ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.55.1
ततोऽपराह्णभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि भारत ।
रथनागाश्वपत्तीनां सादिनां च महाक्षये ॥ ६.५५.१ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਭਰਤ, ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ।
6.55.2
द्रोणपुत्रेण शल्येन कृपेण च महात्मना ।
समसज्जत पाञ्चाल्यस्त्रिभिरैतैर्महारथैः ॥ ६.५५.२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਪ ਨਾਲ ਪਾਂਚਾਲ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਿਆ।
6.55.3
स लोकविदितानश्वान्निजघान महाबलः ।
द्रौणेः पाञ्चालदायादः शितैर्दशभिराशुगैः ॥ ६.५५.३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਪਾਂਚਾਲ ਵਾਰਿਸ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਗਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘੋੜੇ ਦਸ ਤਿੱਖੇ, ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
6.55.4
ततः शल्यरथं तूर्णमास्थाय हतवाहनः ।
द्रौणिः पाञ्चालदायादमभ्यवर्षदथेषुभिः ॥ ६.५५.४ ॥
ਫਿਰ ਵਾਹਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਛੇਤੀ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਵਾਰਿਸ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
6.55.5
धृष्टद्युम्नं तु संयुक्तं द्रौणिना वीक्ष्य भारत ।
सौभद्रोऽभ्यपतत्तूर्णं विकिरन्निशिताञ्शरान् ॥ ६.५५.५ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਭਿੜੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਾ ਛੇਤੀ ਝਪਟਿਆ।
6.55.6
स शल्यं प़ञ्चविंशत्या कृपं च नवभिः शरैः ।
अश्वत्थामानमष्टाभिर्विव्याध पुरुषर्षभः ॥ ६.५५.६ ॥
ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਪੱਚੀ, ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਨੌਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.55.7
आर्जुनिं तु ततस्तूर्णं द्रौणिर्विव्याध पत्रिणा ।
शल्योऽथ दशभिश्चैव कृपश्च निशितैस्त्रिभिः ॥ ६.५५.७ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਦਸਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.55.8
लक्ष्मणस्तव पौत्रस्तु सौभद्रं समवस्थितम् ।
अभ्यवर्तत संहृष्टस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.५५.८ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਪੋਤਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ; ਤਦ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
6.55.9
दौर्योधनिः सुसंक्रुद्धः सौभद्रं परवीरहा ।
विव्याध समरे राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.५५.९ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.55.10
अभिमन्युः सुसंक्रुद्धो भ्रातरं भरतर्षभ ।
शरैः पञ्चाशतै राजन्क्षिप्रहस्तोऽभ्यविध्यत ॥ ६.५५.१० ॥
ਅਭਿਮਨਯੂ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸਨੇ ਜਵਾਬੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.55.11
लक्ष्मणोऽपि पुनस्तस्य धनुश्चिच्छेद पत्रिणा ।
मुष्टिदेशे महाराज ततस्ते चुक्रुशुर्जनाः ॥ ६.५५.११ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮੁੱਠ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤਦ ਲੋਕ ਚੀਕ ਉੱਠੇ।
6.55.12
तद्विहाय धनुश्छिन्नं सौभद्रं परवीरहा ।
अन्यदादत्तवांश्चित्रं कार्मुकं वेगवत्तरम् ॥ ६.५५.१२ ॥
ਉਸ ਟੁੱਟੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਮਕਦਾ, ਹੋਰ ਵੀ ਵੇਗਵਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
6.55.13
तौ तत्र समरे युक्तौ कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
अन्योन्यं विशिस्वैस्तीक्ष्णैर्जघ्नतुः पुरुषर्षभौ ॥ ६.५५.१३ ॥
ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਦੋਵੇਂ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ ਵੀਰ ਸਨ।
6.55.14
ततो दुर्योधनो राज दृष्ट्वा पुत्रं महारथम् ।
पीडितं तव पौत्रेण प्रायात्तत्र प्रजेश्वरः ॥ ६.५५.१४ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੀ।
6.55.15
सन्निवृत्ते तव सुते सर्व एव जनाधिपाः ।
आर्जुनिं रथवंशेन समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ६.५५.१५ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
6.55.16
स तैः परिवृतः शूरैः शूरो युधि सुदुर्जयैः ।
न स्म प्रव्यथते राजन्कृष्णतुल्यपराक्रमः ॥ ६.५५.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਜਯ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸੂਰਮਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡੋਲਿਆ।
