ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.55.1
ततोऽपराह्णभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि भारत ।
रथनागाश्वपत्तीनां सादिनां च महाक्षये ॥ ६.५५.१ ॥
ତା'ପରେ ହେ ଭରତ, ସେ ଦିନର ଅଧିକାଂଶ ଅପରାହ୍ନରେ, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡା, ପଦାତି ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କ ମହାସଂହାରରେ ବିତିଲା।
6.55.2
द्रोणपुत्रेण शल्येन कृपेण च महात्मना ।
समसज्जत पाञ्चाल्यस्त्रिभिरैतैर्महारथैः ॥ ६.५५.२ ॥
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ଶଲ୍ୟ ଓ ମହାତ୍ମା କୃପଙ୍କ ସହ ପାଞ୍ଚାଳ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଏହି ତିନି ମହାରଥୀଙ୍କ ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲା।
6.55.3
स लोकविदितानश्वान्निजघान महाबलः ।
द्रौणेः पाञ्चालदायादः शितैर्दशभिराशुगैः ॥ ६.५५.३ ॥
ସେ ମହାବଳୀ ପାଞ୍ଚାଳ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ ବଧ କଲା।
6.55.4
ततः शल्यरथं तूर्णमास्थाय हतवाहनः ।
द्रौणिः पाञ्चालदायादमभ्यवर्षदथेषुभिः ॥ ६.५५.४ ॥
ତା'ପରେ ବାହନ ହତ ହେବାରୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଶଲ୍ୟଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି ପାଞ୍ଚାଳ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲା।
6.55.5
धृष्टद्युम्नं तु संयुक्तं द्रौणिना वीक्ष्य भारत ।
सौभद्रोऽभ्यपतत्तूर्णं विकिरन्निशिताञ्शरान् ॥ ६.५५.५ ॥
ହେ ଭରତ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଦେଖି ସୌଭଦ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବିଞ୍ଚି ଶୀଘ୍ର ଆଗେଇଲା।
6.55.6
स शल्यं प़ञ्चविंशत्या कृपं च नवभिः शरैः ।
अश्वत्थामानमष्टाभिर्विव्याध पुरुषर्षभः ॥ ६.५५.६ ॥
ସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ପଚିଶ, କୃପଙ୍କୁ ନଅ ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ଆଠ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲା।
6.55.7
आर्जुनिं तु ततस्तूर्णं द्रौणिर्विव्याध पत्रिणा ।
शल्योऽथ दशभिश्चैव कृपश्च निशितैस्त्रिभिः ॥ ६.५५.७ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ରକୁ ତୁରନ୍ତ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଶଲ୍ୟ ଦଶଟିରେ ଓ କୃପ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିନୋଟିରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.55.8
लक्ष्मणस्तव पौत्रस्तु सौभद्रं समवस्थितम् ।
अभ्यवर्तत संहृष्टस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.५५.८ ॥
ଆପଣଙ୍କ ନାତି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସୁଭଦ୍ରା-ପୁତ୍ର ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ; ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.55.9
दौर्योधनिः सुसंक्रुद्धः सौभद्रं परवीरहा ।
विव्याध समरे राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.५५.९ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ-ପୁତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
6.55.10
अभिमन्युः सुसंक्रुद्धो भ्रातरं भरतर्षभ ।
शरैः पञ्चाशतै राजन्क्षिप्रहस्तोऽभ्यविध्यत ॥ ६.५५.१० ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଭାଇଙ୍କୁ ପଚାଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ ସେ ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କଲେ।
6.55.11
लक्ष्मणोऽपि पुनस्तस्य धनुश्चिच्छेद पत्रिणा ।
मुष्टिदेशे महाराज ततस्ते चुक्रुशुर्जनाः ॥ ६.५५.११ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୁଣି ତାଙ୍କ ଧନୁକୁ ବାଣରେ ମୁଷ୍ଟି ସ୍ଥାନରେ କାଟିଦେଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
6.55.12
तद्विहाय धनुश्छिन्नं सौभद्रं परवीरहा ।
अन्यदादत्तवांश्चित्रं कार्मुकं वेगवत्तरम् ॥ ६.५५.१२ ॥
ସେହି ଭଗ୍ନ ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅତି ବେଗବାନ ଧନୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
6.55.13
तौ तत्र समरे युक्तौ कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
अन्योन्यं विशिस्वैस्तीक्ष्णैर्जघ्नतुः पुरुषर्षभौ ॥ ६.५५.१३ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଥିବା ସେ ଦୁଇଜଣ, ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ସମାନ ବୀର।
6.55.14
ततो दुर्योधनो राज दृष्ट्वा पुत्रं महारथम् ।
पीडितं तव पौत्रेण प्रायात्तत्र प्रजेश्वरः ॥ ६.५५.१४ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ତୁମ ନାତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଆପଣା ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି, ସେଠାକୁ ଗଲେ; ସେ ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ।
6.55.15
सन्निवृत्ते तव सुते सर्व एव जनाधिपाः ।
आर्जुनिं रथवंशेन समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ६.५५.१५ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ର ଫେରିଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ରଥର ଶ୍ରେଣୀ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଘେରିଲେ।
6.55.16
स तैः परिवृतः शूरैः शूरो युधि सुदुर्जयैः ।
न स्म प्रव्यथते राजन्कृष्णतुल्यपराक्रमः ॥ ६.५५.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଅଜେୟ ସେହି ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ସେହି ଶୂରବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ତିଳେ ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.55.17
सौभद्रमथ संसक्तं दृष्ट्वा तत्र धनंजयः ।
अभिदुद्राव वेगेन त्रातुकामः स्वमात्मजम् ॥ ६.५५.१७ ॥
ସେଠାରେ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଜଡ଼ିତ ଦେଖି, ଧନଞ୍ଜୟ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବେଗରେ ସେଦିଗକୁ ଧାଇଁଲେ।
6.55.18
ततः सरथनागाश्वा भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
अभ्यवर्तन्त राजानः सहिताः सव्यसाचिनम् ॥ ६.५५.१८ ॥
ତା'ପରେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
6.55.19
उद्वूतं सहसा भौमं नागाश्वरथपत्तिभिः ।
दिवाकररथं प्राप्य रजस्तीव्रमदृश्यत ॥ ६.५५.१९ ॥
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହଠାତ୍ ଉଠିଥିବା ଭୂମିର ଧୂଳି ସୂର୍ଯ୍ୟରଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ଘନ ଦେଖାଗଲା ।
6.55.20
तानि नागसहस्राणि भूमिपालशतानि च ।
तस्य बाणपथं प्राप्य नाभ्यवर्तन्त सर्वशः ॥ ६.५५.२० ॥
ସେହି ହଜାର ହଜାର ହାତୀ ଓ ଶହ ଶହ ରାଜା ତାଙ୍କ ବାଣପଥରେ ପହଞ୍ଚି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ପାରିଲେ ନାହିଁ ।
6.55.21
प्रणेदुः सर्वभूतानि बभूवुस्तिमिरा दिशः ।
कुरूणां चानयस्तीव्रः समदृश्यत दारुणः ॥ ६.५५.२१ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଦିଗସବୁ ଅନ୍ଧକାର ହେଲା; କୁରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ତୀବ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଦେଖାଗଲା ।
6.55.22
नाप्यन्तरिक्षं न दिशो न भूमिर्न च भास्करः ।
प्रजज्ञे भरतश्रेष्ठ सस्त्रसङ्घैः किरीटिनः ॥ ६.५५.२२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! କିରୀଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ ଯୋଗୁଁ ଆକାଶ, ଦିଗ, ଭୂମି କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ କିଛି ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ ।
6.55.23
सादिता रथनागाश्च हताश्वा रथिनो रणे ।
विप्रद्रुतरथाः केचिद्दृश्यन्ते रथयूथपाः ॥ ६.५५.२३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ ଓ ହାତୀ ନଷ୍ଟ ହେଲେ; ଘୋଡ଼ା ମରିବାରୁ ରଥୀମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ; କେତେକ ରଥଯୂଥପତି ରଥ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରି ପଳାଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ।
6.55.24
विरथा रथिनश्चान्ये धावमानाः समन्ततः ।
तत्रतत्रैव दृश्यन्ते सायुधाः साङ्गदैर्भुजैः ॥ ६.५५.२४ ॥
ରଥ ହରାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ଅସ୍ତ୍ର ସହ ଓ ବାହୁବଳୟ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ବାହୁ ଦେଖାଯାଉଛି ।
6.55.25
हयारोहा हयांस्त्यक्त्वा गजारोहाश्च दन्तिनः ।
अर्जुनस्य भयाद्राजन्समन्ताद्विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.५५.२५ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ଅଶ୍ୱ ଛାଡ଼ି ଏବଂ ହସ୍ତୀାରୋହୀ ଓ ହସ୍ତୀଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ହେ ରାଜନ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୟରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
6.55.26
रथेभ्यश्च गजेभ्यश्च हयेभ्यश्च नराधिपाः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्तेऽर्जुनसायकैः ॥ ६.५५.२६ ॥
ରଥ, ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଓ ପଡ଼ାଯାଉଥିବା ନରାଧିପମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
6.55.27
सगदानुद्यतान्बाहून्सखङ्गांश्च विशांपते ।
सप्रासांश्च सतूणीरान्सशरान्सशरासनान् ॥ ६.५५.२७ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଗଦା ସହିତ ଉଠାଯାଇଥିବା ବାହୁ, ଖଡ୍ଗ ସହିତ, ପ୍ରାସ ସହିତ, ତୂଣୀର ସହିତ, ବାଣ ସହିତ, ଧନୁ ସହିତ।
6.55.28
साङ्कुशाकन्सपताकांश्च तत्रतत्रार्जुनो नृणाम् ।
निचकर्त शरैरुग्रै रौद्रं वपुरधारयत् ॥ ६.५५.२८ ॥
ଅଙ୍କୁଶ ଓ ପତାକା ସହିତ, ଏଠାରେ ସେଠାରେ, ଅର୍ଜୁନ ଉଗ୍ର ବାଣରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କାଟିଲେ; ତାଙ୍କର ରୂପ ଭୟଙ୍କର ହେଲା।
6.55.29
परिघाणां प्रदीप्तानां मुद्गराणां च मारिष ।
प्रासानां भिन्दिपालानां निस्त्रिशानां च संयुगे ॥ ६.५५.२९ ॥
ହେ ମାରିଷ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପରିଘ, ମୁଦ୍ଗର, ପ୍ରାସ, ଭିନ୍ଦିପାଳ ଓ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ।
6.55.30
परश्वथानां पीक्ष्णानां तोमराणां च भारत ।
वर्मणां चापविद्धानां काञ्चनानां च भूमिप ॥ ६.५५.३० ॥
ହେ ଭାରତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପରଶୁ ଓ ତୋମର, ଏବଂ ପଡ଼ିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ମ; ହେ ଭୂମିପତି।
6.55.31
ध्वजानां चर्मणां चैव व्यजनानां च सर्वशः ।
छत्राणां हेमदण्डानां तोमराणां च भारत ॥ ६.५५.३१ ॥
ହେ ଭରତ, ଧ୍ୱଜ, ଢାଲ, ବ୍ୟଜନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଦଣ୍ଡ ଛତ୍ର ଓ ତୋମର ସର୍ବତ୍ର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା।
6.55.32
प्रतोदानां च योक्राणां कशानां चैव मारिष ।
राशयः स्मात्र दृश्यन्ते विनिकीर्णा रणक्षितौ ॥ ६.५५.३२ ॥
ହେ ମାରିଷ, ଏଠାରେ ରଣଭୂମିରେ ଅଙ୍କୁଶ, ଯୁଆଳି ଓ ଚାବୁକର ରାଶି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଛି।
6.55.33
नासीत्तत्र पुमान्कश्चित्तव सैन्यस्य भारत ।
योऽर्जुनं समरे शूरं प्रत्युद्यायात्कथंचन ॥ ६.५५.३३ ॥
ହେ ଭରତ, ତୁମ ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସାମ୍ନା କରି ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ସାହସ କରୁଥିବା କୌଣସି ପୁରୁଷ ସେଠାରେ ନଥିଲା।
6.55.34
यो यो हि समरे पार्थं प्रत्युद्याति विशांपते ।
