ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.10.1
एवं पृष्ट्वा सूतपुत्रं हृच्छोकेनार्दितो भृशम् ।
जये निराशः पुत्राणां धृतराष्ट्रोऽपतत्क्षितौ ॥ ७.१०.१ ॥
ଏହିପରି ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରି, ହୃଦୟର ଶୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଜୟରେ ନିରାଶ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
7.10.2
तं विसंज्ञं निपतिन्त सिषिचुः परिचारिकाः ।
जलेनात्यर्थशीतेन जीवन्त्यः पुण्यगन्धिना ॥ ७.१०.२ ॥
ଅଚେତ ହୋଇ ପଡ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କ ଉପରେ ପରିଚାରିକାମାନେ, ତାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଅତି ଶୀତଳ ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କଲେ ।
7.10.3
पतितं चैनमालोक्य समस्ता भरतस्त्रियः ।
परिवव्रुर्महाराजमस्पृशंश्चैव पाणिभिः ॥ ७.१०.३ ॥
ତାଙ୍କୁ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଭରତବଂଶର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମହାରାଜଙ୍କୁ ଘେରି ହାତରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ।
7.10.4
उत्थाप्य चैनं शनकै राजानं पृथिवीतलात् ।
आसनं प्रापयामासुर्बाष्पकण्ठ्यो वराननाः ॥ ७.१०.४ ॥
ଧୀରେ ଧୀରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଭୂମିରୁ ଉଠାଇ, ଲୁହରେ ରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠ ସୁନ୍ଦର ବଦନା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆସନକୁ ନେଇଗଲେ ।
7.10.5
आसनं प्राप्य राजा तु मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ।
निश्चेष्टोऽतिष्ठत तदा वीज्यमानः समन्ततः ॥ ७.१०.५ ॥
ଆସନରେ ପହଞ୍ଚି ମଧ୍ୟ ରାଜା ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ରହିଲେ; ସେତେବେଳେ ଚାରିପାଖରୁ ତାଙ୍କୁ ପଙ୍ଖା ଝଲାଯାଉଥିଲା ।
7.10.6
स लब्ध्वा शनकैः संज्ञां वेपमानो महीपतिः ।
पुनर्गावल्गणिं सूतं पर्यपृच्छद्यथातथम् ॥ ७.१०.६ ॥
ଧୀରେ ଧୀରେ ଚେତନା ପାଇ, କମ୍ପମାନ ସେହି ମହୀପତି ଗାବଲ୍ଗଣିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୂତଙ୍କୁ ପୁଣି ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପଚାରିଲେ ।
7.10.7
यः स उद्यन्निवादित्यो ज्योतिषा प्रणुदंस्तमः ।
अजातशत्रुमायान्तं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.७ ॥
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଲୋକରେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ କିଏ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲା?
7.10.8
प्रभिन्नमिव मातङ्गं यथा क्रुद्धं तरस्विनम् ।
प्रसन्नवदनं दृष्ट्वा प्रतिद्विरदगामिनम् ॥ ७.१०.८ ॥
ମଦରେ ଭରା, କ୍ରୋଧିତ, ଦ୍ରୁତ ହାତୀ ପରି, ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖରେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହାତୀମାନଙ୍କ ଆଡ଼େ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି।
7.10.9
वासितासङ्गमे यद्वदजय्यं प्रतियूथपैः ।
निजघान रणे वीरान्वीरः पुरुषसत्तमः ॥ ७.१०.९ ॥
ବାସିତା ହସ୍ତିନୀଙ୍କ ସଙ୍ଗମରେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଯୂଥପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ (ହାତୀ) ପରି, ସେହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୀର ରଣରେ ବୀରମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
7.10.10
यो ह्येको हि महावीर्यो निर्दहेद्धोरचक्षुषा ।
कृत्स्नं दुर्योधनबलं धृतिमान्सत्यसङ्गरः ॥ ७.१०.१० ॥
ଏକାକୀ ମହାପରାକ୍ରମୀ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମଗ୍ର ସେନାକୁ ଦହି ପାରେ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ।
7.10.11
चक्षुर्हणं जये सक्तमिष्वासधरमच्युतम् ।
दान्तं बहुमतं लोके के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.११ ॥
ବିଜୟରେ ଲାଗିଥିବା, ଧନୁର୍ଧର, ଅଚ୍ୟୁତ, ସଂଯମୀ, ଜଗତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ, ଚକ୍ଷୁହାରୀଙ୍କୁ କେଉଁ ବୀରମାନେ ଘେରି ଅଟକାଇଲେ?
