മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
एवं श्वेते महेष्वासे प्राप्ते शल्यरथं प्रति ।
कुरवः पाण्डवेयाश्च किमकुर्वत सञ्जय ॥ ६.४८.१ ॥
സഞ്ജയാ, മഹാധനുർധരനായ ശ്വേതൻ ശല്യന്റെ രഥത്തിന് നേരെ എത്തിയപ്പോൾ കൗരവരും പാണ്ഡവരും എന്ത് ചെയ്തു?
6.48.2
भीष्मः शान्तनवः किं वा तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ।
राजञ्शतसहस्राणि ततः क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ६.४८.२ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മൻ എന്ത് ചെയ്തു? ചോദിക്കുന്ന എന്നോട് അത് പറയൂ. രാജാവേ, അപ്പോൾ നൂറായിരം ശ്രേഷ്ഠ ക്ഷത്രിയർ എന്ത് ചെയ്തു?
6.48.3
श्वेतं सेनापतिं शूरं पुरस्कृत्य महारथाः ।
राज्ञो बलं दर्शयन्तस्तव पुत्रस्य भारत ॥ ६.४८.३ ॥
ഭാരതാ, മഹാരഥന്മാർ ശൂരനായ ശ്വേതനെ സേനാപതിയായി മുന്നിൽ നിർത്തി, നിന്റെ പുത്രനായ രാജാവിന്റെ സേനയെ പ്രദർശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് (മുന്നേറി).
6.48.4
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य त्रातुमैच्छन्महारथाः ।
अभ्यवर्तन्त भीष्मस्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.४८.४ ॥
ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി മഹാരഥന്മാർ (ഭീഷ്മരെ) രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ ഭീഷ്മരുടെ രഥത്തിന് നേരെ അവർ കുതിച്ചു.
6.48.5
जिघांसन्तं युधांश्रेष्ठं तदासीत्तुमुलं महत् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि महावैशसमच्युत ॥ ६.४८.५ ॥
അച്യുതാ, വീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ അത് മഹാ കോലാഹലമുള്ള യുദ്ധമായി. ആ മഹാസംഹാരം ഞാൻ നിന്നോട് പൂർണ്ണമായി പറയാം.
6.48.6
तावकानां परेषां च यथा युद्धमवर्तत ।
तत्राकरोद्रथोपस्थाञ्शून्याञ्शान्तनवो बहून् ॥ ६.४८.६ ॥
നിന്റെ പക്ഷക്കാർക്കും ശത്രുക്കൾക്കും ഇടയിൽ യുദ്ധം നടന്ന വിധത്തിൽ, അവിടെ ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ അനേകം രഥങ്ങളുടെ സാരഥിസ്ഥാനങ്ങൾ ശൂന്യമാക്കി.
6.48.7
तत्राद्भुतं महच्चक्रे शरैरार्च्छद्रथोत्तमान् ।
समावृणोच्छरैरर्कमर्कतुल्यप्रतापवान् ॥ ६.४८.७ ॥
അവിടെ അവൻ അദ്ഭുതവും മഹത്തായതുമായ ഒരു കർമ്മം ചെയ്തു. അമ്പുകളാൽ ശ്രേഷ്ഠരഥങ്ങളെ പ്രഹരിച്ചു; സൂര്യതുല്യമായ പ്രതാപത്തോടെ അമ്പുകളാൽ സൂര്യനെത്തന്നെ മറച്ചു.
6.48.8
नुदन्समन्तात्समरे रविरुद्यन्यथा तमः ।
तेनाजौ प्रेषिता राजञ्शराः शतसहस्रशः ॥ ६.४८.८ ॥
ഉദിക്കുന്ന സൂര്യൻ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്നതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ അവൻ നാലുപാടും തള്ളിമാറ്റിക്കൊണ്ട്, രാജാവേ, അവനാൽ അയക്കപ്പെട്ട അമ്പുകൾ ലക്ഷക്കണക്കിനായി പാഞ്ഞു.
6.48.9
क्षत्रियान्तकराः सङ्ख्ये महावेगा महाबलाः ।
शिरांसि पातयामासुर्वीराणां शतशो रणे ॥ ६.४८.९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷത്രിയരെ അന്തം വരുത്തുന്നവയും മഹാവേഗവും മഹാബലവുമുള്ളവയുമായ അമ്പുകൾ രണത്തിൽ വീരന്മാരുടെ നൂറുകണക്കിന് തലകൾ വീഴ്ത്തി.
6.48.10
गजान्कण्टकसन्नाहान्वज्रेणेव शिलोच्चयान् ।
रथा रथेषु संसक्ता व्यदृश्यन्त विशांपते ॥ ६.४८.१० ॥
മുള്ളുകവചം ധരിച്ച ആനകൾ വജ്രത്താൽ പിളർക്കപ്പെട്ട പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ പോലെ കാണപ്പെട്ടു; രഥങ്ങൾ രഥങ്ങളോട് കുരുങ്ങിക്കിടക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു, ജനപാലകാ.
6.48.11
एके रथं पर्यवहंस्तुरगाः सतुरंगमम् ।
युवानं निहतं वीरं लम्बमानं सकार्मुकम् ॥ ६.४८.११ ॥
ചില കുതിരകൾ രഥത്തെ അതിന്റെ കുതിരകളോടൊപ്പം വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി; കൊല്ലപ്പെട്ട യുവവീരൻ വില്ലോടുകൂടി തൂങ്ങിക്കിടന്നു.
6.48.12
उदीर्णाश्च हया राजन्वहनक्तस्तत्रतत्र ह ।
बद्धस्वङ्गनिषङ्गाश्च विध्वस्तशिरसो हताः ॥ ६.४८.१२ ॥
രാജാവേ, ഉന്മത്തരായ കുതിരകൾ ഇവിടെയും അവിടെയും രഥങ്ങളെ വഹിച്ചുകൊണ്ടോടി; അവയുടെ അംഗങ്ങളും ആവനാഴികളും കെട്ടിയിരുന്നു; തലകൾ തകർന്ന് അവ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
6.48.13
शतशः पतिता भूमौ वीरशय्यासु शेरते ।
परस्पेरण धावन्तः पतिताः पुनरुत्थिताः ॥ ६.४८.१३ ॥
നൂറുകണക്കിനാളുകൾ നിലത്തു വീണ് വീരശയ്യകളിൽ കിടക്കുന്നു. പരസ്പരം ഓടിയടുത്തു വീണ് വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റവരുമുണ്ട്.
6.48.14
उत्थाय च प्रधावन्तो द्वन्द्वयुद्धमवाप्नुवन् ।
पीडिताः पुनरन्योन्यं लुठन्तो रणमूर्धनि ॥ ६.४८.१४ ॥
എഴുന്നേറ്റ് ഓടിയടുത്ത് അവർ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം ചെയ്തു. പീഡിതരായി വീണ്ടും പരസ്പരം മറിഞ്ഞുവീണ് യുദ്ധമുഖത്ത് കിടന്നു.
6.48.15
सचापाः सनिषङ्गाश्च जातरूपपरिष्कृताः ।
विस्रब्धहतवीराश्च शतशः परिपीडिताः ॥ ६.४८.१५ ॥
വില്ലും ആവനാഴിയുമായി, സ്വർണ്ണാഭരണം അണിഞ്ഞ്, ഭയമില്ലാതെയിരിക്കെ കൊല്ലപ്പെട്ട വീരന്മാർ; നൂറുകണക്കിനാളുകൾ കഠിനമായി പീഡിതരായി.
