ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
एवं श्वेते महेष्वासे प्राप्ते शल्यरथं प्रति ।
कुरवः पाण्डवेयाश्च किमकुर्वत सञ्जय ॥ ६.४८.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଶ୍ୱେତ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ରଥ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ କଣ କଲେ?
6.48.2
भीष्मः शान्तनवः किं वा तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ।
राजञ्शतसहस्राणि ततः क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ६.४८.२ ॥
ଅଥବା ଶାନ୍ତନୁ-ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ କଣ କଲେ? ପ୍ରଶ୍ନକାରୀ ମୋତେ ତାହା କୁହ। ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଶହ ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କଣ କଲେ?
6.48.3
श्वेतं सेनापतिं शूरं पुरस्कृत्य महारथाः ।
राज्ञो बलं दर्शयन्तस्तव पुत्रस्य भारत ॥ ६.४८.३ ॥
ହେ ଭାରତ, ମହାରଥୀମାନେ ଶୂର ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ସେନାପତି କରି ଆଗରେ ରଖି, ତୁମ ପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ସେନା ଦେଖାଇ (ଅଗ୍ରସର ହେଲେ)।
6.48.4
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य त्रातुमैच्छन्महारथाः ।
अभ्यवर्तन्त भीष्मस्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.४८.४ ॥
ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ମହାରଥୀମାନେ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ) ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; ସୁନାରେ ସଜାଯାଇଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ସେମାନେ ଧାବିତ ହେଲେ।
6.48.5
जिघांसन्तं युधांश्रेष्ठं तदासीत्तुमुलं महत् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि महावैशसमच्युत ॥ ६.४८.५ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ବୀରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ତାହା ଏକ ମହା କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସେଇ ମହାସଂହାର ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି।
6.48.6
तावकानां परेषां च यथा युद्धमवर्तत ।
तत्राकरोद्रथोपस्थाञ्शून्याञ्शान्तनवो बहून् ॥ ६.४८.६ ॥
ତୁମ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ସେଠାରେ ଶାନ୍ତନୁ-ପୁତ୍ର ଅନେକ ରଥର ସାରଥି-ଆସନ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲେ।
6.48.7
तत्राद्भुतं महच्चक्रे शरैरार्च्छद्रथोत्तमान् ।
समावृणोच्छरैरर्कमर्कतुल्यप्रतापवान् ॥ ६.४८.७ ॥
ସେଠାରେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମହାନ କର୍ମ କଲେ। ବାଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରତାପରେ ବାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ହିଁ ଆବୃତ କଲେ।
6.48.8
नुदन्समन्तात्समरे रविरुद्यन्यथा तमः ।
तेनाजौ प्रेषिता राजञ्शराः शतसहस्रशः ॥ ६.४८.८ ॥
ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଚାରିପାଖରୁ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରେ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାରିପାଖକୁ ଠେଲି, ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ବାଣ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଯାଇଥିଲା।
6.48.9
क्षत्रियान्तकराः सङ्ख्ये महावेगा महाबलाः ।
शिरांसि पातयामासुर्वीराणां शतशो रणे ॥ ६.४८.९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଅନ୍ତକାରୀ, ମହାବେଗ ଓ ମହାବଳ ଥିବା ବାଣମାନେ ରଣରେ ଶହ ଶହ ବୀରଙ୍କ ମସ୍ତକ ପକାଇଲେ।
6.48.10
गजान्कण्टकसन्नाहान्वज्रेणेव शिलोच्चयान् ।
रथा रथेषु संसक्ता व्यदृश्यन्त विशांपते ॥ ६.४८.१० ॥
କଣ୍ଟା କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ହାତୀମାନେ ବଜ୍ରରେ ଭଙ୍ଗା ଶିଳାସ୍ତୂପ ପରି ଦେଖାଗଲେ; ରଥମାନେ ରଥ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ଦିଶିଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
6.48.11
एके रथं पर्यवहंस्तुरगाः सतुरंगमम् ।
युवानं निहतं वीरं लम्बमानं सकार्मुकम् ॥ ६.४८.११ ॥
କେତେକ ଘୋଡ଼ା ରଥକୁ ତାର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଟାଣି ନେଲେ; ହତ ଯୁବକ ବୀର ଧନୁ ସହିତ ଝୁଲୁଥିଲା।
6.48.12
उदीर्णाश्च हया राजन्वहनक्तस्तत्रतत्र ह ।
बद्धस्वङ्गनिषङ्गाश्च विध्वस्तशिरसो हताः ॥ ६.४८.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଉନ୍ମତ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ରଥ ବହି ଦୌଡ଼ିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଓ ତୂଣୀର ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିଲା; ମସ୍ତକ ଭଙ୍ଗି ସେମାନେ ହତ ହେଲେ।
6.48.13
शतशः पतिता भूमौ वीरशय्यासु शेरते ।
परस्पेरण धावन्तः पतिताः पुनरुत्थिताः ॥ ६.४८.१३ ॥
ଶହ ଶହ ଲୋକ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ବୀରଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଛନ୍ତି। ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ପଡ଼ି ପୁଣି ଉଠିଲେ।
6.48.14
उत्थाय च प्रधावन्तो द्वन्द्वयुद्धमवाप्नुवन् ।
पीडिताः पुनरन्योन्यं लुठन्तो रणमूर्धनि ॥ ६.४८.१४ ॥
ଉଠି ଧାଇଁ ସେମାନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପୁଣି ପରସ୍ପର ଉପରେ ଗଡ଼ି ରଣଭୂମିର ମୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିଲେ।
6.48.15
सचापाः सनिषङ्गाश्च जातरूपपरिष्कृताः ।
विस्रब्धहतवीराश्च शतशः परिपीडिताः ॥ ६.४८.१५ ॥
ଧନୁ ଓ ତୂଣୀର ସହିତ, ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ହତ ବୀର; ଶହ ଶହ ଲୋକ ଅତି ପୀଡ଼ିତ।
6.48.16
तेनतेनाभ्यधावन्त विसृजन्तश्च भारत ।
मत्तो गजः पर्यवर्तद्धयांश्च हतसादिनः ॥ ६.४८.१६ ॥
ଏଆଡ଼େ ସେଆଡ଼େ ସେମାନେ ଧାଇଁଲେ, ହେ ଭାରତ, ନିକ୍ଷେପ କରି। ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ଫେରିଲା; ସାଦି ହତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଫେରିଲେ।
6.48.17
सरथा रथिनश्चापि विमृद्गन्तः समन्ततः ।
स्यान्दनादपतत्कश्चिन्निहतोऽन्येन सायकैः ॥ ६.४८.१७ ॥
ରଥ ସହିତ ରଥୀମାନେ ସବୁଦିଗରେ ଦଳି ଦଳି ଚାଲିଲେ। କେହି ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲା, ଅନ୍ୟର ବାଣରେ ହତ ହେଲା।
6.48.18
हतसारथिरप्युच्चैः पपात काष्ठवद्रथः ।
युध्यमानस्य संग्रामे व्यूढे रजसि चोत्थिते ॥ ६.४८.१८ ॥
ସାରଥି ହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରଥ ଉଚ୍ଚରେ କାଠ ପରି ପଡ଼ିଗଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାର, ବ୍ୟୂହରେ ଧୂଳି ଉଠିଲେ।
6.48.19
धनुःकूजितविज्ञानं तत्रासीत्प्रतियुद्ध्यतः ।
गात्रस्पर्शेन योधानां व्यज्ञास्त परिपन्थिनम् ॥ ६.४८.१९ ॥
ସେଠାରେ ଧନୁର ଟଙ୍କାରରେ ଚିହ୍ନଟ ହେଉଥିଲା; ପରସ୍ପର ସହ ଯୁଦ୍ଧରତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଚିହ୍ନୁଥିଲେ।
6.48.20
युद्ध्यमानं शरै राजन्सिञ्जिनीध्वजिनीरवात् ।
अन्योन्यं वीरसंशब्दो नाश्रूयत भटैः कृतः ॥ ६.४८.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ଧନୁର ଦଉଡ଼ି ଓ ଧ୍ୱଜାର ଶବ୍ଦରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ବୀରଗର୍ଜନ ଶୁଣାଯାଉନଥିଲା।
6.48.21
शब्दायमाने संग्रामे पटहे कर्णदारिणि ।
युध्यमानस्य संग्रामे कुर्वतः पौरुषं स्वकम् ॥ ६.४८.२१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କାନ ଫଟାଇଦେବା ଢ଼ୋଲ ବାଜୁଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧରତ ବୀରମାନେ ନିଜ ନିଜ ପୌରୁଷ ଦେଖାଉଥିଲେ।
6.48.22
नाश्रौषं नामगोत्राणि कीर्तनं च परस्परम् ।
भीष्मचापच्युतैर्बाणैरार्तानां युध्यतां मृधे ॥ ६.४८.२२ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ନାମ, ଗୋତ୍ର ଓ ପରସ୍ପର ଘୋଷଣା ମୁଁ ଶୁଣିନଥିଲି।
6.48.23
परस्परेषां वीराणां मनांसि समकम्पयन् ।
तस्मिन्नत्याकुले युद्धे दारुणे रोमहर्षणे ॥ ६.४८.२३ ॥
ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ, ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରମାନଙ୍କ ମନ ଏକାସାଙ୍ଗରେ କମ୍ପିଉଠିଲା।
6.48.24
पिता पुत्रं च समरे नाभिजानाति कश्चन ।
चक्रे भग्ने युगे च्छिन्ने एकधुर्ये हये हतः ॥ ६.४८.२४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ପିତା ପୁତ୍ରକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନଥିଲା। ଚକ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଯୁଆଳି କଟିଗଲା ଏବଂ ଏକ ଯୁଆଳିର ଘୋଡ଼ା ମରିଗଲା ବେଳେ…
6.48.25
आक्षिप्तः स्यन्दनाद्वीरः समारथिरजिह्मगैः ।
एवं च समरे सर्वे वीराश्च विरथीकृताः ॥ ६.४८.२५ ॥
ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା ବାଣରେ ରଥରୁ ପାତିତ ସେ ବୀର ସାରଥି ସହିତ; ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ବୀର ରଥହୀନ ହେଲେ।
6.48.26
तेन तेन स्म दृश्यन्ते धावमानाः समंततः ।
गजो हतः शिरश्छिन्नं मर्म भिन्नं हयो हतः ॥ ६.४८.२६ ॥
ଏଣେ ତେଣେ ଧାଉଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସବୁଆଡ଼େ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ହାତୀ ନିହତ, ମୁଣ୍ଡ ଛିନ୍ନ, ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିଦ୍ଧ, ଘୋଡ଼ା ନିହତ।
6.48.27
अहतः कोपि नैवासीद्भीष्मे नघ्नति शात्रवान् ।
श्वेतः कुरूणामकरोत्क्षयं तस्मिन्महाहवे ॥ ६.४८.२७ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ବେଳେ କେହି ଅକ୍ଷତ ରହିଲେ ନାହିଁ; ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ୱେତ (ଭୀଷ୍ମ) କୁରୁମାନଙ୍କର କ୍ଷୟ କଲେ।
6.48.28
राजपुत्रान्रथोदारानवधीच्छतसङ्घशः ।
चिच्छेद रथिनां बाणैः शिरांसि भरतर्षभ ॥ ६.४८.२८ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଶହ ଶହ ଉତ୍ତମ ରଥୀ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ବାଣରେ ରଥୀମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଛେଦନ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.48.29
साङ्गदा बाहवश्चैव धनूंषि च समंततः ।
रथेषां रथचक्राणि तूणीराणि युगानि च ॥ ६.४८.२९ ॥
ବାଜୁବନ୍ଧ ସହିତ ବାହୁ ଓ ଧନୁ ମଧ୍ୟ ସବୁଆଡ଼େ; ରଥର ଈଷାଦଣ୍ଡ, ରଥଚକ୍ର, ତୂଣୀର ଓ ଯୁଆଳି।
6.48.30
छत्राणि च महार्हाणि पताकाश्च विशांपते ।
हयैघाश्च रथौघाश्च नरौघाश्चैव भारत ॥ ६.४८.३० ॥
ମୂଲ୍ୟବାନ ଛତ୍ର ଓ ପତାକା ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଜାପତି; ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଦଳ, ରଥମାନଙ୍କର ଦଳ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଦଳ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ।
6.48.31
वारणाः शतशश्चैव हताः श्वेतेन भारत ।
वयं श्वेतभयाद्भीता विहाय रथसत्तमम् ॥ ६.४८.३१ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶ୍ୱେତ (ଭୀଷ୍ମ) ଦ୍ୱାରା ଶହ ଶହ ହାତୀ ନିହତ ହେଲେ। ଶ୍ୱେତର ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ତ୍ୟାଗ କଲୁ।
6.48.32
अपयातास्तथा पश्चाद्विभुं पश्याम धृष्णवः ।
शरपातमतिक्रम्य कुरवः कुरुनन्दन ॥ ६.४८.३२ ॥
ସେହିପରି ପଛକୁ ଫେରି, ସାହସୀ ଆମେ ସେହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, କୁରୁମାନେ ଶରପାତର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି (ଦୂରରେ) ରହିଲେ।
6.48.33
भीष्मं शान्तनवं युद्धे स्थिताः पश्याम सर्वशः ।
अदीनो दीनसमये भीष्मोऽस्माकं महाहवे ॥ ६.४८.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଆମେ ସର୍ବତ୍ର ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ। ଦୁଃଖ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଅଚଳ ଭୀଷ୍ମ ଆମ ପକ୍ଷରେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ (ଠିଆ ଥିଲେ)।
6.48.34
एकस्तस्थौ नरव्याघ्रो गिरिर्मेरुरिवाचलः ।
आददान इव प्राणान्सविता शिशिरात्यये ॥ ६.४८.३४ ॥
ଏକାକୀ ସେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ, ଶିଶିର ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାଣ ନେଉଥିବା ପରି।
6.48.35
गभस्तिभिरिवादित्यस्तस्थौ शरमरीचिमान् ।
स मुमोच महेष्वासः शरसङ्घाननेकशः ॥ ६.४८.३५ ॥
କିରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ବାଣରୂପୀ କିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ସେ ଠିଆ ହେଲେ। ସେହି ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ବାଣର ସମୂହ ଛାଡ଼ିଲେ।
6.48.36
निघ्नन्नमित्रान्समरे वज्रपाणिरिवासुरान् ।
ते वध्यमाना भीष्मेण प्रजहुस्तं महाबलम् ॥ ६.४८.३६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ବଜ୍ରପାଣି (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରି। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟମାନ ହୋଇ ସେମାନେ ସେହି ମହାବଳଙ୍କ ଠାରୁ ପଳାଇଲେ।
6.48.37
स्वयूथादिव ते यूथान्मुक्तं भूमिषु दारुणम् ।
तमेवमुपलक्ष्यैको हृष्टः पुष्टः परंतप ॥ ६.४८.३७ ॥
ନିଜ ଯୂଥରୁ ଭୂମିରେ ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ପଶୁଦଳ ପରି ସେମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲେ। ତାକୁ ଏହିପରି ଦେଖି ଏକାକୀ ସେ ହର୍ଷିତ ଓ ବଳବାନ ହେଲା, ହେ ପରନ୍ତପ।
6.48.38
दुर्योधनप्रिये युक्तः पाण्डवान्परिशोचयन् ।
जीवितं दुस्त्यजं त्यक्त्वा भयं च सुमहाहवे ॥ ६.४८.३८ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରୁଥିବା, ତ୍ୟାଗ କରିବା କଷ୍ଟକର ଜୀବନ ଓ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ (ସେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା)।
6.48.39
पातयामास सैन्यानि पाण्डवानां विशांपते ।
प्रहरन्तमनीकानि पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.३९ ॥
ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ପଡ଼ାଇଲା। ହେ ରାଜନ, ସୈନ୍ୟ ଟୁକୁଡ଼ି ଉପରେ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା ତୁମର ପିତା ଦେବବ୍ରତ (ସେମାନଙ୍କୁ ପଡ଼ାଇଲେ)।
6.48.40
दृष्ट्वा सेनापतिं भीष्मस्त्वरितः श्वेतमभ्ययात् ।
स भीष्मं शरजालेन महता समवाकिरत् ॥ ६.४८.४० ॥
ସେନାପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୀଷ୍ମ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ୱେତ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବହୁ ବାଣଜାଲରେ ଆବୃତ କଲା।
6.48.41
श्वेतं चापि तथा भीष्मः शरौघैः समवाकिरत् ।
तौ वृषाविव नर्दन्तौ मत्ताविव महाद्विपौ ॥ ६.४८.४१ ॥
ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ବାଣଧାରାରେ ଆବୃତ କଲେ। ସେ ଦୁହେଁ ଗର୍ଜୁଥିବା ଷଣ୍ଢ ପରି, ମତ୍ତ ବଡ଼ ହାତୀ ପରି (ଯୁଝିଲେ)।
6.48.42
व्याघ्राविव सुसंरब्धावन्योन्यमभिजघ्नतुः ।
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य ततस्तौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.४८.४२ ॥
ବାଘ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ। ପରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ର ନିବାରଣ କରି ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଯୁଝିଲେ)।
6.48.43
भीष्मः श्वेतश्च युयुधे परस्परवधैषिणौ ।
एकाह्ना निर्दहेद्भीष्मः पाम्डवानामनीकिनीम् ॥ ६.४८.४३ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଓ ଶ୍ୱେତ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନାକୁ ଜାଳି ଦେଇଥାନ୍ତେ।
6.48.44
शरैः परमसंक्रुद्धो यदि श्वेतो न पालयेत् ।
पितामहं ततो दृष्ट्वा श्वेतो विमुखीकृतम् ॥ ६.४८.४४ ॥
ଶ୍ୱେତ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପିତାମହଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ନ କଲେ, ପିତାମହ ମୁହଁ ଫେରାଇଥିବା ଦେଖି ଶ୍ୱେତ...
6.48.45
प्रहर्षं पाण्डवा जग्मुः पुत्रस्ते विमनाभवत् ।
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः पार्थिवैः परिवारितः ॥ ६.४८.४५ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିମନା ହେଲେ। ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ...
6.48.46
ससैन्यः पाण्डवानीकमभ्यद्रवत संयुगे ।
दुर्मुखः कृतवर्मा च कृपः शल्यो विशांपतिःक ॥ ६.४८.४६ ॥
ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଉପରେ ଧାଇଁଲା। ଦୁର୍ମୁଖ, କୃତବର୍ମା, କୃପ, ଶଲ୍ୟ ଓ ରାଜା...
6.48.47
भीष्मं जुगुपुरासाद्य तव पुत्रेण नोदिताः ।
दृष्ट्वा तु पार्थिवैः सर्वैर्दुर्योधनपुरोगमैः ॥ ६.४८.४७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଦେଖି...
6.48.48
पाण्डवानामनीकानि वध्यमानानि संयुगे ।
श्वेतो गाङ्गेयमुत्सृज्य तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.४८.४८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ବଧ ହେଉଥିଲା। ଶ୍ୱେତ ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ...
6.48.49
नाशयामास वेगेन वायुर्वृक्षानिवौजसा ।
द्रावयित्वा चमूं राजन्वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.४९ ॥
ହେ ରାଜନ, ପବନ ଯେପରି ବେଗରେ ବୃକ୍ଷ ଉପାଡ଼ି ପକାଏ, ସେହିପରି କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ବିରାଟ-ପୁତ୍ର ସେନାକୁ ପଳାଇ ବିନାଶ କଲେ।
6.48.50
आपतत्सहसा भूयो यत्र भीष्मो व्यवस्थितः ।
तौ तत्रोपगतौ राजञ्शरदीप्तौ महाबलौ ॥ ६.४८.५० ॥
ପୁଣି ହଠାତ୍ ସେ ଦୁଇଜଣ ଯେଉଁଠି ଭୀଷ୍ମ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ସେଠାକୁ ଧାଇଁଲେ; ହେ ରାଜନ, ବାଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେ ମହାବଳୀ ଦୁଇଜଣ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.48.51
अयुध्येतां महात्मानौ यथोभौ वृत्रवासवौ ।
अन्योन्यं तु महाराज परस्परवधैषिणौ ॥ ६.४८.५१ ॥
ବୃତ୍ର ଓ ବାସବ ପରି ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ସେମାନେ ଲଢ଼ିଲେ।
6.48.52
निगृह्य कार्मुकं श्वेतो भीष्मं विव्याध सप्तभिः ।
पराक्रमं ततस्तस्य पराक्रम्य पराक्रमी ॥ ६.४८.५२ ॥
ଧନୁ ଧରି ଶ୍ୱେତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସାତଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତା'ପରେ ସେହି ପରାକ୍ରମୀ ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
6.48.53
तरसा वारयामास मत्तो मत्तमिव द्विपम् ।
श्वेतः शान्तनवं भूयः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४८.५३ ॥
ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ଯେପରି ଅନ୍ୟ ମଦମତ୍ତ ହାତୀକୁ ରୋକେ, ସେପରି ଶ୍ୱେତ ବେଗରେ ଶାନ୍ତନୁ-ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରୋକିଲେ; ପୁଣି ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିର ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.48.54
विव्याध प़ञ्चविंशत्या तदद्भुतमिवाभवत् ।
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.४८.५४ ॥
ସେ ପଚିଶଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା; ସେତେବେଳେ ଶାନ୍ତନୁ-ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଦଶଟି ବାଣରେ ତାକୁ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ।
6.48.55
स विद्धस्तेन बलवान्नाकम्पत यथाऽचलः ।
वैराटिः समरे क्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम् ॥ ६.४८.५५ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବଳବାନ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ରହିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବିରାଟପୁତ୍ର ନିଜ ଧନୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣିଲେ।
6.48.56
आजघान ततो भीष्मं श्वेतः क्षत्रियनन्दनः ।
संप्रहस्य तत श्वेतः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ६.४८.५६ ॥
ତା'ପରେ କ୍ଷତ୍ରିୟପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ତା'ପରେ ଶ୍ୱେତ ହସି ହସି ନିଜ ଓଠର କୋଣ ଚାଟି ଚାଲିଲେ।
6.48.57
घनुश्चिच्छेद भीष्मस्य नवभिर्दशधा शरैः ।
संधाय विशिखं चैव शरं लोमप्रवाहिनम् ॥ ६.४८.५७ ॥
ନଅଟି ବାଣରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁକୁ ଦଶଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ। ତା'ପରେ ଗୋଟିଏ ବାଣ ଯୋଡି ପକ୍ଷୀଯୁକ୍ତ ବାଣ ଛାଡିଲେ।
6.48.58
उन्ममाथ ततस्तालं ध्वजशीर्षं महात्मनः ।
केतुं निपतितं दृष्ट्वा भीष्मस्य तनयास्तव ॥ ६.४८.५८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୱଜଶିଖରର ତାଳଚିହ୍ନ ଉପାଡି ପକାଇଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ପଡିଥିବା ଦେଖି ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ...
6.48.59
हतं भीष्मममन्यन्त श्वेतस्य वशमागतम् ।
पाण्डवाश्चापि संहृष्टा दध्मुः शङ्खान्मुदा युताः ॥ ६.४८.५९ ॥
ଭୀଷ୍ମ ହତ ହୋଇ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ବଶରେ ଆସିଗଲେ ବୋଲି ସେମାନେ ଭାବିଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
6.48.60
भीष्मस्य पतितं केतुं दृष्ट्वा तालं महात्मनः ।
ततो दुर्योधनः क्रोधात्स्वमनीकमनोदयत् ॥ ६.४८.६० ॥
ମହାତ୍ମାଙ୍କ ତାଳ-ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ପଡିଥିବା ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ସେନାକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇଲେ।
6.48.61
यत्ता भीष्मं परीप्सध्वं रक्षमाणाः समंततः ।
मा नः प्रपश्यमानानां श्वेतान्मृत्युमवाप्स्यति ॥ ६.४८.६१ ॥
ସାବଧାନ ରହି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଶ୍ବେତ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେବ ନାହିଁ।
6.48.62
भीष्मः शान्तनवः शूरस्तथा सत्यं ब्रवीमि वः ।
राज्ञस्तु वचनं श्रत्वा त्वरमाणा महारथाः ॥ ६.४८.६२ ॥
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୀର ଭୀଷ୍ମ — ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି — ରାଜାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ତ୍ବରାଯୁକ୍ତ ମହାରଥୀମାନେ ଚାଲିଲେ।
6.48.63
बलेन चतुरङ्गेण गाङ्गेयप्रन्वपालयन् ।
बाह्लीकः कृतवर्मा च शलः शल्यश्च भारत ॥ ६.४८.६३ ॥
ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସହିତ ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ବାହ୍ଲୀକ, କୃତବର୍ମା, ଶଲ ଓ ଶଲ୍ୟ — ହେ ଭାରତ!
6.48.64
जलसन्धो विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ।
त्वरमाणास्त्वराकाले परिवार्य समंततः ॥ ६.४८.६४ ॥
ଜଳସନ୍ଧ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଚିତ୍ରସେନ ଓ ବିବିଂଶତି — ତ୍ବରାର ସେହି ସମୟରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଘେରି ବେଗରେ ଆଗେଇଲେ।
6.48.65
शस्त्रवृष्टिं सुतुमुलां श्वेतस्योपर्यपातयन् ।
तान्क्रुद्धो निशितैर्बाणैस्त्वरमाणो महारथः ॥ ६.४८.६५ ॥
ସେମାନେ ଶ୍ବେତଙ୍କ ଉପରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ; କ୍ରୁଦ୍ଧ, ତ୍ବରାଯୁକ୍ତ ମହାରଥୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
6.48.66
अवारयदमेयात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
स निवार्य तु तान्सर्वान्केसरी कुञ्जराविव ॥ ६.४८.६६ ॥
ଅମେୟାତ୍ମା ହସ୍ତଲାଘବ ଦେଖାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ; ସିଂହ ଯେପରି ଦୁଇ ହାତୀକୁ ଅଟକାଏ, ସେପରି ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
6.48.67
महता शरवर्षेण भीष्मस्य धनुराच्छिनत् ।
ततोऽन्यद्धनुरादाय भीष्मः शान्तनवो युधि ॥ ६.४८.६७ ॥
ମହାନ ଶରବର୍ଷଣରେ ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲା। ତା'ପରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ (ଆଗେଇଲେ)।
6.48.68
श्वेतं विव्याध राजेन्द्र कङ्कपत्रैः शितैः शरैः ।
ततः सेनापतिः क्रुद्धो भीष्मं बहुभिरायसैः ॥ ६.४८.६८ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ସେ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ କଙ୍କପତ୍ରଯୁକ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ସେନାପତି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବହୁ ଲୌହ (ବାଣରେ) ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.48.69
विव्याध समरे राजन्सर्वलोकस्य पश्यतः ।
ततः प्रव्यथितो राजा भीष्मं दृष्ट्वा निवारितम् ॥ ६.४८.६९ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ) ବିଦ୍ଧ କଲା। ତା'ପରେ ଭୀଷ୍ମ ରୋକାଯାଇଥିବା ଦେଖି ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।
6.48.70
प्रवीरं सर्वलोकस्य श्वेतेन युधि वै तदा ।
निष्ठानकश्च सुमहांस्तव सैन्यस्य चाभवत् ॥ ६.४८.७० ॥
ସର୍ବଲୋକର ସେଇ ପ୍ରବୀର (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ୱେତ ବିଦ୍ଧ କଲା। ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟରେ ଅତି ମହାନ କୋଲାହଳ (ନିଷ୍ଠାନକ) ଉଠିଲା।
6.48.71
तं वीरं वारितं दृष्ट्वा श्वेतेन शरविक्षतम् ।
हतं श्वेतेन मन्यन्ते श्वेतस्य वशमागतम् ॥ ६.४८.७१ ॥
ସେଇ ବୀରକୁ ରୋକାଯାଇଥିବା ଏବଂ ବାଣରେ ଆହତ ଦେଖି (ଲୋକେ) ଭାବନ୍ତି ଯେ ସେ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛି, ଶ୍ୱେତଙ୍କ ବଶରେ ଆସିଛି।
6.48.72
ततः क्रोधवशं प्राप्तः पिता देवव्रतस्तव ।
ध्वजमुन्मतितं दृष्ट्वा तां च सेनां निवारिताम् ॥ ६.४८.७२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଦେବବ୍ରତ (ଶତ୍ରୁର) ଧ୍ୱଜ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଏବଂ ସେ ସୈନ୍ୟ ରୋକାଯାଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
6.48.73
श्वेतं प्रति महाराज व्यसृजत्प्तायकान्बहून् ।
तानावार्य रणे श्वेतो भीष्मस्य रथिनां वरः ॥ ६.४८.७३ ॥
ମହାରାଜ, ଶ୍ୱେତ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବହୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ରଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଟକାଇ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ୱେତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲେ।
6.48.74
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पुनरेव पितुस्तव ।
उत्सृज्य कार्मुकं राजन्गाङ्गेयः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.७४ ॥
ପୁଣି ଗୋଟିଏ ଭଲ୍ଲରେ ଆପଣଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଗାଙ୍ଗେୟ ନିଜ ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
6.48.75
अन्यत्कार्मुकमादाय विपुलं बलवत्तरम् ।
तत्र संधाय विपुलान्भल्लान्सप्त शिलाशितान् ॥ ६.४८.७५ ॥
ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଅତି ବଳବାନ ଧନୁ ନେଇ, ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ସାତୋଟି ବଡ଼ ଭଲ୍ଲ ତାହାରେ ଯୋଡ଼ିଲେ।
6.48.76
चतुर्भिश्च जघानाश्वाञ्श्वेतस्य पृतनापतेः ।
ध्वजं द्वाभ्यां तु चिच्छेद सप्तमेन च सारथे ॥ ६.४८.७६ ॥
ଚାରିଟିରେ ସେନାପତି ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ; ଦୁଇଟିରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା କାଟିଲେ; ସପ୍ତମଟିରେ, ହେ ସାରଥି...
6.48.77
शिरश्चिच्छेद भल्लेन संक्रुद्धोऽलघुविक्रमः ।
हताश्वसूतात्सु रथादवप्लुत्य महाबलः ॥ ६.४८.७७ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ, ଅସାଧାରଣ ପରାକ୍ରମୀ ସେ ଗୋଟିଏ ଭଲ୍ଲରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ହତ ହେବାରୁ ମହାବଳୀ (ଶ୍ୱେତ) ରଥରୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ।
6.48.78
अमर्षवशमापन्नो व्याकुलः समपद्यत ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पितामहः ॥ ६.४८.७८ ॥
କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ପିତାମହ, ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଦେଖି ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ।
6.48.79
ताडयामास निशितैः शरसङ्घैः समंततः ।
स ताड्यमानः समरे भीष्मचापच्युतैः शरैः ॥ ६.४८.७९ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ସମୂହରେ ସେ ଚାରିପାଶରୁ ଆଘାତ କଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ଆହତ ସେ...
6.48.80
स्वरथे धनुरुत्सृज्य शक्तिं जग्राह काञ्चनीम् ।
ततः शक्तिं रणे श्वेतो जग्राहोग्रं महाभयाम् ॥ ६.४८.८० ॥
ନିଜ ରଥରେ ଧନୁ ରଖି ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଶକ୍ତି ଧରିଲା। ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ୱେତ ସେହି ଭୟଙ୍କର, ମହାଭୟାନକ ଶକ୍ତି ଧରିଲେ।
6.48.81
कालदण्डोपमां घोरां मृत्योर्जिह्वामेव श्वसन् ।
अब्रवीच्च तदा श्वेतो भीष्मं शान्तनवं रणे ॥ ६.४८.८१ ॥
କାଳଦଣ୍ଡ ପରି, ମୃତ୍ୟୁର ଜିଭ ପରି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଶ୍ୱାସ ନେଉ ନେଉ, ସେତେବେଳେ ଶ୍ୱେତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.48.82
तिष्ठेदानीं सुसंरब्धः पश्य मां पुरुषो भव ।
एवमुक्त्वा महेष्वासो भीष्मं युधि पराक्रमी ॥ ६.४८.८२ ॥
"ଏବେ ଠିଆ ହୁଅ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ମୋତେ ଦେଖ, ପୁରୁଷ ହୁଅ" ଏହା କହି ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ପରାକ୍ରମୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ (କହିଲା)।
6.48.83
ततः शक्तिममेयात्मा चिक्षेप भुजगोपमाम् ।
पाण्डवार्थे पराक्रान्तस्तवानर्थं चिकीर्षुकः ॥ ६.४८.८३ ॥
ତାପରେ ଅମେୟାତ୍ମା ସେ ସର୍ପ ପରି ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲା। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରାକ୍ରମରେ, ତୁମର ଅହିତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ (ସେ ଏହା କଲା)।
6.48.84
हाहाकारो महानासीत्पुत्राणां ते विशांपते ।
दृष्ट्वा शक्तिं महाघोरां मृत्योर्दण्डसमप्रभाम् ॥ ६.४८.८४ ॥
ହେ ରାଜା, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାହାହାକାର ଉଠିଲା। ମୃତ୍ୟୁର ଦଣ୍ଡ ପରି ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ସେହି ମହାଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି।
6.48.85
श्वेतस्य करनिर्मुक्तां निर्मुक्तोरगसन्निभाम् ।
अपतत्सहसा राजन्महोल्केव नभस्तलात् ॥ ६.४८.८५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶ୍ୱେତଙ୍କ ହାତରୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା, ମୁକ୍ତ ସର୍ପ ପରି ସେହି ଶକ୍ତି ହଠାତ୍ ଆକାଶରୁ ମହାଉଲ୍କା ପରି ପଡ଼ିଲା।
6.48.86
ज्वलन्तीमन्तरिक्षे तां ज्वालाभिरिव संवृताम् ।
असंभ्रान्तस्तदा राजन्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.८६ ॥
ଆକାଶରେ ଜଳୁଥିବା, ଯେମିତି ଶିଖାରେ ଘେରା ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ ସେତେବେଳେ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.48.87
अष्टभिर्नवभिर्भीष्मः शक्तिं चिच्छेद पत्रिभिः ।
उत्कृष्टहेमविकृतां निकृतां निशितैः शरैः ॥ ६.४८.८७ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଆଠ ଓ ନଅଟି ବାଣରେ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଛେଦି ଦେଲେ; ତାହା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁନାରେ ସଜାଯାଇଥିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କଟାଗଲା।
6.48.88
उच्चुक्रुशुस्ततः सर्वे तावका भरतर्षभ ।
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.८८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ତୁମ ସମସ୍ତେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଶକ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି ବୈରାଟି କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।
6.48.89
कालोपहतचेतास्तु कर्तवक्यं नाभ्यजानत ।
क्रोधसंमूर्च्छितो राजन्वैराटिः प्रहसन्निव ॥ ६.४८.८९ ॥
କାଳଦ୍ୱାରା ହତଚେତନ ସେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଜାଣିପାରିଲା ନାହିଁ; ହେ ରାଜନ୍, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ବୈରାଟି ଯେମିତି ହସୁଥିବା ପରି...
6.48.90
गदां जग्राह संहृष्टो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
क्रोधेन रक्तनयनो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.४८.९० ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେ ଗଦା ଧରିଲା; କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିଥିବା, ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଯମ ପରି।
6.48.91
भीष्मं समिदुद्राव जलौघ इव पर्वतम् ।
तस्य वेगमसंवार्यं मत्वा भीष्मः प्रतापवान् ॥ ६.४८.९१ ॥
ଜଳପ୍ରବାହ ପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ପରି ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା। ତାର ବେଗକୁ ରୋକି ନ ହେବା ଜାଣି ପ୍ରତାପୀ ଭୀଷ୍ମ…
6.48.92
प्रहारविप्रमोक्षार्थं सहसा धरणींगतः ।
श्वेतः क्रोधसमाविष्टो भ्रामयित्वा तु तां गदाम् ॥ ६.४८.९२ ॥
ଆଘାତରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ଓହ୍ଲାଇଲା। କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୱେତ ସେ ଗଦାକୁ ଘୂରାଇ…
6.48.93
रथे भीष्मस्य चिक्षेप यथा देवो धनेश्वरः ।
तया भीष्मनिपातिन्या स रथो भस्मसात्कृतः ॥ ६.४८.९३ ॥
ଧନେଶ୍ୱର ଦେବ ଯେପରି ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ତାକୁ ଫିଙ୍ଗିଲା। ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପାଡ଼ିଦେଇ ପାରୁଥିବା ସେ ଗଦାରେ ସେ ରଥ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲା।
6.48.94
सध्वजः सह सूतेन साश्वः सयुगबन्धुरः ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं भीष्मं दृष्ट्वा रथोत्तमकाः ॥ ६.४८.९४ ॥
ଧ୍ୱଜ, ସାରଥି, ଘୋଡ଼ା ଓ ଯୁଗବନ୍ଧ ସହିତ ସେ ରଥ ନଷ୍ଟ ହେଲା। ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଦେଖି ଉତ୍ତମ ରଥୀମାନେ…
6.48.95
अभ्यधावन्त सहिताः शल्यप्रभृतयो रथाः ।
ततोऽन्यं रथमास्थाय धनुर्विस्फार्य दुर्मनाः ॥ ६.४८.९५ ॥
ଶଲ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ରଥୀମାନେ ଏକତ୍ର ଧାଇଁଲେ। ତା'ପରେ ଦୁଃଖିତ ମନ ଭୀଷ୍ମ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଧନୁ ଟାଣି…
6.48.96
शनकैरभ्यायाच्छ्वेतं गाङ्गेयः प्रहसन्निव ।
एतस्मिन्नन्तरे भीष्मः शुश्राव विपुलां गिरम् ॥ ६.४८.९६ ॥
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ହସୁଥିବା ପରି ଧୀରେ ଧୀରେ ଶ୍ୱେତ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଭୀଷ୍ମ ଏକ ଉଚ୍ଚ ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ।
6.48.97
आकाशादीरितां दिव्यामात्मनो हितसंभवाम् ।
भीष्मभीष्म महाबाहो शीघ्रं यत्नं कुरुष्व वै ॥ ६.४८.९७ ॥
ଆକାଶରୁ କୁହାଯାଇଥିବା, ଦିବ୍ୟ, ନିଜ ହିତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେହି ବାଣୀ: ହେ ଭୀଷ୍ମ, ଭୀଷ୍ମ, ହେ ମହାବାହୁ, ଶୀଘ୍ର ଯତ୍ନ କର।
6.48.98
एष ह्यस्य जये कालो निर्दिष्टो विश्वयोनिना ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं देवदूतेन भाषितम् ॥ ६.४८.९८ ॥
ତାଙ୍କ ବିଜୟ ପାଇଁ ଏହି ସମୟ ବିଶ୍ୱଯୋନି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ଦେବଦୂତଙ୍କ କହିଥିବା ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି—
6.48.99
संप्रहृष्टमना भूत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पदातिनम् ॥ ६.४८.९९ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ମନରେ ତାଙ୍କ ବଧ ପ୍ରତି ମନ ଲଗାଇଲେ। ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଓ ପଦାତିକ ଦେଖି—
6.48.100
सहितास्त्वभ्यवर्तन्त परीप्सन्तो महारथाः ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.४८.१०० ॥
ମହାରଥୀମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ—ସାତ୍ୟକି, ଭୀମସେନ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ପାର୍ଷତ।
6.48.101
कैकेयो धृष्टकेतुश्च अभिमन्युश्च वीर्यवान् ।
एतानापततः सर्वान्द्रोणशल्यकृपैः सह ॥ ६.४८.१०१ ॥
କୈକେୟ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଅଭିମନ୍ୟୁ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଦ୍ରୋଣ, ଶଲ୍ୟ ଓ କୃପଙ୍କ ସହ।
6.48.102
अवारयदमेयात्मा वारिवेगानिवाचलः ।
स निरुद्धेषु सर्वेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ६.४८.१०२ ॥
ଅମେୟାତ୍ମା (ଭୀଷ୍ମ) ପର୍ବତ ଯେପରି ଜଳର ବେଗକୁ ରୋକେ, ସେପରି ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ। ପାଣ୍ଡବ ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ଧ ହେବାବେଳେ—
6.48.103
श्वेतः खङ्गमथाकृष्य भीष्मस्य धनुराच्छिनात् ।
तदपास्य धनुश्छिन्नं त्वरमाणः पितामहः ॥ ६.४८.१०३ ॥
ଶ୍ୱେତ ଖଡ୍ଗ ଟାଣି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲା। ତେଣୁ ପିତାମହ କଟା ଧନୁ ଫୋପାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର
6.48.104
देवदूतवचः श्रुत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
ततः प्रचरमाणस्तु पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०४ ॥
ଦେବଦୂତଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତାକୁ ବଧ କରିବାରେ ମନ ଦେଲେ। ତା'ପରେ ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଦେବବ୍ରତ
6.48.105
अन्यत्कार्मुकमादाय त्वरमाणो महारथः ।
क्षणेन सज्यमकरोच्छक्रचापसमप्रभम् ॥ ६.४८.१०५ ॥
ଆଉ ଏକ ଧନୁ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ସେହି ମହାରଥୀ କ୍ଷଣକରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ଧନୁରେ ଗୁଣ ଲଗାଇଲେ।
6.48.106
पिता ते भरतश्रेष्ठ श्वेतं दृष्ट्वा महारथैः ।
वृतं तं मनुजव्याघ्रैर्भीमसेनपुरोगमैःक ॥ ६.४८.१०६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆସୁଥିବା ନରବ୍ୟାଘ୍ର ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଦେଖିଲେ।
6.48.107
अभ्यवर्तत गाङ्गेयः श्वेतं सेनापतिं द्रुतम् ।
आपतन्तं ततो भीष्मो भीमसेनं प्रतापवान् ॥ ६.४८.१०७ ॥
ଗାଙ୍ଗେୟ ସେନାପତି ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଗେଇଲେ। ତା'ପରେ ପ୍ରତାପୀ ଭୀଷ୍ମ ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିବା ସମୟରେ
6.48.108
आजघ्ने विशिखैः षष्ट्या सेनान्यं स महारथः ।
अभिमन्युं च समरे पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०८ ॥
ସେହି ମହାରଥୀ ଷାଠିଏ ବାଣରେ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଦେବବ୍ରତ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଉପରେ ମଧ୍ୟ
6.48.109
आजघ्ने भरतश्रेष्ठस्त्रिभिः सन्नतपर्वभिः ।
सात्यकिं च शतेनाजौ भरतानां पितामहः ॥ ६.४८.१०९ ॥
ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନି ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଶହେ (ବାଣରେ) — ଭରତମାନଙ୍କ ପିତାମହ।
6.48.110
धृष्टद्युम्नं च विंशत्या कैकेयं चापि पञ्चभिः ।
तांश्च सर्वान्महेष्वासान्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.११० ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ କୋଡ଼ିଏ (ବାଣରେ) ଏବଂ କୈକେୟଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ (ବାଣରେ); ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ (ଆଘାତ କଲେ)।
6.48.111
वारयित्वा शरैर्घोरैः श्वेतमेवाभिदुद्रुवे ।
ततः शरं मृत्युसमं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ६.४८.१११ ॥
ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; ତା'ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ, ଭାର ସାଧନ କରୁଥିବା ଉତ୍ତମ ବାଣ (ନେଲେ)।
6.48.112
विकृष्य बलवान्भीष्मः समाधत्त दुरासदम् ।
ब्रह्मास्त्रेण सुसंयुक्तं तं शरं लोमवाहिनम् ॥ ६.४८.११२ ॥
ବଳବାନ ଭୀଷ୍ମ ଧନୁ ଟାଣି ସେହି ଦୁରାସଦ ବାଣ ଯୋଡ଼ିଲେ — ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ଭଲ ଭାବେ ଯୁକ୍ତ, ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ସେହି ବାଣ।
6.48.113
ददृशुर्देवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
स तस्य कवचं भित्वा हृदयं चामितौजसः ॥ ६.४८.११३ ॥
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସମାନେ (ଏହା) ଦେଖିଲେ। ସେହି ବାଣ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ କବଚ ଭେଦ କରି ହୃଦୟ (ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା)।
6.48.114
जगाम धरणीं बाणो महाशनिरिव ज्वलन् ।
अस्तं गच्छन्यथाऽऽदित्यः प्रभाप्रादाय सत्वरः ॥ ६.४८.११४ ॥
ସେହି ବାଣ ମହାବଜ୍ର ପରି ଜଳି ଜଳି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା — ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯିବା ବେଳେ ଶୀଘ୍ର ଆଲୋକ ନେଇ ଯିବା ପରି।
6.48.115
एवं जीवितमादाय श्वेतदेहाञ्जगाम ह ।
तं भीष्मेण नरव्याघ्रं तथा विनिहतं युधि ॥ ६.४८.११५ ॥
ଏହିପରି ପ୍ରାଣ ନେଇ ଶ୍ବେତଦେହୀ ଚାଲିଗଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ନିହତ ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ (ଦେଖାଗଲା)।
6.48.116
प्रपतन्तमपश्याम गिरेः शृङ्गमिव च्युतम् ।
अशोचन्पाण्डवास्तत्र क्षत्रियाश्च महारथाः ॥ ६.४८.११६ ॥
ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ପଡ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ। ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ମହାରଥୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଶୋକ କଲେ।
6.48.117
प्रहृष्टाश्च सुतास्तुभ्यं कुरवश्चापि सर्वशः ।
ततो दुःशासनो राजञ्श्वेतं दृष्ट्वा निपातितम् ॥ ६.४८.११७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ସମସ୍ତ କୌରବେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଦୁଃଶାସନ ଶ୍ବେତଙ୍କୁ ପତିତ ଦେଖିଲେ।
6.48.118
वादित्रनिनदैर्घोरैर्नृत्यति स्म समंततः ।
तस्मिन्हते महेष्वासे भीष्मेणाहवशोभिना ॥ ६.४८.११८ ॥
ଭୟଙ୍କର ବାଦ୍ୟନିନାଦ ସହିତ ସେ ଚାରିଆଡ଼େ ନାଚିଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାପାଉଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ମହେଷ୍ୱାସ ନିହତ ହେଲେ।
6.48.119
प्रावेपन्त महेष्वासाः शिखण्डिप्रमुखा रथाः ।
ततो धनंजयो राजन्वार्ष्णेयश्चापि सर्वशः ॥ ६.४८.११९ ॥
ଶିଖଣ୍ଡୀ ପ୍ରମୁଖ ମହେଷ୍ୱାସ ରଥୀମାନେ କମ୍ପିଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ମଧ୍ୟ ସର୍ବତ୍ର (କମ୍ପିଲେ)।
6.48.120
अवहारं शनैश्चक्रुर्निहते वाहिनीपतौ ।
ततोऽवहारः सैन्यानां तव तेषां च भारत ॥ ६.४८.१२० ॥
ସେନାପତି ନିହତ ହେବାପରେ ସେମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଛକୁ ହଟିଲେ। ତା'ପରେ ହେ ଭାରତ, ଆପଣଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନେ ପଛକୁ ହଟିଲେ।
6.48.121
तावकानां परेषां च नर्दतां च मुहुर्मुहुः ।
पार्था विमनसो भूत्वा न्यवर्तन्त महारथाः ।
चिन्तयन्तो वधं घोरं द्वैरथेन परंतपाः ॥ ६.४८.१२१ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଏବଂ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ସୈନ୍ୟମାନେ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବାବେଳେ, ପାର୍ଥ ଓ ମହାରଥୀମାନେ ମନ ମଳିନ କରି ଫେରିଗଲେ; ଦ୍ୱୈରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘଟିବାକୁ ଥିବା ଭୟଙ୍କର ବଧ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ହେ ଶତ୍ରୁତାପକମାନେ।