ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
एवं श्वेते महेष्वासे प्राप्ते शल्यरथं प्रति ।
कुरवः पाण्डवेयाश्च किमकुर्वत सञ्जय ॥ ६.४८.१ ॥
ਸੰਜਯ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਸ਼ਵੇਤ ਸ਼ਲਯ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
6.48.2
भीष्मः शान्तनवः किं वा तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ।
राजञ्शतसहस्राणि ततः क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ६.४८.२ ॥
ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
6.48.3
श्वेतं सेनापतिं शूरं पुरस्कृत्य महारथाः ।
राज्ञो बलं दर्शयन्तस्तव पुत्रस्य भारत ॥ ६.४८.३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸੂਰਵੀਰ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ (ਅੱਗੇ ਵਧੇ)।
6.48.4
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य त्रातुमैच्छन्महारथाः ।
अभ्यवर्तन्त भीष्मस्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.४८.४ ॥
ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ (ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ) ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਉਹ ਵਧੇ।
6.48.5
जिघांसन्तं युधांश्रेष्ठं तदासीत्तुमुलं महत् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि महावैशसमच्युत ॥ ६.४८.५ ॥
ਹੇ ਅਚੁਤ, ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਮਹਾਂ-ਸੰਹਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
6.48.6
तावकानां परेषां च यथा युद्धमवर्तत ।
तत्राकरोद्रथोपस्थाञ्शून्याञ्शान्तनवो बहून् ॥ ६.४८.६ ॥
ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰਥੀ-ਸੀਟਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
6.48.7
तत्राद्भुतं महच्चक्रे शरैरार्च्छद्रथोत्तमान् ।
समावृणोच्छरैरर्कमर्कतुल्यप्रतापवान् ॥ ६.४८.७ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹੀ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
6.48.8
नुदन्समन्तात्समरे रविरुद्यन्यथा तमः ।
तेनाजौ प्रेषिता राजञ्शराः शतसहस्रशः ॥ ६.४८.८ ॥
ਉੱਗਦਾ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਬਾਣ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਏ।
6.48.9
क्षत्रियान्तकराः सङ्ख्ये महावेगा महाबलाः ।
शिरांसि पातयामासुर्वीराणां शतशो रणे ॥ ६.४८.९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਵੇਗ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ।
6.48.10
गजान्कण्टकसन्नाहान्वज्रेणेव शिलोच्चयान् ।
रथा रथेषु संसक्ता व्यदृश्यन्त विशांपते ॥ ६.४८.१० ॥
ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹਾਥੀ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਤੋੜੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿੱਸੇ; ਰੱਥ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਦਿੱਸੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
6.48.11
एके रथं पर्यवहंस्तुरगाः सतुरंगमम् ।
युवानं निहतं वीरं लम्बमानं सकार्मुकम् ॥ ६.४८.११ ॥
ਕੁਝ ਘੋੜੇ ਰੱਥ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਖਿੱਚ ਲੈ ਗਏ; ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜਵਾਨ ਵੀਰ ਧਨੁਸ਼ ਸਮੇਤ ਲਟਕਦਾ ਸੀ।
6.48.12
उदीर्णाश्च हया राजन्वहनक्तस्तत्रतत्र ह ।
बद्धस्वङ्गनिषङ्गाश्च विध्वस्तशिरसो हताः ॥ ६.४८.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨਮੱਤ ਘੋੜੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਰੱਥ ਢੋਂਦੇ ਦੌੜੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਸਿਰ ਚੂਰ ਹੋ ਕੇ ਕਈ ਮਾਰੇ ਗਏ।
6.48.13
शतशः पतिता भूमौ वीरशय्यासु शेरते ।
परस्पेरण धावन्तः पतिताः पुनरुत्थिताः ॥ ६.४८.१३ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਨ। ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਡਿੱਗੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਠੇ।
6.48.14
उत्थाय च प्रधावन्तो द्वन्द्वयुद्धमवाप्नुवन् ।
पीडिताः पुनरन्योन्यं लुठन्तो रणमूर्धनि ॥ ६.४८.१४ ॥
ਉੱਠ ਕੇ ਦੌੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਲੋਟਦੇ ਹੋਏ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ।
6.48.15
सचापाः सनिषङ्गाश्च जातरूपपरिष्कृताः ।
विस्रब्धहतवीराश्च शतशः परिपीडिताः ॥ ६.४८.१५ ॥
ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੀਰ; ਸੈਂਕੜੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ।
6.48.16
तेनतेनाभ्यधावन्त विसृजन्तश्च भारत ।
मत्तो गजः पर्यवर्तद्धयांश्च हतसादिनः ॥ ६.४८.१६ ॥
ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਉਹ ਦੌੜੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੁੱਟਦੇ ਹੋਏ। ਮਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਥੀ ਮੁੜਿਆ; ਸਵਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਘੋੜੇ ਵੀ ਮੁੜੇ।
6.48.17
सरथा रथिनश्चापि विमृद्गन्तः समन्ततः ।
स्यान्दनादपतत्कश्चिन्निहतोऽन्येन सायकैः ॥ ६.४८.१७ ॥
ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਰਥੀ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਿੱਧਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ। ਕੋਈ ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਦੂਜੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
6.48.18
हतसारथिरप्युच्चैः पपात काष्ठवद्रथः ।
युध्यमानस्य संग्रामे व्यूढे रजसि चोत्थिते ॥ ६.४८.१८ ॥
ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਰਥ ਉੱਚੀ ਲੱਕੜੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਦਾ, ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਉੱਠਣ ਤੇ।
6.48.19
धनुःकूजितविज्ञानं तत्रासीत्प्रतियुद्ध्यतः ।
गात्रस्पर्शेन योधानां व्यज्ञास्त परिपन्थिनम् ॥ ६.४८.१९ ॥
ਉੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਸੀ; ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਯੋਧੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਸਨ।
6.48.20
युद्ध्यमानं शरै राजन्सिञ्जिनीध्वजिनीरवात् ।
अन्योन्यं वीरसंशब्दो नाश्रूयत भटैः कृतः ॥ ६.४८.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਂਤ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕਾਰਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਵੀਰ ਗਰਜਨਾ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
6.48.21
शब्दायमाने संग्रामे पटहे कर्णदारिणि ।
युध्यमानस्य संग्रामे कुर्वतः पौरुषं स्वकम् ॥ ६.४८.२१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਪਾੜਨ ਵਾਲੇ ਨਗਾੜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ; ਲੜਦੇ ਵੀਰ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ।
6.48.22
नाश्रौषं नामगोत्राणि कीर्तनं च परस्परम् ।
भीष्मचापच्युतैर्बाणैरार्तानां युध्यतां मृधे ॥ ६.४८.२२ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਲੜਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਗੋਤ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਐਲਾਨ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ।
6.48.23
परस्परेषां वीराणां मनांसि समकम्पयन् ।
तस्मिन्नत्याकुले युद्धे दारुणे रोमहर्षणे ॥ ६.४८.२३ ॥
ਉਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਆਕੁਲ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਕੱਠੇ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
6.48.24
पिता पुत्रं च समरे नाभिजानाति कश्चन ।
चक्रे भग्ने युगे च्छिन्ने एकधुर्ये हये हतः ॥ ६.४८.२४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ ਸੀ। ਪਹੀਆ ਟੁੱਟਣ, ਜੂਲਾ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜੂਲੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ…
6.48.25
आक्षिप्तः स्यन्दनाद्वीरः समारथिरजिह्मगैः ।
एवं च समरे सर्वे वीराश्च विरथीकृताः ॥ ६.४८.२५ ॥
ਸਿੱਧੇ ਉੱਡਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਥ ਤੋਂ ਡੇਗਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਵੀਰ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਰੱਥਹੀਣ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
6.48.26
तेन तेन स्म दृश्यन्ते धावमानाः समंततः ।
गजो हतः शिरश्छिन्नं मर्म भिन्नं हयो हतः ॥ ६.४८.२६ ॥
ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੇ ਲੋਕ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ; ਹਾਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਮਰਮ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਘੋੜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
6.48.27
अहतः कोपि नैवासीद्भीष्मे नघ्नति शात्रवान् ।
श्वेतः कुरूणामकरोत्क्षयं तस्मिन्महाहवे ॥ ६.४८.२७ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਵੈਰੀਆਂ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਣਜ਼ਖਮੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵੇਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
6.48.28
राजपुत्रान्रथोदारानवधीच्छतसङ्घशः ।
चिच्छेद रथिनां बाणैः शिरांसि भरतर्षभ ॥ ६.४८.२८ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਉੱਤਮ ਰੱਥੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਥੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.48.29
साङ्गदा बाहवश्चैव धनूंषि च समंततः ।
रथेषां रथचक्राणि तूणीराणि युगानि च ॥ ६.४८.२९ ॥
ਬਾਜ਼ੂਬੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ; ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਧੁਰੇ, ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਤਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਜੂਏ ਵੀ।
