महाभारत · अध्याय 6.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.79.1
ततो दुर्योधनो राजा लोहितायति भास्करे ।
संग्रामरभसो भीमं हन्तुकामोऽभ्यधावत ॥ ६.७९.१ ॥
तेव्हा राजा दुर्योधन, सूर्य लाल होत असताना, युद्धाच्या आवेगाने भीमाला मारण्याच्या इच्छेने त्याच्यावर धावून गेला.
6.79.2
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य नृवीरं दृढवैरिणम् ।
भीमसेनः सुसंक्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.७९.२ ॥
तो येत असलेला पाहून नरवीर व दृढ वैरी अशा त्याला भीमसेन अत्यंत क्रुद्ध होऊन हे शब्द बोलला.
6.79.3
अयं स कालः संप्राप्तो वर्षपूगाभिवाञ्छितः ।
अद्य त्वां निहनिष्यामि यदि नोत्सृजसे रणम् ॥ ६.७९.३ ॥
अनेक वर्षे ज्याची इच्छा होती तो काळ आला आहे. आज तू युद्ध सोडले नाहीस तर मी तुला मारीन.
6.79.4
अद्य कुन्त्याः परिक्लेशं वनवासं च कृत्स्नशः ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं प्रणेष्यामि हते त्वयि ॥ ६.७९.४ ॥
आज तू मारला गेलास की कुंतीचे सर्व क्लेश व वनवास आणि द्रौपदीचा क्लेश मी संपवीन.
6.79.5
यत्पुरा मत्सरीभूत्वा पाण्डवानवमन्यसे ।
तस्य पापस्य गान्धारे पश्य व्यसनमागतम् ॥ ६.७९.५ ॥
पूर्वी मत्सराने तू पांडवांचा अपमान केलास. हे गांधारीपुत्रा, त्या पापाचे संकट आता आले आहे, पाहा.
6.79.6
कर्णस्य मतमास्थाय सौबलस्य च यत्पुरा ।
अचिन्त्य पाण्डवान्कामाद्यथेष्टं कृतवानसि ॥ ६.७९.६ ॥
पूर्वी कर्ण व शकुनीचे मत स्वीकारून, पांडवांची पर्वा न करता, इच्छेने तुला हवे तसे तू केलेस.
6.79.7
याचमानं च यन्मोहाद्दाशार्हमवमन्यसे ।
उलूकस्य समादेशं यद्ददासि च हृष्टवत् ॥ ६.७९.७ ॥
याचना करणाऱ्या दाशार्हाचा (कृष्णाचा) मोहाने तू अपमान करतोस, आणि उलूकाला तू आनंदाने दिलेला संदेशही.
6.79.8
तेन त्वां निहनिष्यामि सानुबन्धं सबान्धवम् ।
शमीकरिष्ये तत्पापं यत्पुरा कृतवानसि ॥ ६.७९.८ ॥
त्याने मी तुला अनुयायी आणि बांधवांसह ठार मारीन; पूर्वी तू जे पाप केलेस, त्याचे प्रायश्चित्त मी करीन.
6.79.9
एवमुक्त्वा धनुर्घोरं विकृष्योद्भ्राम्य चासकृत् ।
समाधत्त शरान्घोरान्महाशनिसमप्रभान् ॥ ६.७९.९ ॥
असे बोलून त्याने भयंकर धनुष्य ओढले, वारंवार फिरवले आणि महावज्राप्रमाणे तेजस्वी भयंकर बाण लावले.
6.79.10
षड्विंशतिमसं क्रुद्धो मुमोचाशु सुयोधने ।
ज्वलिताग्निशिखाकारान्वज्रकल्पानजिह्मगान् ॥ ६.७९.१० ॥
क्रुद्ध होऊन त्याने तात्काळ सुयोधनावर सव्वीसावा बाण सोडला—पेटत्या अग्निज्वालेसारखे, वज्रासमान, सरळ जाणारे बाण.
6.79.11
ततोऽस्य कार्मुकं द्वाभ्यां सूतं द्वाभ्यां च विव्यधे ।
चतुर्भिरश्वाञ्जवनाननयद्यमसादनम् ॥ ६.७९.११ ॥
मग त्याने त्याचे धनुष्य दोन बाणांनी, सारथ्याला दोन बाणांनी विंधले; चार बाणांनी वेगवान घोड्यांना विंधून यमसदनी पाठवले.
6.79.12
द्वाभ्यां च सुविकृष्टाभ्यां शराभ्यामरिमर्दनः ।
छत्रं चिच्छेद समरे राज्ञस्तस्य नरोत्तम् ॥ ६.७९.१२ ॥
दोन सुबक ओढलेल्या बाणांनी शत्रुमर्दनाने युद्धात त्या राजाचे छत्र तोडले, हे नरश्रेष्ठा.
6.79.13
षङ्भिश्च तस्य चिच्छेद ज्वलन्तं ध्वजमुत्तमम् ।
छित्त्वा तं च ननादोच्चैस्तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ६.७९.१३ ॥
सहा बाणांनी त्याचा तेजस्वी श्रेष्ठ ध्वज त्याने तोडला. तो तोडून तुमच्या पुत्राच्या देखत त्याने उच्च स्वराने गर्जना केली.
6.79.14
रथाच्च स ध्वजः श्रीमान्नानारत्नविभूषितात् ।
पपात सहसा भूमौ विद्युञ्जलधरादिव ॥ ६.७९.१४ ॥
विविध रत्नांनी अलंकृत केलेल्या त्या रथावरून तो तेजस्वी ध्वज अचानक भूमीवर पडला, जसा विजांनी युक्त मेघातून पडावा.
6.79.15
ज्वलन्तं सूर्यसंकाशं नागं मणिमयं शुभम् ।
ध्वजं कुरुपतेश्छिन्नं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ ६.७९.१५ ॥
तेजस्वी, सूर्यासारखा, मण्यांनी बनलेला, शुभ नागचिन्ह असलेला कुरुपतीचा तो ध्वज तुटलेला सर्व राजांनी पाहिला.
6.79.16
अथैनं दशभिर्बाणैस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ।
आजघान रणे वीरं स्मयन्निव महारथः ॥ ६.७९.१६ ॥
मग त्या महारथाने, महाहत्तीला अंकुशाने मारावे तसे, रणात त्या वीरावर दहा बाणांनी प्रहार केला, जणू हसत हसत.
6.79.17
स गाढविद्धो व्यथितो भीमसेनेन संयुगे ।
निषसाद रथोपस्थे मूर्च्छाभिहतचेतनः ॥ ६.७९.१७ ॥
युद्धात भीमसेनाने खोलवर घायाळ होऊन व्यथित झालेला तो मूर्च्छेने चेतना हरवून रथाच्या तळावर बसला.
6.79.18
ततः स राजा सिन्धूनां रथश्रेष्ठो महाबलः ।
दुर्योधनस्य जग्राह पार्ष्णिं स्वपुरुषैर्वृतः ॥ ६.७९.१८ ॥
मग सिंधूंचा तो राजा, रथिकांमध्ये श्रेष्ठ आणि महाबली, आपल्या माणसांनी वेढलेला, दुर्योधनाची टाच धरून नेऊ लागला.
6.79.19
कृपश्च रथिनां श्रेष्ठस्तव पुत्रमचेतनम् ।
आरोपयद्रथं राजन्दुर्योधनममर्षणम् ॥ ६.७९.१९ ॥
हे राजा, रथिकांमध्ये श्रेष्ठ कृपाने बेशुद्ध झालेल्या तुमच्या पुत्राला, असहिष्णु दुर्योधनाला, रथात चढवले.
6.79.20
परिवार्य ततो भीमं जेतुकामो जयद्रथः ।
रथैरनेकसाहस्रैर्भीमस्यावारयद्दिशः ॥ ६.७९.२० ॥
नंतर भीमाला जिंकण्याच्या इच्छेने जयद्रथाने त्याला वेढले आणि हजारो रथांनी भीमाच्या दिशा अडवल्या.