6.55.17
सौभद्रमथ संसक्तं दृष्ट्वा तत्र धनंजयः ।
अभिदुद्राव वेगेन त्रातुकामः स्वमात्मजम् ॥ ६.५५.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਈ।
6.55.18
ततः सरथनागाश्वा भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
अभ्यवर्तन्त राजानः सहिताः सव्यसाचिनम् ॥ ६.५५.१८ ॥
ਫਿਰ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਵਧੇ।
6.55.19
उद्वूतं सहसा भौमं नागाश्वरथपत्तिभिः ।
दिवाकररथं प्राप्य रजस्तीव्रमदृश्यत ॥ ६.५५.१९ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠੀ ਧੂੜ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੰਘਣੀ ਦਿਸੀ।
6.55.20
तानि नागसहस्राणि भूमिपालशतानि च ।
तस्य बाणपथं प्राप्य नाभ्यवर्तन्त सर्वशः ॥ ६.५५.२० ॥
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜੇ ਉਸਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧ ਸਕੇ।
6.55.21
प्रणेदुः सर्वभूतानि बभूवुस्तिमिरा दिशः ।
कुरूणां चानयस्तीव्रः समदृश्यत दारुणः ॥ ६.५५.२१ ॥
ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਚੀਕ ਉੱਠੇ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਕੁਰੂਆਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਿਪਤਾ ਦਿਸੀ।
6.55.22
नाप्यन्तरिक्षं न दिशो न भूमिर्न च भास्करः ।
प्रजज्ञे भरतश्रेष्ठ सस्त्रसङ्घैः किरीटिनः ॥ ६.५५.२२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਕਾਰਨ ਨਾ ਅਕਾਸ਼, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਦਿਸਿਆ।
6.55.23
सादिता रथनागाश्च हताश्वा रथिनो रणे ।
विप्रद्रुतरथाः केचिद्दृश्यन्ते रथयूथपाः ॥ ६.५५.२३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਘੋੜੇ ਮਰਨ ਕਾਰਨ ਰਥੀ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਕੁਝ ਰਥਯੂਥਪਤੀ ਰਥ ਟੁੱਟ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
6.55.24
विरथा रथिनश्चान्ये धावमानाः समन्ततः ।
तत्रतत्रैव दृश्यन्ते सायुधाः साङ्गदैर्भुजैः ॥ ६.५५.२४ ॥
ਰਥ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹੋਰ ਰਥੀ ਵੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ।
6.55.25
हयारोहा हयांस्त्यक्त्वा गजारोहाश्च दन्तिनः ।
अर्जुनस्य भयाद्राजन्समन्ताद्विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.५५.२५ ॥
ਘੋੜਸਵਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸਵਾਰ ਤੇ ਹਾਥੀ-ਯੋਧੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਡਰੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
6.55.26
रथेभ्यश्च गजेभ्यश्च हयेभ्यश्च नराधिपाः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्तेऽर्जुनसायकैः ॥ ६.५५.२६ ॥
ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਡੇਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਰੇਸ਼ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਸ ਰਹੇ ਸਨ।
6.55.27
सगदानुद्यतान्बाहून्सखङ्गांश्च विशांपते ।
सप्रासांश्च सतूणीरान्सशरान्सशरासनान् ॥ ६.५५.२७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਗਦਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਠਾਈਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਰਛਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਤਰਕਸਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੀਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ।
6.55.28
साङ्कुशाकन्सपताकांश्च तत्रतत्रार्जुनो नृणाम् ।
निचकर्त शरैरुग्रै रौद्रं वपुरधारयत् ॥ ६.५५.२८ ॥
ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਗ੍ਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਸੁੱਟਿਆ; ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ।
6.55.29
परिघाणां प्रदीप्तानां मुद्गराणां च मारिष ।
प्रासानां भिन्दिपालानां निस्त्रिशानां च संयुगे ॥ ६.५५.२९ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਬਲਦੇ ਪਰਿਘਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਬਰਛਿਆਂ, ਭਿੰਦੀਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ।
6.55.30
परश्वथानां पीक्ष्णानां तोमराणां च भारत ।
वर्मणां चापविद्धानां काञ्चनानां च भूमिप ॥ ६.५५.३० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਿੱਖੇ ਪਰਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ, ਅਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚਾਂ ਸਮੇਤ; ਹੇ ਭੂਮੀਪਤੀ।
6.55.31
