ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.7.1
मेरोरथोत्तरं पार्श्वं पूर्वं चाचक्ष्व संजय ।
निखिलेन महाबुद्धे माल्यवन्तं च पर्वतम् ॥ ६.७.१ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ। ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮਾਲਿਆਵਾਨ ਪਰਬਤ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰ।
6.7.2
दक्षिणेन तु नीलस्य मेरोः पार्श्वे तथोत्तरे ।
उत्तराः कुरवो राजन्पुण्याः सिद्धनिषेविताः ॥ ६.७.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨੀਲ ਪਰਬਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਉੱਤਰ ਕੁਰੂ ਹਨ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਹਨ।
6.7.3
तत्र वृक्षा मधुफला नित्यपुष्पफलोपगाः ।
पुष्पाणि च सुगन्धीनि रसवन्ति फलानि च ॥ ६.७.३ ॥
ਉੱਥੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਫੁੱਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਫਲ ਰਸਦਾਰ ਹਨ।
6.7.4
सर्वकामफलास्तत्र केचिद्वृक्षा जनाधिप ।
अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र नराधिप ॥ ६.७.४ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਰੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਕਸ਼ੀਰੀ ਨਾਮ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ।
6.7.5
ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं चामृपोतमम् ।
वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च ॥ ६.७.५ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਤਰ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
6.7.6
सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका ।
सर्वर्तुसुखसंस्पर्शा निष्पङ्का च जनाधिप ।
पुष्करिष्यः शुभास्तत्र सुखस्पर्शा मनोरमाः ॥ ६.७.६ ॥
ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਬਾਰੀਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਈ ਛੋਹ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਚਿੱਕੜ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਉੱਥੇ ਸੁਖਦਾਈ ਛੋਹ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਭ ਕਮਲ-ਤਲਾਬ ਹਨ।
6.7.7
देवलोकच्युताः सर्वे जायन्ते तत्र मानवाः ।
शुक्लाभिजनसंयन्नाः सर्वे सुप्रियदर्शनाः ॥ ६.७.७ ॥
ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਸਭ ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਜਲੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
6.7.8
मिथुनानि च जायन्ते स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः ।
तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबन्त्यमृतसन्निभम् ॥ ६.७.८ ॥
ਉੱਥੇ ਜੋੜੇ ਵੀ ਜੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
6.7.9
मिथुनं जायते काले समं तच्च प्रवर्धते ।
तुल्यरूगुणोपेतं समवेषं तथैव च ॥ ६.७.९ ॥
ਜੋੜਾ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਜੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਠਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ।
6.7.10
एवमेवानुरूपं च चक्रवाकसमं विभो ।
निरापगाम ते लोका नित्यं मुदितमानसाः ॥ ६.७.१० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਢੁਕਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਚੱਕਰਵਾਕ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਵਿਭੋ; ਉਸ ਲੋਕ ਦੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਨਦੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
6.7.11
दशवर्षसहस्राणि शशवर्षशतानि च ।
जीवन्ति ते महाराज न चान्योन्यं जहत्युत ॥ ६.७.११ ॥
ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ।
6.7.12
भारुण्डा नाम शकुनास्तीक्ष्णतुण्डा महाबलाः ।
तान्निर्हरन्तीह मृतान्दरीषु प्रक्षिपन्ति च ॥ ६.७.१२ ॥
ਭਾਰੁੰਡ ਨਾਮ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਤਿੱਖੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ।
6.7.13
उत्तराः कुरवो राजन्व्याख्यातास्ते समासतः ।
मेरोः पार्श्वमहं पूर्वं वक्ष्याम्यथ यथातथम् ॥ ६.७.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
6.7.14
तस्य मूर्धाभिषेकस्तु भद्राश्वस्य विशांपते ।
भद्रसालवनं यत्र कालाम्रश्च महाद्रुमः ॥ ६.७.१४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦਾ ਮੂਰਧਾਭਿਸ਼ੇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਭਦ੍ਰਸਾਲ ਵਣ ਅਤੇ ਕਾਲਾਮ੍ਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਹੈ।
6.7.15
कालाम्रस्तु महाराज नित्यपुष्पफलः शुभः ।
द्रुमश्च योजनोत्सेधः सिद्धचारणसेवितः ॥ ६.७.१५ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਲਾਮ੍ਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਇਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
6.7.16
तत्र ते पुरुषाः श्वेतास्तेजोयुक्ता महाबलाः ।
स्त्रियः कुमुदवर्णाश्च सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः ॥ ६.७.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਪੁਰਖ ਚਿੱਟੇ, ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹਨ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਕੁਮੁਦ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ।
6.7.17
चन्द्रप्रभाश्चन्द्रवर्णाः पूर्वचन्द्रनिभाननाः ।
चन्द्रशीतलगात्र्यश्च नृत्तिगीतविशारदाः ॥ ६.७.१७ ॥
ਉਹ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਤੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਪਹਿਲੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ੀਤਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾਚ-ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ।
6.7.18
दशवर्षसहस्राणि तत्रायुर्भरतर्षभ ।
कालाम्ररसपीतास्ते नित्यं संस्थितयौवनाः ॥ ६.७.१८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ; ਕਾਲਾਮ੍ਰ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਕੇ ਉਹ ਸਦਾ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
6.7.19
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु ।
सुदर्शनो नाम महाञ्जम्बूवृक्षः सनातनः ॥ ६.७.१९ ॥
ਨੀਲ ਪਰਬਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਪਰਬਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਸਨਾਤਨ ਹੈ।
6.7.20
सर्वकामफलः पुण्यः सिद्धचारणसेवितः ।
तस्य नाम्ना समाख्यातो जम्बूद्वीपः सनातनः ॥ ६.७.२० ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ; ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਜੰਬੂਦ੍ਵੀਪ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
6.7.21
योजनानां सहस्त्रं च शतं च भरतर्षभ ।
उत्सेधो वृक्षराजस्य दिवस्पृङ्भनुजेश्वर ॥ ६.७.२१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਚਾਈ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਹੈ; ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ।
6.7.22
अरत्नीनां सहस्रं च शतानि दश पञ्च च ।
परिणाहस्तु वृक्षस्य फलानां रसभेदिनाम् ॥ ६.७.२२ ॥
ਰੁੱਖ ਦਾ ਘੇਰਾ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਅਰਤਨੀ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਫਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
6.7.23
पतमानानि तान्युर्वी कुर्वन्ति विपुलं स्वनम् ।
मुञ्चन्ति च रसं राजंस्तस्मिन्रजतसन्निभम् ॥ ६.७.२३ ॥
ਡਿੱਗਦੇ ਉਹ ਫਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ ਰਸ ਵਗਦਾ ਹੈ।
6.7.24
तस्या जम्बाः फलरसो नदी भूत्वा जनाधिप ।
मेरुं प्रदक्षिणं कृत्वा संप्रयात्युत्तरान्कुरून् ॥ ६.७.२४ ॥
ਉਸ ਜੰਬੂ ਦਾ ਫਲਰਸ ਨਦੀ ਬਣ ਕੇ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਮੇਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂਆਂ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ।
6.7.25
तत्र तेषां मनःशान्तिर्न पिपासा जनाधिप ।
तस्मिन्फलरसे पीते न जरा बाधते च तान् ॥ ६.७.२५ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਿਆਸ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦੀ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ। ਉਸ ਫਲ-ਰਸ ਨੂੰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬੁਢਾਪਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
6.7.26
तत्र जाम्बूनदं नाम कनकं देवभूषणम् ।
इन्द्रगोपकसंकाशं जायते भास्वरं तु तत् ॥ ६.७.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਜਾਂਬੂਨਦ ਨਾਮ ਦਾ ਸੋਨਾ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ। ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜੇ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
6.7.27
तरुणादित्यवर्णाश्च जायन्ते तत्र मानवाः ।
तथा माल्यवतः श्रृङ्गे दृश्यते हव्यवाट् सदा ॥ ६.७.२७ ॥
ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਜਨਮਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਹਵਿਆਵਾਟ ਅਗਨੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
6.7.28
नाम्ना संवर्तको नाम कालाग्निर्भरतर्षभ ।
तथा माल्यवतः श्रृङ्गे पूर्वपूर्वानुगण्डिका ॥ ६.७.२८ ॥
ਸੰਵਰਤਕ ਨਾਮ ਦੀ ਕਾਲਾਗਨੀ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਪੂਰਵ ਅਨੁਗੰਡਿਕਾਵਾਂ ਹਨ।
6.7.29
योजनानां सहस्राणि पञ्चषण्माल्यवानथ ।
महारजतसंकाशा जायन्ते तत्र मानवाः ॥ ६.७.२९ ॥
ਮਾਲਯਵਾਨ ਪਰਬਤ ਪੰਜ-ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮਦੇ ਹਨ।
6.7.30
ब्रह्मलोकच्युताः सर्वे सर्वे सर्वेषु साधवः ।
तपस्तप्यन्ति ते तीव्रं भवन्ति ह्यूर्ध्वरेतसः ।
रक्षणार्थं तु भूतानां प्रविश्यन्ते दिवाकरम् ॥ ६.७.३० ॥
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਚੁਕੇ ਸਭ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਸਾਧੂ। ਉਹ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਊਰਧਵਰੇਤਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
6.7.31
षष्टिस्तानि सहस्राणि षष्टिरेव शतानि च ।
अरुणस्याग्रतो यान्ति परिवार्य दिवाकरम् ॥ ६.७.३१ ॥
ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੱਠ ਸੌ ਉਹ ਅਰੁਣ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ।
6.7.32
षष्टिं वर्षसहस्राणि षष्टिमेव शतानि च ।
आदित्यतापतप्तास्ते विशन्ति शशिमण्डलम् ॥ ६.७.३२ ॥
ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੱਠ ਸੌ ਸਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ ਉਹ ਚੰਦਰਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।