत ।
ततस्ते तु निमेषार्धात्प्रत्यपद्यन्धनूंषि च ॥ ६.४७.५३ ॥
โอ้ภารตะ ธนูเหล่านั้นถูกตัดขาดให้เห็นอยู่จริง แต่ภายในครู่เดียวพวกเขาก็ได้ธนูคืนมาอีก
6.47.54
सप्त चैव पृषत्कांश्च श्वेतस्योपर्यपातयन् ।
ततः पुनरमेयात्मा भल्लैः सप्तभिराशुगैः ।
निचकर्त महाबाहुस्तेषां चापानि धन्विनाम् ॥ ६.४७.५४ ॥
พวกเขายังปล่อยลูกศรปฤษัตกะเจ็ดดอกลงบนเศวต จากนั้นผู้มีตนที่หยั่งวัดมิได้ ผู้มีพาหุใหญ่ ใช้ลูกศรภัลละเจ็ดดอกอันรวดเร็วตัดคันธนูของนักธนูเหล่านั้นขาด
6.47.55
ते निकृत्तमहाचापास्त्वरमाणा महारथाः ।
रथशक्तीः परामृश्य विनेदुर्भैरवान्रवान् ॥ ६.४७.५५ ॥
คันธนูอันใหญ่ของพวกมหารถถูกตัดขาด พวกเขารีบร้อนจับหอกประจำรถ แล้วคำรามเสียงน่ากลัวออกมา
6.47.56
अन्वयुर्भरतश्रेष्ठ सप्त श्वेतरथं प्रति ।
ततस्ता ज्वलिताः सप्त महेन्द्राशनिनिःस्वनाः ॥ ६.४७.५६ ॥
โอ้ผู้เลิศแห่งภรตะ รถทั้งเจ็ดติดตามเข้าไปหารถของเศวต แล้วทั้งเจ็ดนั้นก็ลุกโชน ส่งเสียงดุจสายฟ้าของพระอินทร์ผู้ยิ่งใหญ่
6.47.57
अप्राप्ताः सप्तभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमास्त्रवित् ।
ततः समादाय शरं सर्वकायविदारणम् ॥ ६.४७.५७ ॥
ก่อนที่ลูกศรจะถึงตัว ผู้รู้อาวุธอันสูงสุดได้ตัดพวกนั้นลงด้วยลูกศรภัลละเจ็ดดอก จากนั้นเขาหยิบลูกศรที่สามารถเจาะทะลุทุกร่างกายขึ้นมา
6.47.58
प्राहिणोद्भरतश्रेष्ठ श्वेतो रुक्मरथं प्रति ।
तस्य देहे निपतितो बाणो वज्रातिगो महान् ॥ ६.४७.५८ ॥
โอ้ผู้เลิศแห่งภรตะ เศวตยิงลูกศรไปยังรถของรุกมะ ลูกศรใหญ่ดอกหนึ่งซึ่งแรงกว่าสายฟ้าได้ปักลงบนร่างของรุกมะ
6.47.59
ततो रुक्मरथो राजन्सायकेन दृढाहतः ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं चाविशन्महत् ॥ ६.४७.५९ ॥
ครั้นแล้ว โอ้พระราชา รุกมรถถูกลูกศรนั้นกระแทกอย่างหนัก จึงทรุดนั่งลงบนพื้นรถ และความมืดมัวอย่างใหญ่หลวงก็เข้าครอบงำ
6.47.60
तं विसंज्ञं विमनसं त्वरमाणस्तु सारथिः ।
अपोवाह नसंभ्रान्तः सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.४७.६० ॥
สารถีของเขารีบร้อนแต่ไม่ตื่นตระหนก นำร่างที่หมดสติและหมดกำลังใจนั้นหนีไปต่อหน้าสายตาของชาวโลกทั้งปวง
6.47.61
ततोऽन्यान्षट् समादाय श्वेतो हेमविभूषितान् ।
तेषां षण्मां महाबाहुर्ध्वजशीर्षण्यपातयत् ॥ ६.४७.६१ ॥
จากนั้น ศเวตะ (อรชุน) หยิบลูกศรทองอีกหกดอกขึ้นมา ผู้มีแขนทรงพลังผู้นั้นตัดยอดธงของพวกเขาหกผืนขาด
6.47.62
हयांश्च तेषां निर्भिद्य सारथींश्च परंतप ।
शरैश्चैतान्समाकीर्य प्रायाच्छल्यरथं प्रति ॥ ६.४७.६२ ॥
โอ้ผู้แผดเผาศัตรู ศเวตะเจาะม้าและสารถีของพวกเขา แล้วปกคลุมทั้งหมดด้วยลูกศร ก้าวเข้าไปหารถของศัลยะ
6.47.63
ततो हलहलाशब्दस्तव सैन्येषु भारत ।
दृष्ट्वा सेनापतिं तूर्णं यान्तं शल्यरथं प्रति ॥ ६.४७.६३ ॥
โอ้ภารตะ จากนั้น เมื่อกองทัพของท่านเห็นแม่ทัพรีบเคลื่อนไปยังรถของศัลยะ เสียงโห่ร้องด้วยความตกใจก็ดังขึ้นท่ามกลางพวกเขา
6.47.64
ततो भीष्मं पुरस्कृत्य तव पुत्रो महाबलः ।
वृतस्तु सर्वसैन्येन प्रायाच्छ्वेतरथं प्रति ॥ ६.४७.६४ ॥
จากนั้น ทุรโยธน์บุตรของท่านผู้มีพลังมาก ให้ภีษมะอยู่เบื้องหน้า และถูกล้อมด้วยกองทัพทั้งหมด ก้าวเข้าไปหารถของศเวตะ
6.47.65
मृत्योरास्यमनुप्राप्तं मद्रराजममोचयत् ।
ततो युद्धं समभवत्तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.४७.६५ ॥
ท่านช่วยพระราชาแห่งมัทรให้พ้นจากปากแห่งความตาย ซึ่งพระองค์เข้าใกล้มาแล้ว จากนั้นการสู้รบอันอึกทึกและชวนขนลุกก็เกิดขึ้น
6.47.66
तावकानां परेषां च व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
सौभद्रे भीमसेन च सात्यकौ च महारथे ॥ ६.४७.६६ ॥
รถศึกและช้างศึกของท่านกับของศัตรูเข้าปะทะพัวพันกัน มหารถีโสภัทร (อภิมันยุ) ภีมเสนะ และสาตยกี เข้าร่วมการรบนั้นด้วย
6.47.67
कैकेये च विराटे च धृष्टद्युम्ने च पार्षते ।
एतेषु नरसिंहेषु चेदिमत्स्येषु चैव ह ।
ववर्ष शरवर्षाणि कुरुवृद्धः पितामहः ॥ ६.४७.६७ ॥
ท่านปู่ภีษมะ ผู้อาวุโสที่สุดในตระกูลกุรุ ระดมฝนลูกศรลงมาใส่ชาวไกเกยะ วิราฏ ธฤษฏทยุมนะ และบุตรแห่งปฤษตะ ใส่เหล่านรสิงห์นี้ และใส่ชาวเจทิและมัตสยะด้วย