6.48.16
तेनतेनाभ्यधावन्त विसृजन्तश्च भारत ।
मत्तो गजः पर्यवर्तद्धयांश्च हतसादिनः ॥ ६.४८.१६ ॥
ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും അവർ പാഞ്ഞടുത്ത് എറിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു, ഭാരതാ. മദമിളകിയ ആന തിരിഞ്ഞു; സവാരിക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ട കുതിരകളും തിരിഞ്ഞു.
6.48.17
सरथा रथिनश्चापि विमृद्गन्तः समन्ततः ।
स्यान्दनादपतत्कश्चिन्निहतोऽन्येन सायकैः ॥ ६.४८.१७ ॥
രഥങ്ങളോടെ രഥികളും എല്ലായിടത്തും ചവിട്ടിമെതിച്ചു പാഞ്ഞു. ഒരാൾ രഥത്തിൽനിന്ന് വീണു; മറ്റൊരാളുടെ അമ്പുകളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
6.48.18
हतसारथिरप्युच्चैः पपात काष्ठवद्रथः ।
युध्यमानस्य संग्रामे व्यूढे रजसि चोत्थिते ॥ ६.४८.१८ ॥
സാരഥി കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും രഥം ഉച്ചത്തിൽ മരക്കഷണംപോലെ വീണു. യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതുന്നവന്റെ, വ്യൂഹത്തിൽ പൊടി ഉയർന്നപ്പോൾ.
6.48.19
धनुःकूजितविज्ञानं तत्रासीत्प्रतियुद्ध्यतः ।
गात्रस्पर्शेन योधानां व्यज्ञास्त परिपन्थिनम् ॥ ६.४८.१९ ॥
അവിടെ വില്ലിന്റെ മുഴക്കത്താൽ തിരിച്ചറിവുണ്ടായി; പരസ്പരം പൊരുതുന്ന യോദ്ധാക്കൾ ശരീരസ്പർശത്താൽ ശത്രുവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
6.48.20
युद्ध्यमानं शरै राजन्सिञ्जिनीध्वजिनीरवात् ।
अन्योन्यं वीरसंशब्दो नाश्रूयत भटैः कृतः ॥ ६.४८.२० ॥
രാജാവേ, അമ്പുകളാൽ പൊരുതുമ്പോൾ വില്ലിന്റെ ഞാണിന്റെയും കൊടികളുടെയും ശബ്ദത്താൽ യോദ്ധാക്കൾ പരസ്പരം മുഴക്കിയ വീരഗർജ്ജനം കേൾക്കാനായില്ല.
6.48.21
शब्दायमाने संग्रामे पटहे कर्णदारिणि ।
युध्यमानस्य संग्रामे कुर्वतः पौरुषं स्वकम् ॥ ६.४८.२१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ചെവി തുളയ്ക്കുന്ന പറകൾ മുഴങ്ങി; പൊരുതുന്ന വീരന്മാർ സ്വന്തം പൗരുഷം കാട്ടി.
6.48.22
नाश्रौषं नामगोत्राणि कीर्तनं च परस्परम् ।
भीष्मचापच्युतैर्बाणैरार्तानां युध्यतां मृधे ॥ ६.४८.२२ ॥
ഭീഷ്മന്റെ വില്ലിൽ നിന്നു പാഞ്ഞ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി പൊരുതിയവരുടെ പേരുകളും ഗോത്രങ്ങളും പരസ്പരമുള്ള വിളംബരങ്ങളും ഞാൻ കേട്ടില്ല.
6.48.23
परस्परेषां वीराणां मनांसि समकम्पयन् ।
तस्मिन्नत्याकुले युद्धे दारुणे रोमहर्षणे ॥ ६.४८.२३ ॥
ആ അതിവ്യാകുലവും ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചജനകവുമായ യുദ്ധത്തിൽ വീരന്മാരുടെ മനസ്സുകൾ ഒരുമിച്ച് വിറച്ചു.
6.48.24
पिता पुत्रं च समरे नाभिजानाति कश्चन ।
चक्रे भग्ने युगे च्छिन्ने एकधुर्ये हये हतः ॥ ६.४८.२४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആരും പിതാവിനെയോ പുത്രനെയോ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. ചക്രം ഒടിഞ്ഞ്, നുകം മുറിഞ്ഞ്, ഒറ്റ നുകത്തിലെ കുതിര കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ…
6.48.25
आक्षिप्तः स्यन्दनाद्वीरः समारथिरजिह्मगैः ।
एवं च समरे सर्वे वीराश्च विरथीकृताः ॥ ६.४८.२५ ॥
നേരേ പായുന്ന അമ്പുകളാൽ രഥത്തിൽനിന്ന് വീഴ്ത്തപ്പെട്ട ആ വീരൻ സാരഥിയോടൊപ്പം; ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ വീരന്മാരും രഥരഹിതരാക്കപ്പെട്ടു.
6.48.26
तेन तेन स्म दृश्यन्ते धावमानाः समंततः ।
गजो हतः शिरश्छिन्नं मर्म भिन्नं हयो हतः ॥ ६.४८.२६ ॥
ഇവിടെയും അവിടെയും ഓടുന്നവർ എല്ലാ ഭാഗത്തും കാണപ്പെട്ടു; ആന കൊല്ലപ്പെട്ടു, തല വെട്ടപ്പെട്ടു, മർമ്മം പിളർക്കപ്പെട്ടു, കുതിര കൊല്ലപ്പെട്ടു.
6.48.27
अहतः कोपि नैवासीद्भीष्मे नघ्नति शात्रवान् ।
श्वेतः कुरूणामकरोत्क्षयं तस्मिन्महाहवे ॥ ६.४८.२७ ॥
ഭീഷ്മൻ ശത്രുക്കളെ പ്രഹരിക്കുമ്പോൾ ആരും മുറിവേൽക്കാതെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ശ്വേതൻ (ഭീഷ്മൻ) കൗരവരെ നശിപ്പിച്ചു.
6.48.28
राजपुत्रान्रथोदारानवधीच्छतसङ्घशः ।
चिच्छेद रथिनां बाणैः शिरांसि भरतर्षभ ॥ ६.४८.२८ ॥
ഭീഷ്മൻ നൂറുകണക്കിന് ശ്രേഷ്ഠരായ രഥികളായ രാജകുമാരന്മാരെ വധിച്ചു; അമ്പുകളാൽ രഥികളുടെ തലകൾ വെട്ടി, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
6.48.29
साङ्गदा बाहवश्चैव धनूंषि च समंततः ।
रथेषां रथचक्राणि तूणीराणि युगानि च ॥ ६.४८.२९ ॥
അംഗദങ്ങളോടു കൂടിയ കൈകളും, വില്ലുകളും എല്ലാ ഭാഗത്തും; രഥത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ടുകളും, രഥച്ചക്രങ്ങളും, ആവനാഴികളും, നുകങ്ങളും.
