મહાભારત · અધ્યાય 6.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.80.1
क्षत्रियास्ते महाराज परस्परकृतागसः ।
जग्मुः स्वशिबिराण्येव रुधिरेण समुक्षिताः ॥ ६.८०.१ ॥
હે મહારાજ, એકબીજાનો અપરાધ કરેલા તે ક્ષત્રિયો લોહીથી લથબથ થઈને પોતપોતાની છાવણીઓમાં ગયા.
6.80.2
विश्रम्य च यथान्यायं पूजयित्वा परस्परम् ।
सन्नद्धाः समदृश्यन्त भूयो युद्धचिकीर्षवः ॥ ६.८०.२ ॥
વિશ્રામ લઈને અને યથાયોગ્ય રીતે એકબીજાનું સન્માન કરીને, ફરી યુદ્ધની ઇચ્છાથી તેઓ સજ્જ થયેલા દેખાયા.
6.80.3
ततस्तव सुतो राजंश्चिन्तयाभिपरिप्लुतः ।
विस्रवच्छोणिताक्ताङ्गः पप्रच्छेदं पितामहम् ॥ ६.८०.३ ॥
ત્યારે હે રાજન, તમારો પુત્ર ચિંતામાં ડૂબેલો, વહેતા લોહીથી લથબથ શરીરે તે પિતામહને આ પૂછવા લાગ્યો.
6.80.4
सैन्यानि रौद्राणि भयानकानि ।
व्यूढानि सम्यग्बहुलध्वजानि।
विदार्य हत्वा च निपीड्य शूरां-
स्ते पाण्डवा लब्धजयाः प्रहृष्टाः ॥ ६.८०.४ ॥
ભયંકર અને ભયાનક સેનાઓ, જે સારી રીતે વ્યૂહમાં ગોઠવાયેલી અને અનેક ધ્વજોથી યુક્ત હતી, તેને ચીરીને, હણીને અને શૂરવીરોને કચડીને વિજય મેળવેલા તે પાંડવો હર્ષિત થયા.
6.80.5
संमोह्य सर्वान्युधि कीर्तिमन्तो ।
व्यूहं च तं मकरं मृत्युकल्पम् ।
प्रविश्य भीमेन रणे हतोऽस्मि ।
घोरैः शरैर्मृत्युदण्डप्रकाशैः ॥ ६.८०.५ ॥
યુદ્ધમાં સૌને મોહિત કરીને, મૃત્યુ સમાન તે મકર વ્યૂહમાં પ્રવેશીને, મૃત્યુદંડ જેવા ચમકતા ભયંકર બાણોથી ભીમ દ્વારા હું રણમાં હણાયો છું.
6.80.6
क्रुद्धं तमुद्वीक्ष्य भयेन राज-
न्संमूर्च्छितो न लभे शान्तिमद्य ।
इच्छे प्रसादात्तव सत्यसन्ध ।
प्राप्तुं जयं पाण्डवेयांश्च हन्तुम् ॥ ६.८०.६ ॥
રાજન, તેને ક્રોધિત જોઈને ભયથી હું મૂર્છિત થયો છું; આજે મને શાંતિ મળતી નથી. હે સત્યપ્રતિજ્ઞ, તમારી કૃપાથી જય મેળવવા અને પાંડવોને હણવા ઇચ્છું છું.
6.80.7
तेनैवमुक्तः प्रहसन्महात्मा ।
दुर्योधनं मन्युगतं विदित्वा।
तं प्रत्युवाचाविमना मनस्वी ।
गङ्गासुतः सस्त्रभृतां वरिष्ठः ॥ ६.८०.७ ॥
તેણે આમ કહેતાં મહાત્મા હસ્યા; દુર્યોધનને ક્રોધથી ભરેલો જાણીને, શાંતમનના, બુદ્ધિમાન, ગંગાપુત્ર, શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ તેને ઉત્તર આપવા લાગ્યા.
6.80.8
परेण यत्नेन विगाह्य सेनां ।
सर्वात्मनाऽहं तव राजपुत्र।
इच्छामि दातुं विजयं सुखं च ।
न चात्मानं छादयेऽहं त्वदर्थे ॥ ६.८०.८ ॥
મોટા પ્રયત્નથી સેનામાં પ્રવેશીને, સંપૂર્ણ હૃદયથી, હે રાજકુમાર, હું તમને વિજય અને સુખ આપવા ઇચ્છું છું. તમારા માટે હું મારી જાતને બચાવીશ નહીં.
6.80.9
एते तु रौद्रा बहवो महारथा ।
यशस्विनः शूरतमाः कृतास्त्राः ।
ये पाण्डवानां समरे सहाया ।
जितक्लमा रोषविषं वमन्ति ॥ ६.८०.९ ॥
આ ભયંકર, અનેક મહારથીઓ, યશસ્વી, અત્યંત શૂરવીર અને શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ છે; યુદ્ધમાં પાંડવોના સહાયક છે. થાક જીતેલા આ ક્રોધનું ઝેર ઓકી રહ્યા છે.
6.80.10
केनेह शक्याः सहसा विजेतुं ।
वीर्योद्धताः कृतवैरास्त्वया च।
अहं ह्येतान्प्रतियोत्स्यामि राज-
न्सर्वात्मना जीवितं त्यज्य वीर ॥ ६.८०.१० ॥
પરાક્રમના ગર્વથી ઉદ્ધત, તમારી સાથે વૈર રાખનારા આમને અહીં કોણ તરત જીતી શકે? તોપણ રાજન, વીર, હું પ્રાણનો ત્યાગ કરીને સર્વાત્મભાવે આમની સામે યુદ્ધ કરીશ.
6.80.11
रणे तवार्थाय महानुभाव ।
न जीवितं रक्षितव्यं ममाद्य।
सर्वांस्तवार्थाय सदेवदैत्याँ-
ल्लोकान्दहेयं किमु शत्रुसेनाम् ॥ ६.८०.११ ॥
હે મહાનુભાવ, આજે યુદ્ધમાં તમારા માટે મારે મારું જીવન બચાવવાનું નથી. તમારા માટે દેવ-દૈત્ય સહિત સર્વ લોકોને હું બાળી શકું; શત્રુસેનાની તો શી વાત?
6.80.12
तान्पाण्डवान्योधयिष्यामि राजन् ।
प्रियं च ते सर्वमहं करिष्ये।
श्रुत्वा पितुस्ते वचनं प्रतीतो ।
दुर्योधनः प्रीतमना बभूव ॥ ६.८०.१२ ॥
હે રાજન, તે પાંડવો સાથે હું યુદ્ધ કરીશ અને તમારું સર્વ પ્રિય કરીશ. પિતાના વચન સાંભળીને દુર્યોધન પ્રસન્ન થયો અને તેનું મન આનંદિત થયું.
6.80.13
सर्वाणि सैन्यानि ततः प्रहृष्टो ।
निर्गच्छतेत्याह नृपांश्च सर्वान्।
तदाक्षया तानि विनिर्ययुर्द्रुतं ।
गजाश्वपादातरथायुतानि ॥ ६.८०.१३ ॥
ત્યારે પ્રસન્ન થઈને તેણે સર્વ સેનાઓને અને સર્વ રાજાઓને કહ્યું, 'ચાલો!' તેની આજ્ઞાથી હાથી, ઘોડા, પાયદળ અને રથોની હજારો સેનાઓ ઝડપથી નીકળી પડી.
6.80.14
प्रहर्षयुक्तानि तु तानि राज-
न्महान्ति नानाविधशस्त्रवन्ति।
स्थितानि नागाश्वपदातिमन्ति ।
विरेजुराजौ तव राजन्बलानि ॥ ६.८०.१४ ॥
હે રાજન, હર્ષથી ભરેલી તે મહાન સેનાઓ, અનેક પ્રકારનાં શસ્ત્રો ધારણ કરીને, હાથી, ઘોડા અને પાયદળ સાથે ઊભી રહીને યુદ્ધભૂમિમાં શોભી ઊઠી.
6.80.15
शस्त्रास्त्रविद्भिर्नरवीरयोधै-
रधिष्ठिताः सैन्यगणास्त्वदीयाः।
रथौघपादातगजाश्वसङ्घैः ।
प्रयाद्भिराजौ विधिवत्प्रणुन्नैः ॥ ६.८०.१५ ॥
શસ્ત્રાસ્ત્રના જ્ઞાતા નરવીર યોદ્ધાઓથી સંચાલિત તમારી સેનાઓ, રથ, પાયદળ, હાથી અને ઘોડાઓના સમૂહો સાથે યુદ્ધ તરફ વિધિપૂર્વક આગળ વધારાઈ.
6.80.16
समुद्धतं वै तरुणार्कवर्णं ।
रजो बभौ च्छादयत्सूर्यश्मीन्।
रेजुः पताका रथदन्तिसंस्था ।
वातेरिता भ्राम्यमाणाः समन्तात् ॥ ६.८०.१६ ॥
ઊડેલી, તરુણ સૂર્યના રંગની એ ધૂળ સૂર્યકિરણોને ઢાંકતી ચમકી. રથો અને હાથીઓ પર રહેલી પતાકાઓ પવનથી પ્રેરિત થઈ ચારે બાજુ ફરતી ફરકી ઊઠી.
6.80.17
नानालिङ्गैः समरे तत्र राजन् ।
मेघैर्युता विद्युतः खे यथैव।
वृन्दैः स्थिताश्चापि सुसंप्रयुक्ता-
श्चकाशिरे दन्तिगणाः समन्तात् ॥ ६.८०.१७ ॥
હે રાજન્! ત્યાં યુદ્ધમાં વિવિધ ચિહ્નોવાળા હાથીઓના સમૂહો, આકાશમાં મેઘો સાથે વીજળીઓની જેમ, સારી રીતે સજ્જ થઈને ઊભા રહી ચારે બાજુ ચમક્યા.
6.80.18
धनूंषि विष्फारयतां नृपाणां ।
बभूव शब्दस्तुमुलोऽतिघोरः।
विमथ्यतो देवमहासुरौघै-
र्यथार्णवस्यादियुगे तदानीम् ॥ ६.८०.१८ ॥
ધનુષ્યો ખેંચતા રાજાઓનો અતિ ભયાનક, ભીષણ અવાજ ઉઠ્યો. આદિયુગમાં દેવો અને મહાઅસુરોના સમૂહો દ્વારા સમુદ્ર મંથન થયો ત્યારે થયો હતો તેવો.
6.80.19
तदुग्रनागं बहुरूपवर्णं ।
तवात्मजानां समुदीर्णकोपम् ।
बभूव सैन्यं रिपुसैन्यहन्त-
युगान्तमेघौघनिभं तदानीम् ॥ ६.८०.१९ ॥
તમારા પુત્રોની તે સેના, ભયાનક હાથીઓથી યુક્ત, અનેક રૂપ અને રંગોવાળી, ઉભરાયેલા ક્રોધવાળી, તે સમયે શત્રુસેનાનો સંહાર કરનારી, યુગાંતના મેઘસમૂહ જેવી થઈ.