Mahābhārata · Adhyāya 6.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.94.1
स्वसैन्यं निहतं दृष्ट्वा राजा दुर्योधनः स्वयम् ।
अभ्यधावत्सुसंक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ ६.९४.१ ॥
Al ver a su ejército muerto, el rey Duryodhana, él mismo muy enfurecido, se lanzó contra Bhīmasena, el domador de enemigos.
6.94.2
प्रगृह्य सुमहच्चापमिन्द्राशनिसमस्वनम् ।
महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत् ॥ ६.९४.२ ॥
Tomando su gran arco, cuyo estruendo era como el rayo de Indra, cubrió al pāṇḍava con una gran lluvia de flechas.
6.94.3
अर्धचन्द्रं च संधाय सुतीक्ष्णं लोमवापिनम् ।
भीमसेनस्य चिच्छेद चापं क्रोधसमन्वितः ॥ ६.९४.३ ॥
Lleno de cólera, colocó una flecha de punta en media luna, muy afilada, capaz de cortar un cabello, y cortó el arco de Bhīmasena.
6.94.4
तदन्तरं च संप्रेक्ष्य त्वरमामो महारथः ।
प्रसंदधे शितं बाणं गिरीणामपि दारणम् ॥ ६.९४.४ ॥
Viendo aquella abertura, el gran auriga se apresuró y colocó una flecha afilada capaz de partir incluso montañas.
6.94.5
तेनोरसि महाराज भीमसेनमताडयत् ।
स गाढविद्धो व्यथितः सृक्विणी परिसंलिहन् ॥ ६.९४.५ ॥
Con ella, oh gran rey, golpeó a Bhīmasena en el pecho; profundamente herido y angustiado, este se lamía las comisuras de la boca.
6.94.6
समाललम्बे तेजस्वी ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ।
तथा विमनसं दृष्ट्वा भीमसेनं घटोत्कचः ॥ ६.९४.६ ॥
El brillante Ghaṭotkaca alzó su estandarte adornado con oro; al ver a Bhīmasena tan abatido, lo hizo.
6.94.7
क्रोधेनाभिप्रजज्वाल दिधक्षन्निव पावकः ।
अभिमन्युमुखाश्चापि पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९४.७ ॥
Con ira ardieron como un fuego que quisiera consumirlo todo, y también los grandes guerreros de carro de los Pāṇḍavas, con Abhimanyu al frente.
6.94.8
समभ्यधावन्क्रोशन्तो राजानं जातसंभ्रमाः ।
संप्रेक्ष्य तान्संपततः संक्रुद्धाञ्जातसंभ्रमान् ॥ ६.९४.८ ॥
Gritando, se lanzaron hacia el rey con agitación; al verlos avanzar, enfurecidos y turbados.
6.94.9
भारद्वाजोऽब्रवीद्वाक्यं तावकानां महारथान् ।
क्षिप्रं गच्छत भद्रं वो राजानं परिरक्षत ॥ ६.९४.९ ॥
Bhāradvāja (Droṇa) dijo estas palabras a vuestros grandes guerreros de carro: 'Id deprisa, que la fortuna os acompañe; proteged al rey.'
6.94.10
संशयं परमं प्राप्तं मञ्जन्तं व्यसनार्णवे ।
एते क्रुद्धा महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९४.१० ॥
El rey, sumido en el peligro supremo y hundiéndose en el océano de la desgracia—he aquí que llegan estos grandes arqueros furiosos, los guerreros de carro de los Pāṇḍavas.
6.94.11
भीमसेनं पुरस्कृत्य दुर्योधनमुपाद्रवन् ।
नानाविधानि शस्त्राणि विसृजन्तो महारथाः ॥ ६.९४.११ ॥
Con Bhīmasena al frente, se lanzaron contra Duryodhana, arrojando armas de muchas clases—los grandes guerreros de carro.
6.94.12
नदन्तो भैरवान्नादांस्त्रासयन्तश्च भूमिपान् ।
तदाऽऽचार्यवचः श्रुत्वा सौमदत्तिपुरोगमाः ॥ ६.९४.१२ ॥
Rugiendo rugidos terribles y aterrorizando a los reyes—entonces, habiendo oído las palabras del maestro, con el hijo de Somadatta (Bhūriśravas) a la cabeza.
6.94.13
तावकाः समवर्तन्त पाम्डवानामनीकिनीम् ।
कृपो भूरिश्रवाः शल्यो द्रोणपुत्रो विविंशतिः ॥ ६.९४.१३ ॥
Vuestros guerreros avanzaron contra el ejército de los Pāṇḍavas: Kṛpa, Bhūriśravas, Śalya, el hijo de Droṇa y Viviṃśati.
6.94.14
चित्रसेनो विकर्णश्च सैन्धवोऽथ बृहद्बलः ।
आवन्त्यौ च महेष्वासौ कौरवं पर्यवारयन् ॥ ६.९४.१४ ॥
Citrasena, Vikarṇa, el rey del Sindhu, Bṛhadbala y los dos grandes arqueros de Avanti rodearon al ejército kaurava.
6.94.15
ते विंशतिपदं गत्वा संप्रहारं प्रचक्रिरे ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च परस्परजिघांसवःक ॥ ६.९४.१५ ॥
Tras avanzar veinte pasos, entraron en feroz combate: los Pāṇḍavas y los hijos de Dhṛtarāṣṭra, cada uno deseando matar al otro.
6.94.16
एवमुक्त्वा महाबाहुर्महद्विष्फार्य कार्मुकम् ।
भारद्वाजस्ततो भीमं षड्विंशत्या समार्पयत् ॥ ६.९४.१६ ॥
Tras decir esto, el de brazos poderosos, hijo de Bharadvāja (Droṇa), tensó con fuerza su arco y hirió a Bhīma con veintiséis flechas.
6.94.17
भूयश्चैनं महाबाहुः शरैः शीघ्रमवाकिरत् ।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव वलाहकः ॥ ६.९४.१७ ॥
Entonces el de brazos poderosos lo cubrió de nuevo, veloz, con flechas, como una nube de lluvia vierte torrentes sobre una montaña en la estación de las lluvias.
6.94.18
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीमसेनः शिलीमुखैः ।
त्वरमाणो महेष्वासः सव्ये पार्श्वे महाबलः ॥ ६.९४.१८ ॥
Entonces Bhīmasena, el poderoso, gran arquero, apresurándose, lo hirió a su vez con diez flechas desde el costado izquierdo.
6.94.19
स गाढविद्धो व्यथितो वयोवृद्धश्च भारत ।
प्रनष्टसंज्ञः सहसा रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ६.९४.१९ ॥
Profundamente herido, afligido y anciano, oh Bhārata, perdió de repente el conocimiento y se sentó en el suelo del carro.
6.94.20
गुरुं प्रव्यथितं दृष्ट्वा राजा दुर्योधनः स्वयम् ।
द्रौणायनिश्च संक्रुद्धौ भीमसेनमभिद्रुतौ ॥ ६.९४.२० ॥
Al ver a su maestro profundamente afligido, el rey Duryodhana en persona y el hijo de Droṇa, enfurecido, corrieron hacia Bhīmasena.
6.94.21
तावापतन्तौ संप्रेक्ष्य कालान्तकयमोपमौ ।
भीमसेनो महाबाहुर्गदामादाय सत्वरम् ॥ ६.९४.२१ ॥
Al ver a los dos lanzarse contra él, semejantes a la Muerte y a Yama, el de brazos poderosos Bhīmasena tomó rápidamente su maza.
6.94.22
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं तस्थौ गिरिरिवाचलः ।
समुद्यम्य गदां गुर्वी यमदण्डोपमां रणे। ॥ ६.९४.२२ ॥
Saltó rápidamente del carro y se mantuvo firme como una montaña inamovible, alzando en la batalla una pesada maza semejante al bastón de Yama.
6.94.23
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव शृङ्गिणम् ।
कौरवो द्रोणपुत्रश्च सहितावभ्यधावताम् ॥ ६.९४.२३ ॥
Al verlo con la maza alzada, semejante al Kailāsa de cumbres, el Kaurava y el hijo de Droṇa corrieron juntos hacia él.
6.94.24
तावापतन्तौ सहितौ त्वरितौ बलिनां वरौ ।
अभ्यधावत वेगेन त्वरमाणो वृकोदरः ॥ ६.९४.२४ ॥
Los dos mejores entre los fuertes avanzaron juntos a toda prisa, y entonces Vṛkodara, apresurándose, cargó contra ellos con velocidad.
6.94.25
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं भीमदर्शनम् ।
समभ्यधावंस्त्वरिताः कौरवाणां महारथाः ॥ ६.९४.२५ ॥
Al verlo avanzar contra ellos, furioso y de aspecto terrible, los grandes guerreros en carro de los Kauravas se lanzaron rápidamente hacia él.
6.94.26
भारद्वाजमुखाः सर्वे भीमसेनजिघांसया ।
नानाविधानि शस्त्राणि भीमस्योरस्यपातयन् ॥ ६.९४.२६ ॥
Encabezados por Droṇa, todos ellos, deseosos de matar a Bhīmasena, lanzaron armas de toda clase contra el pecho de Bhīma.
6.94.27
सहिताः पाण्डवं सर्वे पीडयन्तः समन्ततः ।
तं दृष्ट्वा संशयं प्राप्तं पीड्यमानं महारथम् ॥ ६.९४.२७ ॥
Todos juntos acosaban al Pāṇḍava por todos lados; al ver a aquel gran guerrero acosado y puesto en peligro,
6.94.28
अभिमन्युप्रभृतयः पाण्डवानां महारथाःक ।
अभ्यदावन्परीप्सन्तः प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान् ॥ ६.९४.२८ ॥
Abhimanyu y los demás grandes guerreros en carro de los Pāṇḍavas se lanzaron hacia delante, deseosos de protegerlo, renunciando a sus vidas, tan difíciles de abandonar.
6.94.29
अनूपाधिपतिः शूरो भीमस्य दयितः सखा ।
नीलो नीलाम्बुदप्रख्यः संक्रुद्धो द्रौणिमभ्यात् ॥ ६.९४.२९ ॥
Nīla, valiente señor de Anūpa, amado amigo de Bhīma, semejante a una nube azul oscura, enfurecido, atacó al hijo de Droṇa.
6.94.30
स्पर्धते हि महेष्वासो नित्यं द्रोणसुतेन सः ।
स विष्फार्य महच्चापं द्रौणिं विव्याध पत्रिणा ॥ ६.९४.३० ॥
Aquel gran arquero siempre rivalizaba con el hijo de Droṇa. Tensando su gran arco, hirió al hijo de Droṇa con una flecha.
6.94.31
यथा शक्रो महाराज पुरा विव्याध दानवम् ।
विप्रचित्तिं दुराधर्षं देवतानां भयंकरम् ॥ ६.९४.३१ ॥
Gran rey, así como Śakra (Indra) en otro tiempo atravesó al Dānava Vipracitti, invencible y terror de los dioses.
6.94.32
येन लोकत्रयं क्रोधात्रासितं स्वेन तेजसाक ।
स रुद्रेण जितः पूर्वं निहतो मातरिश्वना
तथा नीलेन निर्भिन्नः सम्यङ्भुक्तेन पत्रिणा ॥ ६.९४.३२ ॥
Aquel que en otro tiempo aterrorizó a los tres mundos con su propio resplandor y su ira fue vencido por Rudra y muerto por Mātariśvan (Vāyu); así también Nīla fue atravesado por una flecha bien dirigida.
6.94.33
संजातरुधिरोत्पीडो द्रौणिः क्रोधसमन्वितः ।
स विष्फार्य धनुश्चित्रमिन्द्राशनिसमस्वनम् ॥ ६.९४.३३ ॥
El hijo de Droṇa, cubierto de sangre y atormentado por el dolor, lleno de ira, tensó aquel arco maravilloso cuyo sonido era como el rayo de Indra.
6.94.34
दध्रे नीलविनाशाय मतिं मतिमतां वरः ।
ततः संधाय विमलान्भल्लान्कर्मारमार्जितान् ॥ ६.९४.३४ ॥
El mejor de los sabios se propuso la destrucción de Nīla; luego, colocando en el arco flechas bhalla inmaculadas pulidas por el herrero.
6.94.35
जघान चतुरो वाहान्पातयामास च ध्वजम् ।
सूतं चैकेन भल्लेन रथनीडादपाहरत्
सप्तमेन च भल्लेन नीलं विव्याध वक्षसि ॥ ६.९४.३५ ॥
Mató cuatro caballos e hizo caer el estandarte; con una flecha bhalla quitó al auriga del asiento del carro, y con la séptima flecha bhalla atravesó el pecho de Nīla.
6.94.36
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ।
मोहितं वीक्ष्य राजानं नीलमश्मचयोपमम् ॥ ६.९४.३६ ॥
Profundamente herido y angustiado, se sentó en el suelo del carro, viendo al rey Nīla aturdido, como un montón de piedras.
6.94.37
घटोत्कचोऽभिसंक्रुद्धो ज्ञातिभिः परिवारितः ।
अभिदुद्राव वेगेन द्रौणिमाहवशोभिनम् ।
तथेतरे चाभ्यधावन्राक्षसा युद्धदुर्मदाः ॥ ६.९४.३७ ॥
Ghaṭotkaca, muy enfurecido y rodeado por sus parientes, se lanzó con velocidad contra Drauṇi, que brillaba en la batalla. Los demás rākṣasas, ebrios de combate, también se abalanzaron sobre él.
6.94.38
भीमसेनो महाबाहुर्नीलं नीलाञ्जनप्रभम् ।
आरोप्य स्वरथं वीरो दुर्योधनमपाद्रवत् ॥ ६.९४.३८ ॥
Bhīmasena, el de poderosos brazos, habiendo subido a Nīla, brillante como el colirio oscuro, a su propio carro, el héroe se lanzó hacia Duryodhana.
6.94.39
घटोत्कचं च संप्रेक्ष्य राक्षसं घोरदर्शनम् ।
अभ्यधावत तेजस्वी भारज्वाजात्मजस्त्वरन् ॥ ६.९४.३९ ॥
Al ver a Ghaṭotkaca, el rākṣasa de aspecto terrible, el brillante hijo de Bhāradvāja se apresuró y se lanzó contra él.
6.94.40
निजघान च संक्रुद्धो राक्षसान्भीमदर्शनान् ।
योऽभवन्नग्रतः क्रुद्धा राक्षसस्य पुरःसराः ।
विमुखांश्चैव तान्दृष्ट्वा द्रौणिचापच्युतैः शरैः ॥ ६.९४.४० ॥
Enfurecido, abatió a los rākṣasas de aspecto terrible que iban al frente del rākṣasa; y al verlos retroceder, alcanzados por las flechas disparadas del arco de Drauṇi...
6.94.41
अक्रुद्ध्यत महाकायो भैमसेनिर्घटोत्कचः ।
प्रादुश्चक्रे ततो मायां घोररूपां सुदारुणाम् ॥ ६.९४.४१ ॥
Ghaṭotkaca, el hijo de Bhīmasena de gran cuerpo, se enfureció. Entonces produjo una ilusión, terrible en su forma y sumamente espantosa.
6.94.42
मोहयन्समरे द्रौणिं मायावी राक्षसाधिपः ।
ततस्ते तावकाः सर्वे मायया विमुखीकृताःक ॥ ६.९४.४२ ॥
El señor de los rākṣasas, Ghaṭotkaca, maestro de ilusiones, confundiendo a Drauṇi en la batalla, hizo entonces que todos tus hombres fueran apartados por la ilusión.
6.94.43
अन्योन्यं समपश्यन्त निकृत्ता मेदिनीतले ।
विचेष्टमानाः कृपणाः शोणितेन परिप्लुताः ॥ ६.९४.४३ ॥
Se vieron unos a otros abatidos sobre la superficie de la tierra, retorciéndose miserablemente, empapados de sangre.
6.94.44
द्रोणं दुर्योधनं शल्यमश्वत्थामानमेव च ।
प्रायशश्च महेष्वासा ये प्रधानाः स्म कौरवाः ॥ ६.९४.४४ ॥
Droṇa, Duryodhana, Śalya y Aśvatthāman, y en su mayoría los grandes arqueros de los Kauravas que eran los principales.
6.94.45
विध्वस्ता रथिनः सर्वे गजाश्च विनिपातिताः ।
हयाश्चैव हयारोहाः सन्निकृत्ताः सहस्रशः ॥ ६.९४.४५ ॥
Todos los aurigas fueron destrozados, los elefantes derribados, y los caballos y jinetes cortados por miles.
6.94.46
तद्दृष्ट्वा तावकं सैन्यं विद्रुतं शिबिरं प्रति ।
मम प्राक्रोशतो राजंस्तथा देवव्रतस्य च ॥ ६.९४.४६ ॥
Oh rey, al ver tu ejército huyendo hacia el campamento, aun cuando yo y Devavrata gritábamos.
6.94.47
युध्यध्वं मा पलायध्वं मायैषा राक्षसी रणे ।
घटोत्कचप्रमुक्तेति नातिष्ठन्त विमोहिताः ॥ ६.९४.४७ ॥
"Luchad, no huyáis; esta es una ilusión rākṣasa en la batalla, lanzada por Ghaṭotkaca" — pero, confundidos, no se mantuvieron firmes.
6.94.48
नैव ते श्रद्दधुर्भीता वदतोरावयोर्वचः ।
तांश्च प्रद्रवतो दृष्ट्वा जयं प्राप्ताश्च पाण्डवाः ॥ ६.९४.४८ ॥
Asustados, no creyeron las palabras de los dos que hablábamos; y al verlos huir, los Pāṇḍavas obtuvieron la victoria.
6.94.49
घटोत्कचेन सहिताः सिंहनादान्प्रचक्रिरे ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैः समन्तान्नेदिरे भृशम् ॥ ६.९४.४९ ॥
Junto con Ghaṭotkaca lanzaron rugidos de león, y con el estruendo de caracolas y tambores todo alrededor resonó con fuerza.
6.94.50
एवं तव बलं सर्वं हैडिम्बेन महात्मना ।
सूर्यास्तमनवेलायां प्रभग्नं विद्रुतं दिशः ॥ ६.९४.५० ॥
Así, por el magnánimo hijo de Hiḍimbā, todo vuestro ejército fue deshecho al atardecer y huyó en todas direcciones.