ध्वजानां चर्मणां चैव व्यजनानां च सर्वशः ।
छत्राणां हेमदण्डानां तोमराणां च भारत ॥ ६.५५.३१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਝੰਡੇ, ਢਾਲਾਂ, ਪੱਖੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਛਤਰ ਅਤੇ ਤੋਮਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਿੱਲਰੇ ਪਏ ਸਨ।
6.55.32
प्रतोदानां च योक्राणां कशानां चैव मारिष ।
राशयः स्मात्र दृश्यन्ते विनिकीर्णा रणक्षितौ ॥ ६.५५.३२ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਇੱਥੇ ਰਣਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਅੰਕੁਸ਼, ਜੂਲੇ ਅਤੇ ਚਾਬੁਕਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਖਿੱਲਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
6.55.33
नासीत्तत्र पुमान्कश्चित्तव सैन्यस्य भारत ।
योऽर्जुनं समरे शूरं प्रत्युद्यायात्कथंचन ॥ ६.५५.३३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਯੋਧਾ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।
6.55.34
यो यो हि समरे पार्थं प्रत्युद्याति विशांपते ।
स सङ्ख्ये विशिखैस्तीक्ष्णैः परलोकाय नीयते ॥ ६.५५.३४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਪਾਰਥ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਲੋਕ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.55.35
तेषु विद्रवमाणेषु तव योधेषु सर्वशः ।
अर्जुनो वासुदेवश्च दध्मतुर्वारिजोत्तमौ ॥ ६.५५.३५ ॥
ਤੇਰੇ ਯੋਧੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਦੋ ਉੱਤਮ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ।
6.55.36
तत्पभग्नं बलं दृष्ट्वा पिता देवव्रतस्तव ।
अब्रवीत्समरे शूरं भारद्वाजं स्मयन्निव ॥ ६.५५.३६ ॥
ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਟੁੱਟੀ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.55.37
एष पाण्डुसुतो वीर कृष्णेन सहितो बली ।
तथा करोति सैन्यानि यथा कुर्याद्धऩञ्जयः ॥ ६.५५.३७ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੈ ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਵੀਰ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰ; ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਜਿਵੇਂ ਕਰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.55.38
न ह्येष समरे शक्यो विजेतुं हि कथंचन ।
यथास्य दृश्यते रूप कालान्तकयमोपमम् ॥ ६.५५.३८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਇਹਦਾ ਰੂਪ ਕਾਲ, ਅੰਤਕ ਤੇ ਯਮ ਵਰਗਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
6.55.39
न निवर्तयितुं चापि शक्येयं महती चमूः ।
अन्योन्यप्रेया पश्य द्रवतीयं वरूथिनी ॥ ६.५५.३९ ॥
ਇਸ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮੋੜਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਵੇਖੋ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਭੱਜ ਰਹੀ ਹੈ।
6.55.40
एष चास्तं गिरिश्रेष्ठं भानुमान्प्रतिपद्यते ।
चक्षूंषि सर्वलोकस्य संहरन्निव सर्वथा ॥ ६.५५.४० ॥
ਇਹ ਭਾਨੁਮਾਨ (ਸੂਰਜ) ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੱਲ ਅਸਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਮੇਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
6.55.41
तत्रावहारं संप्राप्तं मन्येऽहं पुरुषर्षभ ।
श्रान्ता भीताश्च नो योधा न योत्स्यन्ति कथंचन ॥ ६.५५.४१ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਸ਼ਭ! ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਲੜਾਈ ਰੋਕਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਯੋਧੇ ਥੱਕੇ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲੜਨਗੇ।
6.55.42
एवमुक्त्वा ततो भीष्मो द्रोणमाचार्यसत्तमम् ।
अवहारमथो चक्रे तावकानां महारथः ॥ ६.५५.४२ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਚਾਰੀਆ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਇਆ।
6.55.43
ततः सरथनागाश्वा जंय प्राप्य समोपकाः ।
पाञ्चालाः पाण्डवाश्चैव प्रणेदुश्च पुनः पुनः ॥ ६.५५.४३ ॥
ਫਿਰ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਣ ਲੱਗੇ।
6.55.44
प्रययुः शिबिरायैव धनञ्जयपुरस्कृताः ।
वादित्रघोषैः संहृष्टा प्रणद्यन्तो महारथाः ॥ ६.५५.४४ ॥
ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਗਏ।
6.55.45
ततोऽवहारः सैन्यानां तव तेषां च भारत ।
अस्तं गच्छति सूर्येऽभूत्सन्ध्याकाले च वर्तति ॥ ६.५५.४५ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ, ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈਆਂ।