ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.76.1
एवं बहुगुणं सैन्यमेवं बहुविधं परम् ।
व्यूढमेवं यथाशास्त्रममोघं चैव सञ्जय ॥ ६.७६.१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏହିପରି ବହୁଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ସେନା, ଏହିପରି ବହୁବିଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନା, ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଏହିପରି ବ୍ୟୂହରେ ସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ଅମୋଘ।
6.76.2
जुष्टमस्माकमत्यन्तमभिकामं च नः सदा ।
प्रहृष्टं व्यसनोपेतं पुरस्ताद्दृष्टविक्रमम् ॥ ६.७६.२ ॥
ଆମ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଓ ଇଚ୍ଛିତ, ପ୍ରସନ୍ନ, ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀ, ଯାହାର ପରାକ୍ରମ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି।
6.76.3
नातिवृद्धमबालं च न कृशं न च पीवरम् ।
लघुवृत्तायतप्रायं सागराकारमव्ययम् ॥ ६.७६.३ ॥
ଅତି ବୃଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ବାଳକ ନୁହେଁ; କୃଶ ନୁହେଁ, ସ୍ଥୂଳ ନୁହେଁ; ପ୍ରାୟତଃ ଲଘୁ, ଗୋଲ ଓ ଲମ୍ବା ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ; ସାଗରାକୃତି; ଅକ୍ଷୟ।
6.76.4
आत्तसन्नाहशस्त्रं च बहुशस्त्रपरिग्रहम् ।
असियुद्धे नियुद्धे च गदायुद्धे च कोविदम् ॥ ६.७६.४ ॥
କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ବହୁ ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା, ଖଡ୍ଗଯୁଦ୍ଧ, ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଓ ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ।
6.76.5
प्रासर्ष्टितोमरेष्वाजौ परिघेष्वायसेषु च ।
भिण्डिपालेषु शक्तीषु मुसलेषु च सर्वशः ॥ ६.७६.५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାସ, ଋଷ୍ଟି, ତୋମର, ଲୌହ ପରିଘ, ଭିଣ୍ଡିପାଳ, ଶକ୍ତି ଓ ମୁଷଳ—ଏସବୁରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ (ନିପୁଣ)।
6.76.6
कम्पनेषु च चापेषु कणपेषु च सर्वशः ।
क्षेणणीयेषु चित्रेषु मुष्टयुद्धेषु च क्षमम् ॥ ६.७६.६ ॥
କମ୍ପନ, ଧନୁ, କଣପ, କ୍ଷେଣଣୀୟ, ବିଚିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧ—ଏସବୁରେ ସର୍ବଥା ସମର୍ଥ।
6.76.7
अपरोक्षं च विद्यासु व्यायामे च कृतश्रमम् ।
शस्त्रग्रहणविद्यासु सर्वासु परिनिष्ठितम् ॥ ६.७६.७ ॥
ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିପୁଣ, ବ୍ୟାୟାମରେ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିବା, ଶସ୍ତ୍ରଗ୍ରହଣ ବିଦ୍ୟାସବୁରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
6.76.8
आरोहे पर्यवस्कन्दे सरणे सान्तरप्लुते ।
सम्यक्प्रहरणे याने व्यपयाने च कोविदम् ॥ ६.७६.८ ॥
ଚଢ଼ିବାରେ, ଓହ୍ଲାଇବାରେ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ, ମଝିରେ ଡେଇଁବାରେ, ସଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରହାର କରିବାରେ, ଯାନ ଚଳାଇବାରେ ଓ ପଛକୁ ହଟିବାରେ ଦକ୍ଷ।
6.76.9
नागाश्वरथयानेषु बहुशः सुपरीक्षितम् ।
परीक्ष्य च यथान्यायं वेतनेनोपपादितम् ॥ ६.७६.९ ॥
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଯାନରେ ବହୁବାର ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପରୀକ୍ଷିତ; ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ବେତନ ସହିତ ନିଯୁକ୍ତ।
6.76.10
न गोष्ठ्या नोपकारेण न च बन्धुनिमित्ततः ।
न सौहृदबलैर्वापि नाकुलीनपरिग्रहैः ॥ ६.७६.१० ॥
ସଂଗରେ ନୁହେଁ, ଉପକାରରେ ନୁହେଁ, ବନ୍ଧୁତା କାରଣରେ ନୁହେଁ, ସୌହୃଦ୍ୟ ବଳରେ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଅକୁଳୀନମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
6.76.11
समृद्धजनमार्यं च तुष्टसंबन्धिबान्धवम् ।
कृतोपकारभूयिष्ठं यशस्वि च मनस्वि च ॥ ६.७६.११ ॥
ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ, ଆର୍ଯ୍ୟ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ବାନ୍ଧବଯୁକ୍ତ, ବହୁ ଉପକାର କରିଥିବା, ଯଶସ୍ୱୀ ଓ ମନସ୍ୱୀ।
6.76.12
स्वजनैस्तु नरैर्मुख्यैर्बहुशो दृष्टकर्मभिः ।
लोकपालोपमैस्तात पालितं लोकविश्रुतम् ॥ ६.७६.१२ ॥
ହେ ତାତ, ନିଜ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବହୁବାର କର୍ମରେ ପ୍ରମାଣିତ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକପାଳଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଓ ଜଗତରେ ବିଖ୍ୟାତ।
6.76.13
बहुभिः क्षत्रियैर्गुप्तं पृथिव्यां लोकसंमतैः ।
अस्मानभिगतैः कामात्सबलैः सपदानुगैः ॥ ६.७६.१३ ॥
ପୃଥିବୀରେ ବହୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଲୋକମାନ୍ୟ, କାମନାରେ ସୈନ୍ୟ ଓ ପଦାତି ଅନୁଚର ସହିତ ଆମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଥିବା।
6.76.14
महोदधिमिवापूर्णमापगाभिः समन्ततः ।
अपक्षपक्षिसंकाशै रथैर्नागैश्च संवृतम् ॥ ६.७६.१४ ॥
ମହାସାଗର ଯେପରି ସବୁଦିଗରୁ ନଦୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେପରି ପକ୍ଷହୀନ ପକ୍ଷୀ ସଦୃଶ ରଥ ଓ ହାତୀରେ ଘେରା।
6.76.15
नानायोधजलं भीमं वाहनोर्मितरङ्गिणम् ।
क्षेपण्यसिगदाशक्तिशरप्राससामाकुलम् ॥ ६.७६.१५ ॥
ଅନେକ ଯୋଦ୍ଧା ଯାହାର ଜଳ, ଭୟଙ୍କର, ବାହନର ତରଙ୍ଗ ଥିବା, ନିକ୍ଷେପଣୀୟ ଅସ୍ତ୍ର, ଖଡ୍ଗ, ଗଦା, ଶକ୍ତି, ଶର ଓ ପ୍ରାସରେ ଆକୁଳ।
6.76.16
ध्वजभूषणसंबाधं रत्नपट्टसुसंचितम् ।
परिधावद्भिरश्वैश्च वायुवेगविकम्पितम् ॥ ६.७६.१६ ॥
ଧ୍ୱଜ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭରା, ରତ୍ନ ପଟ୍ଟରେ ଭଲଭାବେ ସଜ୍ଜିତ, ପବନ ବେଗରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡ଼ାରେ କମ୍ପିତ।
6.76.17
अपारमिव गर्जन्तं सागरप्रतिमं महत् ।
द्रोणभीष्मासिसंगप्तं गुप्तं च कृतवर्मणा ॥ ६.७६.१७ ॥
ଅପାର ପରି ଗର୍ଜୁଥିବା, ସାଗର ସଦୃଶ ମହାନ, ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଖଡ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଏବଂ କୃତବର୍ମା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷିତ।
6.76.18
कृपदुःशासनाभ्यां च जयद्रथमुखैस्तथा ।
भगदत्तविकर्णाभ्यां द्रौणिसौबलबाह्लिकैः ॥ ६.७६.१८ ॥
କୃପ ଓ ଦୁଃଶାସନ ଦ୍ୱାରା, ଜୟଦ୍ରଥ ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସେହିପରି ଭଗଦତ୍ତ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଦ୍ରୌଣି, ସୌବଳ ଓ ବାହ୍ଲିକ ଦ୍ୱାରା।
6.76.19
गुप्तं प्रवीरैर्लौकैश्च सारवद्भिर्महात्मभिः ।
यदहन्यत सैन्यं मे दिष्टमत्र परायणम् ॥ ६.७६.१९ ॥
ବୀର ଯୋଦ୍ଧା ଓ ସବଳ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ସୈନ୍ୟ ନିହତ ହେଲା; ଏଠାରେ ଏହା ଦୈବର ବିଧାନ ଥିଲା।
6.76.20
नैतादृशं समुद्योगं दृष्टवन्तो हि मानुषाः ।
ऋषयो वा महाभागाः पुराणा भुवि सञ्जय ॥ ६.७६.२० ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ! ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାଚୀନ ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ବିଶାଳ ପ୍ରୟାସ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ।
6.76.21
ईदृशोऽपि बलौघस्तु संयुक्तः शस्त्रसंपदा ।
वध्यते यत्र संग्रामे किमन्यद्भागधेयतः ॥ ६.७६.२१ ॥
ଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏପରି ବିଶାଳ ସେନା ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଉଛି; ଭାଗ୍ୟ ଛଡ଼ା ଆଉ କି କାରଣ ହୋଇପାରେ?
6.76.22
विपरीतमिदं सर्वं प्रतिभाति हि सञ्जय ।
यत्रेदृशं बलं घोरं नावधीद्युधि पाण्डवान् ॥ ६.७६.२२ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଏସବୁ ବିପରୀତ ଲାଗୁଛି; ଏପରି ଭୟଙ୍କର ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।
6.76.23
पाण्डवार्थाय नियतं देवास्तत्र समागताः ।
युध्यन्ते मामकं सैन्यं यथाऽवध्यत सञ्जय ॥ ६.७६.२३ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ! ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୋ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାହା ନିହତ ହେଲା।
6.76.24
उक्तोऽपि विदुरेणाहं हितं पथ्यं च नित्यशः ।
न च जग्राह तन्मन्दः पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ६.७६.२४ ॥
ବିଦୁର ମୋତେ ସର୍ବଦା ହିତକାରୀ ଓ ଉଚିତ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ମୋ ମୂର୍ଖ ପୁଅ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲା ନାହିଁ।
6.76.25
तथ्यां मन्ये मतिं तस्य सर्वज्ञस्य महात्मनः ।
आसीत्तथाऽऽगतं तात येन दृष्टमिदं पुरा ॥ ६.७६.२५ ॥
ସେ ସର୍ବଜ୍ଞ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମତ ସତ୍ୟ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ। ହେ ତାତ, ଏହା ଏପରି ଘଟିବ ବୋଲି ସେ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିଲେ।
6.76.26
अथवा भाव्यमेवं हि संजयैतेन सर्वथा ।
पुरा धात्रा यथा दिष्टं तत्तथा न तदन्यथा ॥ ६.७६.२६ ॥
କିମ୍ବା ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଏପରି ହେବାର ଥିଲା। ପୂର୍ବରୁ ବିଧାତା ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲେ, ସେପରି ହୁଏ; ତାହା ଅନ୍ୟଥା ହୁଏ ନାହିଁ।