स सङ्ख्ये विशिखैस्तीक्ष्णैः परलोकाय नीयते ॥ ६.५५.३४ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ଯେଉଁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ, ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପରଲୋକକୁ ପଠାଯାଏ।
6.55.35
तेषु विद्रवमाणेषु तव योधेषु सर्वशः ।
अर्जुनो वासुदेवश्च दध्मतुर्वारिजोत्तमौ ॥ ६.५५.३५ ॥
ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସର୍ବତ୍ର ପଳାଉଥିବା ବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବ ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
6.55.36
तत्पभग्नं बलं दृष्ट्वा पिता देवव्रतस्तव ।
अब्रवीत्समरे शूरं भारद्वाजं स्मयन्निव ॥ ६.५५.३६ ॥
ତୁମ ସୈନ୍ୟ ଭଗ୍ନ ଦେଖି ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ ହସି ହସି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.55.37
एष पाण्डुसुतो वीर कृष्णेन सहितो बली ।
तथा करोति सैन्यानि यथा कुर्याद्धऩञ्जयः ॥ ६.५५.३७ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବଳବାନ ବୀର ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଯେପରି କରିବେ, ସେପରି ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଏହା କରୁଛନ୍ତି।
6.55.38
न ह्येष समरे शक्यो विजेतुं हि कथंचन ।
यथास्य दृश्यते रूप कालान्तकयमोपमम् ॥ ६.५५.३८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜିତିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏହାର ରୂପ କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
6.55.39
न निवर्तयितुं चापि शक्येयं महती चमूः ।
अन्योन्यप्रेया पश्य द्रवतीयं वरूथिनी ॥ ६.५५.३९ ॥
ଏହି ମହତୀ ସେନାକୁ ଫେରାଇବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଦେଖ, ପରସ୍ପର ପ୍ରିୟ ଏହି ସେନା ପଳାଉଛି।
6.55.40
एष चास्तं गिरिश्रेष्ठं भानुमान्प्रतिपद्यते ।
चक्षूंषि सर्वलोकस्य संहरन्निव सर्वथा ॥ ६.५५.४० ॥
ଏହି ଭାନୁମାନ (ସୂର୍ୟ) ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଡ଼କୁ ଅସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି; ଯେପରି ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଖି ସଂହାର କରୁଛନ୍ତି।
6.55.41
तत्रावहारं संप्राप्तं मन्येऽहं पुरुषर्षभ ।
श्रान्ता भीताश्च नो योधा न योत्स्यन्ति कथंचन ॥ ६.५५.४१ ॥
ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ! ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏବେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି; ଆମ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଭୀତ, ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଲଢ଼ିବେ ନାହିଁ।
6.55.42
एवमुक्त्वा ततो भीष्मो द्रोणमाचार्यसत्तमम् ।
अवहारमथो चक्रे तावकानां महारथः ॥ ६.५५.४२ ॥
ଏହା କହି ମହାରଥ ଭୀଷ୍ମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଛକୁ ହଟାଇଲେ।
6.55.43
ततः सरथनागाश्वा जंय प्राप्य समोपकाः ।
पाञ्चालाः पाण्डवाश्चैव प्रणेदुश्च पुनः पुनः ॥ ६.५५.४३ ॥
ତା'ପରେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେବକମାନଙ୍କ ସହ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.55.44
प्रययुः शिबिरायैव धनञ्जयपुरस्कृताः ।
वादित्रघोषैः संहृष्टा प्रणद्यन्तो महारथाः ॥ ६.५५.४४ ॥
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କରି ମହାରଥୀମାନେ ଶିବିରକୁ ଗଲେ।
6.55.45
ततोऽवहारः सैन्यानां तव तेषां च भारत ।
अस्तं गच्छति सूर्येऽभूत्सन्ध्याकाले च वर्तति ॥ ६.५५.४५ ॥
ତା'ପରେ ହେ ଭାରତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ତୁମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଲେ।