มหาภารตะ · อัธยายะ 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
एवं श्वेते महेष्वासे प्राप्ते शल्यरथं प्रति ।
कुरवः पाण्डवेयाश्च किमकुर्वत सञ्जय ॥ ६.४८.१ ॥
สัญชัย เมื่อศเวตผู้ธนูยิ่งใหญ่มาสู้รบกับรถของศัลยะเช่นนี้แล้ว พวกกุรุและบุตรของปาณฑุทำอะไรกัน
6.48.2
भीष्मः शान्तनवः किं वा तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ।
राजञ्शतसहस्राणि ततः क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ६.४८.२ ॥
หรือภีษมะบุตรศานตนุทำอะไร จงบอกข้าผู้ถามอยู่นี้ ข้าแต่พระราชา แล้วนักรบชั้นยอดของกษัตริย์นับแสนๆ ทำอะไรกัน
6.48.3
श्वेतं सेनापतिं शूरं पुरस्कृत्य महारथाः ।
राज्ञो बलं दर्शयन्तस्तव पुत्रस्य भारत ॥ ६.४८.३ ॥
ข้าแต่ภรตะ มหารถทั้งหลายตั้งศเวตผู้กล้าหาญเป็นแม่ทัพเบื้องหน้า แสดงกำลังพลของพระราชา ซึ่งก็คือบุตรของท่าน
6.48.4
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य त्रातुमैच्छन्महारथाः ।
अभ्यवर्तन्त भीष्मस्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.४८.४ ॥
มหารถทั้งหลายตั้งศิขัณฑินไว้เบื้องหน้า ปรารถนาจะคุ้มครองภีษมะ แล้วพุ่งเข้าสู่รถของภีษมะที่ประดับด้วยทองคำ
6.48.5
जिघांसन्तं युधांश्रेष्ठं तदासीत्तुमुलं महत् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि महावैशसमच्युत ॥ ६.४८.५ ॥
ข้าแต่อจยุต การรบนั้นได้เกิดขึ้นเป็นความอลหม่านอันใหญ่หลวง ฝ่ายหนึ่งปรารถนาจะฆ่านักรบชั้นเลิศ ข้าจะเล่าถึงการสังหารครั้งยิ่งใหญ่นั้นแก่ท่านโดยละเอียด
6.48.6
तावकानां परेषां च यथा युद्धमवर्तत ।
तत्राकरोद्रथोपस्थाञ्शून्याञ्शान्तनवो बहून् ॥ ६.४८.६ ॥
ขณะที่การรบดำเนินไประหว่างพลของท่านกับฝ่ายศัตรู ที่นั่นบุตรของศานตนุได้ทำให้ที่นั่งของคนขับรถศึกว่างเปล่าลงหลายคัน
6.48.7
तत्राद्भुतं महच्चक्रे शरैरार्च्छद्रथोत्तमान् ।
समावृणोच्छरैरर्कमर्कतुल्यप्रतापवान् ॥ ६.४८.७ ॥
ที่นั่นเขาทำการอันน่าอัศจรรย์และยิ่งใหญ่ ด้วยลูกศรเขาโจมตีรถชั้นเลิศ และด้วยความยิ่งใหญ่เท่าพระอาทิตย์ เขาปกคลุมแม้พระอาทิตย์ด้วยลูกศรของตน
6.48.8
नुदन्समन्तात्समरे रविरुद्यन्यथा तमः ।
तेनाजौ प्रेषिता राजञ्शराः शतसहस्रशः ॥ ६.४८.८ ॥
เปรียบเหมือนดวงอาทิตย์ที่ขึ้นขับไล่ความมืดไปทุกทิศ เขาก็เช่นนั้น ข้าแต่พระราชา ผลักดันข้าศึกถอยไปทุกด้านในสนามรบ และส่งลูกศรออกไปนับแสนๆ ดอก
6.48.9
क्षत्रियान्तकराः सङ्ख्ये महावेगा महाबलाः ।
शिरांसि पातयामासुर्वीराणां शतशो रणे ॥ ६.४८.९ ॥
ในการสู้รบ เขานำความตายมาสู่วรรณะกษัตริย์ มีพลังรวดเร็วและแข็งแกร่งยิ่ง ทำให้หัวของวีรบุรุษนับร้อยร่วงลงในการต่อสู้
6.48.10
गजान्कण्टकसन्नाहान्वज्रेणेव शिलोच्चयान् ।
रथा रथेषु संसक्ता व्यदृश्यन्त विशांपते ॥ ६.४८.१० ॥
ช้างที่หุ้มเกราะด้วยหนาม ปรากฏราวกับกองหินที่ถูกสายฟ้าฟาด ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ รถศึกทั้งหลายก็ปรากฏให้เห็นพัวพันกับรถศึกอื่น
6.48.11
एके रथं पर्यवहंस्तुरगाः सतुरंगमम् ।
युवानं निहतं वीरं लम्बमानं सकार्मुकम् ॥ ६.४८.११ ॥
บางตัวม้าลากรถพร้อมทั้งม้าไปเสีย วีรบุรุษหนุ่มผู้ถูกฆ่าแล้วห้อยต่องแต่ง พร้อมทั้งธนูของเขา
6.48.12
उदीर्णाश्च हया राजन्वहनक्तस्तत्रतत्र ह ।
बद्धस्वङ्गनिषङ्गाश्च विध्वस्तशिरसो हताः ॥ ६.४८.१२ ॥
และม้าที่บ้าคลั่ง ข้าแต่พระราชา ได้ลากรถศึกพุ่งไปมาในที่ต่างๆ ส่วนแขนขาและปลอกลูกศรของม้าถูกผูกไว้ และตัวที่ถูกฆ่าก็นอนตายโดยหัวแหลกเหลว
6.48.13
शतशः पतिता भूमौ वीरशय्यासु शेरते ।
परस्पेरण धावन्तः पतिताः पुनरुत्थिताः ॥ ६.४८.१३ ॥
นับร้อยที่ล้มลงกับพื้น นอนอยู่บนเตียงของวีรบุรุษ วิ่งชนกันเองจนล้มลง แล้วลุกขึ้นอีกครั้ง
6.48.14
उत्थाय च प्रधावन्तो द्वन्द्वयुद्धमवाप्नुवन् ।
पीडिताः पुनरन्योन्यं लुठन्तो रणमूर्धनि ॥ ६.४८.१४ ॥
ลุกขึ้นและพุ่งไปข้างหน้า แล้วเข้าสู้กันตัวต่อตัว ถูกบีบคั้นแล้วกลิ้งทับกันอีกครั้ง นอนอยู่บนหัวแถวของสนามรบ
6.48.15
सचापाः सनिषङ्गाश्च जातरूपपरिष्कृताः ।
विस्रब्धहतवीराश्च शतशः परिपीडिताः ॥ ६.४८.१५ ॥
พร้อมทั้งคันธนูและปลอกลูกศร ประดับด้วยทองคำ วีรบุรุษที่ถูกฆ่าขณะไม่ทันระวังตัว นับร้อยที่ถูกบีบคั้นอย่างหนัก
6.48.16
तेनतेनाभ्यधावन्त विसृजन्तश्च भारत ।
मत्तो गजः पर्यवर्तद्धयांश्च हतसादिनः ॥ ६.४८.१६ ॥
วิ่งไปทางนั้นทางนี้ ขว้างอาวุธออกไป ข้าแต่ภรตะ ช้างที่บ้าคลั่งหันกลับ และม้าที่ผู้ขี่ถูกฆ่าแล้วก็หันกลับเช่นกัน
6.48.17
सरथा रथिनश्चापि विमृद्गन्तः समन्ततः ।
स्यान्दनादपतत्कश्चिन्निहतोऽन्येन सायकैः ॥ ६.४८.१७ ॥
รถศึกและนักรบบนรถพากันเหยียบย่ำไปรอบด้าน มีผู้หนึ่งตกจากรถ ถูกลูกศรของอีกคนหนึ่งฆ่า
6.48.18
हतसारथिरप्युच्चैः पपात काष्ठवद्रथः ।
युध्यमानस्य संग्रामे व्यूढे रजसि चोत्थिते ॥ ६.४८.१८ ॥
แม้คนขับรถถูกฆ่าแล้ว รถก็ล้มลงดังโครมเหมือนท่อนไม้ ขณะที่นักรบบนรถกำลังต่อสู้อยู่ในสงคราม ท่ามกลางฝุ่นที่ฟุ้งขึ้นในกระบวนทัพที่จัดไว้
6.48.19
धनुःकूजितविज्ञानं तत्रासीत्प्रतियुद्ध्यतः ।
गात्रस्पर्शेन योधानां व्यज्ञास्त परिपन्थिनम् ॥ ६.४८.१९ ॥
ที่นั่น จากเสียงสายธนูดังกึกก้อง ผู้ที่กำลังสู้รบกันก็รู้จักกันได้ และนักรบที่ต่อสู้กันรู้จักศัตรูของตนด้วยการสัมผัสร่างกาย
6.48.20
युद्ध्यमानं शरै राजन्सिञ्जिनीध्वजिनीरवात् ।
अन्योन्यं वीरसंशब्दो नाश्रूयत भटैः कृतः ॥ ६.४८.२० ॥
ข้าแต่พระราชา ขณะที่พวกเขาสู้กันด้วยลูกศร เสียงตะโกนของวีรบุรุษที่นักรบกล่าวต่อกันไม่อาจได้ยินเลย เพราะเสียงสายธนูและเสียงธงที่ดังกลบ
6.48.21
शब्दायमाने संग्रामे पटहे कर्णदारिणि ।
युध्यमानस्य संग्रामे कुर्वतः पौरुषं स्वकम् ॥ ६.४८.२१ ॥
ในสนามรบที่กลองดังกึกก้องจนแสบแก้วหู นักรบที่ต่อสู้อยู่ในสงครามนั้นต่างแสดงความกล้าหาญของตนออกมา
6.48.22
नाश्रौषं नामगोत्राणि कीर्तनं च परस्परम् ।
भीष्मचापच्युतैर्बाणैरार्तानां युध्यतां मृधे ॥ ६.४८.२२ ॥
ข้าพเจ้าไม่ได้ยินชื่อและวงศ์ตระกูลของผู้ที่ต่อสู้ในสมรภูมิ ทั้งไม่ได้ยินการเอ่ยนามกันและกัน ซึ่งผู้ได้รับบาดเจ็บจากลูกศรที่ยิงจากคันธนูของภีษมะ
6.48.23
परस्परेषां वीराणां मनांसि समकम्पयन् ।
तस्मिन्नत्याकुले युद्धे दारुणे रोमहर्षणे ॥ ६.४८.२३ ॥
ในการรบอันสับสนยิ่ง น่าสะพรึงกลัว และชูชันขนลุก จิตใจของวีรบุรุษทั้งหลายต่างสั่นสะท้านกันและกัน
6.48.24
पिता पुत्रं च समरे नाभिजानाति कश्चन ।
चक्रे भग्ने युगे च्छिन्ने एकधुर्ये हये हतः ॥ ६.४८.२४ ॥
ในสนามรบ ไม่มีบิดาคนใดจำบุตรของตนได้ เมื่อล้อรถแตก แอกขาด และม้าตัวเดียวที่ผูกอยู่กับแอกถูกฆ่าตาย
6.48.25
आक्षिप्तः स्यन्दनाद्वीरः समारथिरजिह्मगैः ।
एवं च समरे सर्वे वीराश्च विरथीकृताः ॥ ६.४८.२५ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นถูกลูกศรที่พุ่งตรงถีบออกจากรถศึกพร้อมกับสารถี และเช่นนี้ วีรบุรุษทั้งหลายในสนามรบต่างถูกทำให้ไร้รถศึกไปทั้งสิ้น
6.48.26
तेन तेन स्म दृश्यन्ते धावमानाः समंततः ।
गजो हतः शिरश्छिन्नं मर्म भिन्नं हयो हतः ॥ ६.४८.२६ ॥
ผู้คนถูกเห็นวิ่งพล่านไปทั่วทุกทิศ ช้างตายลง ศีรษะขาด อวัยวะสำคัญถูกแทง ม้าตาย
6.48.27
अहतः कोपि नैवासीद्भीष्मे नघ्नति शात्रवान् ।
श्वेतः कुरूणामकरोत्क्षयं तस्मिन्महाहवे ॥ ६.४८.२७ ॥
ขณะที่ภีษมะกำลังฟาดฟันศัตรู ไม่มีผู้ใดรอดพ้นจากบาดแผลได้เลย ในมหาสงครามครั้งนั้น ผู้ขาวนั้น (ภีษมะ) ได้ทำให้พวกกุรุพินาศ
6.48.28
राजपुत्रान्रथोदारानवधीच्छतसङ्घशः ।
चिच्छेद रथिनां बाणैः शिरांसि भरतर्षभ ॥ ६.४८.२८ ॥
ภีษมะสังหารเจ้าชายผู้สูงศักดิ์ที่เป็นนักรบรถศึกนับร้อยนับพัน ด้วยลูกศรตัดศีรษะของนักรบรถศึกทั้งหลาย ข้าแต่วัวแห่งภรตะ
6.48.29
साङ्गदा बाहवश्चैव धनूंषि च समंततः ।
रथेषां रथचक्राणि तूणीराणि युगानि च ॥ ६.४८.२९ ॥
แขนพร้อมกำไลต้นแขน และคันธนูทั้งหลายกระจัดกระจายไปทุกทิศ ทั้งเสารถ ล้อรถ ปลอกใส่ลูกศร และแอกรถ
6.48.30
छत्राणि च महार्हाणि पताकाश्च विशांपते ।
हयैघाश्च रथौघाश्च नरौघाश्चैव भारत ॥ ६.४८.३० ॥
ทั้งร่มเศวตฉัตรอันมีค่ายิ่งและธงทั้งหลาย ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ทั้งกองม้า กองรถ และกองทหารราบ ข้าแต่ภรตะ
6.48.31
वारणाः शतशश्चैव हताः श्वेतेन भारत ।
वयं श्वेतभयाद्भीता विहाय रथसत्तमम् ॥ ६.४८.३१ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ ช้างนับร้อยถูกผู้ขาวนั้นฆ่าตาย พวกข้าพเจ้าหวาดกลัวความกลัวต่อผู้ขาว จึงละทิ้งรถศึกที่ประเสริฐที่สุด
6.48.32
अपयातास्तथा पश्चाद्विभुं पश्याम धृष्णवः ।
शरपातमतिक्रम्य कुरवः कुरुनन्दन ॥ ६.४८.३२ ॥
ถอยร่นกลับมาจากข้างหลังเช่นนั้น พวกข้าพเจ้าผู้กล้าหาญได้เห็นผู้ยิ่งใหญ่นั้น ข้าแต่ความยินดีของพวกกุรุ พวกกุรุก้าวพ้นระยะลูกศรแล้วยืนห่างออกไป
6.48.33
भीष्मं शान्तनवं युद्धे स्थिताः पश्याम सर्वशः ।
अदीनो दीनसमये भीष्मोऽस्माकं महाहवे ॥ ६.४८.३३ ॥
เรายืนอยู่ในสนามรบ เห็นภีษมะบุตรของศานตนุจากทุกทิศ ในยามทุกข์ยาก ภีษมะผู้ไม่หวั่นไหวได้ยืนเป็นที่พึ่งของพวกเราในมหาสงคราม
6.48.34
एकस्तस्थौ नरव्याघ्रो गिरिर्मेरुरिवाचलः ।
आददान इव प्राणान्सविता शिशिरात्यये ॥ ६.४८.३४ ॥
เพียงลำพัง วีรบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ยืนนิ่งไม่หวั่นไหวดุจภูเขาเมรุ ดุจดวงอาทิตย์ที่ดูเหมือนจะดูดเอาลมปราณในตอนปลายฤดูหนาว
6.48.35
गभस्तिभिरिवादित्यस्तस्थौ शरमरीचिमान् ।
स मुमोच महेष्वासः शरसङ्घाननेकशः ॥ ६.४८.३५ ॥
ดุจดวงอาทิตย์ที่มีรัศมี เขายืนสง่าด้วยรัศมีแห่งลูกศร ผู้ทรงธนูยิ่งใหญ่นั้นได้ปล่อยลูกศรเป็นฝูงๆ นับไม่ถ้วนหลายวิธี
6.48.36
निघ्नन्नमित्रान्समरे वज्रपाणिरिवासुरान् ।
ते वध्यमाना भीष्मेण प्रजहुस्तं महाबलम् ॥ ६.४८.३६ ॥
ฟาดฟันศัตรูในสนามรบ ดุจพระผู้ถือสายฟ้าฟาดฟันอสูร ศัตรูเหล่านั้นถูกภีษมะฆ่า จึงหนีจากผู้มีกำลังมหาศาลนั้นไป
6.48.37
स्वयूथादिव ते यूथान्मुक्तं भूमिषु दारुणम् ।
तमेवमुपलक्ष्यैको हृष्टः पुष्टः परंतप ॥ ६.४८.३७ ॥
ดุจฝูงสัตว์ร้ายที่ถูกปล่อยออกจากฝูงของตนลงสู่พื้นดิน พวกเขาก็กระจัดกระจายไปเช่นนั้น เห็นเขาเป็นเช่นนั้น ผู้เดียวนั้นก็เปี่ยมด้วยความยินดีและมีกำลังเพิ่มขึ้น ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู
6.48.38
दुर्योधनप्रिये युक्तः पाण्डवान्परिशोचयन् ।
जीवितं दुस्त्यजं त्यक्त्वा भयं च सुमहाहवे ॥ ६.४८.३८ ॥
มุ่งมั่นในสิ่งที่เป็นที่รักของทุรโยธน์ ทั้งโศกเศร้าให้แก่เหล่าปาณฑพ ได้สละชีวิตอันยากจะละทิ้ง และความกลัวด้วย ในมหาสงครามนั้น
6.48.39
पातयामास सैन्यानि पाण्डवानां विशांपते ।
प्रहरन्तमनीकानि पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.३९ ॥
เขาทำให้กองทัพของเหล่าปาณฑพล้มลง ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ บิดาของท่าน เทวพรตผู้โจมตีกองทัพทั้งหลาย
6.48.40
दृष्ट्वा सेनापतिं भीष्मस्त्वरितः श्वेतमभ्ययात् ।
स भीष्मं शरजालेन महता समवाकिरत् ॥ ६.४८.४० ॥
เห็นแม่ทัพแล้ว ภีษมะรีบมุ่งไปยังศเวตะ ศเวตะนั้นได้ปกคลุมภีษมะด้วยข่ายลูกศรอันใหญ่หลวง
6.48.41
श्वेतं चापि तथा भीष्मः शरौघैः समवाकिरत् ।
तौ वृषाविव नर्दन्तौ मत्ताविव महाद्विपौ ॥ ६.४८.४१ ॥
ฝ่ายภีษมะก็ซัดศเวตด้วยฝูงลูกศรเช่นกัน ทั้งสองคำรามดุจวัวกระทิง ดุจช้างใหญ่ที่คลุ้มคลั่ง พุ่งเข้าปะทะกัน
6.48.42
व्याघ्राविव सुसंरब्धावन्योन्यमभिजघ्नतुः ।
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य ततस्तौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.४८.४२ ॥
ทั้งสองโกรธจัดดุจเสือสองตัว ต่างฟาดฟันกันและกัน แล้วทั้งสองผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์นั้น ก็ป้องกันอาวุธด้วยอาวุธ และสู้รบกันต่อไป
6.48.43
भीष्मः श्वेतश्च युयुधे परस्परवधैषिणौ ।
एकाह्ना निर्दहेद्भीष्मः पाम्डवानामनीकिनीम् ॥ ६.४८.४३ ॥
ภีษมะกับศเวตต่อสู้กัน ต่างปรารถนาจะให้อีกฝ่ายตาย ในวันเดียว ภีษมะคงจะเผากองทัพของปาณฑพจนสิ้น
6.48.44
शरैः परमसंक्रुद्धो यदि श्वेतो न पालयेत् ।
पितामहं ततो दृष्ट्वा श्वेतो विमुखीकृतम् ॥ ६.४८.४४ ॥
หากศเวตผู้โกรธจัดนั้นมิได้ใช้ลูกศรคุ้มครองปู่ของตน ครั้นเห็นปู่ถูกหันหลังให้ ศเวต...
6.48.45
प्रहर्षं पाण्डवा जग्मुः पुत्रस्ते विमनाभवत् ।
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः पार्थिवैः परिवारितः ॥ ६.४८.४५ ॥
ฝ่ายปาณฑพก็ปีติยินดี ส่วนบุตรของท่านเกิดความเศร้าหมอง จากนั้นทุรโยธน์ผู้โกรธจัด ถูกล้อมด้วยเหล่ากษัตริย์...
6.48.46
ससैन्यः पाण्डवानीकमभ्यद्रवत संयुगे ।
दुर्मुखः कृतवर्मा च कृपः शल्यो विशांपतिःक ॥ ६.४८.४६ ॥
ทุรโยธน์พร้อมกองทัพพุ่งเข้าสู้รบกับกองทัพปาณฑพ ทุรมุขะ กฤตวรมัน กฤปะ ศัลยะ และจอมกษัตริย์...
6.48.47
भीष्मं जुगुपुरासाद्य तव पुत्रेण नोदिताः ।
दृष्ट्वा तु पार्थिवैः सर्वैर्दुर्योधनपुरोगमैः ॥ ६.४८.४७ ॥
ถูกบุตรของท่านเร่งเร้า เหล่านั้นจึงมาถึงภีษมะและคุ้มกันท่าน ครั้นเห็นเช่นนั้น บรรดากษัตริย์ทั้งหมดที่มีทุรโยธน์นำหน้า...
6.48.48
पाण्डवानामनीकानि वध्यमानानि संयुगे ।
श्वेतो गाङ्गेयमुत्सृज्य तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.४८.४८ ॥
กองทัพของปาณฑพกำลังถูกสังหารในการรบ ศเวตละทิ้งคงคาเทวบุตร แล้วมุ่งไปยังกองทัพของบุตรท่าน...
6.48.49
नाशयामास वेगेन वायुर्वृक्षानिवौजसा ।
द्रावयित्वा चमूं राजन्वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.४९ ॥
ดุจลมพัดต้นไม้ล้มด้วยพละกำลัง ข้าแต่พระราชา บุตรของวิราฏะผู้หลงใหลด้วยความโกรธ ได้ทำลายและกระจัดกระจายกองทัพ
6.48.50
आपतत्सहसा भूयो यत्र भीष्मो व्यवस्थितः ।
तौ तत्रोपगतौ राजञ्शरदीप्तौ महाबलौ ॥ ६.४८.५० ॥
เขาพุ่งเข้าไปอีกอย่างฉับพลัน ณ ที่ที่ภีษมะยืนอยู่ ข้าแต่พระราชา วีรบุรุษทั้งสองผู้ทรงพลัง ลุกโชนด้วยลูกศร ได้มาถึงที่นั้น
6.48.51
अयुध्येतां महात्मानौ यथोभौ वृत्रवासवौ ।
अन्योन्यं तु महाराज परस्परवधैषिणौ ॥ ६.४८.५१ ॥
ทั้งสองผู้มีจิตใจสูงส่งต่อสู้กันดุจวฤตรกับวาสวะ ข้าแต่มหาราช ทั้งสองต่างปรารถนาให้อีกฝ่ายตาย
6.48.52
निगृह्य कार्मुकं श्वेतो भीष्मं विव्याध सप्तभिः ।
पराक्रमं ततस्तस्य पराक्रम्य पराक्रमी ॥ ६.४८.५२ ॥
ศเวตคว้าคันธนูแล้วยิงภีษมะด้วยลูกศรเจ็ดดอก จากนั้นผู้กล้าหาญนั้น ได้แสดงความกล้าหาญและต่อกรกับความกล้าหาญของภีษมะ
6.48.53
तरसा वारयामास मत्तो मत्तमिव द्विपम् ।
श्वेतः शान्तनवं भूयः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४८.५३ ॥
ดุจช้างคลั่งสกัดช้างคลั่งอีกเชือกหนึ่ง ศเวตสกัดบุตรของศานตนุอย่างรวดเร็ว แล้วยิงท่านอีกครั้งด้วยลูกศรปลายงอ
6.48.54
विव्याध प़ञ्चविंशत्या तदद्भुतमिवाभवत् ।
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.४८.५४ ॥
เขายิงด้วยลูกศรยี่สิบห้าดอก ซึ่งดูน่าอัศจรรย์ จากนั้นภีษมะบุตรศานตนุยิงตอบศเวตด้วยลูกศรสิบดอก
6.48.55
स विद्धस्तेन बलवान्नाकम्पत यथाऽचलः ।
वैराटिः समरे क्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम् ॥ ६.४८.५५ ॥
ถูกยิงเช่นนั้น ผู้ทรงพลังนั้นไม่สั่นไหวดุจภูเขา บุตรของวิราฏะผู้โกรธจัดในการรบ จึงดึงคันธนูจนสุด
6.48.56
आजघान ततो भीष्मं श्वेतः क्षत्रियनन्दनः ।
संप्रहस्य तत श्वेतः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ६.४८.५६ ॥
แล้วศเวตบุตรของกษัตริย์ก็ยิงภีษมะ จากนั้นศเวตหัวเราะ และเลียมุมปากของตนไปมา
6.48.57
घनुश्चिच्छेद भीष्मस्य नवभिर्दशधा शरैः ।
संधाय विशिखं चैव शरं लोमप्रवाहिनम् ॥ ६.४८.५७ ॥
เขาตัดคันธนูของภีษมะเป็นสิบท่อนด้วยลูกศรเก้าดอก แล้วขึ้นลูกศรและปล่อยลูกศรที่มีขนนกพุ่งไป
6.48.58
उन्ममाथ ततस्तालं ध्वजशीर्षं महात्मनः ।
केतुं निपतितं दृष्ट्वा भीष्मस्य तनयास्तव ॥ ६.४८.५८ ॥
จากนั้นเขาถอนต้นตาลซึ่งเป็นเครื่องหมายบนยอดธงของผู้มีจิตใจสูงส่ง ครั้นบุตรทั้งหลายของท่านเห็นธงของภีษมะล้มลง...
6.48.59
हतं भीष्मममन्यन्त श्वेतस्य वशमागतम् ।
पाण्डवाश्चापि संहृष्टा दध्मुः शङ्खान्मुदा युताः ॥ ६.४८.५९ ॥
เขาคิดว่าภีษมะถูกสังหารแล้ว และตกอยู่ในอำนาจของศเวต ฝ่ายปาณฑพก็เปี่ยมด้วยความยินดี เป่าสังข์ด้วยความปีติ
6.48.60
भीष्मस्य पतितं केतुं दृष्ट्वा तालं महात्मनः ।
ततो दुर्योधनः क्रोधात्स्वमनीकमनोदयत् ॥ ६.४८.६० ॥
ครั้นเห็นธงต้นตาลของผู้มีจิตใจสูงส่งซึ่งล้มลง ทุรโยธน์ด้วยความโกรธจึงเร่งกองทัพของตนให้เคลื่อนไปข้างหน้า
6.48.61
यत्ता भीष्मं परीप्सध्वं रक्षमाणाः समंततः ।
मा नः प्रपश्यमानानां श्वेतान्मृत्युमवाप्स्यति ॥ ६.४८.६१ ॥
จงระวังตัวและคุ้มกันภีษมะไว้โดยรอบ มิฉะนั้นศเวตจะนำความตายมาสู่ท่าน ขณะที่พวกเรากำลังมองดูอยู่
6.48.62
भीष्मः शान्तनवः शूरस्तथा सत्यं ब्रवीमि वः ।
राज्ञस्तु वचनं श्रत्वा त्वरमाणा महारथाः ॥ ६.४८.६२ ॥
ภีษมะบุตรของศานตนุผู้กล้าหาญ ข้าพเจ้ากล่าวความจริงแก่ท่าน เมื่อได้ฟังพระดำรัสของพระราชา มหารถีทั้งหลายก็รีบเร่งไป
6.48.63
बलेन चतुरङ्गेण गाङ्गेयप्रन्वपालयन् ।
बाह्लीकः कृतवर्मा च शलः शल्यश्च भारत ॥ ६.४८.६३ ॥
พร้อมด้วยกองทัพสี่เหล่า คุ้มกันคงคาเตยะ พาหลิกะ กฤตวรมัน ศละ และศัลยะ ดูกรภารตะ
6.48.64
जलसन्धो विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ।
त्वरमाणास्त्वराकाले परिवार्य समंततः ॥ ६.४८.६४ ॥
ชลสันธะ วิกรรณะ จิตรเสนะ และวิวิงศติ รีบเร่งในยามคับขันนั้น ล้อมเขาไว้โดยรอบ
6.48.65
शस्त्रवृष्टिं सुतुमुलां श्वेतस्योपर्यपातयन् ।
तान्क्रुद्धो निशितैर्बाणैस्त्वरमाणो महारथः ॥ ६.४८.६५ ॥
พวกเขาระดมอาวุธลงมาใส่ศเวตอย่างโกลาหลยิ่ง แต่มหารถีผู้โกรธและรีบเร่งได้สกัดพวกเขาทั้งหมดด้วยลูกศรคม
6.48.66
अवारयदमेयात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
स निवार्य तु तान्सर्वान्केसरी कुञ्जराविव ॥ ६.४८.६६ ॥
ผู้มีจิตใจหาที่สุดมิได้ได้ห้ามพวกเขาไว้ พลางแสดงความคล่องแคล่วของมือ เมื่อสกัดพวกเขาทั้งหมดได้แล้ว ท่านก็เหมือนราชสีห์ที่เผชิญหน้าช้างสองเชือก
6.48.67
महता शरवर्षेण भीष्मस्य धनुराच्छिनत् ।
ततोऽन्यद्धनुरादाय भीष्मः शान्तनवो युधि ॥ ६.४८.६७ ॥
ด้วยห่าลูกศรอันมหึมา เขาตัดคันธนูของภีษมะขาด จากนั้นภีษมะบุตรของศานตนุก็หยิบคันธนูอีกคันขึ้นมา แล้วรุกต่อไปในการรบ
6.48.68
श्वेतं विव्याध राजेन्द्र कङ्कपत्रैः शितैः शरैः ।
ततः सेनापतिः क्रुद्धो भीष्मं बहुभिरायसैः ॥ ६.४८.६८ ॥
ดูกรราชาแห่งกษัตริย์ เขาแทงศเวตด้วยลูกศรคมที่ประดับด้วยขนนกกังก์ ครั้งนั้นแม่ทัพผู้โกรธก็แทงภีษมะด้วยลูกศรเหล็กจำนวนมาก
6.48.69
विव्याध समरे राजन्सर्वलोकस्य पश्यतः ।
ततः प्रव्यथितो राजा भीष्मं दृष्ट्वा निवारितम् ॥ ६.४८.६९ ॥
ดูกรพระราชา ขณะที่คนทั้งโลกกำลังมองดู เขาแทงภีษมะในการรบ ครั้นพระราชาเห็นภีษมะถูกสกัดไว้ ก็เกิดความทุกข์ระทมอย่างยิ่ง
6.48.70
प्रवीरं सर्वलोकस्य श्वेतेन युधि वै तदा ।
निष्ठानकश्च सुमहांस्तव सैन्यस्य चाभवत् ॥ ६.४८.७० ॥
ศเวตแทงวีรบุรุษแห่งโลกทั้งปวง คือภีษมะ ในการรบครั้งนั้นจริงๆ และในกองทัพของท่านก็เกิดเสียงโกลาหลอย่างใหญ่หลวง
6.48.71
तं वीरं वारितं दृष्ट्वा श्वेतेन शरविक्षतम् ।
हतं श्वेतेन मन्यन्ते श्वेतस्य वशमागतम् ॥ ६.४८.७१ ॥
เมื่อเห็นวีรบุรุษผู้ถูกสกัดไว้และบาดเจ็บด้วยลูกศรของศเวต ผู้คนต่างคิดว่าท่านถูกศเวตสังหารแล้ว และตกอยู่ใต้อำนาจของศเวต
6.48.72
ततः क्रोधवशं प्राप्तः पिता देवव्रतस्तव ।
ध्वजमुन्मतितं दृष्ट्वा तां च सेनां निवारिताम् ॥ ६.४८.७२ ॥
ครั้นนั้น บิดาของท่าน เทวพรต ถูกความโกรธครอบงำ เห็นธงถูกทำลายและกองทัพนั้นถูกสกัดไว้
6.48.73
श्वेतं प्रति महाराज व्यसृजत्प्तायकान्बहून् ।
तानावार्य रणे श्वेतो भीष्मस्य रथिनां वरः ॥ ६.४८.७३ ॥
ดูกรมหาราชา ภีษมะได้ยิงลูกศรจำนวนมากไปต่อสู้ศเวต แต่ศเวตผู้เป็นเลิศในหมู่รถีได้สกัดไว้ในการรบ แล้วเผชิญหน้ากับภีษมะ
6.48.74
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पुनरेव पितुस्तव ।
उत्सृज्य कार्मुकं राजन्गाङ्गेयः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.७४ ॥
ศเวตตัดคันธนูของบิดาของท่านอีกครั้งด้วยลูกศรภัลละ ดูกรพระราชา คงคาเตยะผู้ถูกความโกรธครอบงำ จึงทิ้งคันธนูของตนลง
6.48.75
अन्यत्कार्मुकमादाय विपुलं बलवत्तरम् ।
तत्र संधाय विपुलान्भल्लान्सप्त शिलाशितान् ॥ ६.४८.७५ ॥
เขาหยิบคันธนูอีกคันที่ใหญ่และแข็งแรงยิ่งกว่า แล้วขึงลูกศรภัลละใหญ่เจ็ดดอกที่ลับบนหิน
6.48.76
चतुर्भिश्च जघानाश्वाञ्श्वेतस्य पृतनापतेः ।
ध्वजं द्वाभ्यां तु चिच्छेद सप्तमेन च सारथे ॥ ६.४८.७६ ॥
ด้วยสี่ดอกเขาสังหารม้าของศเวต แม่ทัพแห่งกองทัพ ด้วยสองดอกเขาตัดธงของศเวต และด้วยดอกที่เจ็ด ดูกรสารถี
6.48.77
शिरश्चिच्छेद भल्लेन संक्रुद्धोऽलघुविक्रमः ।
हताश्वसूतात्सु रथादवप्लुत्य महाबलः ॥ ६.४८.७७ ॥
ภีษมะผู้โกรธจัดและมีวิกรมมิใช่น้อย ตัดศีรษะของศเวตด้วยลูกศรภัลละ ผู้มีพลังมหาศาลนั้นเมื่อม้าและสารถีถูกสังหารแล้ว ก็กระโดดลงจากรถ
6.48.78
अमर्षवशमापन्नो व्याकुलः समपद्यत ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पितामहः ॥ ६.४८.७८ ॥
ปู่ผู้เป็นปรมาจารย์ถูกความไม่พอใจครอบงำ จึงเกิดความกระวนกระวาย เมื่อเห็นศเวตผู้เป็นเลิศในหมู่รถีต้องไร้รถ
6.48.79
ताडयामास निशितैः शरसङ्घैः समंततः ।
स ताड्यमानः समरे भीष्मचापच्युतैः शरैः ॥ ६.४८.७९ ॥
เขาโจมตีจากทุกด้านด้วยกลุ่มลูกศรคม และศเวตผู้ถูกโจมตีในการรบด้วยลูกศรที่ยิงออกจากคันธนูของภีษมะ
6.48.80
स्वरथे धनुरुत्सृज्य शक्तिं जग्राह काञ्चनीम् ।
ततः शक्तिं रणे श्वेतो जग्राहोग्रं महाभयाम् ॥ ६.४८.८० ॥
ศเวตวางคันธนูลงบนรถของตนเอง แล้วหยิบหอกทองคำขึ้นมา ครั้นนั้นในการรบ ศเวตก็คว้าหอกอันน่าสะพรึงกลัวและน่าหวาดหวั่นยิ่งนั้นไว้
6.48.81
कालदण्डोपमां घोरां मृत्योर्जिह्वामेव श्वसन् ।
अब्रवीच्च तदा श्वेतो भीष्मं शान्तनवं रणे ॥ ६.४८.८१ ॥
ศเวตหายใจดังเหมือนคทาแห่งกาลและเหมือนลิ้นแห่งความตาย น่ากลัวยิ่ง แล้วศเวตจึงกล่าวกับภีษมะ บุตรของศานตนุ ในสนามรบ
6.48.82
तिष्ठेदानीं सुसंरब्धः पश्य मां पुरुषो भव ।
एवमुक्त्वा महेष्वासो भीष्मं युधि पराक्रमी ॥ ६.४८.८२ ॥
"จงยืนอยู่ตรงนี้เถิด ด้วยความโกรธเต็มที่ จงดูข้าเถิด และจงเป็นชายชาตรีเถิด" ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ผู้กล้าหาญ ก็กล่าวกับภีษมะในการรบ
6.48.83
ततः शक्तिममेयात्मा चिक्षेप भुजगोपमाम् ।
पाण्डवार्थे पराक्रान्तस्तवानर्थं चिकीर्षुकः ॥ ६.४८.८३ ॥
ลำดับนั้น ผู้มีตนหาประมาณมิได้ ได้ขว้างหอกดุจงู ด้วยความกล้าหาญเพื่อประโยชน์แก่ปาณฑพ โดยปรารถนาจะให้เกิดความฉิบหายแก่ท่าน
6.48.84
हाहाकारो महानासीत्पुत्राणां ते विशांपते ।
दृष्ट्वा शक्तिं महाघोरां मृत्योर्दण्डसमप्रभाम् ॥ ६.४८.८४ ॥
ข้าแต่จอมนรา เสียงโอดครวญดังลั่นขึ้นในหมู่บุตรของท่าน เมื่อเห็นหอกอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งนั้น ซึ่งมีรัศมีดุจคทาแห่งความตาย
6.48.85
श्वेतस्य करनिर्मुक्तां निर्मुक्तोरगसन्निभाम् ।
अपतत्सहसा राजन्महोल्केव नभस्तलात् ॥ ६.४८.८५ ॥
ข้าแต่พระราชา หอกนั้นหลุดจากมือของศเวต ดุจงูที่ถูกปล่อยไป ได้ตกลงมาอย่างฉับพลันจากท้องฟ้า ดุจอุกกาบาตใหญ่
6.48.86
ज्वलन्तीमन्तरिक्षे तां ज्वालाभिरिव संवृताम् ।
असंभ्रान्तस्तदा राजन्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.८६ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อเห็นหอกนั้นลุกโพลงอยู่กลางอากาศ ดุจถูกล้อมด้วยเปลวไฟ บิดาของท่านคือเทวัพรตก็มิได้หวั่นไหวเลย
6.48.87
अष्टभिर्नवभिर्भीष्मः शक्तिं चिच्छेद पत्रिभिः ।
उत्कृष्टहेमविकृतां निकृतां निशितैः शरैः ॥ ६.४८.८७ ॥
ภีษมะได้ตัดหอกนั้น ซึ่งประดับด้วยทองคำอย่างประณีต ด้วยลูกศรแปดดอกและเก้าดอก ซึ่งเป็นลูกศรคม ตัดหอกนั้นให้ขาดกระจุย
6.48.88
उच्चुक्रुशुस्ततः सर्वे तावका भरतर्षभ ।
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.८८ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรต ครั้นเห็นหอกถูกทำลายแล้ว ทหารทั้งปวงของท่านก็ส่งเสียงโห่ร้องขึ้นดังลั่น ส่วนบุตรของวิราฏ ซึ่งถูกความโกรธครอบงำ
6.48.89
कालोपहतचेतास्तु कर्तवक्यं नाभ्यजानत ।
क्रोधसंमूर्च्छितो राजन्वैराटिः प्रहसन्निव ॥ ६.४८.८९ ॥
จิตของเขาถูกกาลชะตาทำให้มืดมัว จึงไม่รู้ว่าควรทำสิ่งใด ข้าแต่พระราชา บุตรของวิราฏ ถูกความโกรธครอบงำ ดุจหัวเราะอยู่
6.48.90
गदां जग्राह संहृष्टो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
क्रोधेन रक्तनयनो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.४८.९० ॥
ด้วยความปีติยินดี เขาคว้าคทาไว้เพื่อให้ภีษมะถึงความตาย ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ เหมือนยมที่ถือกระบองอยู่ในมือ
6.48.91
भीष्मं समिदुद्राव जलौघ इव पर्वतम् ।
तस्य वेगमसंवार्यं मत्वा भीष्मः प्रतापवान् ॥ ६.४८.९१ ॥
เขาพุ่งเข้าใส่ภีษมะ ดุจกระแสน้ำนับพันพัดเข้าใส่ภูเขา เมื่อภีษมะผู้ทรงอานุภาพรู้ว่าความเร็วของเขาไม่อาจต้านได้
6.48.92
प्रहारविप्रमोक्षार्थं सहसा धरणींगतः ।
श्वेतः क्रोधसमाविष्टो भ्रामयित्वा तु तां गदाम् ॥ ६.४८.९२ ॥
เพื่อหลบการโจมตี ภีษมะจึงลงสู่พื้นดินอย่างฉับพลัน ส่วนศเวต ถูกความโกรธครอบงำ ได้หมุนคทานั้นแล้ว
6.48.93
रथे भीष्मस्य चिक्षेप यथा देवो धनेश्वरः ।
तया भीष्मनिपातिन्या स रथो भस्मसात्कृतः ॥ ६.४८.९३ ॥
ขว้างใส่รถศึกของภีษมะ ดุจท้าวธเนศวรขว้างอาวุธ ด้วยคทานั้นซึ่งสามารถโค่นภีษมะได้ รถศึกนั้นก็ถูกเผาเป็นเถ้าถ่าน
6.48.94
सध्वजः सह सूतेन साश्वः सयुगबन्धुरः ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं भीष्मं दृष्ट्वा रथोत्तमकाः ॥ ६.४८.९४ ॥
รถศึกนั้นพร้อมทั้งธง พร้อมทั้งสารถี พร้อมทั้งม้า พร้อมทั้งแอกและเครื่องผูก ถูกทำลายสิ้น เมื่อเหล่ารถศึกชั้นเลิศเห็นภีษมะผู้เป็นยอดนักรบรถศึกไร้รถ
6.48.95
अभ्यधावन्त सहिताः शल्यप्रभृतयो रथाः ।
ततोऽन्यं रथमास्थाय धनुर्विस्फार्य दुर्मनाः ॥ ६.४८.९५ ॥
ทั้งศัลยะและนักรบรถศึกคนอื่น ๆ ก็พากันรุดเข้าไปพร้อมกัน ลำดับนั้น ภีษมะซึ่งมีใจไม่ยินดี ก็ขึ้นรถอีกคันหนึ่ง ดึงคันธนูให้ตึง และ
6.48.96
शनकैरभ्यायाच्छ्वेतं गाङ्गेयः प्रहसन्निव ।
एतस्मिन्नन्तरे भीष्मः शुश्राव विपुलां गिरम् ॥ ६.४८.९६ ॥
บุตรแห่งคงคา ค่อย ๆ เข้าไปหาศเวต ดุจยิ้มอยู่ ในระหว่างนั้น ภีษมะได้ยินเสียงอันดังกึกก้อง
6.48.97
आकाशादीरितां दिव्यामात्मनो हितसंभवाम् ।
भीष्मभीष्म महाबाहो शीघ्रं यत्नं कुरुष्व वै ॥ ६.४८.९७ ॥
เป็นเสียงทิพย์ที่ดังมาจากท้องฟ้า เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ตน: "ภีษมะ ภีษมะ ผู้มีพาหาอันยิ่งใหญ่ จงรีบพยายามเถิด"
6.48.98
एष ह्यस्य जये कालो निर्दिष्टो विश्वयोनिना ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं देवदूतेन भाषितम् ॥ ६.४८.९८ ॥
นี่คือเวลาที่พระผู้เป็นบ่อเกิดของจักรวาลกำหนดไว้เพื่อชัยชนะของเขา" ครั้นได้ฟังถ้อยคำนี้ที่ทูตแห่งเทวดากล่าว
6.48.99
संप्रहृष्टमना भूत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पदातिनम् ॥ ६.४८.९९ ॥
ภีษมะก็มีใจยินดียิ่ง จึงตั้งใจจะสังหารเขา ครั้นเห็นศเวต ผู้เป็นยอดนักรบรถศึก แต่ไร้รถและต้องเดินเท้า
6.48.100
सहितास्त्वभ्यवर्तन्त परीप्सन्तो महारथाः ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.४८.१०० ॥
เหล่ามหารถก็รุดเข้ามาพร้อมกัน ปรารถนาจะคุ้มครองภีษมะ ได้แก่ สาตยกิ ภีมเสน ธฤษฏทยุมน์ และบุตรแห่งปฤษตะ
6.48.101
कैकेयो धृष्टकेतुश्च अभिमन्युश्च वीर्यवान् ।
एतानापततः सर्वान्द्रोणशल्यकृपैः सह ॥ ६.४८.१०१ ॥
ไกเกยะ ธฤษฏเกตุ และอภิมันยุผู้มีกำลัง ต่างรุกเข้ามาทั้งหมด แต่ถูกโทรณะ ศัลยะ และกฤปะเข้าขวางไว้พร้อมกัน
6.48.102
अवारयदमेयात्मा वारिवेगानिवाचलः ।
स निरुद्धेषु सर्वेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ६.४८.१०२ ॥
ผู้มีจิตหาที่สุดมิได้นั้นได้ยับยั้งพวกเขาไว้ ดุจภูเขาที่ยับยั้งกระแสคลื่นของน้ำ เมื่อปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ทั้งหมดถูกขัดขวางไว้เช่นนั้น
6.48.103
श्वेतः खङ्गमथाकृष्य भीष्मस्य धनुराच्छिनात् ।
तदपास्य धनुश्छिन्नं त्वरमाणः पितामहः ॥ ६.४८.१०३ ॥
ศเวตชักดาบออกมาแล้วฟันคันธนูของภีษมะขาด จากนั้นปู่ผู้เป็นปิตามหะ ทิ้งคันธนูที่หักแล้วเสียและรีบเร่งไป
6.48.104
देवदूतवचः श्रुत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
ततः प्रचरमाणस्तु पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०४ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของทูตสวรรค์ท่านก็ตั้งใจจะสังหารเขา แล้วบิดาของท่าน เทวพรตะ
6.48.105
अन्यत्कार्मुकमादाय त्वरमाणो महारथः ।
क्षणेन सज्यमकरोच्छक्रचापसमप्रभम् ॥ ६.४८.१०५ ॥
ก็หยิบคันธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมา มหารถผู้นั้นรีบขึงสายธนูให้เสร็จในพริบตา ส่องประกายดุจคันธนูของพระอินทร์
6.48.106
पिता ते भरतश्रेष्ठ श्वेतं दृष्ट्वा महारथैः ।
वृतं तं मनुजव्याघ्रैर्भीमसेनपुरोगमैःक ॥ ६.४८.१०६ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ บิดาของท่านเห็นศเวตถูกล้อมไว้ด้วยมหารถทั้งหลาย ซึ่งเป็นเสือในหมู่มนุษย์ มีภีมเสนนำหน้า
6.48.107
अभ्यवर्तत गाङ्गेयः श्वेतं सेनापतिं द्रुतम् ।
आपतन्तं ततो भीष्मो भीमसेनं प्रतापवान् ॥ ६.४८.१०७ ॥
บุตรแห่งคงคาก็รุดไปหาศเวตผู้เป็นแม่ทัพอย่างรวดเร็ว ภีษมะผู้มีอานุภาพจึงพุ่งเข้าใส่ภีมเสนที่กำลังรุกเข้ามา
6.48.108
आजघ्ने विशिखैः षष्ट्या सेनान्यं स महारथः ।
अभिमन्युं च समरे पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०८ ॥
มหารถผู้นั้นยิงแม่ทัพด้วยลูกศรหกสิบดอก และในการรบ บิดาของท่านเทวพรตะก็ยิงอภิมันยุด้วยเช่นกัน
6.48.109
आजघ्ने भरतश्रेष्ठस्त्रिभिः सन्नतपर्वभिः ।
सात्यकिं च शतेनाजौ भरतानां पितामहः ॥ ६.४८.१०९ ॥
ปู่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะยิงสาตยกีด้วยลูกศรสามดอกที่มีข้อปลายโค้ง และในการรบยิงสาตยกีอีกร้อยดอก
6.48.110
धृष्टद्युम्नं च विंशत्या कैकेयं चापि पञ्चभिः ।
तांश्च सर्वान्महेष्वासान्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.११० ॥
ยิงธฤษฏทยุมนะด้วยยี่สิบดอก และยิงเจ้าชายไกเกยะด้วยห้าดอก บิดาของท่านเทวพรตะยิงนักธนูผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นทั้งหมด
6.48.111
वारयित्वा शरैर्घोरैः श्वेतमेवाभिदुद्रुवे ।
ततः शरं मृत्युसमं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ६.४८.१११ ॥
เมื่อขับไล่พวกเขาด้วยลูกศรอันน่าหวาดหวั่น ท่านก็พุ่งตรงเข้าหาศเวต จากนั้นท่านหยิบลูกศรอันเลิศ เสมอด้วยความตาย และสามารถบรรลุภารกิจได้
6.48.112
विकृष्य बलवान्भीष्मः समाधत्त दुरासदम् ।
ब्रह्मास्त्रेण सुसंयुक्तं तं शरं लोमवाहिनम् ॥ ६.४८.११२ ॥
ภีษมะผู้ทรงพลังดึงสายธนูเต็มที่แล้วประกอบลูกศรที่ยากจะต้านทานนั้น ซึ่งผนึกด้วยพรหมาสตร์และมีขนนกเป็นปีก
6.48.113
ददृशुर्देवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
स तस्य कवचं भित्वा हृदयं चामितौजसः ॥ ६.४८.११३ ॥
เทพ คนธรรพ์ ปิศาจ นาค และรากษสต่างเห็นเหตุการณ์นั้น ลูกศรทะลุเกราะของผู้มีพลังหาที่สุดมิได้ และเข้าถึงหัวใจของเขา
6.48.114
जगाम धरणीं बाणो महाशनिरिव ज्वलन् ।
अस्तं गच्छन्यथाऽऽदित्यः प्रभाप्रादाय सत्वरः ॥ ६.४८.११४ ॥
ลูกศรนั้นลุกโพลงดุจสายฟ้าใหญ่ พุ่งลงสู่พื้นแผ่นดิน เหมือนดวงอาทิตย์ที่ใกล้ตกดิน รีบรวบเอาแสงของตนไป
6.48.115
एवं जीवितमादाय श्वेतदेहाञ्जगाम ह ।
तं भीष्मेण नरव्याघ्रं तथा विनिहतं युधि ॥ ६.४८.११५ ॥
เช่นนั้น เมื่อพรากชีวิตไปแล้ว ผู้มีกายขาวนั้นก็จากไป เสือในหมู่มนุษย์ผู้ถูกภีษมะสังหารในการรบเช่นนั้น
6.48.116
प्रपतन्तमपश्याम गिरेः शृङ्गमिव च्युतम् ।
अशोचन्पाण्डवास्तत्र क्षत्रियाश्च महारथाः ॥ ६.४८.११६ ॥
เราเห็นเขาล้มลง ดุจยอดเขาที่ถูกโค่นลง ที่นั่น ปาณฑพและกษัตริย์มหารถทั้งหลายต่างโศกเศร้า
6.48.117
प्रहृष्टाश्च सुतास्तुभ्यं कुरवश्चापि सर्वशः ।
ततो दुःशासनो राजञ्श्वेतं दृष्ट्वा निपातितम् ॥ ६.४८.११७ ॥
บุตรทั้งหลายของท่านและชาวกุรุทั้งปวงต่างปีติยินดี ข้าแต่พระราชา ทุศศาสนะเห็นศเวตถูกโค่นล้ม
6.48.118
वादित्रनिनदैर्घोरैर्नृत्यति स्म समंततः ।
तस्मिन्हते महेष्वासे भीष्मेणाहवशोभिना ॥ ६.४८.११८ ॥
จึงร่ายรำไปรอบด้านท่ามกลางเสียงดนตรีอันน่าหวาดหวั่น เมื่อนักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นถูกภีษมะผู้รุ่งโรจน์ในการรบสังหาร
6.48.119
प्रावेपन्त महेष्वासाः शिखण्डिप्रमुखा रथाः ।
ततो धनंजयो राजन्वार्ष्णेयश्चापि सर्वशः ॥ ६.४८.११९ ॥
นักธนูผู้ยิ่งใหญ่และมหารถทั้งหลายที่มีศิขัณฑินนำหน้าต่างสั่นสะท้าน ข้าแต่พระราชา ต่อมา ธนัญชยะ และวารษเณยะ ก็สั่นสะท้านไปทุกทิศ
6.48.120
अवहारं शनैश्चक्रुर्निहते वाहिनीपतौ ।
ततोऽवहारः सैन्यानां तव तेषां च भारत ॥ ६.४८.१२० ॥
เมื่อแม่ทัพแห่งกองทัพถูกสังหาร พวกเขาค่อย ๆ เริ่มถอยทัพ ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ การถอยทัพของกองทัพของท่านและของพวกเขาจึงเกิดขึ้น
6.48.121
तावकानां परेषां च नर्दतां च मुहुर्मुहुः ।
पार्था विमनसो भूत्वा न्यवर्तन्त महारथाः ।
चिन्तयन्तो वधं घोरं द्वैरथेन परंतपाः ॥ ६.४८.१२१ ॥
ขณะที่ทหารของท่านและของฝ่ายศัตรูคำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่า บรรดาโอรสของปฤถา และมหารถีทั้งหลายก็หันกลับไปด้วยใจหม่นหมอง ครุ่นคิดถึงการสังหารอันน่าสยดสยองที่จะเกิดขึ้นในการต่อสู้เดี่ยว โอ้ ผู้เผาผลาญข้าศึกทั้งหลาย