6.48.30
छत्राणि च महार्हाणि पताकाश्च विशांपते ।
हयैघाश्च रथौघाश्च नरौघाश्चैव भारत ॥ ६.४८.३० ॥
വിലയേറിയ കുടകളും കൊടികളും, ഓ പ്രജാപതേ; കുതിരക്കൂട്ടങ്ങളും, രഥസമൂഹങ്ങളും, മനുഷ്യസമൂഹങ്ങളും, ഓ ഭാരതാ.
6.48.31
वारणाः शतशश्चैव हताः श्वेतेन भारत ।
वयं श्वेतभयाद्भीता विहाय रथसत्तमम् ॥ ६.४८.३१ ॥
ഹേ ഭാരതാ, ശ്വേതനാൽ (ഭീഷ്മനാൽ) നൂറുകണക്കിന് ആനകൾ വധിക്കപ്പെട്ടു. ശ്വേതന്റെ ഭയത്താൽ ഭീതരായി ഞങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠമായ രഥം ഉപേക്ഷിച്ചു.
6.48.32
अपयातास्तथा पश्चाद्विभुं पश्याम धृष्णवः ।
शरपातमतिक्रम्य कुरवः कुरुनन्दन ॥ ६.४८.३२ ॥
അതുപോലെ പിന്നോട്ടു മാറി, ധീരരായ ഞങ്ങൾ ആ മഹാശക്തനെ കണ്ടു. ഹേ കുരുനന്ദനാ, കുരുക്കൾ അമ്പുകളുടെ പരിധി കടന്ന് (അകലെ) നിന്നു.
6.48.33
भीष्मं शान्तनवं युद्धे स्थिताः पश्याम सर्वशः ।
अदीनो दीनसमये भीष्मोऽस्माकं महाहवे ॥ ६.४८.३३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നിന്നിരുന്ന ഞങ്ങൾ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മനെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും കണ്ടു. ദുരിതകാലത്തും കുലുങ്ങാത്ത ഭീഷ്മൻ ഞങ്ങളുടെ (പക്ഷത്ത്) മഹായുദ്ധത്തിൽ (നിന്നു).
6.48.34
एकस्तस्थौ नरव्याघ्रो गिरिर्मेरुरिवाचलः ।
आददान इव प्राणान्सविता शिशिरात्यये ॥ ६.४८.३४ ॥
ഒറ്റയ്ക്ക് ആ നരവ്യാഘ്രൻ മേരു പർവതംപോലെ അചലനായി നിന്നു, ശിശിരത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ സൂര്യൻ പ്രാണങ്ങളെ എടുക്കുന്നതുപോലെ.
6.48.35
गभस्तिभिरिवादित्यस्तस्थौ शरमरीचिमान् ।
स मुमोच महेष्वासः शरसङ्घाननेकशः ॥ ६.४८.३५ ॥
കിരണങ്ങളാൽ സൂര്യനെപ്പോലെ അമ്പുകളായ കിരണങ്ങളോടെ അവൻ നിന്നു. ആ മഹാധനുർധരൻ പലവിധത്തിൽ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ വിട്ടു.
6.48.36
निघ्नन्नमित्रान्समरे वज्रपाणिरिवासुरान् ।
ते वध्यमाना भीष्मेण प्रजहुस्तं महाबलम् ॥ ६.४८.३६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചുകൊണ്ട്, വജ്രപാണി (ഇന്ദ്രൻ) അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നതുപോലെ. ഭീഷ്മനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടവർ ആ മഹാബലനിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോയി.
6.48.37
स्वयूथादिव ते यूथान्मुक्तं भूमिषु दारुणम् ।
तमेवमुपलक्ष्यैको हृष्टः पुष्टः परंतप ॥ ६.४८.३७ ॥
സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് നിലത്ത് വിട്ടയച്ച ഭയങ്കരമായ മൃഗക്കൂട്ടങ്ങൾ പോലെ അവർ ചിതറി. അവനെ ഇങ്ങനെ കണ്ട് ഒറ്റയ്ക്ക് അവൻ സന്തുഷ്ടനും ശക്തനുമായി, ഹേ ശത്രുതാപകാ.
6.48.38
दुर्योधनप्रिये युक्तः पाण्डवान्परिशोचयन् ।
जीवितं दुस्त्यजं त्यक्त्वा भयं च सुमहाहवे ॥ ६.४८.३८ ॥
ദുര്യോധനന് പ്രിയമായതിൽ മുഴുകി, പാണ്ഡവരെ ഓർത്ത് വിലപിച്ച്, ത്യജിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ജീവനും ഭയവും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ (അവൻ മുന്നേറി).
6.48.39
पातयामास सैन्यानि पाण्डवानां विशांपते ।
प्रहरन्तमनीकानि पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.३९ ॥
അവൻ പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യങ്ങളെ വീഴ്ത്തി. ഹേ രാജാവേ, സേനാവിഭാഗങ്ങളെ പ്രഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന നിന്റെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ (അവയെ വീഴ്ത്തി).
6.48.40
दृष्ट्वा सेनापतिं भीष्मस्त्वरितः श्वेतमभ्ययात् ।
स भीष्मं शरजालेन महता समवाकिरत् ॥ ६.४८.४० ॥
സേനാപതിയെ കണ്ട് ഭീഷ്മർ വേഗത്തിൽ ശ്വേതന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി. അവൻ ഭീഷ്മരെ വലിയ അമ്പുവലയാൽ മൂടി.
6.48.41
श्वेतं चापि तथा भीष्मः शरौघैः समवाकिरत् ।
तौ वृषाविव नर्दन्तौ मत्ताविव महाद्विपौ ॥ ६.४८.४१ ॥
ഭീഷ്മരും അതുപോലെ ശ്വേതനെ അമ്പുപ്രവാഹങ്ങളാൽ മൂടി. ആ രണ്ടുപേരും ഗർജ്ജിക്കുന്ന കാളകളെപ്പോലെയും മദിച്ച വലിയ ആനകളെപ്പോലെയും (പോരാടി).
6.48.42
व्याघ्राविव सुसंरब्धावन्योन्यमभिजघ्नतुः ।
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य ततस्तौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.४८.४२ ॥
കടുവകളെപ്പോലെ അതിരൂക്ഷമായ കോപത്തോടെ ആ രണ്ടുപേരും പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെ അസ്ത്രങ്ങളാൽ അസ്ത്രങ്ങളെ തടുത്തുകൊണ്ട് ആ രണ്ടു പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരും (പോരാടി).
6.48.43
भीष्मः श्वेतश्च युयुधे परस्परवधैषिणौ ।
एकाह्ना निर्दहेद्भीष्मः पाम्डवानामनीकिनीम् ॥ ६.४८.४३ ॥
ഭീഷ്മനും ശ്വേതനും പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തു. ഭീഷ്മൻ ഒരൊറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് പാണ്ഡവസേനയെ ദഹിപ്പിക്കുമായിരുന്നു.
6.48.44
शरैः परमसंक्रुद्धो यदि श्वेतो न पालयेत् ।
पितामहं ततो दृष्ट्वा श्वेतो विमुखीकृतम् ॥ ६.४८.४४ ॥
ശ്വേതൻ അത്യന്തം കോപിച്ച് അമ്പുകളാൽ പിതാമഹനെ സംരക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ, പിതാമഹൻ പിന്തിരിഞ്ഞതു കണ്ട് ശ്വേതൻ...
6.48.45
प्रहर्षं पाण्डवा जग्मुः पुत्रस्ते विमनाभवत् ।
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः पार्थिवैः परिवारितः ॥ ६.४८.४५ ॥
പാണ്ഡവർ സന്തോഷിച്ചു; നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ മനംനൊന്തു. അപ്പോൾ കോപിച്ച ദുര്യോധനൻ രാജാക്കന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്...
6.48.46
ससैन्यः पाण्डवानीकमभ्यद्रवत संयुगे ।
दुर्मुखः कृतवर्मा च कृपः शल्यो विशांपतिःक ॥ ६.४८.४६ ॥
സൈന്യസമേതം യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവസേനയ്ക്കുനേരെ കുതിച്ചു. ദുർമുഖൻ, കൃതവർമ്മാവ്, കൃപൻ, ശല്യൻ, രാജാവ്...
6.48.47
भीष्मं जुगुपुरासाद्य तव पुत्रेण नोदिताः ।
दृष्ट्वा तु पार्थिवैः सर्वैर्दुर्योधनपुरोगमैः ॥ ६.४८.४७ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രനാൽ പ്രേരിതരായി അവർ ഭീഷ്മനെ സമീപിച്ച് സംരക്ഷിച്ചു. ദുര്യോധനൻ നയിക്കുന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കണ്ട്...
6.48.48
पाण्डवानामनीकानि वध्यमानानि संयुगे ।
श्वेतो गाङ्गेयमुत्सृज्य तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.४८.४८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവസേനകൾ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ശ്വേതൻ ഗാംഗേയനെ വിട്ട് നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ സേനയ്ക്കുനേരെ...
6.48.49
नाशयामास वेगेन वायुर्वृक्षानिवौजसा ।
द्रावयित्वा चमूं राजन्वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.४९ ॥
രാജാവേ, കാറ്റ് വേഗത്തിൽ മരങ്ങളെ മറിച്ചിടുന്നതുപോലെ, ക്രോധത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ വിരാടപുത്രൻ സൈന്യത്തെ തുരത്തി നശിപ്പിച്ചു.
6.48.50
आपतत्सहसा भूयो यत्र भीष्मो व्यवस्थितः ।
तौ तत्रोपगतौ राजञ्शरदीप्तौ महाबलौ ॥ ६.४८.५० ॥
വീണ്ടും പെട്ടെന്ന് ആ ഇരുവരും ഭീഷ്മർ നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പാഞ്ഞു; രാജാവേ, അമ്പുകളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ മഹാബലന്മാർ അവിടെയെത്തി.
6.48.51
अयुध्येतां महात्मानौ यथोभौ वृत्रवासवौ ।
अन्योन्यं तु महाराज परस्परवधैषिणौ ॥ ६.४८.५१ ॥
വൃത്രനും വാസവനും പോലെ ആ രണ്ട് മഹാത്മാക്കളും പോരാടി; മഹാരാജാവേ, പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് അവർ യുദ്ധം ചെയ്തു.
6.48.52
निगृह्य कार्मुकं श्वेतो भीष्मं विव्याध सप्तभिः ।
पराक्रमं ततस्तस्य पराक्रम्य पराक्रमी ॥ ६.४८.५२ ॥
വില്ലെടുത്ത് ശ്വേതൻ ഭീഷ്മരെ ഏഴ് അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു; പിന്നെ ആ പരാക്രമി തന്റെ വീര്യത്താൽ അവരുടെ വീര്യത്തെ എതിർത്തു.
6.48.53
तरसा वारयामास मत्तो मत्तमिव द्विपम् ।
श्वेतः शान्तनवं भूयः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४८.५३ ॥
മദിച്ച ആന മറ്റൊരു മദയാനയെ തടയുന്നതുപോലെ ശ്വേതൻ ശന്തനുപുത്രനെ വേഗത്തിൽ തടഞ്ഞു; വീണ്ടും വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള അമ്പുകളാൽ അദ്ദേഹത്തെ തുളച്ചു.
6.48.54
विव्याध प़ञ्चविंशत्या तदद्भुतमिवाभवत् ।
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.४८.५४ ॥
അവൻ ഇരുപത്തഞ്ച് അമ്പുകളാൽ അദ്ദേഹത്തെ തുളച്ചു; അത് അത്ഭുതമായിത്തോന്നി; അപ്പോൾ ശന്തനുപുത്രനായ ഭീഷ്മർ പത്ത് അമ്പുകളാൽ അവനെ തിരിച്ചടിച്ചു.
6.48.55
स विद्धस्तेन बलवान्नाकम्पत यथाऽचलः ।
वैराटिः समरे क्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम् ॥ ६.४८.५५ ॥
അവനാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടും ആ ബലവാൻ പർവതംപോലെ ഇളകിയില്ല. യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച വിരാടപുത്രൻ തന്റെ വില്ല് പൂർണ്ണമായി വലിച്ചു.
6.48.56
आजघान ततो भीष्मं श्वेतः क्षत्रियनन्दनः ।
संप्रहस्य तत श्वेतः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ ६.४८.५६ ॥
അപ്പോൾ ക്ഷത്രിയപുത്രനായ ശ്വേതൻ ഭീഷ്മനെ പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെ ശ്വേതൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ ചുണ്ടിന്റെ കോണുകൾ നക്കി.
6.48.57
घनुश्चिच्छेद भीष्मस्य नवभिर्दशधा शरैः ।
संधाय विशिखं चैव शरं लोमप्रवाहिनम् ॥ ६.४८.५७ ॥
ഒൻപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഭീഷ്മന്റെ വില്ല് പത്തു കഷണങ്ങളാക്കി മുറിച്ചു. പിന്നെ ഒരമ്പ് തൊടുത്ത് തൂവലുകളോടെ പായുന്ന ആ അമ്പ് അയച്ചു.
6.48.58
उन्ममाथ ततस्तालं ध्वजशीर्षं महात्मनः ।
केतुं निपतितं दृष्ट्वा भीष्मस्य तनयास्तव ॥ ६.४८.५८ ॥
പിന്നെ അവൻ മഹാത്മാവിന്റെ കൊടിമുടിയിലെ താലചിഹ്നം പറിച്ചെറിഞ്ഞു. ഭീഷ്മന്റെ കൊടി വീണത് കണ്ടപ്പോൾ നിന്റെ പുത്രന്മാർ...
6.48.59
हतं भीष्मममन्यन्त श्वेतस्य वशमागतम् ।
पाण्डवाश्चापि संहृष्टा दध्मुः शङ्खान्मुदा युताः ॥ ६.४८.५९ ॥
ഭീഷ്മൻ കൊല്ലപ്പെട്ട് ശ്വേതന്റെ അധീനതയിലായെന്ന് അവർ കരുതി. പാണ്ഡവരും സന്തോഷത്തോടെ ശംഖുകൾ മുഴക്കി.
6.48.60
भीष्मस्य पतितं केतुं दृष्ट्वा तालं महात्मनः ।
ततो दुर्योधनः क्रोधात्स्वमनीकमनोदयत् ॥ ६.४८.६० ॥
മഹാത്മാവിന്റെ താലചിഹ്നമുള്ള ഭീഷ്മന്റെ കൊടി വീണത് കണ്ട് ദുര്യോധനൻ കോപത്തോടെ തന്റെ സൈന്യത്തെ മുന്നോട്ടു നയിച്ചു.
6.48.61
यत्ता भीष्मं परीप्सध्वं रक्षमाणाः समंततः ।
मा नः प्रपश्यमानानां श्वेतान्मृत्युमवाप्स्यति ॥ ६.४८.६१ ॥
ജാഗ്രതയോടെ, എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഭീഷ്മരെ കാത്തുകൊള്ളുവിൻ; ഞങ്ങൾ കാണ്മെ ശ്വേതൻ അദ്ദേഹത്തിന് മരണം വരുത്താതിരിക്കട്ടെ.
6.48.62
भीष्मः शान्तनवः शूरस्तथा सत्यं ब्रवीमि वः ।
राज्ञस्तु वचनं श्रत्वा त्वरमाणा महारथाः ॥ ६.४८.६२ ॥
ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ശൂരനായ ഭീഷ്മർ — ഇതു നിങ്ങളോട് സത്യമായി പറയുന്നു — രാജാവിന്റെ വാക്കു കേട്ട് ധൃതിയിൽ മഹാരഥന്മാർ നീങ്ങി.
6.48.63
बलेन चतुरङ्गेण गाङ्गेयप्रन्वपालयन् ।
बाह्लीकः कृतवर्मा च शलः शल्यश्च भारत ॥ ६.४८.६३ ॥
ചതുരംഗസേനയോടെ ഗാംഗേയനായ ഭീഷ്മരെ കാത്തുകൊണ്ട് ബാഹ്ലീകനും കൃതവർമ്മാവും ശലനും ശല്യനും — ഹേ ഭാരത!
6.48.64
जलसन्धो विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ।
त्वरमाणास्त्वराकाले परिवार्य समंततः ॥ ६.४८.६४ ॥
ജലസന്ധനും വികർണ്ണനും ചിത്രസേനനും വിവിംശതിയും — ധൃതിയുടെ ആ വേളയിൽ എല്ലാ വശങ്ങളിൽനിന്നും വളഞ്ഞ് വേഗത്തിൽ നീങ്ങി.
6.48.65
शस्त्रवृष्टिं सुतुमुलां श्वेतस्योपर्यपातयन् ।
तान्क्रुद्धो निशितैर्बाणैस्त्वरमाणो महारथः ॥ ६.४८.६५ ॥
അവർ ശ്വേതന്റെ മേൽ അതിഭയങ്കരമായ ആയുധവർഷം ചൊരിഞ്ഞു; കോപിച്ച വേഗമുള്ള മഹാരഥൻ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ അവരെ തടഞ്ഞു.
6.48.66
अवारयदमेयात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
स निवार्य तु तान्सर्वान्केसरी कुञ्जराविव ॥ ६.४८.६६ ॥
അളവറ്റ ആത്മാവുള്ളവൻ കൈവേഗം കാട്ടി അവരെ തടഞ്ഞു; സിംഹം രണ്ട് ആനകളെ തടയുന്നതുപോലെ അവൻ അവരെയെല്ലാം തടഞ്ഞു.
6.48.67
महता शरवर्षेण भीष्मस्य धनुराच्छिनत् ।
ततोऽन्यद्धनुरादाय भीष्मः शान्तनवो युधि ॥ ६.४८.६७ ॥
മഹത്തായ ശരവർഷത്താൽ അവൻ ഭീഷ്മരുടെ വില്ല് മുറിച്ചു. പിന്നെ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് യുദ്ധത്തിൽ (തുടർന്നു).
6.48.68
श्वेतं विव्याध राजेन्द्र कङ्कपत्रैः शितैः शरैः ।
ततः सेनापतिः क्रुद्धो भीष्मं बहुभिरायसैः ॥ ६.४८.६८ ॥
ഓ രാജേന്ദ്രാ! അവൻ ശ്വേതനെ കങ്കപത്രമുള്ള മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു. അപ്പോൾ കോപിച്ച സേനാപതി ഭീഷ്മരെ പല ഇരുമ്പ് (ശരങ്ങളാൽ) തുളച്ചു.
6.48.69
विव्याध समरे राजन्सर्वलोकस्य पश्यतः ।
ततः प्रव्यथितो राजा भीष्मं दृष्ट्वा निवारितम् ॥ ६.४८.६९ ॥
ഓ രാജാവേ! എല്ലാ ലോകരും കാൺകെ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ (ഭീഷ്മരെ) തുളച്ചു. പിന്നെ ഭീഷ്മർ തടയപ്പെട്ടത് കണ്ട് രാജാവ് വളരെ വ്യസനിച്ചു.
6.48.70
प्रवीरं सर्वलोकस्य श्वेतेन युधि वै तदा ।
निष्ठानकश्च सुमहांस्तव सैन्यस्य चाभवत् ॥ ६.४८.७० ॥
സർവലോകത്തിന്റെയും ആ വീരനെ (ഭീഷ്മരെ) അന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ശ്വേതൻ തുളച്ചു. നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിൽ വലിയ ആരവം (നിഷ്ഠാനകം) ഉയർന്നു.
6.48.71
तं वीरं वारितं दृष्ट्वा श्वेतेन शरविक्षतम् ।
हतं श्वेतेन मन्यन्ते श्वेतस्य वशमागतम् ॥ ६.४८.७१ ॥
ആ വീരൻ തടയപ്പെടുകയും അമ്പുകളാൽ മുറിവേൽക്കുകയും ചെയ്തത് കണ്ട് അവൻ ശ്വേതനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും ശ്വേതന്റെ വശത്തായെന്നും (ജനം) കരുതുന്നു.
6.48.72
ततः क्रोधवशं प्राप्तः पिता देवव्रतस्तव ।
ध्वजमुन्मतितं दृष्ट्वा तां च सेनां निवारिताम् ॥ ६.४८.७२ ॥
അപ്പോൾ കോപവശനായ നിങ്ങളുടെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ (ശത്രുവിന്റെ) കൊടി തകർന്നതും ആ സേന തടയപ്പെട്ടതും കണ്ടു.
6.48.73
श्वेतं प्रति महाराज व्यसृजत्प्तायकान्बहून् ।
तानावार्य रणे श्वेतो भीष्मस्य रथिनां वरः ॥ ६.४८.७३ ॥
മഹാരാജാവേ, ശ്വേതൻ അദ്ദേഹത്തിനു നേരെ അനേകം ബാണങ്ങൾ അയച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ അവയെ തടഞ്ഞ, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശ്വേതൻ ഭീഷ്മരുടെ മുന്നിൽ നിന്നു.
6.48.74
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पुनरेव पितुस्तव ।
उत्सृज्य कार्मुकं राजन्गाङ्गेयः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.७४ ॥
വീണ്ടും ഒരു ഭല്ലംകൊണ്ട് നിന്റെ പിതാവിന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു. രാജാവേ, ക്രോധത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ ഗാംഗേയൻ തന്റെ വില്ല് താഴെയിട്ടു.
6.48.75
अन्यत्कार्मुकमादाय विपुलं बलवत्तरम् ।
तत्र संधाय विपुलान्भल्लान्सप्त शिलाशितान् ॥ ६.४८.७५ ॥
മറ്റൊരു വലിയതും അതിബലവത്തായതുമായ വില്ലെടുത്ത് കല്ലിൽ മൂർച്ച കൂട്ടിയ ഏഴ് വലിയ ഭല്ലങ്ങൾ അതിൽ ഘടിപ്പിച്ചു.
6.48.76
चतुर्भिश्च जघानाश्वाञ्श्वेतस्य पृतनापतेः ।
ध्वजं द्वाभ्यां तु चिच्छेद सप्तमेन च सारथे ॥ ६.४८.७६ ॥
നാലെണ്ണംകൊണ്ട് സേനാപതിയായ ശ്വേതന്റെ കുതിരകളെ വീഴ്ത്തി; രണ്ടെണ്ണംകൊണ്ട് കൊടി മുറിച്ചു; ഏഴാമത്തേതുകൊണ്ട്, സാരഥേ...
6.48.77
शिरश्चिच्छेद भल्लेन संक्रुद्धोऽलघुविक्रमः ।
हताश्वसूतात्सु रथादवप्लुत्य महाबलः ॥ ६.४८.७७ ॥
അതിരൂക്ഷ കോപത്തോടെ, വലിയ വീര്യമുള്ളവൻ ഒരു ഭല്ലംകൊണ്ട് അവന്റെ തല വെട്ടി. കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാബലൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി.
6.48.78
अमर्षवशमापन्नो व्याकुलः समपद्यत ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पितामहः ॥ ६.४८.७८ ॥
കോപവശനായ പിതാമഹൻ, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശ്വേതൻ രഥമില്ലാത്തവനായതു കണ്ട് വ്യാകുലനായി.
6.48.79
ताडयामास निशितैः शरसङ्घैः समंततः ।
स ताड्यमानः समरे भीष्मचापच्युतैः शरैः ॥ ६.४८.७९ ॥
മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ അവൻ നാലുവശത്തുനിന്നും അടിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ വില്ലിൽ നിന്നയച്ച അമ്പുകളാൽ അടിയേറ്റ അവൻ...
6.48.80
स्वरथे धनुरुत्सृज्य शक्तिं जग्राह काञ्चनीम् ।
ततः शक्तिं रणे श्वेतो जग्राहोग्रं महाभयाम् ॥ ६.४८.८० ॥
സ്വന്തം രഥത്തിൽ വില്ലു വെച്ചിട്ട് സ്വർണ്ണശക്തി എടുത്തു. പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ശ്വേതൻ ആ ഭയങ്കരവും മഹാഭയവുമായ ശക്തി പിടിച്ചു.
6.48.81
कालदण्डोपमां घोरां मृत्योर्जिह्वामेव श्वसन् ।
अब्रवीच्च तदा श्वेतो भीष्मं शान्तनवं रणे ॥ ६.४८.८१ ॥
കാലദണ്ഡംപോലെയും മൃത്യുവിന്റെ നാവുപോലെയും ഭയങ്കരമായ ശക്തിയോടെ ശ്വാസമെടുത്തുകൊണ്ട് അപ്പോൾ ശ്വേതൻ യുദ്ധത്തിൽ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മനോടു പറഞ്ഞു.
6.48.82
तिष्ठेदानीं सुसंरब्धः पश्य मां पुरुषो भव ।
एवमुक्त्वा महेष्वासो भीष्मं युधि पराक्रमी ॥ ६.४८.८२ ॥
"ഇപ്പോൾ നിൽക്കൂ, പൂർണ്ണ ക്രോധത്തോടെ എന്നെ നോക്കൂ, പുരുഷനാകൂ" എന്നു പറഞ്ഞ് ആ മഹാധനുർധരനും പരാക്രമിയുമായവൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനോട് (പറഞ്ഞു).
6.48.83
ततः शक्तिममेयात्मा चिक्षेप भुजगोपमाम् ।
पाण्डवार्थे पराक्रान्तस्तवानर्थं चिकीर्षुकः ॥ ६.४८.८३ ॥
അപ്പോൾ അളവറ്റ ആത്മാവുള്ളവൻ പാമ്പുപോലുള്ള ശക്തി എറിഞ്ഞു. പാണ്ഡവർക്കുവേണ്ടി പരാക്രമത്തോടെ, നിനക്കു ദോഷം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് (അങ്ങനെ ചെയ്തു).
6.48.84
हाहाकारो महानासीत्पुत्राणां ते विशांपते ।
दृष्ट्वा शक्तिं महाघोरां मृत्योर्दण्डसमप्रभाम् ॥ ६.४८.८४ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ പുത്രന്മാർക്കിടയിൽ മഹാഹാഹാകാരം ഉയർന്നു. മൃത്യുവിന്റെ ദണ്ഡത്തിനു സമമായ പ്രഭയുള്ള ആ മഹാഭയങ്കര ശക്തി കണ്ടപ്പോൾ.
6.48.85
श्वेतस्य करनिर्मुक्तां निर्मुक्तोरगसन्निभाम् ।
अपतत्सहसा राजन्महोल्केव नभस्तलात् ॥ ६.४८.८५ ॥
രാജാവേ, ശ്വേതന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് വിട്ടയച്ച, വിമുക്തനായ സർപ്പത്തെപ്പോലുള്ള ആ ശക്തി പെട്ടെന്ന് ആകാശത്തുനിന്ന് മഹോൽക്കപോലെ വീണു.
6.48.86
ज्वलन्तीमन्तरिक्षे तां ज्वालाभिरिव संवृताम् ।
असंभ्रान्तस्तदा राजन्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.८६ ॥
ആകാശത്ത് ജ്വലിക്കുന്നതും ജ്വാലകളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെയുള്ളതുമായ ആ ശക്തിയെ കണ്ടിട്ടും, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ അപ്പോൾ അസ്വസ്ഥനായില്ല.
6.48.87
अष्टभिर्नवभिर्भीष्मः शक्तिं चिच्छेद पत्रिभिः ।
उत्कृष्टहेमविकृतां निकृतां निशितैः शरैः ॥ ६.४८.८७ ॥
ഭീഷ്മർ എട്ടും ഒൻപതും അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ ശക്തിയെ മുറിച്ചു; അത് ഉത്കൃഷ്ടമായ സ്വർണ്ണത്താൽ അലങ്കരിച്ചതായിരുന്നു, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ഛേദിക്കപ്പെട്ടു.
6.48.88
उच्चुक्रुशुस्ततः सर्वे तावका भरतर्षभ ।
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४८.८८ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ആളുകളെല്ലാം ഉറക്കെ നിലവിളിച്ചു; ശക്തി നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട് വൈരാടി കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി.
6.48.89
कालोपहतचेतास्तु कर्तवक्यं नाभ्यजानत ।
क्रोधसंमूर्च्छितो राजन्वैराटिः प्रहसन्निव ॥ ६.४८.८९ ॥
കാലത്താൽ ഹതബുദ്ധിയായവൻ കർത്തവ്യം അറിഞ്ഞില്ല; രാജാവേ, കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ വൈരാടി ചിരിക്കുന്നതുപോലെ...
6.48.90
गदां जग्राह संहृष्टो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
क्रोधेन रक्तनयनो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.४८.९० ॥
ഭീഷ്മരുടെ മരണത്തിനായി സന്തോഷത്തോടെ അവൻ ഗദ എടുത്തു; കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, ദണ്ഡം കയ്യിലേന്തിയ യമനെപ്പോലെ.
6.48.91
भीष्मं समिदुद्राव जलौघ इव पर्वतम् ।
तस्य वेगमसंवार्यं मत्वा भीष्मः प्रतापवान् ॥ ६.४८.९१ ॥
ജലപ്രവാഹം പർവതത്തിനുമേൽ പതിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ ഭീഷ്മരുടെ നേർക്ക് കുതിച്ചു. അവന്റെ വേഗം തടുക്കാനാവാത്തതെന്നു കരുതി പ്രതാപവാനായ ഭീഷ്മൻ…
6.48.92
प्रहारविप्रमोक्षार्थं सहसा धरणींगतः ।
श्वेतः क्रोधसमाविष्टो भ्रामयित्वा तु तां गदाम् ॥ ६.४८.९२ ॥
പ്രഹാരത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ അവൻ പെട്ടെന്ന് നിലത്തിറങ്ങി. കോപത്താൽ നിറഞ്ഞ ശ്വേതൻ ആ ഗദ വീശിക്കറക്കി…
6.48.93
रथे भीष्मस्य चिक्षेप यथा देवो धनेश्वरः ।
तया भीष्मनिपातिन्या स रथो भस्मसात्कृतः ॥ ६.४८.९३ ॥
കുബേരൻ എറിഞ്ഞതുപോലെ അവൻ ഭീഷ്മന്റെ രഥത്തിനുനേരെ അത് എറിഞ്ഞു. ഭീഷ്മനെ വീഴ്ത്താൻ കഴിവുള്ള ആ ഗദയാൽ ആ രഥം ഭസ്മമായി.
6.48.94
सध्वजः सह सूतेन साश्वः सयुगबन्धुरः ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं भीष्मं दृष्ट्वा रथोत्तमकाः ॥ ६.४८.९४ ॥
കൊടി, സാരഥി, കുതിരകൾ, നുകബന്ധം എന്നിവയോടെ ആ രഥം നശിച്ചു. രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ രഥമില്ലാത്തവനായതു കണ്ട് ഉത്തമരഥികൾ…
6.48.95
अभ्यधावन्त सहिताः शल्यप्रभृतयो रथाः ।
ततोऽन्यं रथमास्थाय धनुर्विस्फार्य दुर्मनाः ॥ ६.४८.९५ ॥
ശല്യൻ മുതലായ രഥികൾ ഒന്നിച്ചു കുതിച്ചു. അപ്പോൾ ദുഃഖിതമനസ്സോടെ ഭീഷ്മൻ മറ്റൊരു രഥമേറി വില്ലു വലിച്ചുമുറുക്കി…
6.48.96
शनकैरभ्यायाच्छ्वेतं गाङ्गेयः प्रहसन्निव ।
एतस्मिन्नन्तरे भीष्मः शुश्राव विपुलां गिरम् ॥ ६.४८.९६ ॥
ഗംഗാപുത്രൻ ഭീഷ്മൻ ചിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ പതുക്കെ ശ്വേതന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി. ഇതിനിടയിൽ ഭീഷ്മൻ ഉച്ചത്തിലുള്ള ഒരു വാക്ക് കേട്ടു.
6.48.97
आकाशादीरितां दिव्यामात्मनो हितसंभवाम् ।
भीष्मभीष्म महाबाहो शीघ्रं यत्नं कुरुष्व वै ॥ ६.४८.९७ ॥
ആകാശത്തുനിന്ന് പറയപ്പെട്ട, ദിവ്യമായ, തനിക്ക് ഹിതമായ ആ വാക്ക്: ഭീഷ്മാ, ഭീഷ്മാ, മഹാബാഹോ, വേഗത്തിൽ പ്രയത്നിക്കുക.
6.48.98
एष ह्यस्य जये कालो निर्दिष्टो विश्वयोनिना ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं देवदूतेन भाषितम् ॥ ६.४८.९८ ॥
അവന്റെ ജയത്തിനുള്ള കാലം വിശ്വയോനി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്ക് കേട്ട്—
6.48.99
संप्रहृष्टमना भूत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पदातिनम् ॥ ६.४८.९९ ॥
അതീവ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ അവനെ വധിക്കുന്നതിൽ മനസ്സ് വെച്ചു. രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശ്വേതനെ രഥമില്ലാതെ കാൽനടയായി കണ്ട്—
6.48.100
सहितास्त्वभ्यवर्तन्त परीप्सन्तो महारथाः ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.४८.१०० ॥
മഹാരഥന്മാർ ഒന്നിച്ച് അവനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നേറി—സാത്യകി, ഭീമസേനൻ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, പാർഷതൻ.
6.48.101
कैकेयो धृष्टकेतुश्च अभिमन्युश्च वीर्यवान् ।
एतानापततः सर्वान्द्रोणशल्यकृपैः सह ॥ ६.४८.१०१ ॥
കൈകേയൻ, ധൃഷ്ടകേതു, വീര്യവാനായ അഭിമന്യു—ഇവരെല്ലാം ആക്രമിക്കുമ്പോൾ ദ്രോണൻ, ശല്യൻ, കൃപൻ എന്നിവരോടൊപ്പം.
6.48.102
अवारयदमेयात्मा वारिवेगानिवाचलः ।
स निरुद्धेषु सर्वेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ६.४८.१०२ ॥
അളവില്ലാത്ത ആത്മാവുള്ളവൻ (ഭീഷ്മൻ) പർവതം ജലവേഗങ്ങളെ തടയുന്നതുപോലെ അവരെ തടഞ്ഞു. പാണ്ഡവ മഹാത്മാക്കളെല്ലാം തടയപ്പെട്ടപ്പോൾ—
6.48.103
श्वेतः खङ्गमथाकृष्य भीष्मस्य धनुराच्छिनात् ।
तदपास्य धनुश्छिन्नं त्वरमाणः पितामहः ॥ ६.४८.१०३ ॥
ശ്വേതൻ വാൾ വലിച്ചൂരി ഭീഷ്മന്റെ വില്ലു മുറിച്ചു. അപ്പോൾ പിതാമഹൻ മുറിഞ്ഞ വില്ലെറിഞ്ഞ് വേഗത്തിൽ
6.48.104
देवदूतवचः श्रुत्वा वधे तस्य मनो दधे ।
ततः प्रचरमाणस्तु पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०४ ॥
ദേവദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവനെ വധിക്കുന്നതിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. പിന്നെ നിന്റെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ
6.48.105
अन्यत्कार्मुकमादाय त्वरमाणो महारथः ।
क्षणेन सज्यमकरोच्छक्रचापसमप्रभम् ॥ ६.४८.१०५ ॥
മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് വേഗത്തിൽ ആ മഹാരഥൻ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഇന്ദ്രധനുസ്സിനു തുല്യം ശോഭിക്കുന്നതിൽ ഞാൺ കെട്ടി.
6.48.106
पिता ते भरतश्रेष्ठ श्वेतं दृष्ट्वा महारथैः ।
वृतं तं मनुजव्याघ्रैर्भीमसेनपुरोगमैःक ॥ ६.४८.१०६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭീമസേനനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ മനുഷ്യവ്യാഘ്രങ്ങളായ മഹാരഥന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ശ്വേതനെ നിന്റെ പിതാവ് കണ്ടു.
6.48.107
अभ्यवर्तत गाङ्गेयः श्वेतं सेनापतिं द्रुतम् ।
आपतन्तं ततो भीष्मो भीमसेनं प्रतापवान् ॥ ६.४८.१०७ ॥
ഗാംഗേയൻ സേനാപതി ശ്വേതനു നേരെ വേഗത്തിൽ മുന്നേറി. അപ്പോൾ പ്രതാപവാനായ ഭീഷ്മൻ ഭീമസേനനു നേരെ ചാടിവീഴുമ്പോൾ
6.48.108
आजघ्ने विशिखैः षष्ट्या सेनान्यं स महारथः ।
अभिमन्युं च समरे पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.१०८ ॥
ആ മഹാരഥൻ അറുപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് സേനാപതിയെ പ്രഹരിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ അഭിമന്യുവിനെയും
6.48.109
आजघ्ने भरतश्रेष्ठस्त्रिभिः सन्नतपर्वभिः ।
सात्यकिं च शतेनाजौ भरतानां पितामहः ॥ ६.४८.१०९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ വളഞ്ഞ മുനയുള്ള മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അടിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ സാത്യകിയെ നൂറ് (അമ്പുകൾകൊണ്ട്) — ഭരതന്മാരുടെ പിതാമഹൻ.
6.48.110
धृष्टद्युम्नं च विंशत्या कैकेयं चापि पञ्चभिः ।
तांश्च सर्वान्महेष्वासान्पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.४८.११० ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ ഇരുപത് (അമ്പുകൾകൊണ്ട്), കൈകേയനെ അഞ്ച് (അമ്പുകൾകൊണ്ട്); ആ മഹാധനുർധരരെല്ലാവരെയും നിങ്ങളുടെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ (അടിച്ചു).
6.48.111
वारयित्वा शरैर्घोरैः श्वेतमेवाभिदुद्रुवे ।
ततः शरं मृत्युसमं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ६.४८.१११ ॥
ഭയങ്കര അമ്പുകളാൽ അവരെ തടഞ്ഞ് ശ്വേതനു നേരെ പാഞ്ഞു; അപ്പോൾ മൃത്യുവിന് തുല്യമായ, ഭാരം നിർവഹിക്കുന്ന ഉത്തമ ശരം (എടുത്തു).
6.48.112
विकृष्य बलवान्भीष्मः समाधत्त दुरासदम् ।
ब्रह्मास्त्रेण सुसंयुक्तं तं शरं लोमवाहिनम् ॥ ६.४८.११२ ॥
ബലവാനായ ഭീഷ്മൻ വില്ലു വലിച്ച് ആ ദുർജയ ശരം തൊടുത്തു — ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്താൽ നന്നായി ചേർക്കപ്പെട്ട, രോമങ്ങളുള്ള ആ ശരം.
6.48.113
ददृशुर्देवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
स तस्य कवचं भित्वा हृदयं चामितौजसः ॥ ६.४८.११३ ॥
ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും പിശാചുക്കളും ഉരഗങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും (ഇതു) കണ്ടു. ആ ശരം അമിതതേജസ്വിയുടെ കവചം തുളച്ച് ഹൃദയത്തിൽ (എത്തി).
6.48.114
जगाम धरणीं बाणो महाशनिरिव ज्वलन् ।
अस्तं गच्छन्यथाऽऽदित्यः प्रभाप्रादाय सत्वरः ॥ ६.४८.११४ ॥
ആ ശരം വലിയ ഇടിമിന്നൽപോലെ ജ്വലിച്ച് ഭൂമിയിൽ വീണു — സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ വേഗത്തിൽ പ്രകാശമെടുക്കുന്നതുപോലെ.
6.48.115
एवं जीवितमादाय श्वेतदेहाञ्जगाम ह ।
तं भीष्मेण नरव्याघ्रं तथा विनिहतं युधि ॥ ६.४८.११५ ॥
ഇങ്ങനെ ജീവൻ എടുത്ത് വെളുത്ത ദേഹമുള്ളവൻ പോയി. യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനാൽ അങ്ങനെ വധിക്കപ്പെട്ട ആ നരവ്യാഘ്രനെ (കണ്ടു).
6.48.116
प्रपतन्तमपश्याम गिरेः शृङ्गमिव च्युतम् ।
अशोचन्पाण्डवास्तत्र क्षत्रियाश्च महारथाः ॥ ६.४८.११६ ॥
പർവതശിഖരം വീഴുന്നതുപോലെ വീഴുന്നത് ഞങ്ങൾ കണ്ടു. അവിടെ പാണ്ഡവരും മഹാരഥന്മാരായ ക്ഷത്രിയരും ദുഃഖിച്ചു.
6.48.117
प्रहृष्टाश्च सुतास्तुभ्यं कुरवश्चापि सर्वशः ।
ततो दुःशासनो राजञ्श्वेतं दृष्ट्वा निपातितम् ॥ ६.४८.११७ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരും എല്ലാ കൗരവരും സന്തോഷിച്ചു. രാജാവേ, അപ്പോൾ ദുഃശാസനൻ വെളുത്തവനെ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടതായി കണ്ടു.
6.48.118
वादित्रनिनदैर्घोरैर्नृत्यति स्म समंततः ।
तस्मिन्हते महेष्वासे भीष्मेणाहवशोभिना ॥ ६.४८.११८ ॥
ഭയങ്കരമായ വാദ്യനാദങ്ങളോടെ അവൻ എല്ലായിടത്തും നൃത്തം ചെയ്തു. യുദ്ധത്തിൽ ശോഭിക്കുന്ന ഭീഷ്മനാൽ ആ മഹേഷ്വാസൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ.
6.48.119
प्रावेपन्त महेष्वासाः शिखण्डिप्रमुखा रथाः ।
ततो धनंजयो राजन्वार्ष्णेयश्चापि सर्वशः ॥ ६.४८.११९ ॥
ശിഖണ്ഡി പ്രമുഖരായ മഹേഷ്വാസ രഥന്മാർ വിറച്ചു. രാജാവേ, അപ്പോൾ ധനഞ്ജയനും വാർഷ്ണേയനും എല്ലായിടത്തും (വിറച്ചു).
6.48.120
अवहारं शनैश्चक्रुर्निहते वाहिनीपतौ ।
ततोऽवहारः सैन्यानां तव तेषां च भारत ॥ ६.४८.१२० ॥
സേനാപതി വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർ പതുക്കെ പിന്മാറി. അപ്പോൾ ഭാരതാ, നിങ്ങളുടെയും അവരുടെയും സൈന്യങ്ങൾ പിന്മാറി.
6.48.121
तावकानां परेषां च नर्दतां च मुहुर्मुहुः ।
पार्था विमनसो भूत्वा न्यवर्तन्त महारथाः ।
चिन्तयन्तो वधं घोरं द्वैरथेन परंतपाः ॥ ६.४८.१२१ ॥
നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്തും ശത്രുപക്ഷത്തും ആളുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജ്ജിക്കവേ, പാർത്ഥന്മാരും മഹാരഥന്മാരും മനസ്സു തളർന്ന് തിരിച്ചുപോയി; ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ സംഭവിക്കാനിരിക്കുന്ന ഘോരമായ വധത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവരേ.