ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.70.1
अकरोत्तुमुलं युद्धं भीष्मः शान्तनवस्तदा ।
भीमसेनभयादिच्छन्पुत्रांस्तारयितुं तव ॥ ६.७०.१ ॥
ਤਦ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਡਰੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਘੋਰ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
6.70.2
पूर्वाह्णे तन्महारौद्रं राज्ञां युद्धमवर्तत ।
कुरूणां पाण्डवानां च मुख्यशूरविनाशनम् ॥ ६.७०.२ ॥
ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਉਹ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ; ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
6.70.3
तस्मिन्नाकुलसंग्रामे वर्तमाने महाभये ।
अभवत्तुमुलः शब्दः संस्पृशन्गगनं महत् ॥ ६.७०.३ ॥
ਉਸ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਮਹਾਂ ਭੈ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।
6.70.4
नदद्भिश्च महानागैर्हेषमाणैश्च वाजिभिः ।
भेरीशङ्खनिनादैश्च तुमुलं समपद्यत ॥ ६.७०.४ ॥
ਗਰਜਦੇ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਹਿਣਕਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਭੇਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਯੁੱਧ ਘੋਰ ਰੌਲੇ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.70.5
युयुत्सवस्ते विक्रान्ता विजयाय महाबलाःक ।
अन्योन्यमभिगर्जन्तो गोष्ठिष्विव महर्षभाः ॥ ६.७०.५ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ, ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਯੋਧੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗਰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਲਦ।
6.70.6
शिरासं पात्यमानानां समरे निशितैः शरैः ।
अश्यवृष्टिरिवाकाशे बभूव भरतर्षभ ॥ ६.७०.६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ।
6.70.7
कुण्डलोष्णीषधारीणि जातरूपोज्ज्वलानि च ।
पतितानि स्म दृश्यन्ते शिरांसि भरतर्षभ ॥ ६.७०.७ ॥
ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਪੱਗੜੀਆਂ ਪਹਿਨੇ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਿਰ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.70.8
विशिखोन्मथितैर्गात्रैर्बाहुभिश्च सकार्मुकैः ।
सहस्ताभरणैश्चान्यैरभवच्छादिता मही ॥ ६.७०.८ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਸਲੇ ਗਏ ਸਰੀਰਾਂ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ।
6.70.9
कवचोपहितैर्गात्रैर्हस्तैश्च समलङ्कृतैः ।
मुखैश्च चन्द्रसंकाशै रक्तान्तनयनैः शुभैः ॥ ६.७०.९ ॥
ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਸਰੀਰ, ਸਜੇ ਹੋਏ ਹੱਥ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ।
6.70.10
गजवाजिमनुष्याणां सर्वगात्रैश्च भूपते ।
आसीत्सर्वा समास्तीर्णा मुहूर्तेन वसुंधराः ॥ ६.७०.१० ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ।
6.70.11
रजोमेघैश्च तुमुलैः शस्त्रविद्युत्प्रकाशिभिः ।
आयुधानां च निर्घोषः स्तनयित्नुसमोऽभवत् ॥ ६.७०.११ ॥
ਧੂੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
6.70.12
स संप्रहारस्तुमुलःक कटुकः शोणितोदकः ।
प्रावर्तत कुरूणां च पाण्डवानां च भारत ॥ ६.७०.१२ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਹੂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਵਹਾਉਂਦਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਕਠੋਰ, ਤੁਮੁਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
6.70.13
तस्मिन्महाभये घोरे तुमुले रोमहर्षणे ।
ववृषुः शरवर्षाणि क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः ॥ ६.७०.१३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਭਿਆਨਕ, ਭਿਆਨਕ, ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ-ਮਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
6.70.14
आक्रोशन्कुञ्जरास्तत्र शरवर्षप्रतापिताः ।
तावकानां परेषां च संयुगे भरतर्षभ ॥ ६.७०.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਥੀ ਚੀਕਣ ਲੱਗੇ; ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀ।
6.70.15
संरब्धानां च वीराणां धीराणाममितौजसाम् ।
धनुर्ज्यातलशब्देन न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.७०.१५ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵੀਰਾਂ, ਧੀਰਾਂ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧਨੁਸ਼-ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.70.16
उत्थितेषु कबन्धेषु सर्वतः शोमितोदके ।
समरे पर्यधावन्त नृपा रिपुवधोद्यताः ॥ ६.७०.१६ ॥
ਲਹੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧੜ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਾਜੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੇ ਰਹੇ।
6.70.17
शरशक्तिगदाभिस्ते खङ्गैश्चामिततेजसः ।
निजघ्नुः समरेऽन्योन्यं शूराः परिघबाहवः ॥ ६.७०.१७ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
6.70.18
बभ्रमुः कुञ्जराश्चात्र शरैर्विद्धा निरङ्कुशाः ।
अश्वाश्च पर्यधावन्त हतारोहा दिशो दश ॥ ६.७०.१८ ॥
ਇੱਥੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਬਿਨਾਂ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਹਾਥੀ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ; ਸਵਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਘੋੜੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
6.70.19
उत्पत्य निपतन्त्यन्ये शरघातप्रपीडिताः ।
तावकानां परेषां च योधा भरतसत्तम ॥ ६.७०.१९ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਰ ਯੋਧੇ ਉੱਛਲ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.70.20
वाहानामुत्तमाङ्गानां कार्मुकाणां च भारत ।
गदानां परिघाणां च हस्तानां चोरुभिः सह ॥ ६.७०.२० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਸਿਰਾਂ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਪਰਿਘਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ।
6.70.21
पादानां भूषणानां च केयूराणां च सङ्घशः ।
राशयस्तत्र दृश्यन्ते भीष्मभीमसमागमे ॥ ६.७०.२१ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਭੀਮ ਦੇ ਉਸ ਟਾਕਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ।
6.70.22
अश्वानां कुञ्जराणां च रथानां चानिवर्तिनाम् ।
सङ्घाताः स्म प्रदृश्यन्ते तत्रतत्र विशांपते ॥ ६.७०.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ।
6.70.23
गदाभिरसिभिः प्रासैर्बाणैश्च नतपर्वभिः ।
जघ्नुः परस्पर तत्र क्षत्रियाः काल आगते ॥ ६.७०.२३ ॥
ਕਾਲ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉੱਥੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੇ ਗਦਾਵਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
6.70.24
अपरे बाहुभिर्वीरा नियुद्धकुशला युधि ।
बहुधा समसञ्जन्त आयसैः परिघैरिव ॥ ६.७०.२४ ॥
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹੋਰ ਵੀਰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਰਿਘਾਂ ਵਾਂਗ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਪਏ।
6.70.25
मुष्टिभिर्जानुभिश्चैव तलैश्चैव विशांपते ।
अन्योन्यं जघ्रिरे वीरास्तावकाः पाण्डवैः सह ॥ ६.७०.२५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.70.26
पतितैः पात्यमानैश्च विचेष्टद्भिश्च भूतले ।
घोरमायोधनं जज्ञे तत्रतत्र जनेश्वर ॥ ६.७०.२६ ॥
ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਡੇਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਤੜਫਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਭਿਆਨਕ ਰਣਭੂਮੀ ਬਣ ਗਈ।
6.70.27
विरथा रथिनश्चात्र निस्त्रिंशवरधारिणःक ।
अन्योन्यमभिधावन्तः परस्परवधैषिणः ॥ ६.७०.२७ ॥
ਇੱਥੇ ਰਥਹੀਨ ਅਤੇ ਰਥੀ ਯੋਧੇ ਉੱਤਮ ਤਲਵਾਰਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਏ।
6.70.28
ततो दुर्योधनो राजा कलिङ्गैर्बहुभिर्वृतः ।
पुरस्कृत्य रणे भीष्मं पाण्डवानभ्यवर्तत ॥ ६.७०.२८ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਿੰਗ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.70.29
तथैव पाण्डवाः सर्वे परिवार्य वृकोदरम् ।
भीष्ममभ्यद्रवन्क्रुद्धास्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.७०.२९ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਵਰਕੋਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ; ਤਦ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।