6.48.30
छत्राणि च महार्हाणि पताकाश्च विशांपते ।
हयैघाश्च रथौघाश्च नरौघाश्चैव भारत ॥ ६.४८.३० ॥
ਕੀਮਤੀ ਛਤਰ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ; ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
6.48.31
वारणाः शतशश्चैव हताः श्वेतेन भारत ।
वयं श्वेतभयाद्भीता विहाय रथसत्तमम् ॥ ६.४८.३१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਵੇਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਵੱਲੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥ ਛੱਡ ਆਏ।
6.48.32
अपयातास्तथा पश्चाद्विभुं पश्याम धृष्णवः ।
शरपातमतिक्रम्य कुरवः कुरुनन्दन ॥ ६.४८.३२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ, ਦਲੇਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਕੌਰਵ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਾਰ (ਦੂਰ) ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
6.48.33
भीष्मं शान्तनवं युद्धे स्थिताः पश्याम सर्वशः ।
अदीनो दीनसमये भीष्मोऽस्माकं महाहवे ॥ ६.४८.३३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਡੋਲ ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਡੇ (ਪੱਖ ਵਿੱਚ) ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ (ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ)।
6.48.34
एकस्तस्थौ नरव्याघ्रो गिरिर्मेरुरिवाचलः ।
आददान इव प्राणान्सविता शिशिरात्यये ॥ ६.४८.३४ ॥
ਇਕੱਲਾ ਉਹ ਨਰਵਿਆਘਰ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਿਸ਼ਿਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
6.48.35
गभस्तिभिरिवादित्यस्तस्थौ शरमरीचिमान् ।
स मुमोच महेष्वासः शरसङ्घाननेकशः ॥ ६.४८.३५ ॥
ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੀਰ-ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨੇ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੜੀਆਂ ਛੱਡੀਆਂ।
6.48.36
निघ्नन्नमित्रान्समरे वज्रपाणिरिवासुरान् ।
ते वध्यमाना भीष्मेण प्रजहुस्तं महाबलम् ॥ ६.४८.३६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ (ਇੰਦਰ) ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ।
6.48.37
स्वयूथादिव ते यूथान्मुक्तं भूमिषु दारुणम् ।
तमेवमुपलक्ष्यैको हृष्टः पुष्टः परंतप ॥ ६.४८.३७ ॥
ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਭਿਆਨਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਖਿੰਡ ਗਏ। ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
6.48.38
दुर्योधनप्रिये युक्तः पाण्डवान्परिशोचयन् ।
जीवितं दुस्त्यजं त्यक्त्वा भयं च सुमहाहवे ॥ ६.४८.३८ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦਾ, ਕਠਿਨਾਈ ਨਾਲ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਭੈ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ (ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।
6.48.39
पातयामास सैन्यानि पाण्डवानां विशांपते ।
प्रहरन्तमनीकानि पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.३९ ॥
ਉਸਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਟੁਕੜੀਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ (ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਿਆ)।
6.48.40
दृष्ट्वा सेनापतिं भीष्मस्त्वरितः श्वेतमभ्ययात् ।
स भीष्मं शरजालेन महता समवाकिरत् ॥ ६.४८.४० ॥
ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਵੇਤ ਵੱਲ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
6.48.41
श्वेतं चापि तथा भीष्मः शरौघैः समवाकिरत् ।
तौ वृषाविव नर्दन्तौ मत्ताविव महाद्विपौ ॥ ६.४८.४१ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਰਜਦੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ, ਮਸਤ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ (ਭਿੜੇ)।
6.48.42
व्याघ्राविव सुसंरब्धावन्योन्यमभिजघ्नतुः ।
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य ततस्तौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.४८.४२ ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ (ਲੜੇ)।
6.48.43
भीष्मः श्वेतश्च युयुधे परस्परवधैषिणौ ।
एकाह्ना निर्दहेद्भीष्मः पाम्डवानामनीकिनीम् ॥ ६.४८.४३ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਸ਼ਵੇਤ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਭੀਸ਼ਮ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ।
6.48.44
शरैः परमसंक्रुद्धो यदि श्वेतो न पालयेत् ।
पितामहं ततो दृष्ट्वा श्वेतो विमुखीकृतम् ॥ ६.४८.४४ ॥
ਜੇ ਸ਼ਵੇਤ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਫੇਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਵੇਤ...
6.48.45
प्रहर्षं पाण्डवा जग्मुः पुत्रस्ते विमनाभवत् ।
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः पार्थिवैः परिवारितः ॥ ६.४८.४५ ॥
ਪਾਂਡਵ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ...
6.48.46
ससैन्यः पाण्डवानीकमभ्यद्रवत संयुगे ।
दुर्मुखः कृतवर्मा च कृपः शल्यो विशांपतिःक ॥ ६.४८.४६ ॥
ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ। ਦੁਰਮੁਖ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਰਾਜਾ...
6.48.47
भीष्मं जुगुपुरासाद्य तव पुत्रेण नोदिताः ।
दृष्ट्वा तु पार्थिवैः सर्वैर्दुर्योधनपुरोगमैः ॥ ६.४८.४७ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ...
6.48.48
पाण्डवानामनीकानि वध्यमानानि संयुगे ।
श्वेतो गाङ्गेयमुत्सृज्य तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.४८.४८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਗਾਂਗੇਯ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ...
6.48.49
नाशयामास वेगेन वायुर्वृक्षानिवौजसा ।
द्रावयित्वा चमूं राजन्वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.४९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵੇਗ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
6.48.50
आपतत्सहसा भूयो यत्र भीष्मो व्यवस्थितः ।
तौ तत्रोपगतौ राजञ्शरदीप्तौ महाबलौ ॥ ६.४८.५० ॥
ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਓਥੇ ਵੱਲ ਦੌੜੇ ਜਿੱਥੇ ਭੀਸ਼ਮ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਓਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
6.48.51
अयुध्येतां महात्मानौ यथोभौ वृत्रवासवौ ।
अन्योन्यं तु महाराज परस्परवधैषिणौ ॥ ६.४८.५१ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾ ਲੜੇ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਭਿੜ ਗਏ।
6.48.52
निगृह्य कार्मुकं श्वेतो भीष्मं विव्याध सप्तभिः ।
पराक्रमं ततस्तस्य पराक्रम्य पराक्रमी ॥ ६.४८.५२ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ।
6.48.53
तरसा वारयामास मत्तो मत्तमिव द्विपम् ।
श्वेतः शान्तनवं भूयः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४८.५३ ॥
ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਨਵ ਨੂੰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ; ਫਿਰ ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.48.54
विव्याध प़ञ्चविंशत्या तदद्भुतमिवाभवत् ।
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.४८.५४ ॥
ਉਹਨੇ ਪੱਚੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਜਾਪਿਆ; ਤਦ ਸ਼ਾਂਤਨਵ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਵਾਬੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.48.55
स विद्धस्तेन बलवान्नाकम्पत यथाऽचलः ।
वैराटिः समरे क्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम् ॥ ६.४८.५५ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਨਾ ਹਿੱਲਿਆ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਪੂਰਾ ਖਿੱਚਿਆ।
6.48.56
आजघान ततो भीष्मं श्वेतः क्षत्रियनन्दनः ।
संप्रहस्य तत श्वेतः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ६.४८.५६ ॥
ਫਿਰ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ਵੇਤ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਚੱਟਦਾ ਰਿਹਾ।
6.48.57
घनुश्चिच्छेद भीष्मस्य नवभिर्दशधा शरैः ।
संधाय विशिखं चैव शरं लोमप्रवाहिनम् ॥ ६.४८.५७ ॥
ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਦਸ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਤੀਰ ਜੋੜ ਕੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ।
6.48.58
उन्ममाथ ततस्तालं ध्वजशीर्षं महात्मनः ।
केतुं निपतितं दृष्ट्वा भीष्मस्य तनयास्तव ॥ ६.४८.५८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਤਾੜ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ...
6.48.59
हतं भीष्मममन्यन्त श्वेतस्य वशमागतम् ।
पाण्डवाश्चापि संहृष्टा दध्मुः शङ्खान्मुदा युताः ॥ ६.४८.५९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਵੱਸ ਆ ਗਿਆ। ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ।
6.48.60
भीष्मस्य पतितं केतुं दृष्ट्वा तालं महात्मनः ।
ततो दुर्योधनः क्रोधात्स्वमनीकमनोदयत् ॥ ६.४८.६० ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਤਾੜ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ।
6.48.61
यत्ता भीष्मं परीप्सध्वं रक्षमाणाः समंततः ।
मा नः प्रपश्यमानानां श्वेतान्मृत्युमवाप्स्यति ॥ ६.४८.६१ ॥
ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਸਾਡੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਸ਼ਵੇਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਨਾ ਦੇਵੇ।
6.48.62
भीष्मः शान्तनवः शूरस्तथा सत्यं ब्रवीमि वः ।
राज्ञस्तु वचनं श्रत्वा त्वरमाणा महारथाः ॥ ६.४८.६२ ॥
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਮਾ ਭੀਸ਼ਮ — ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਫੁਰਤੀ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀ ਚੱਲ ਪਏ।
6.48.63
बलेन चतुरङ्गेण गाङ्गेयप्रन्वपालयन् ।
बाह्लीकः कृतवर्मा च शलः शल्यश्च भारत ॥ ६.४८.६३ ॥
ਚਤੁਰੰਗੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਗਾਂਗੇਯ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਬਾਹਲੀਕ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਸ਼ਲ ਅਤੇ ਸ਼ਲਯ — ਹੇ ਭਾਰਤ!
6.48.64
जलसन्धो विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ।
त्वरमाणास्त्वराकाले परिवार्य समंततः ॥ ६.४८.६४ ॥
ਜਲਸੰਧ, ਵਿਕਰਣ, ਚਿੱਤਰਸੇਨ ਅਤੇ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ — ਫੁਰਤੀ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.48.65
शस्त्रवृष्टिं सुतुमुलां श्वेतस्योपर्यपातयन् ।
तान्क्रुद्धो निशितैर्बाणैस्त्वरमाणो महारथः ॥ ६.४८.६५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਵੇਤ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਸਤਰਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
6.48.66
अवारयदमेयात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
स निवार्य तु तान्सर्वान्केसरी कुञ्जराविव ॥ ६.४८.६६ ॥
ਅਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਵਿਖਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਦੋ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
6.48.67
महता शरवर्षेण भीष्मस्य धनुराच्छिनत् ।
ततोऽन्यद्धनुरादाय भीष्मः शान्तनवो युधि ॥ ६.४८.६७ ॥
ਵੱਡੀ ਬਾਣਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ (ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ)।
6.48.68
श्वेतं विव्याध राजेन्द्र कङ्कपत्रैः शितैः शरैः ।
ततः सेनापतिः क्रुद्धो भीष्मं बहुभिरायसैः ॥ ६.४८.६८ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਉਸਨੇ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਕੰਕਪੱਤਰ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਹੇ ਦੇ (ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ) ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.48.69
विव्याध समरे राजन्सर्वलोकस्य पश्यतः ।
ततः प्रव्यथितो राजा भीष्मं दृष्ट्वा निवारितम् ॥ ६.४८.६९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ (ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ) ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
6.48.70
प्रवीरं सर्वलोकस्य श्वेतेन युधि वै तदा ।
निष्ठानकश्च सुमहांस्तव सैन्यस्य चाभवत् ॥ ६.४८.७० ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਵੀਰ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੋਲਾਹਲ (ਨਿਸ਼ਠਾਨਕ) ਉੱਠਿਆ।
6.48.71
तं वीरं वारितं दृष्ट्वा श्वेतेन शरविक्षतम् ।
हतं श्वेतेन मन्यन्ते श्वेतस्य वशमागतम् ॥ ६.४८.७१ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵੇਖ ਕੇ (ਲੋਕ) ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਵੇਤ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
6.48.72
ततः क्रोधवशं प्राप्तः पिता देवव्रतस्तव ।
ध्वजमुन्मतितं दृष्ट्वा तां च सेनां निवारिताम् ॥ ६.४८.७२ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ (ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ) ਝੰਡਾ ਟੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਵੇਖਿਆ।
6.48.73
श्वेतं प्रति महाराज व्यसृजत्प्तायकान्बहून् ।
तानावार्य रणे श्वेतो भीष्मस्य रथिनां वरः ॥ ६.४८.७३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਵੇਤ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
6.48.74
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पुनरेव पितुस्तव ।
उत्सृज्य कार्मुकं राजन्गाङ्गेयः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.७४ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਭੱਲ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
6.48.75
अन्यत्कार्मुकमादाय विपुलं बलवत्तरम् ।
तत्र संधाय विपुलान्भल्लान्सप्त शिलाशितान् ॥ ६.४८.७५ ॥
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਭੱਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ।
6.48.76
चतुर्भिश्च जघानाश्वाञ्श्वेतस्य पृतनापतेः ।
ध्वजं द्वाभ्यां तु चिच्छेद सप्तमेन च सारथे ॥ ६.४८.७६ ॥
ਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ; ਦੋ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧੁਜਾ ਕੱਟੀ; ਸੱਤਵੇਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਾਰਥੀ...
6.48.77
शिरश्चिच्छेद भल्लेन संक्रुद्धोऽलघुविक्रमः ।
हताश्वसूतात्सु रथादवप्लुत्य महाबलः ॥ ६.४८.७७ ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਭੱਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ (ਸ਼ਵੇਤ) ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਗਿਆ।
6.48.78
अमर्षवशमापन्नो व्याकुलः समपद्यत ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पितामहः ॥ ६.४८.७८ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਏ ਪਿਤਾਮਹ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਰਥਹੀਣ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ।
6.48.79
ताडयामास निशितैः शरसङ्घैः समंततः ।
स ताड्यमानः समरे भीष्मचापच्युतैः शरैः ॥ ६.४८.७९ ॥
ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ੋਂ ਛੁੱਟੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ...
6.48.80
स्वरथे धनुरुत्सृज्य शक्तिं जग्राह काञ्चनीम् ।
ततः शक्तिं रणे श्वेतो जग्राहोग्रं महाभयाम् ॥ ६.४८.८० ॥
ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਫੜ ਲਈ। ਫਿਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਫੜ ਲਈ।
6.48.81
कालदण्डोपमां घोरां मृत्योर्जिह्वामेव श्वसन् ।
अब्रवीच्च तदा श्वेतो भीष्मं शान्तनवं रणे ॥ ६.४८.८१ ॥
ਕਾਲ-ਦੰਡ ਵਰਗੀ, ਮੌਤ ਦੀ ਜੀਭ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਤਦ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਨਵ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.48.82
तिष्ठेदानीं सुसंरब्धः पश्य मां पुरुषो भव ।
एवमुक्त्वा महेष्वासो भीष्मं युधि पराक्रमी ॥ ६.४८.८२ ॥
"ਹੁਣ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੁ, ਪੂਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਮਰਦ ਬਣ" ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ (ਕਿਹਾ)।
6.48.83
ततः शक्तिममेयात्मा चिक्षेप भुजगोपमाम् ।
पाण्डवार्थे पराक्रान्तस्तवानर्थं चिकीर्षुकः ॥ ६.४८.८३ ॥
ਫਿਰ ਅਮੇਯ-ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੱਪ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਟੀ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ (ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ)।
6.48.84
हाहाकारो महानासीत्पुत्राणां ते विशांपते ।
दृष्ट्वा शक्तिं महाघोरां मृत्योर्दण्डसमप्रभाम् ॥ ६.४८.८४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮੱਚ ਗਿਆ। ਮੌਤ ਦੇ ਦੰਡ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
6.48.85
श्वेतस्य करनिर्मुक्तां निर्मुक्तोरगसन्निभाम् ।
अपतत्सहसा राजन्महोल्केव नभस्तलात् ॥ ६.४८.८५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਵਰਗੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਮਹਾਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗੀ।
6.48.86
ज्वलन्तीमन्तरिक्षे तां ज्वालाभिरिव संवृताम् ।
असंभ्रान्तस्तदा राजन्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.८६ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਉਦੋਂ ਵਿਚਲਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
6.48.87
अष्टभिर्नवभिर्भीष्मः शक्तिं चिच्छेद पत्रिभिः ।
उत्कृष्टहेमविकृतां निकृतां निशितैः शरैः ॥ ६.४८.८७ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਅੱਠ ਅਤੇ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਉੱਤਮ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਗਈ।
6.48.88
उच्चुक्रुशुस्ततः सर्वे तावका भरतर्षभ ।
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.८८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋ ਉੱਠੇ; ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਰਾਟੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
6.48.89
कालोपहतचेतास्तु कर्तवक्यं नाभ्यजानत ।
क्रोधसंमूर्च्छितो राजन्वैराटिः प्रहसन्निव ॥ ६.४८.८९ ॥
ਕਾਲ ਨਾਲ ਹਤ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਉਹ ਕਰਤੱਵ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣ ਸਕਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੈਰਾਟੀ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ...
6.48.90
गदां जग्राह संहृष्टो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
क्रोधेन रक्तनयनो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.४८.९० ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਗਦਾ ਫੜੀ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਲਈ ਯਮ ਵਾਂਗ।
6.48.91
भीष्मं समिदुद्राव जलौघ इव पर्वतम् ।
तस्य वेगमसंवार्यं मत्वा भीष्मः प्रतापवान् ॥ ६.४८.९१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭੀਸ਼ਮ…
6.48.92
प्रहारविप्रमोक्षार्थं सहसा धरणींगतः ।
श्वेतः क्रोधसमाविष्टो भ्रामयित्वा तु तां गदाम् ॥ ६.४८.९२ ॥
ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਆਇਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਉਹ ਗਦਾ ਘੁੰਮਾ ਕੇ…
6.48.93
रथे भीष्मस्य चिक्षेप यथा देवो धनेश्वरः ।
तया भीष्मनिपातिन्या स रथो भस्मसात्कृतः ॥ ६.४८.९३ ॥
ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸੁੱਟੀ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਹ ਰਥ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
6.48.94
सध्वजः सह सूतेन साश्वः सयुगबन्धुरः ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं भीष्मं दृष्ट्वा रथोत्तमकाः ॥ ६.४८.९४ ॥
ਝੰਡੇ, ਸਾਰਥੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਜੂਏ ਸਮੇਤ ਉਹ ਰਥ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਰਥਹੀਨ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਤਮ ਰਥੀ…
6.48.95
अभ्यधावन्त सहिताः शल्यप्रभृतयो रथाः ।
ततोऽन्यं रथमास्थाय धनुर्विस्फार्य दुर्मनाः ॥ ६.४८.९५ ॥
ਸ਼ਲ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਥੀ ਇਕੱਠੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਤਦ ਦੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਦੂਜੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ…
6.48.96
शनकैरभ्यायाच्छ्वेतं गाङ्गेयः प्रहसन्निव ।
एतस्मिन्नन्तरे भीष्मः शुश्राव विपुलां गिरम् ॥ ६.४८.९६ ॥
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ਵੇਤ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣੀ।
6.48.97
आकाशादीरितां दिव्यामात्मनो हितसंभवाम् ।
भीष्मभीष्म महाबाहो शीघ्रं यत्नं कुरुष्व वै ॥ ६.४८.९७ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬੋਲੀ ਗਈ, ਦਿਵ੍ਯ, ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਬਾਣੀ: ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਭੀਸ਼ਮ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਜਲਦੀ ਯਤਨ ਕਰੋ।
6.48.98
एष ह्यस्य जये कालो निर्दिष्टो विश्वयोनिना ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं देवदूतेन भाषितम् ॥ ६.४८.९८ ॥
ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਵਿਸ਼ਵਯੋਨੀ ਨੇ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਦੇਵਦੂਤ ਦੇ ਕਹੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ—
6.48.99
संप्रहृष्टमना भूत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पदातिनम् ॥ ६.४८.९९ ॥
ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾਇਆ। ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੈਦਲ ਵੇਖ ਕੇ—
6.48.100
सहितास्त्वभ्यवर्तन्त परीप्सन्तो महारथाः ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.४८.१०० ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ—ਸਾਤਿਆਕੀ, ਭੀਮਸੇਨ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ।
6.48.101
कैकेयो धृष्टकेतुश्च अभिमन्युश्च वीर्यवान् ।
एतानापततः सर्वान्द्रोणशल्यकृपैः सह ॥ ६.४८.१०१ ॥
ਕੈਕੇਯ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਅਭਿਮਨਯੂ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨਾਲ।
6.48.102
अवारयदमेयात्मा वारिवेगानिवाचलः ।
स निरुद्धेषु सर्वेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ६.४८.१०२ ॥
ਅਮੇਯਾਤਮਾ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੇਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰੁਕਾਏ ਜਾਣ ਉੱਤੇ—
6.48.103
श्वेतः खङ्गमथाकृष्य भीष्मस्य धनुराच्छिनात् ।
तदपास्य धनुश्छिन्नं त्वरमाणः पितामहः ॥ ६.४८.१०३ ॥
ਸ਼੍ਵੇਤ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਕੱਟਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ
6.48.104
देवदूतवचः श्रुत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
ततः प्रचरमाणस्तु पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०४ ॥
ਦੇਵਦੂਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵਧ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ
6.48.105
अन्यत्कार्मुकमादाय त्वरमाणो महारथः ।
क्षणेन सज्यमकरोच्छक्रचापसमप्रभम् ॥ ६.४८.१०५ ॥
ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਿੱਲਾ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
6.48.106
पिता ते भरतश्रेष्ठ श्वेतं दृष्ट्वा महारथैः ।
वृतं तं मनुजव्याघ्रैर्भीमसेनपुरोगमैःक ॥ ६.४८.१०६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ੇਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ।
6.48.107
अभ्यवर्तत गाङ्गेयः श्वेतं सेनापतिं द्रुतम् ।
आपतन्तं ततो भीष्मो भीमसेनं प्रतापवान् ॥ ६.४८.१०७ ॥
ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸ਼ਵੇਤ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭੀਸ਼ਮ ਭੀਮਸੇਨ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦੇ ਹੋਏ
6.48.108
आजघ्ने विशिखैः षष्ट्या सेनान्यं स महारथः ।
अभिमन्युं च समरे पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਸੱਠ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਉੱਤੇ ਵੀ
6.48.109
आजघ्ने भरतश्रेष्ठस्त्रिभिः सन्नतपर्वभिः ।
सात्यकिं च शतेनाजौ भरतानां पितामहः ॥ ६.४८.१०९ ॥
ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਤਿੰਨ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਸੌ (ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ) — ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ।
6.48.110
धृष्टद्युम्नं च विंशत्या कैकेयं चापि पञ्चभिः ।
तांश्च सर्वान्महेष्वासान्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.११० ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਵੀਹ (ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਕੈਕੇਯ ਨੂੰ ਪੰਜ (ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ); ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ (ਵਾਰ ਕੀਤਾ)।
6.48.111
वारयित्वा शरैर्घोरैः श्वेतमेवाभिदुद्रुवे ।
ततः शरं मृत्युसमं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ६.४८.१११ ॥
ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸ਼ਵੇਤ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ; ਫਿਰ ਮੌਤ ਵਰਗਾ, ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਬਾਣ (ਲਿਆ)।
6.48.112
विकृष्य बलवान्भीष्मः समाधत्त दुरासदम् ।
ब्रह्मास्त्रेण सुसंयुक्तं तं शरं लोमवाहिनम् ॥ ६.४८.११२ ॥
ਬਲਵਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਸ ਦੁਰਾਸਦ ਬਾਣ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ — ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਬਾਣ।
6.48.113
ददृशुर्देवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
स तस्य कवचं भित्वा हृदयं चामितौजसः ॥ ६.४८.११३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਉਰਗਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ (ਇਹ) ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਬਾਣ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕਵਚ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦਿਲ (ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ)।
6.48.114
जगाम धरणीं बाणो महाशनिरिव ज्वलन् ।
अस्तं गच्छन्यथाऽऽदित्यः प्रभाप्रादाय सत्वरः ॥ ६.४८.११४ ॥
ਉਹ ਬਾਣ ਮਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਬਲਦਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ — ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
6.48.115
एवं जीवितमादाय श्वेतदेहाञ्जगाम ह ।
तं भीष्मेण नरव्याघ्रं तथा विनिहतं युधि ॥ ६.४८.११५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਕੇ ਚਿੱਟੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਸ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ ਨੂੰ (ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ)।
6.48.116
प्रपतन्तमपश्याम गिरेः शृङ्गमिव च्युतम् ।
अशोचन्पाण्डवास्तत्र क्षत्रियाश्च महारथाः ॥ ६.४८.११६ ॥
ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਖੱਤਰੀ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.48.117
प्रहृष्टाश्च सुतास्तुभ्यं कुरवश्चापि सर्वशः ।
ततो दुःशासनो राजञ्श्वेतं दृष्ट्वा निपातितम् ॥ ६.४८.११७ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ।
6.48.118
वादित्रनिनदैर्घोरैर्नृत्यति स्म समंततः ।
तस्मिन्हते महेष्वासे भीष्मेणाहवशोभिना ॥ ६.४८.११८ ॥
ਭਿਆਨਕ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਣ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਮਹੇਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ।
6.48.119
प्रावेपन्त महेष्वासाः शिखण्डिप्रमुखा रथाः ।
ततो धनंजयो राजन्वार्ष्णेयश्चापि सर्वशः ॥ ६.४८.११९ ॥
ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਾਸ ਰਥੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ (ਕੰਬੇ)।
6.48.120
अवहारं शनैश्चक्रुर्निहते वाहिनीपतौ ।
ततोऽवहारः सैन्यानां तव तेषां च भारत ॥ ६.४८.१२० ॥
ਸੈਨਾਪਤੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈਆਂ।
6.48.121
तावकानां परेषां च नर्दतां च मुहुर्मुहुः ।
पार्था विमनसो भूत्वा न्यवर्तन्त महारथाः ।
चिन्तयन्तो वधं घोरं द्वैरथेन परंतपाः ॥ ६.४८.१२१ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਦੇ ਰਹੇ, ਤਦ ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਪਏ; ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਵਧ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।