మహాభారతం · అధ్యాయం 6.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.80.1
क्षत्रियास्ते महाराज परस्परकृतागसः ।
जग्मुः स्वशिबिराण्येव रुधिरेण समुक्षिताः ॥ ६.८०.१ ॥
మహారాజా, ఒకరికొకరు అపకారం చేసుకున్న ఆ క్షత్రియులు రక్తంతో తడిసి తమ తమ శిబిరాలకు వెళ్లిపోయారు.
6.80.2
विश्रम्य च यथान्यायं पूजयित्वा परस्परम् ।
सन्नद्धाः समदृश्यन्त भूयो युद्धचिकीर्षवः ॥ ६.८०.२ ॥
విశ్రాంతి తీసుకుని, ఆచారప్రకారం ఒకరినొకరు గౌరవించుకుని, మళ్ళీ యుద్ధం చేయాలనే కోరికతో సన్నద్ధులై వారు కనిపించారు.
6.80.3
ततस्तव सुतो राजंश्चिन्तयाभिपरिप्लुतः ।
विस्रवच्छोणिताक्ताङ्गः पप्रच्छेदं पितामहम् ॥ ६.८०.३ ॥
అప్పుడు రాజా, మీ కుమారుడు చింతతో కమ్ముకుని, ప్రవహిస్తున్న రక్తంతో శరీరం తడిసినవాడై, ఆ పితామహుడిని ఇలా అడిగాడు.
6.80.4
सैन्यानि रौद्राणि भयानकानि ।
व्यूढानि सम्यग्बहुलध्वजानि।
विदार्य हत्वा च निपीड्य शूरां-
स्ते पाण्डवा लब्धजयाः प्रहृष्टाः ॥ ६.८०.४ ॥
భయంకరమైన, భీతిగొలిపే సేనలను, చక్కగా వ్యూహించబడిన అనేక ధ్వజాలతో కూడినవాటిని, చీల్చి, చంపి, శూరులను అణచి, విజయం పొందిన ఆ పాండవులు సంతోషించారు.
6.80.5
संमोह्य सर्वान्युधि कीर्तिमन्तो ।
व्यूहं च तं मकरं मृत्युकल्पम् ।
प्रविश्य भीमेन रणे हतोऽस्मि ।
घोरैः शरैर्मृत्युदण्डप्रकाशैः ॥ ६.८०.५ ॥
యుద్ధంలో అందరినీ మోహింపజేసి, మృత్యువులా ఉన్న ఆ మకర వ్యూహంలో ప్రవేశించి, మృత్యుదండాల్లా మెరిసే భయంకర బాణాలతో రణంలో భీముడి చేత నేను హతుడనయ్యాను.
6.80.6
क्रुद्धं तमुद्वीक्ष्य भयेन राज-
न्संमूर्च्छितो न लभे शान्तिमद्य ।
इच्छे प्रसादात्तव सत्यसन्ध ।
प्राप्तुं जयं पाण्डवेयांश्च हन्तुम् ॥ ६.८०.६ ॥
రాజా, అతడు కోపంతో ఉండటం చూసి భయంతో నేను మూర్ఛిల్లాను; ఈ రోజు నాకు శాంతి లేదు. సత్యసంధా, నీ అనుగ్రహంతో విజయం పొంది పాండవులను చంపాలని కోరుకుంటున్నాను.
6.80.7
तेनैवमुक्तः प्रहसन्महात्मा ।
दुर्योधनं मन्युगतं विदित्वा।
तं प्रत्युवाचाविमना मनस्वी ।
गङ्गासुतः सस्त्रभृतां वरिष्ठः ॥ ६.८०.७ ॥
అతడు ఇలా చెప్పగా మహాత్ముడు నవ్వి, దుర్యోధనుడు కోపంతో ఉన్నాడని తెలుసుకుని, ప్రశాంత మనస్కుడైన జ్ఞాని, గంగాపుత్రుడు, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడు అతనికి సమాధానమిచ్చాడు.
6.80.8
परेण यत्नेन विगाह्य सेनां ।
सर्वात्मनाऽहं तव राजपुत्र।
इच्छामि दातुं विजयं सुखं च ।
न चात्मानं छादयेऽहं त्वदर्थे ॥ ६.८०.८ ॥
గొప్ప ప్రయత్నంతో సైన్యంలోకి చొచ్చుకుపోయి, పూర్ణ హృదయంతో, రాజకుమారా, నీకు విజయం మరియు సుఖం ఇవ్వాలని కోరుతున్నాను. నీ కోసం నన్ను నేను రక్షించుకోను.
6.80.9
एते तु रौद्रा बहवो महारथा ।
यशस्विनः शूरतमाः कृतास्त्राः ।
ये पाण्डवानां समरे सहाया ।
जितक्लमा रोषविषं वमन्ति ॥ ६.८०.९ ॥
వీరు భయంకరులు, అనేకమంది మహారథులు, కీర్తిమంతులు, అత్యంత శూరులు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణులు; యుద్ధంలో పాండవులకు సహాయకులు. అలసటను జయించినవారు, కోపమనే విషాన్ని కక్కుతున్నారు.
6.80.10
केनेह शक्याः सहसा विजेतुं ।
वीर्योद्धताः कृतवैरास्त्वया च।
अहं ह्येतान्प्रतियोत्स्यामि राज-
न्सर्वात्मना जीवितं त्यज्य वीर ॥ ६.८०.१० ॥
వీర్యగర్వంతో ఉన్న, నీతో వైరం పెట్టుకున్న వీరులను ఇక్కడ ఎవరు వెంటనే జయించగలరు? అయినా రాజా, వీరా, నేను సర్వస్వం అర్పించి, ప్రాణాన్ని త్యజించి వీరితో పోరాడతాను.
6.80.11
रणे तवार्थाय महानुभाव ।
न जीवितं रक्षितव्यं ममाद्य।
सर्वांस्तवार्थाय सदेवदैत्याँ-
ल्लोकान्दहेयं किमु शत्रुसेनाम् ॥ ६.८०.११ ॥
ఓ మహానుభావా, నేడు యుద్ధంలో నీ కోసం నా ప్రాణాన్ని రక్షించుకోవలసిన అవసరం లేదు. నీ కోసం దేవతలు, దైత్యులతో కూడిన లోకాలనే దహించగలను; శత్రుసేన గురించి ఇక చెప్పేదేముంది?
6.80.12
तान्पाण्डवान्योधयिष्यामि राजन् ।
प्रियं च ते सर्वमहं करिष्ये।
श्रुत्वा पितुस्ते वचनं प्रतीतो ।
दुर्योधनः प्रीतमना बभूव ॥ ६.८०.१२ ॥
రాజా, ఆ పాండవులతో నేను యుద్ధం చేస్తాను; నీకు ప్రియమైనదంతా చేస్తాను. తండ్రి మాటలు విని దుర్యోధనుడు సంతోషించి, మనసు ఆనందంతో నిండిపోయింది.
6.80.13
सर्वाणि सैन्यानि ततः प्रहृष्टो ।
निर्गच्छतेत्याह नृपांश्च सर्वान्।
तदाक्षया तानि विनिर्ययुर्द्रुतं ।
गजाश्वपादातरथायुतानि ॥ ६.८०.१३ ॥
అప్పుడు సంతోషించి అతడు అన్ని సేనలతో, రాజులందరితో 'బయలుదేరండి' అని అన్నాడు. అతని ఆజ్ఞతో ఏనుగులు, గుర్రాలు, కాల్బలం, రథాలతో కూడిన పదివేలు సేనలు వేగంగా బయలుదేరాయి.
6.80.14
प्रहर्षयुक्तानि तु तानि राज-
न्महान्ति नानाविधशस्त्रवन्ति।
स्थितानि नागाश्वपदातिमन्ति ।
विरेजुराजौ तव राजन्बलानि ॥ ६.८०.१४ ॥
రాజా, సంతోషంతో నిండిన ఆ మహాసేనలు, వివిధ ఆయుధాలు ధరించి, ఏనుగులు, గుర్రాలు, కాల్బలంతో నిలిచి యుద్ధభూమిలో ప్రకాశించాయి.
6.80.15
शस्त्रास्त्रविद्भिर्नरवीरयोधै-
रधिष्ठिताः सैन्यगणास्त्वदीयाः।
रथौघपादातगजाश्वसङ्घैः ।
प्रयाद्भिराजौ विधिवत्प्रणुन्नैः ॥ ६.८०.१५ ॥
శస్త్రాస్త్రాలు తెలిసిన నరవీర యోధులచే నడపబడిన నీ సేనా సమూహాలు, రథ, కాల్బల, ఏనుగు, గుర్రాల సమూహాలతో యుద్ధానికి విధివత్తుగా ముందుకు నడిపించబడ్డాయి.
6.80.16
समुद्धतं वै तरुणार्कवर्णं ।
रजो बभौ च्छादयत्सूर्यश्मीन्।
रेजुः पताका रथदन्तिसंस्था ।
वातेरिता भ्राम्यमाणाः समन्तात् ॥ ६.८०.१६ ॥
లేచిన, ఉదయ సూర్యుని వర్ణంలో ఉన్న ఆ ధూళి సూర్యకిరణాలను కప్పుతూ ప్రకాశించింది. రథాలు, ఏనుగులపై నిలిచిన పతాకలు గాలికి కదులుతూ అన్ని వైపులా తిరుగుతూ వణికాయి.
6.80.17
नानालिङ्गैः समरे तत्र राजन् ।
मेघैर्युता विद्युतः खे यथैव।
वृन्दैः स्थिताश्चापि सुसंप्रयुक्ता-
श्चकाशिरे दन्तिगणाः समन्तात् ॥ ६.८०.१७ ॥
ఓ రాజా! అక్కడ యుద్ధంలో వివిధ చిహ్నాలతో కూడిన ఏనుగుల గుంపులు, ఆకాశంలో మేఘాలతో కూడిన మెరుపుల వలె, బాగా అలంకరించబడి నిలిచి అన్ని వైపులా ప్రకాశించాయి.
6.80.18
धनूंषि विष्फारयतां नृपाणां ।
बभूव शब्दस्तुमुलोऽतिघोरः।
विमथ्यतो देवमहासुरौघै-
र्यथार्णवस्यादियुगे तदानीम् ॥ ६.८०.१८ ॥
విల్లులు సాగదీస్తున్న రాజుల అత్యంత భయంకరమైన, భీకర శబ్దం పుట్టింది. ఆదియుగంలో దేవతలు, మహా అసురుల సమూహాలు సముద్రాన్ని మథించినప్పుడు కలిగిన శబ్దంలా అది ఉంది.
6.80.19
तदुग्रनागं बहुरूपवर्णं ।
तवात्मजानां समुदीर्णकोपम् ।
बभूव सैन्यं रिपुसैन्यहन्त-
युगान्तमेघौघनिभं तदानीम् ॥ ६.८०.१९ ॥
మీ కుమారుల ఆ సైన్యం, భయంకరమైన ఏనుగులతో, అనేక రూపాలు రంగులతో, పొంగిన కోపంతో, అప్పుడు శత్రుసైన్యాన్ని నాశనం చేసేదిగా, యుగాంత మేఘాల సమూహంలా అయింది.