6.79.21
धृष्टकेतुस्ततो राजन्नभिमन्युश्च वीर्यवान् ।
केकया द्रौपदेयाश्च तव पुत्रानयोधयन् ॥ ६.७९.२१ ॥
हे राजा, नंतर धृष्टकेतू, पराक्रमी अभिमन्यू, केकय राजपुत्र आणि द्रौपदीचे पुत्र तुमच्या पुत्रांशी लढले.
6.79.22
चित्रसेनः सुचित्रश्च चित्राङ्गश्चित्रदर्शनः ।
चारुचित्रः सुचारुश्च तथा नन्दोपनन्दकौ ॥ ६.७९.२२ ॥
चित्रसेन, सुचित्र, चित्रांग, चित्रदर्शन, चारुचित्र, सुचारू, तसेच नंद आणि उपनंद.
6.79.23
अष्टावेते महेष्वासाः सुकुमारा यशस्विनः ।
अभिमन्युरथं राजन्समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ६.७९.२३ ॥
हे राजा, हे आठही महाधनुर्धर, सुकुमार आणि यशस्वी वीर अभिमन्यूच्या रथाला चहूबाजूंनी वेढत होते.
6.79.24
आजघान ततस्तूर्णमभिमन्युर्महामनाः ।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैः शितैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.७९.२४ ॥
नंतर महामनस्वी अभिमन्यूने लगेच त्यांच्यातील प्रत्येकाला पाच-पाच तीक्ष्ण, वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी प्रहार केला.
6.79.25
वज्रमृत्युप्रतीकाशैर्विचित्रायुधनिःसृतैः ।
अमृष्यमाणास्ते सर्वे सौभद्रं रथसत्तमम् ॥ ६.७९.२५ ॥
वज्र आणि मृत्यूसारख्या, विचित्र आयुधांतून सोडलेल्या बाणांनी, असह्य होऊन ते सर्व सौभद्र, त्या श्रेष्ठ रथीवर तुटून पडले.
6.79.26
ववृषुर्मार्गणैस्तीक्ष्णैर्गिरिं मेरुमिवाम्बुदाः ।
स पीड्यमानः समरे कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ॥ ६.७९.२६ ॥
मेरू पर्वतावर मेघ जसे वर्षाव करतात, तसे त्यांनी तीक्ष्ण बाणांचा वर्षाव केला. शस्त्रविद्येत निपुण, युद्धमदात उन्मत्त असलेला तो त्या समरात पीडित झाला.
6.79.27
अभिमन्युर्महाराज तावकान्समकम्पयत् ।
यथा देवासुरे युद्धे वज्रपाणिर्महासुरान् ॥ ६.७९.२७ ॥
हे महाराज, अभिमन्यूने आपल्या योद्ध्यांना एकत्र थरथरवले; देवासुर युद्धात वज्रपाणी इंद्राने महासुरांना थरथरवावे तसे.
6.79.28
विकर्णस्य ततो भल्लान्प्रेषयामास भारत ।
चतुर्दश रथश्रेष्ठो घोरानाशीविषोपमान् ॥ ६.७९.२८ ॥
मग, हे भारता, त्या रथश्रेष्ठाने विकर्णावर चौदा भल्ल बाण सोडले; ते भयंकर, विषारी सर्पांसारखे होते.
6.79.29
स तैर्विकर्णस्य रथात्पातयामास वीर्यवान् ।
ध्वजं सूतं हयांश्चैव नृत्यमान इवाहवे ॥ ६.७९.२९ ॥
त्या पराक्रमी वीराने त्या बाणांनी विकर्णाच्या रथावरून ध्वज, सारथी आणि घोडे पाडले—जणू युद्धात नाचत असल्यासारखे.
6.79.30
पुनश्चान्याञ्शरान्पीतानकुण्ठाग्राञ्शिलाशितान् ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो विकर्णाय महाबलः ॥ ६.७९.३० ॥
पुन्हा, संतप्त झालेल्या त्या महाबलाने विकर्णावर इतर बाण सोडले—पिवळसर, बोथट न झालेल्या टोकांचे, दगडावर धारदार केलेले बाण.
6.79.31
ते विकर्णं समासाद्य कङ्कबर्हिणवाससः ।
भित्त्वा देहं गता भूमिं ज्वलन्त इव पन्नगाः ॥ ६.७९.३१ ॥
कंक आणि मोराच्या पिसांनी युक्त ते बाण विकर्णापर्यंत पोहोचून, त्याचे शरीर भेदून, जळत्या सापांप्रमाणे भूमीवर गेले.
6.79.32
ते शरा हेमपुङ्खाग्रा व्यदृश्यन्त महीतले ।
विकर्णरुधिरक्लिन्ना वमन्त इव शोणितम् ॥ ६.७९.३२ ॥
सोन्याची पुंखे व टोके असलेले ते बाण विकर्णाच्या रक्ताने भिजलेले, रक्त ओकत असल्यासारखे भूमीवर दिसले.
6.79.33
विकर्णं वीक्ष्य निर्भिन्नं तस्यैवान्ये सहोदराः ।
अभ्यद्रवन्त समरे सौभद्रप्रमुखान्रथान् ॥ ६.७९.३३ ॥
विकर्ण विद्ध झालेला पाहून त्याचे इतर बंधू युद्धात सौभद्र (अभिमन्यू) प्रमुख असलेल्या रथांकडे धावले.
6.79.34
अभियात्वा तथैवान्यान्रथांस्तान्सूर्यवर्चसः ।
अविध्यन्समरेऽन्योन्यं संरम्भाद्युद्धदुर्मदाः ॥ ६.७९.३४ ॥
सूर्यासारख्या तेजस्वी त्या इतर रथांवर चाल करून, युद्धमदाने उन्मत्त झालेले ते क्रोधाने रणात एकमेकांना बाणांनी विंधू लागले.
6.79.35
दुर्मुखः श्रुतकर्माणं विद्ध्वा सप्तभिराशुगैः ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद सारथिं चास्य सप्तमिः ॥ ६.७९.३५ ॥
दुर्मुखाने श्रुतकर्म्याला सात वेगवान बाणांनी विंधून, एका बाणाने त्याचा ध्वज तोडला आणि सात बाणांनी त्याच्या सारथ्यालाही तोडले.
6.79.36
अश्वाञ्जाम्बूनदैर्जालैः प्रच्छन्नान्वातरंहसः ।
जघान षङ्भिरासाद्य सारथिं चाभ्यपातयत् ॥ ६.७९.३६ ॥
वाऱ्याच्या वेगाचे, सोन्याच्या जाळ्यांनी झाकलेले घोडे त्याने सहा बाणांनी मारले; जवळ जाऊन त्याच्या सारथ्यालाही पाडले.
6.79.37
स हताश्वे रथे तिष्ठञ्श्रुतकर्मा महारथः ।
शक्तिं चिक्षेप संक्रुद्धो महोल्कां ज्वलितामिव ॥ ६.७९.३७ ॥
घोडे मारले गेलेल्या रथात उभा असलेला महारथी श्रुतकर्मा संतापून जळत्या महोल्केसारखी शक्ती फेकला.
6.79.38
सा दुर्मुखस्य विमलं वर्म भित्त्वा यशस्विनः ।
विदार्य प्राविशद्भूभिं दीप्यमाना स्वतेजसा ॥ ६.७९.३८ ॥
ते यशस्वी दुर्मुखाचे निर्मळ कवच भेदून, फाडून, स्वतःच्या तेजाने तळपत पृथ्वीत शिरले.
6.79.39
दुर्मुखो विह्वलस्तत्र निषसाद रणे विभो ।
विसंज्ञं प्रेक्ष्य ते सर्वे भ्रातरः पर्यवारयन् ॥ ६.७९.३९ ॥
हे प्रभो, तेथे रणात दुर्मुख विह्वल होऊन बसला. त्याला बेशुद्ध पाहून त्याच्या सर्व भावांनी त्याला वेढले.
6.79.40
तं दृष्ट्वा विरथं तत्र सुतसोमो महारथः ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां रथमारोपयत्स्वकम् ॥ ६.७९.४० ॥
तेथे रथहीन झालेल्या त्याला पाहून महारथी सुतसोमाने, सर्व सैन्य पाहत असताना, त्याला आपल्या रथावर चढवले.
6.79.41
श्रुतकीर्तिस्तथा वीरो जयत्सेनं सुतं तव ।
अभ्ययात्समरे राजन्हन्तुकामो यशस्विनम् ॥ ६.७९.४१ ॥
हे राजा, वीर श्रुतकीर्तीनेही युद्धात तुझा पुत्र जयत्सेनाला मारण्याच्या इच्छेने त्या यशस्वीवर धाव घेतली.
6.79.42
तस्य विक्षिपतश्चापं श्रुतकीर्तेर्महास्वनम् ।
चिच्छेद समरे तूर्णं जयत्सेनः सुतस्तव ॥ ६.७९.४२ ॥
श्रुतकीर्ती धनुष्य ओढत असताना, तुझ्या पुत्र जयत्सेनाने युद्धात त्वरेने त्याचे महाध्वनि करणारे धनुष्य तोडले.
6.79.43
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन प्रहसन्निव भारत ।
तं दृष्ट्वा च्छिन्नधन्वानं शतानीकः सहोदरम् ॥ ६.७९.४३ ॥
हे भारता, अति तीक्ष्ण क्षुरप्र बाणाने हसल्यासारखे करून, आपल्या भावाचे धनुष्य तुटलेले पाहून शतानीक —
6.79.44
अभ्यपद्यत तेजस्वी सिंहवन्निनदन्मुहुः ।
शतानीकस्तु समरे दृढं विस्पार्य कार्मुकम् ॥ ६.७९.४४ ॥
तेजस्वी शतानीक सिंहासारखा पुनःपुन्हा गर्जना करीत पुढे सरसावला, युद्धात धनुष्य दृढपणे पूर्ण ओढून —
6.79.45
विव्याध दशभिस्तूर्णं जयत्सेनं शिलीमुखैः ।
ननाद सुमहानादं प्रभिन्न इव वारणः ॥ ६.७९.४५ ॥
त्याने त्वरित दहा शिलीमुख बाणांनी जयत्सेनाला विद्ध केले; मदोन्मत्त हत्तीसारखी प्रचंड गर्जना केली.
6.79.46
अथान्येन सुतीक्ष्णेन सर्वावरणभेदिना ।
शतानीको जयत्सेनं विव्याध हृदये भृशम् ॥ ६.७९.४६ ॥
नंतर सर्व चिलखते भेदणाऱ्या दुसऱ्या अति तीक्ष्ण बाणाने शतानीकाने जयत्सेनाच्या हृदयावर गाढ प्रहार केला.
6.79.47
तथा तस्मिन्वर्तमाने दुष्कर्णो भ्रातुरन्तिके ।
मुमोचास्मैशितान्बाणांस्तीक्ष्णानाशीविषोपमान्
चिच्छेद समरे चापं नाकुलेः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.७९.४७ ॥
असे त्याच्या भावाजवळ घडत असताना, दुष्कर्णाने त्याच्यावर विषारी सर्पांसारखे तीक्ष्ण बाण सोडले; क्रोधाने मूर्च्छित होऊन युद्धात नकुलपुत्राचे धनुष्य तोडले.
6.79.48
अथान्यद्धनुरादाय भारसाहमनुत्तमम् ।
समादत्त शरान्घोराञ्शतानीको महाबलः ॥ ६.७९.४८ ॥
मग भार सहन करण्यास समर्थ असे दुसरे उत्तम धनुष्य घेऊन, महाबली शतानीकाने भयंकर बाण हाती घेतले.
6.79.49
तिष्ठतिष्ठेति चामन्त्र्य दुष्कर्णं भ्रातुरग्रतः ।
मुमोचास्मै शितान्बाणाज्ज्वलितान्पन्नगानिव ॥ ६.७९.४९ ॥
"थांब, थांब" असे म्हणून भावाच्या समोर दुष्कर्णाला आव्हान देऊन, त्याच्यावर जळत्या सर्पांसारखे तीक्ष्ण बाण सोडले.
6.79.50
ततोऽस्य धनुरेकेन द्वाभ्यां सूतं च मारिष ।
चिच्छेद समरे तूर्णं तं च विव्याध सप्तभिः ॥ ६.७९.५० ॥
मग एका बाणाने त्याचे धनुष्य, दोन बाणांनी सारथी तोडले, हे मारिष; आणि समरांगणात लगेच सात बाणांनी त्यालाच विद्ध केले.
6.79.51
अश्वान्मनोजवांस्तस्य कर्बुरान्वातरंहसः ।
जघान निशितैस्तूर्णं सर्वान्द्वादशभिः शरैः ॥ ६.७९.५१ ॥
त्याचे मनासारखे वेगवान व वाऱ्यासारखे वेगाने धावणारे चित्रविचित्र घोडे, तीक्ष्ण बारा बाणांनी त्याने तत्काळ पाडले — सर्वांना.
6.79.52
अथापरेण भल्लेन सुयुक्तेनाशुपातिना ।
दुष्कर्णं नाकुलिः क्रुद्धो विव्याध हृदये भृशम् ॥ ६.७९.५२ ॥
मग संतप्त नाकुलीने दुसऱ्या सुसज्ज, वेगाने उडणाऱ्या भल्लाने दुष्कर्णाच्या हृदयात खोल वार केला.
6.79.53
स पपात ततो भूमौ वज्राहत इव द्रुमः ।
दुष्कर्णं व्यथितं दृष्ट्वा पञ्च राजन्महारथाः ॥ ६.७९.५३ ॥
वीज कोसळलेल्या वृक्षाप्रमाणे तो भूमीवर कोसळला; हे राजन, दुष्कर्णाला व्यथित पाहून पाच महारथी...
6.79.54
दिघांसन्तः शतानीकं सर्वतः पर्यवारयन् ।
छाद्यमानं शरव्रतैः शतानीकं यशस्विनम् ॥ ६.७९.५४ ॥
शतानीकाला मारण्याच्या इच्छेने त्यांनी सर्व बाजूंनी त्याला वेढले; यशस्वी शतानीक बाणांच्या वर्षावाने झाकला जाऊ लागला.
6.79.55
अभ्यधावन्त संक्रुद्धाः केकयाः पञ्च सोदराः ।
तानभ्यापततः प्रेक्ष्य तव पुत्रा महारथाः ॥ ६.७९.५५ ॥
संतप्त झालेले पाच केकय सख्खे भाऊ पुढे धावले. त्यांना आक्रमण करताना पाहून आपले महारथी पुत्र,
6.79.56
प्रत्युद्ययुर्महाराज गजानिव महागजाः ।
दुर्मुखो दुर्जयश्चैव तथा दुर्मर्षणो युवा ॥ ६.७९.५६ ॥
हे महाराजा, जसे महागज गजांचा सामना करतात, तसेच दुर्मुख, दुर्जय आणि तरुण दुर्मर्षण पुढे सरसावले.
6.79.57
शत्रुंजयः सत्रुसहः सर्वे क्रुद्धा यशस्विनः ।
प्रत्युद्याता महाराज केकयान्भ्रातरः समम् ॥ ६.७९.५७ ॥
हे महाराजा, संतप्त झालेले यशस्वी शत्रुंजय, शत्रुसह हे सर्व भाऊ केकयांना एकत्र सामोरे गेले.
6.79.58
रथैर्नगरसंकाशैर्हयैर्युक्तैर्मनोजवैः ।
नानावर्णविचित्राभिः पताकाभिरलङ्कृतैः ॥ ६.७९.५८ ॥
नगरांसारख्या विशाल रथांनी, मनासारख्या वेगवान घोड्यांनी जुंपलेल्या, विविध रंगांच्या विचित्र पताकांनी सजवलेल्या.
6.79.59
शरचापधरा वीरा विचित्रकवचध्वजाः ।
विविशुस्ते परं सैन्यं सिंहा इव वनाद्वनम् ॥ ६.७९.५९ ॥
बाण आणि धनुष्य धारण केलेले वीर, विचित्र कवच आणि ध्वजांनी युक्त, सिंह जसे एका वनातून दुसऱ्या वनात शिरतात तसे त्यांनी शत्रुसैन्यात प्रवेश केला.
6.79.60
तेषां सुतुमुलं युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
अवर्तत महारौद्रं निघ्नतामितरेतरम् ॥ ६.७९.६० ॥
त्यांच्यात अत्यंत भयंकर युद्ध झाले; रथ आणि हत्ती एकमेकांत गुंतले; एकमेकांवर प्रहार करत ते अत्यंत रौद्र रूपाने लढले.
6.79.61
अन्योन्यागस्कृतां राजन्यमराष्ट्रविवर्धनम् ।
मुहूर्तास्तमिते सूर्ये चक्रुर्युद्धं सुदारुणम् ॥ ६.७९.६१ ॥
हे राजा, एकमेकांचे अपराधी असलेल्या, राष्ट्रांचा विनाश वाढवणाऱ्या राजांनी सूर्यास्तानंतर एका मुहूर्तानंतर अत्यंत भयंकर युद्ध केले.
6.79.62
रथिनः सादिनश्चाथ व्यकीर्यन्त सहस्रशः ।
ततः शान्तनवः क्रुद्धः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.७९.६२ ॥
रथी आणि घोडेस्वार हजारोंच्या संख्येने विखुरले गेले. तेव्हा शंतनुपुत्र भीष्म क्रुद्ध होऊन वाकलेल्या टोकांच्या बाणांनी.
6.79.63
नाशयामास सेनां तां भीष्मस्तेषां महात्मनाम् ।
पञ्चालानां च सैन्यानि शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ६.७९.६३ ॥
भीष्मांनी त्या महात्म्यांच्या सेनेचा नाश केला; पांचालांच्या सैन्यांना बाणांनी यमलोकी पाठवले.
6.79.64
एवं भित्त्वा महेष्वासः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
कृत्वाऽवहारं सैन्यानां ययौ स्वशिबिरं नृप ॥ ६.७९.६४ ॥
अशा प्रकारे त्या महाधनुर्धराने पांडवांच्या सेनेला भेदून, हे राजा, सैन्याला माघार देऊन आपल्या शिबिरात गेला.
6.79.65
नाशयामासतुर्वीरौ धृष्टद्युम्नवृकोदरौ ।
करवाणामनीकानि शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.७९.६५ ॥
वीर धृष्टद्युम्न आणि वृकोदर (भीम) यांनी वाकलेल्या टोकांच्या बाणांनी कौरवांच्या सेनांचा नाश केला.
6.79.66
धर्मराजोऽपि संप्रेक्ष्य धृष्टद्युम्नवृकोदरौ ।
मूर्ध्नि चैतावुपाघ्राय प्रहृष्टः शिबिरं ययौ ॥ ६.७९.६६ ॥
धर्मराज युधिष्ठिरांनीही धृष्टद्युम्न आणि वृकोदर यांना पाहून, त्यांचे मस्तक हुंगून, आनंदाने शिबिरात गेले.
6.79.67
अर्जुनो वासुदेवश्च कौरवाणामनीकिनीम् ।
हत्वा विद्राव्य च शरैः शिबिरायैव जग्मतुः ॥ ६.७९.६७ ॥
अर्जुन आणि वासुदेव कौरवांची सेना बाणांनी मारून व पळवून लावून शिबिराकडे गेले.