มหาภารตะ · อัธยายะ 6.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.94.1
स्वसैन्यं निहतं दृष्ट्वा राजा दुर्योधनः स्वयम् ।
अभ्यधावत्सुसंक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ ६.९४.१ ॥
เมื่อเห็นกองทัพของตนถูกสังหาร พระราชาทุรโยธน์เองก็โกรธจัดยิ่งนัก พุ่งเข้าใส่ภีมเสนผู้ทำลายศัตรู
6.94.2
प्रगृह्य सुमहच्चापमिन्द्राशनिसमस्वनम् ।
महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत् ॥ ६.९४.२ ॥
ทรงยกคันธนูอันใหญ่ยิ่ง เสียงสายธนูดังดั่งสายฟ้าของพระอินทร์ แล้วระดมฝนลูกศรใหญ่หลวงใส่ปาณฑพ
6.94.3
अर्धचन्द्रं च संधाय सुतीक्ष्णं लोमवापिनम् ।
भीमसेनस्य चिच्छेद चापं क्रोधसमन्वितः ॥ ६.९४.३ ॥
ด้วยความโกรธ ทรงใส่ลูกศรหัวจันทร์เสี้ยวที่คมยิ่งและบางจนแยกเส้นผมได้ แล้วตัดคันธนูของภีมเสนให้ขาด
6.94.4
तदन्तरं च संप्रेक्ष्य त्वरमामो महारथः ।
प्रसंदधे शितं बाणं गिरीणामपि दारणम् ॥ ६.९४.४ ॥
เมื่อเห็นช่องว่างนั้น มหารถีผู้ยิ่งใหญ่ก็รีบใส่ลูกศรคมกล้าที่สามารถผ่าแม้ภูเขาได้
6.94.5
तेनोरसि महाराज भीमसेनमताडयत् ।
स गाढविद्धो व्यथितः सृक्विणी परिसंलिहन् ॥ ६.९४.५ ॥
ด้วยลูกศรนั้น ข้าแต่มหาราช พระองค์ทรงยิงภีมเสนเข้าที่อก ภีมเสนถูกแทงลึกและทุกข์ทรมาน จึงเลียมุมปาก
6.94.6
समाललम्बे तेजस्वी ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ।
तथा विमनसं दृष्ट्वा भीमसेनं घटोत्कचः ॥ ६.९४.६ ॥
ฆโฏตกัจผู้รุ่งโรจน์ชูธงที่ประดับด้วยทองขึ้น เมื่อเห็นภีมเสนหมดกำลังใจเช่นนั้น ฆโฏตกัจจึงทำเช่นนั้น
6.94.7
क्रोधेनाभिप्रजज्वाल दिधक्षन्निव पावकः ।
अभिमन्युमुखाश्चापि पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९४.७ ॥
ด้วยความโกรธ พวกเขาลุกโชนดั่งไฟที่ปรารถนาจะเผาทุกสิ่ง และมหารถีของปาณฑพ โดยมีอภิมันยุนำหน้า
6.94.8
समभ्यधावन्क्रोशन्तो राजानं जातसंभ्रमाः ।
संप्रेक्ष्य तान्संपततः संक्रुद्धाञ्जातसंभ्रमान् ॥ ६.९४.८ ॥
ตะโกนร้อง พวกเขารีบพุ่งเข้าหาพระราชาด้วยความตื่นตระหนก เมื่อเห็นพวกเขาบุกเข้ามา โกรธจัดและวุ่นวายใจ
6.94.9
भारद्वाजोऽब्रवीद्वाक्यं तावकानां महारथान् ।
क्षिप्रं गच्छत भद्रं वो राजानं परिरक्षत ॥ ६.९४.९ ॥
ภารทวาช (โทรณะ) กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่มหารถีของฝ่ายท่านว่า จงรีบไปเถิด ขอให้โชคดีมีแก่พวกท่าน จงปกป้องพระราชา
6.94.10
संशयं परमं प्राप्तं मञ्जन्तं व्यसनार्णवे ।
एते क्रुद्धा महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९४.१० ॥
พระราชาตกอยู่ในภยันตรายสูงสุด จมอยู่ในมหาสมุทรแห่งความหายนะ ดูเถิด มหารถีผู้ยิ่งด้วยคันธนูผู้โกรธเกรี้ยวเหล่านี้คือมหารถีของปาณฑพ กำลังมาถึงแล้ว
6.94.11
भीमसेनं पुरस्कृत्य दुर्योधनमुपाद्रवन् ।
नानाविधानि शस्त्राणि विसृजन्तो महारथाः ॥ ६.९४.११ ॥
มีภีมเสนนำหน้า พวกเขาพุ่งเข้าหาทุรโยธน์ ยิงอาวุธนานาชนิด คือมหารถีทั้งหลาย
6.94.12
नदन्तो भैरवान्नादांस्त्रासयन्तश्च भूमिपान् ।
तदाऽऽचार्यवचः श्रुत्वा सौमदत्तिपुरोगमाः ॥ ६.९४.१२ ॥
คำรามเสียงน่ากลัว และทำให้เหล่ากษัตริย์หวาดกลัว ครั้นแล้ว เมื่อได้ยินคำของอาจารย์ มีบุตรแห่งโสมทัตตะ (ภูริศรวัส) นำหน้า
6.94.13
तावकाः समवर्तन्त पाम्डवानामनीकिनीम् ।
कृपो भूरिश्रवाः शल्यो द्रोणपुत्रो विविंशतिः ॥ ६.९४.१३ ॥
พลรบของฝ่ายท่านก็เคลื่อนเข้าเผชิญกองทัพปาณฑพ ได้แก่ กฤปะ ภูริศรวัส ศัลยะ บุตรของโทรณะ และวิวิงศติ
6.94.14
चित्रसेनो विकर्णश्च सैन्धवोऽथ बृहद्बलः ।
आवन्त्यौ च महेष्वासौ कौरवं पर्यवारयन् ॥ ६.९४.१४ ॥
จิตรเสนะ วิกรรณะ กษัตริย์แห่งสินธุ พฤหัทพละ และนักรบยิงธนูผู้ยิ่งใหญ่สองคนจากอวันตี ล้อมกองทัพเการพไว้
6.94.15
ते विंशतिपदं गत्वा संप्रहारं प्रचक्रिरे ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च परस्परजिघांसवःक ॥ ६.९४.१५ ॥
ทั้งหมดเคลื่อนไปยี่สิบก้าวแล้วปะทะกันอย่างดุเดือด ปาณฑพและบุตรของธฤตราษฎร์ ต่างปรารถนาจะฆ่ากันและกัน
6.94.16
एवमुक्त्वा महाबाहुर्महद्विष्फार्य कार्मुकम् ।
भारद्वाजस्ततो भीमं षड्विंशत्या समार्पयत् ॥ ६.९४.१६ ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว บุตรแห่งภารทวาช (โทรณะ) ผู้มีแขนแข็งแรง ง้างคันธนูอย่างแรง แล้วยิงภีมะด้วยลูกศรยี่สิบหกดอก
6.94.17
भूयश्चैनं महाबाहुः शरैः शीघ्रमवाकिरत् ।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव वलाहकः ॥ ६.९४.१७ ॥
ต่อมา ผู้มีแขนแข็งแรงยิ่งนัก ระดมลูกศรใส่ภีมะอีกอย่างรวดเร็ว ดุจเมฆฝนในฤดูฝนที่เทสายน้ำลงบนภูเขา
6.94.18
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीमसेनः शिलीमुखैः ।
त्वरमाणो महेष्वासः सव्ये पार्श्वे महाबलः ॥ ६.९४.१८ ॥
ภีมเสนผู้ยิ่งใหญ่ มหาธนูผู้มีกำลังมาก รีบตอบโต้ด้วยลูกศรสิบดอกจากด้านซ้ายแทงเข้าใส่ท่าน
6.94.19
स गाढविद्धो व्यथितो वयोवृद्धश्च भारत ।
प्रनष्टसंज्ञः सहसा रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ६.९४.१९ ॥
ข้าแต่ลูกหลานภรต ท่านถูกแทงลึก ทุกข์ทรมาน และชราแล้ว จึงหมดสติโดยฉับพลัน ทรุดลงนั่งบนพื้นรถศึก
6.94.20
गुरुं प्रव्यथितं दृष्ट्वा राजा दुर्योधनः स्वयम् ।
द्रौणायनिश्च संक्रुद्धौ भीमसेनमभिद्रुतौ ॥ ६.९४.२० ॥
เมื่อเห็นอาจารย์ของตนทุกข์ทรมานอย่างหนัก พระราชาทุรโยธน์เองและบุตรของโทรณะผู้โกรธจัด ต่างพุ่งเข้าหาภีมเสน
6.94.21
तावापतन्तौ संप्रेक्ष्य कालान्तकयमोपमौ ।
भीमसेनो महाबाहुर्गदामादाय सत्वरम् ॥ ६.९४.२१ ॥
เมื่อเห็นทั้งสองพุ่งเข้ามา เหมือนกาลและยมะ ภีมเสนผู้มีแขนทรงพลังก็คว้าคทาขึ้นอย่างรวดเร็ว
6.94.22
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं तस्थौ गिरिरिवाचलः ।
समुद्यम्य गदां गुर्वी यमदण्डोपमां रणे। ॥ ६.९४.२२ ॥
เขากระโดดลงจากรถอย่างฉับพลัน ยืนตระหง่านเหมือนภูเขาที่ไม่อาจหวั่นไหว ยกคทาหนักขึ้นในสนามรบ คทานั้นเหมือนไม้ค้อนของพระยม
6.94.23
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव शृङ्गिणम् ।
कौरवो द्रोणपुत्रश्च सहितावभ्यधावताम् ॥ ६.९४.२३ ॥
เมื่อเห็นเขาถือคทาที่ยกขึ้นพร้อม ดุจยอดเขาไกรลาส กเราวะและบุตรของโทรณะก็พุ่งเข้าหาเขาด้วยกัน
6.94.24
तावापतन्तौ सहितौ त्वरितौ बलिनां वरौ ।
अभ्यधावत वेगेन त्वरमाणो वृकोदरः ॥ ६.९४.२४ ॥
ทั้งสองยอดนักรบผู้เข้มแข็งพุ่งเข้ามาพร้อมกันอย่างรวดเร็ว ส่วนวฤโกทระผู้รีบเร่งก็พุ่งเข้าใส่พวกเขาด้วยความเร็วยิ่ง
6.94.25
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं भीमदर्शनम् ।
समभ्यधावंस्त्वरिताः कौरवाणां महारथाः ॥ ६.९४.२५ ॥
เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามาด้วยความโกรธและน่าเกรงขามยิ่ง มหารถทั้งหลายของเการพก็รีบพุ่งเข้าหาเขาทันที
6.94.26
भारद्वाजमुखाः सर्वे भीमसेनजिघांसया ।
नानाविधानि शस्त्राणि भीमस्योरस्यपातयन् ॥ ६.९४.२६ ॥
ทุกคนมีโทรณะนำหน้า ปรารถนาจะสังหารภีมเสน จึงระดมอาวุธนานาชนิดยิงใส่อกของภีมะ
6.94.27
सहिताः पाण्डवं सर्वे पीडयन्तः समन्ततः ।
तं दृष्ट्वा संशयं प्राप्तं पीड्यमानं महारथम् ॥ ६.९४.२७ ॥
ทั้งหมดรุมเบียดบาณฑพจากทุกด้าน เมื่อเห็นมหารถผู้ถูกรุมเร้าและตกอยู่ในภยันตราย
6.94.28
अभिमन्युप्रभृतयः पाण्डवानां महारथाःक ।
अभ्यदावन्परीप्सन्तः प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान् ॥ ६.९४.२८ ॥
อภิมันยุและมหารถอื่นๆ ของบาณฑพ จึงพุ่งเข้าไปโดยปรารถนาจะปกป้องเขา ทั้งที่สละชีวิตซึ่งยากจะสละนั้นไปแล้ว
6.94.29
अनूपाधिपतिः शूरो भीमस्य दयितः सखा ।
नीलो नीलाम्बुदप्रख्यः संक्रुद्धो द्रौणिमभ्यात् ॥ ६.९४.२९ ॥
นีละ ผู้กล้าหาญเป็นเจ้าแห่งอนูป เพื่อนรักที่ภีมะรักใคร่ ดุจเมฆดำสีน้ำเงิน ด้วยความโกรธจึงโจมตีบุตรของโทรณะ
6.94.30
स्पर्धते हि महेष्वासो नित्यं द्रोणसुतेन सः ।
स विष्फार्य महच्चापं द्रौणिं विव्याध पत्रिणा ॥ ६.९४.३० ॥
นักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นแข่งขันกับบุตรของโทรณะอยู่เสมอ เขาดึงคันธนูอันใหญ่โต แล้วยิงลูกศรไปเจาะบุตรของโทรณะ
6.94.31
यथा शक्रो महाराज पुरा विव्याध दानवम् ।
विप्रचित्तिं दुराधर्षं देवतानां भयंकरम् ॥ ६.९४.३१ ॥
ข้าแต่มหาราช เหมือนครั้งก่อนที่พระอินทร์ทรงยิงทานพวิปรจิตติ ผู้ยากจะต้านทาน และเป็นที่หวาดกลัวของเหล่าเทพ
6.94.32
येन लोकत्रयं क्रोधात्रासितं स्वेन तेजसाक ।
स रुद्रेण जितः पूर्वं निहतो मातरिश्वना
तथा नीलेन निर्भिन्नः सम्यङ्भुक्तेन पत्रिणा ॥ ६.९४.३२ ॥
ผู้ซึ่งครั้งหนึ่งทำให้โลกทั้งสามหวาดกลัวด้วยความโกรธ ด้วยรัศมีของตน ถูกพระรุทรปราบและถูกมาตริศวันสังหาร ฉันใดนีละก็ถูกลูกศรที่ยิงได้แม่นยำเจาะทะลุฉันนั้น
6.94.33
संजातरुधिरोत्पीडो द्रौणिः क्रोधसमन्वितः ।
स विष्फार्य धनुश्चित्रमिन्द्राशनिसमस्वनम् ॥ ६.९४.३३ ॥
บุตรของโทรณะ มีโลหิตไหลและเจ็บปวดรวดร้าว เต็มไปด้วยความโกรธ จึงดึงคันธนูอันงดงามซึ่งมีเสียงดังดุจสายฟ้าของพระอินทร์
6.94.34
दध्रे नीलविनाशाय मतिं मतिमतां वरः ।
ततः संधाय विमलान्भल्लान्कर्मारमार्जितान् ॥ ६.९४.३४ ॥
ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญาตั้งใจจะทำลายนีละ แล้วจึงง้างศรภัลละอันบริสุทธิ์ที่ช่างตีเหล็กขัดเกลามาแล้ว
6.94.35
जघान चतुरो वाहान्पातयामास च ध्वजम् ।
सूतं चैकेन भल्लेन रथनीडादपाहरत्
सप्तमेन च भल्लेन नीलं विव्याध वक्षसि ॥ ६.९४.३५ ॥
เขายิงม้าทั้งสี่ตาย และทำให้ธงล้มลง ด้วยศรภัลละดอกหนึ่งเขาดึงสารถีลงจากที่นั่งบนรถ และด้วยศรภัลละดอกที่เจ็ด เขายิงนีละที่หน้าอก
6.94.36
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ।
मोहितं वीक्ष्य राजानं नीलमश्मचयोपमम् ॥ ६.९४.३६ ॥
นีละถูกยิงอย่างหนักและเจ็บปวด จึงทรุดลงนั่งบนพื้นรถ เมื่อเห็นพระราชานีละตะลึงงัน ดุจกองหิน
6.94.37
घटोत्कचोऽभिसंक्रुद्धो ज्ञातिभिः परिवारितः ।
अभिदुद्राव वेगेन द्रौणिमाहवशोभिनम् ।
तथेतरे चाभ्यधावन्राक्षसा युद्धदुर्मदाः ॥ ६.९४.३७ ॥
ฆโฏตกจะผู้โกรธจัดยิ่ง มีเหล่าญาติล้อมรอบ จึงพุ่งเข้าหาเทราณีผู้งดงามในการรบอย่างรวดเร็ว ฝ่ายรากษสที่เหลือซึ่งเมามันในการต่อสู้ก็พุ่งเข้าหาเช่นกัน
6.94.38
भीमसेनो महाबाहुर्नीलं नीलाञ्जनप्रभम् ।
आरोप्य स्वरथं वीरो दुर्योधनमपाद्रवत् ॥ ६.९४.३८ ॥
ภีมเสนผู้มีแขนทรงพลัง ยกนีละซึ่งส่องประกายดุจผงอัญชันดำขึ้นวางบนรถของตน วีรบุรุษนั้นจึงพุ่งไปหาทุรโยธน์
6.94.39
घटोत्कचं च संप्रेक्ष्य राक्षसं घोरदर्शनम् ।
अभ्यधावत तेजस्वी भारज्वाजात्मजस्त्वरन् ॥ ६.९४.३९ ॥
เมื่อเห็นฆโฏตกจะ รากษสผู้มีรูปลักษณ์น่าสะพรึงกลัว บุตรผู้รุ่งโรจน์ของภารทวาชะก็รีบพุ่งเข้าหาเขา
6.94.40
निजघान च संक्रुद्धो राक्षसान्भीमदर्शनान् ।
योऽभवन्नग्रतः क्रुद्धा राक्षसस्य पुरःसराः ।
विमुखांश्चैव तान्दृष्ट्वा द्रौणिचापच्युतैः शरैः ॥ ६.९४.४० ॥
ด้วยความโกรธ เขาสังหารรากษสผู้น่าสะพรึงกลัวเหล่านั้น ผู้เคยนำหน้ารากษสตนนั้นอยู่เบื้องหน้า เมื่อเห็นพวกมันหันหลังหนีถูกลูกศรที่พุ่งจากคันธนูของบุตรโทรณะ...
6.94.41
अक्रुद्ध्यत महाकायो भैमसेनिर्घटोत्कचः ।
प्रादुश्चक्रे ततो मायां घोररूपां सुदारुणाम् ॥ ६.९४.४१ ॥
ฆโฏตกจะ ผู้มีร่างกายใหญ่โต บุตรของภีมเสนะ โกรธขึ้นมา แล้วจึงแสดงมายาอันน่าสะพรึงกลัวทั้งในรูปลักษณ์และความร้ายกาจอย่างยิ่ง
6.94.42
मोहयन्समरे द्रौणिं मायावी राक्षसाधिपः ।
ततस्ते तावकाः सर्वे मायया विमुखीकृताःक ॥ ६.९४.४२ ॥
ฆโฏตกจะ ผู้เป็นนายแห่งรากษสผู้เชี่ยวชาญมายา ได้ทำให้โทรณีหลงงงงวยในการรบ แล้วจึงทำให้ไพร่พลทั้งหมดของท่านหันหลังให้ด้วยมายา
6.94.43
अन्योन्यं समपश्यन्त निकृत्ता मेदिनीतले ।
विचेष्टमानाः कृपणाः शोणितेन परिप्लुताः ॥ ६.९४.४३ ॥
ต่างเห็นกันและกันถูกฟันล้มลงบนพื้นดิน ดิ้นทุรนทุรายอย่างน่าสงสาร เปรอะเปื้อนไปด้วยโลหิต
6.94.44
द्रोणं दुर्योधनं शल्यमश्वत्थामानमेव च ।
प्रायशश्च महेष्वासा ये प्रधानाः स्म कौरवाः ॥ ६.९४.४४ ॥
โทรณะ ทุรโยธน์ ศัลยะ และอัศวัตถามา รวมทั้งนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ส่วนใหญ่ของเการพผู้เป็นกำลังหลักด้วย
6.94.45
विध्वस्ता रथिनः सर्वे गजाश्च विनिपातिताः ।
हयाश्चैव हयारोहाः सन्निकृत्ताः सहस्रशः ॥ ६.९४.४५ ॥
นายรถทั้งหมดถูกบดขยี้ ช้างทั้งหลายถูกโค่นล้ม ม้าและนักขี่ม้าถูกฟันล้มลงนับพันๆ
6.94.46
तद्दृष्ट्वा तावकं सैन्यं विद्रुतं शिबिरं प्रति ।
मम प्राक्रोशतो राजंस्तथा देवव्रतस्य च ॥ ६.९४.४६ ॥
ท้าวพระองค์เอ๋ย เมื่อเห็นกองทัพของท่านแตกตื่นวิ่งหนีไปยังค่าย ทั้งที่ข้าพเจ้าและเทวพรตต่างก็ร้องห้ามอยู่
6.94.47
युध्यध्वं मा पलायध्वं मायैषा राक्षसी रणे ।
घटोत्कचप्रमुक्तेति नातिष्ठन्त विमोहिताः ॥ ६.९४.४७ ॥
"จงสู้ อย่าหนี นี่เป็นมายาของรากษสในสนามรบ ที่ฆโฏตกจะปล่อยออกมา" แต่ทั้งหลายถูกทำให้หลงงงงวย จึงไม่ยืนหยัดมั่นคง
6.94.48
नैव ते श्रद्दधुर्भीता वदतोरावयोर्वचः ।
तांश्च प्रद्रवतो दृष्ट्वा जयं प्राप्ताश्च पाण्डवाः ॥ ६.९४.४८ ॥
ด้วยความหวาดกลัว พวกเขาไม่เชื่อถ้อยคำของเราสองคนที่กล่าวเตือน และเมื่อเห็นพวกเขาวิ่งหนี บรรดาปาณฑพก็ได้รับชัยชนะ
6.94.49
घटोत्कचेन सहिताः सिंहनादान्प्रचक्रिरे ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैः समन्तान्नेदिरे भृशम् ॥ ६.९४.४९ ॥
ร่วมกับฆโฏตกจะ พวกเขาส่งเสียงคำรามดุจสิงโต เสียงสังข์และกลองดังก้องไปรอบด้านอย่างกึกก้อง
6.94.50
एवं तव बलं सर्वं हैडिम्बेन महात्मना ।
सूर्यास्तमनवेलायां प्रभग्नं विद्रुतं दिशः ॥ ६.९४.५० ॥
ดังนี้ กำลังพลทั้งหมดของท่านถูกทำลายและแตกหนีไปทุกทิศ ในเวลาตะวันตกดิน โดยบุตรผู้ยิ่งใหญ่ของหิฑิมพา