7.10.12
के दुष्प्रधर्षं राजानमिष्वासधरमच्युतम् ।
समासेदुर्नरव्याघ्रं कौन्तेयं तत्र मामकाः ॥ ७.१०.१२ ॥
ସେଠାରେ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ରାଜା, ଧନୁର୍ଧର, ଅଚ୍ୟୁତ, ନରବ୍ୟାଘ୍ର, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ମୋ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ପହଞ୍ଚିଲେ?
7.10.13
तरसैवाभिपद्याथ यो वै द्रोणमुपाद्रवत् ।
यः करोति महत्कर्म शत्रूणां वै महाबलः ॥ ७.१०.१३ ॥
ଯିଏ ଶୀଘ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଥିଲା, ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହତ୍କର୍ମ କରେ, ସେ ମହାବଳୀ ଥିଲା।
7.10.14
महाकायो महोत्साहो नागायुतसमो बले ।
तं भीमसेनमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.१४ ॥
ବିଶାଳ ଶରୀର, ମହାନ ଉତ୍ସାହୀ, ବଳରେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ସମାନ — ଆସୁଥିବା ସେହି ଭୀମସେନଙ୍କୁ କେଉଁ ବୀରମାନେ ଘେରି ରୋକିଲେ?
7.10.15
यदायाज्जलदप्रख्यो रथः परमवीर्यवान् ।
पर्जन्य इव बीभत्सुस्तुमुलामशनीं सृजन् ॥ ७.१०.१५ ॥
ମେଘ ସଦୃଶ ରଥରେ ପରମ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଆସିଲେ, ଯେପରି ମେଘ ଭୀଷଣ ବଜ୍ର ବର୍ଷାଉଥାଏ।
7.10.16
विसृजञ्छरजालानि वर्षाणि मघवानिव ।
अवस्फूर्जन्दिशः सर्वास्तलनेमिस्वनेन च ॥ ७.१०.१६ ॥
ଶରଜାଲ ବର୍ଷାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବର୍ଷା ପରି, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଗର୍ଜନରେ ଭରାଇ, ରଥଚକ୍ରର ଶବ୍ଦ ସହିତ।
7.10.17
चापविद्युत्प्रभो घोरो रथगुल्मवलाहकः ।
सनेमिघोषस्तनितः शरशब्दातिबन्धुरः ॥ ७.१०.१७ ॥
ଧନୁର ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ଭୀଷଣ, ରଥସମୂହକୁ ମେଘ କରିଥିବା, ଚକ୍ରଘୋଷର ଗର୍ଜନଯୁକ୍ତ, ଶରଶବ୍ଦରେ ଅତି ମନୋହର।
7.10.18
रोषनिर्जितजीमूतो मनोभिप्रायशीघ्रगः ।
मर्मातिगो बाणधरस्तुमुलः शोणितोदकैः ॥ ७.१०.१८ ॥
କ୍ରୋଧରେ ମେଘକୁ ଜିତିଥିବା, ମନର ସଙ୍କଳ୍ପ ପରି ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ମର୍ମସ୍ଥାନ ବିଦ୍ଧକାରୀ, ବାଣଧାରୀ, ଭୀଷଣ, ରକ୍ତଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
7.10.19
सम्प्लावयन्दिशः सर्वा मानवैरास्तरन्महीम् ।
भीमनिःस्वनितो रौद्रो दुर्योधनपुरोगमान् ॥ ७.१०.१९ ॥
ସେ ସବୁ ଦିଗକୁ ପ୍ଳାବିତ କରି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ସହ, ଭୟାନକ ଭାବେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀମାନଙ୍କ ଉପରେ (ଝାଁପି ପଡ଼ିଲା)।
7.10.20
युद्धेऽभ्यषिञ्चद्विजयो गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः ।
गाण्डीवं धारयन्धीमान्कीदृशं वो मनस्तदा ॥ ७.१०.२० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଗିଧଡ଼ର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ବାଣରେ (ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ) ସିକ୍ତ କଲା। ଗାଣ୍ଡୀବ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ କିପରି କରିଦେଲେ?
7.10.21
इषुसम्बाधमाकाशं कुर्वन्कपिवरध्वजः ।
यदायात्कथमासीत्तु तदा पार्थं समीक्षताम् ॥ ७.१०.२१ ॥
ବାଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ କରି କପିବରଧ୍ୱଜ (ଅର୍ଜୁନ) ଯେତେବେଳେ ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ ତାହା କିପରି ଥିଲା? ସେତେବେଳେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆପଣମାନେ କିପରି ଦେଖିଥିଲେ?
7.10.22
कच्चिद्गाण्डीवशब्देन न प्रणश्यति वै बलम् ।
यद्वः सभैरवं कुर्वन्नर्जुनो भृशमन्वयात् ॥ ७.१०.२२ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବର ଶବ୍ଦରେ କ'ଣ ଆପଣଙ୍କ ସେନାର ବଳ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ନ ଥିଲା, ଯେବେ ଅର୍ଜୁନ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ?
7.10.23
कच्चिन्नापानुदत्प्रामानिषुभिर्वो धनञ्जयः ।
वातो वेगादिवाविध्यन्मेघाञ्शरगणैर्नृपान् ॥ ७.१०.२३ ॥
ଧନଞ୍ଜୟ କ'ଣ ତାଙ୍କ ବାଣରେ ଆପଣଙ୍କ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କୁ (ବାସସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ) ତଡ଼ି ଦେଲେ ନାହିଁ? ପବନ ବେଗରେ ମେଘକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରିଦିଏ, ସେହିପରି ଅର୍ଜୁନ କ'ଣ ବାଣସମୂହରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରିନଥିଲେ?
7.10.24
को हि गाण्डीवधन्वानं रणे सोढुं नरोऽर्हति ।
यमुषश्चुत्य सेनाग्रे जनः सर्वो विदीर्यते ॥ ७.१०.२४ ॥
ରଣରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) କେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ସହିପାରିବ? ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଉଷାକାଳରେ ଉଠିଥିବା ଯାହାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି।
7.10.25
यत्सेनाः समकम्पन्त यद्वीरानस्पृशद्भयम् ।
के तत्र नाजहुर्द्रोणं के क्षुद्राः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.१०.२५ ॥
ସେନାମାନେ କମ୍ପିଲେ ଏବଂ ଭୟ ବୀରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କଲା, ସେଠାରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ କିଏ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, ଆଉ କେଉଁ କ୍ଷୁଦ୍ରମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ?
7.10.26
के वा तत्र तनूस्त्यक्त्वा प्रतीपं मृत्युमाव्रजन् ।
अमानुषाणां जेतारं युद्धेष्वपि धनञ्जयम् ॥ ७.१०.२६ ॥
କିମ୍ବା ସେଠାରେ କିଏ ନିଜ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଶତ୍ରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦିଗରେ ଗଲେ, ଯେ ଅମାନୁଷମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତେ?
7.10.27
न च वेगं सिताश्वस्य विसहिष्यन्ति मामकाः ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषं प्रावृड्जलदनिःस्वनम् ॥ ७.१०.२७ ॥
ଧଳା ଘୋଡ଼ାଧାରୀଙ୍କ ବେଗ ଏବଂ ବର୍ଷା ଋତୁର ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଗାଣ୍ଡୀବର ଘୋଷ ମୋର ଲୋକମାନେ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ।
7.10.28
विष्वक्सेनो यस्य यन्ता यस्य योद्धा धनञ्चयः ।
अशक्यः स रथो जेतुं मन्ये देवासुरैरपि ॥ ७.१०.२८ ॥
ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ ଯାହାର ସାରଥି, ଧନଞ୍ଜୟ ଯାହାର ଯୋଦ୍ଧା, ସେହି ରଥ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜିତିବା ଅସମ୍ଭବ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ।
7.10.29
सुकुमारो युवा शूरो दर्शनीयश्च पाण्डवः ।
मेधावी निपुणो धीमान्युधि सत्यपराक्रमः ॥ ७.१०.२९ ॥
ସୁକୁମାର, ଯୁବା, ଶୂର ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ସେହି ପାଣ୍ଡବ; ମେଧାବୀ, ନିପୁଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ।
7.10.30
आरावं विपुलं कुर्वन्व्यथयन्सर्वसैनिकान् ।
यदायान्नकुलो द्रोणं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.३० ॥
ମହାକୋଳାହଳ କରି, ସମସ୍ତ ସୈନିକଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ନକୁଳ ଯେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ, କେଉଁ ଶୂରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ?
7.10.31
आशीविष इव क्रुद्धः सहदेवो यदाऽभ्ययात् ।
कदनं करिष्यञ्शत्रूणां तेजसा दुर्जयो युधि ॥ ७.१०.३१ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ସହଦେବ ଆଶୀବିଷ ସର୍ପ ପରି ଯେବେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସଂହାର କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ସେ ତେଜରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ଥିଲେ।
7.10.32
आर्यव्रतममोघेषुं हीमन्तमपराजितम् ।
सहदेवं तमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.३२ ॥
ଆର୍ଯବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠ, ଅମୋଘ ବାଣଧାରୀ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଅପରାଜିତ ସହଦେବ ଆସୁଥିବା ବେଳେ କେଉଁ ବୀରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରୋକିଥିଲେ?
7.10.33
यस्तु सौवीरराजस्य प्रमथ्य महतीं चमूम् ।
आदत्त महिषीं भोजां काम्यां सर्वाङ्गशोभनाम् ॥ ७.१०.३३ ॥
ଯେ ସୌବୀର ରାଜାଙ୍କ ବିଶାଳ ସେନାକୁ ମଥି ଭୋଜ ବଂଶର ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରିୟ ମହିଷୀଙ୍କୁ ହରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ହିଁ ଏ।
7.10.34
सत्यं धृतिश्च शौर्यं च ब्रह्मचर्यं च केवलम् ।
सर्वाणि युयुधानेऽस्मिन्नित्यानि पुरुषर्षभे ॥ ७.१०.३४ ॥
ସତ୍ୟ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ — ଏସବୁ ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କଠାରେ ସଦା ଅଛି।
7.10.35
बलिनं सत्यकर्माणमदीनमपराजितम् ।
वासुदेवसमं युद्धे वासुदेवादनन्तरम् ॥ ७.१०.३५ ॥
ବଳବାନ, ସତ୍ୟକର୍ମା, ଅଦୀନ ଓ ଅପରାଜିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସମାନ, ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ।
7.10.36
धनञ्जयोपदेशेन श्रेष्ठमिष्वस्त्रकर्मणि ।
पार्थेन सममस्त्रेषु कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.३६ ॥
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଇଷ୍ୱସ୍ତ୍ର କର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସମାନ ସେହି ସହଦେବଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ କିଏ ରୋକିଥିଲା?
7.10.37
वृष्णीनां प्रवरं वीरं शूरं सर्वधनुष्मताम् ।
रामेण सममस्त्रेषु यशसा विक्रमेण च ॥ ७.१०.३७ ॥
ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୀର ଓ ଶୂର, ସକଳ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଅସ୍ତ୍ର, ଯଶ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ରାମଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ।
7.10.38
सत्यं धृतिर्मतिः शौर्यं ब्राह्मं चास्त्रमनुत्तमम् ।
सात्वते तानि सर्वाणि त्रैलोक्यमिव केशवे ॥ ७.१०.३८ ॥
ସତ୍ୟ, ଧୃତି, ମତି, ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମାସ୍ତ୍ର—ଏସବୁ ସାତ୍ୱତଙ୍କଠାରେ ଅଛି, ଯେପରି କେଶବଙ୍କଠାରେ ତ୍ରିଲୋକ।
7.10.39
तमेवङ्गुणसम्पन्नं दुर्वारमपि दैवतैः ।
समासाद्य महेष्वासं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.३९ ॥
ଏପରି ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ନିବାର ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କେଉଁ ବୀରମାନେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ?
7.10.40
पाञ्चालेषूत्तमं वीरमुत्तमाभिजनप्रियम् ।
नित्यमुत्तमकर्माणमुत्तमौजसमाहवे ॥ ७.१०.४० ॥
ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ବୀର, ଉତ୍ତମ କୁଳୀନମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସଦା ଉତ୍ତମ କର୍ମକାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ତମ ତେଜସ୍ୱୀ।
7.10.41
युक्तं धनञ्जयहिते ममानर्थार्थमुत्थितम् ।
यमवैश्रवणादित्यमहेन्द्रवरुणोपमम् ॥ ७.१०.४१ ॥
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ହିତରେ ଲାଗିଥିବା, ମୋ ଅନର୍ଥ ପାଇଁ ଉଠିଥିବା—ଯମ, କୁବେର, ଆଦିତ୍ୟ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣଙ୍କ ସମାନ।
7.10.42
महारथं समाख्यातं द्रोणायोद्यतमाहवे ।
त्यजन्तं तुमुले प्राणान्के शूराः समवारयन् ॥ ७.१०.४२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଠିଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାରଥୀ, ଘୋର ସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା—ତାଙ୍କୁ କେଉଁ ବୀରମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୋକିଲେ?
7.10.43
एकोपसृत्य चेदिभ्यः पाण्डवान्यः समाश्रितः ।
धृष्टकेतुं समायान्तं द्रोणं कस्तं न्यवारयत् ॥ ७.१०.४३ ॥
ଚେଦିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକାକୀ ଆସି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଧୃଷ୍ଟକେତୁକୁ, ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ କିଏ ରୋକି ନ ଥିଲା?
7.10.44
योऽवधीत्केतुमान्वीरो राजपुत्रं दुरासदम् ।
अपरान्तगिरिद्वारे द्रोणात्कस्तं न्यवारयत् ॥ ७.१०.४४ ॥
ଅପରାନ୍ତ ପର୍ବତଦ୍ୱାରରେ ଦୁର୍ଜୟ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ବୀର କେତୁମାନଙ୍କୁ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ କିଏ ରୋକି ନ ଥିଲା?
7.10.45
स्त्रीम्पुसयोर्नरव्याघ्रो यः स वेद गुणागुणान् ।
शिखण्डिनं याज्ञसेनिमम्लानमनसं युधि ॥ ७.१०.४५ ॥
ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷଙ୍କ ଗୁଣ-ଅବଗୁଣ ଜାଣିଥିବା ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚଳ ମନର ଯାଜ୍ଞସେନି ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ [ରୋକି ପାରିଥାନ୍ତା]।
7.10.46
देवव्रतस्य समरे हेतुं मृत्योर्महात्मनः ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.४६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବବ୍ରତ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ସେହି ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, କେଉଁ ଶୂରମାନେ ଚାରିପାଶରୁ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଥିଲେ?
7.10.47
यस्मिन्नभ्यधिका वीरे गुणाः सर्वे धनञ्जयात् ।
यस्मिन्नस्त्राणि सत्यं च ब्रह्मचर्यं च सर्वदा ॥ ७.१०.४७ ॥
ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଠାରୁ ଅଧିକ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଯେଉଁ ବୀରଙ୍କଠାରେ ଥିଲା, ଯାହାଙ୍କଠାରେ ଅସ୍ତ୍ର, ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ସର୍ବଦା ଥିଲା—
7.10.48
वासुदेवसमं वीर्ये धनञ्जयसमं बले ।
तेजसाऽऽदित्यसदृशं बृहस्पतिसमं मतौ ॥ ७.१०.४८ ॥
ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସମାନ, ବଳରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସମାନ, ତେଜରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସଦୃଶ, ମତିରେ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ—
7.10.49
अभिमन्युं महात्मानं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं के शूराः समवारयन् ॥ ७.१०.४९ ॥
ବିସ୍ତୃତ ମୁଖ ଯମ ପରି ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ମହାତ୍ମା ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ କେଉଁ ଶୂରମାନେ ରୋକିଲେ?
7.10.50
तरुणस्तरुणप्रज्ञः सौभद्रः परवीरहा ।
यदाभ्यधावद्वै द्रोणं तदाऽऽसीद्वो मनः कथं ॥ ७.१०.५० ॥
ଯୁବା ଓ ଯୁବ-ବୁଦ୍ଧିର, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ସୌଭଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ, ସେତେବେଳେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ମନ କିପରି ଥିଲା?
7.10.51
द्रौपदेया नरव्याघ्राः समुद्रमिव सिन्धवः ।
यद्रोणमाद्रवन्सङ्ख्ये के शूरास्तान्न्यवारयन् ॥ ७.१०.५१ ॥
ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀ ପରି, ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; କେଉଁ ଶୂରମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ?
7.10.52
एते द्वादश वर्षाणि क्रीडामुत्सृज्य बालकाः ।
अस्त्रार्थमवसन्भीष्मे बिभ्रतो व्रतमुत्तमम् ॥ ७.१०.५२ ॥
ଏହି ବାଳକମାନେ ବାର ବର୍ଷ ଖେଳ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ବାସ କରିଥିଲେ।
7.10.53
क्षत्रञ्जयः क्षत्रदेवः क्षत्रवर्मा च मानदः ।
धृष्टद्युम्नात्मजा वीराः के तान्द्रोणादवारयन् ॥ ७.१०.५३ ॥
କ୍ଷତ୍ରଞ୍ଜୟ, କ୍ଷତ୍ରଦେବ, କ୍ଷତ୍ରବର୍ମା ଓ ମାନଦ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ର; କେଉଁ ଶୂରମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ରୋକିଲେ?
7.10.54
शताद्विशिष्टं यं युद्धे सममन्यन्त वृष्णयः ।
चेकितानं महेष्वासं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.५४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହେରୁ ଅଧିକ ବଳଶାଳୀ, ଯାହାକୁ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ନିଜ ସମାନ ମାନୁଥିଲେ, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଚେକିତାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ କିଏ ରୋକିଲା?
7.10.55
वार्धक्षेमिः कलिङ्गानां यः कन्यामाहरद्युधि ।
अनाधृष्टिरदीनात्मा कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.५५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ହରଣ କରିଥିବା ବାର୍ଧକ୍ଷେମି, ଅଦୀନାତ୍ମା ଅନାଧୃଷ୍ଟି — ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ କିଏ ଅଟକାଇଲା?
7.10.56
भ्रातरः पञ्च कैकेया धार्मिकाः सत्यविक्रमाः ।
इन्द्रगोपकसङ्काशा रक्तवर्मायुधध्वजाः ॥ ७.१०.५६ ॥
ପାଞ୍ଚ କୈକେୟ ଭାଇ — ଧାର୍ମିକ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକ ସଦୃଶ; ଲାଲ କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧ୍ୱଜଧାରୀ।
7.10.57
मातृष्वसुः सुता वीराः पाण्डवानां जयार्थिनः ।
तान्द्रोणं हन्तुमायातान्के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.५७ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମାଉସୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୀରମାନେ, ଜୟାକାଂକ୍ଷୀ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଆସିଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ କେଉଁ ବୀରମାନେ ଘେରି ଅଟକାଇଲେ?
7.10.58
यं योधयन्तो राजानो नाजयन्वारणावते। ॥ ७.१०.५८ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ରାଜାମାନେ ବାରଣାବତରେ ଯାହାକୁ ଜିଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.10.59
धनुष्मतां वरं शूरं सत्यसन्धं महाबलम् ।
द्रोणात्कस्तं नरव्याघ्रं युयुत्सुं पर्यवारयत् ॥ ७.१०.५९ ॥
ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୂର, ସତ୍ୟସନ୍ଧ, ମହାବଳୀ, ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ କିଏ ଅଟକାଇଲା?
7.10.60
यः पुत्रं काशिराजस्य वाराणस्यां महारथम् ।
समरे स्त्रीषु गृध्यन्तं भल्लेनापाहरद्रथात् ॥ ७.१०.६० ॥
ବାରାଣସୀରେ କାଶୀରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାରଥୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଲୋଭୀ ଥିବା ସେହିଙ୍କୁ ଭଲ୍ଳ ବାଣରେ ରଥରୁ ଖସାଇଥିବା ଜଣେ।
7.10.61
धृष्टद्युम्नं महेष्वासं पार्थानां मन्त्रधारिणम् ।
युक्तं दुर्योधनानर्थे सृष्टं द्रोणवधाय च ॥ ७.१०.६१ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ମହାନ ଧନୁର୍ଧର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।
7.10.62
निर्दहन्तं रणे योधान्दारयन्तं च सर्वतः ।
द्रोणाभिमुखमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.६२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଜାଳି ଓ ଚାରିପଟରୁ ବିଦାରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ କେଉଁ ବୀରମାନେ ରୋକିଲେ?
7.10.63
उत्सङ्ग इव सम्वृद्धं द्रुपदस्यास्त्रवित्तमम् ।
शैखण्डिनं शस्त्रगुप्तं के द्रोणादवारयन् ॥ ७.१०.६३ ॥
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କୋଳରେ ବଢ଼ିଥିବା, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶସ୍ତ୍ରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ କିଏ ରକ୍ଷା କଲା?
7.10.64
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां चर्मवत्समवेष्टयत् ।
महता रथघोषेण मुख्यारिघ्नो महारथः ॥ ७.१०.६४ ॥
ଯିଏ ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଚର୍ମ ପରି ଚାରିପଟେ ଗୁଡ଼ାଇ ନେଇଥିଲା, ମହାରଥର ଘୋଷରେ ମୁଖ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ମହାରଥୀ।
7.10.65
दशाश्वमेधानाजहे स्वन्नपानाप्तदक्षिणान् ।
निरर्गलान्सर्वमेधान्पुत्रवत्पालयन्प्रजाः ॥ ७.१०.६५ ॥
ସେ ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ସେଥିରେ ଅନ୍ନ, ପାନୀୟ ଓ ପୂର୍ଣ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଆଯାଇଥିଲା; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ପରି ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
7.10.66
विसृष्टा दक्षिणा यस्य गङ्गाजलमवारयत् ।
गङ्गास्रोतसि यावत्यः सिकता अप्यशेषतः।
तावतीर्गा ददौ वीर उशीनरसुतोऽध्वरे ॥ ७.१०.६६ ॥
ଯାହାର ଦକ୍ଷିଣା ଗଙ୍ଗାଜଳକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିଲା; ଗଙ୍ଗାସ୍ରୋତରେ ଯେତେ ବାଲିକଣା ଅଛି, ସେତେ ଗାଈ ସେହି ବୀର ଉଶୀନରପୁତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ଦାନ କଲେ।
7.10.67
न पूर्वे नापरे चक्रुरिदं केचन मानवाः ।
इतीदं चुक्रुशुर्देवाः कृते कर्मणि दुष्करे ॥ ७.१०.६७ ॥
ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ କୌଣସି ମାନବ ଏହା କରିନଥିଲେ; ଏହି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ ହେଲା ବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଚିତ୍କାର କଲେ।
7.10.68
पश्यामस्त्रिषु लोकेषु न तं संस्थास्नुचारिषु ।
जातं चापि जनिष्यन्तं द्वितीयं चापि साम्प्रतम् ॥ ७.१०.६८ ॥
ତ୍ରିଲୋକରେ, ଚର-ଅଚର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କାହାକୁ ଆମେ ଦେଖୁନାହୁଁ — ଜନ୍ମିତ, ଜନ୍ମିବ, କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣକ।
7.10.69
अन्यमौशीनराच्छेब्याद्धुरो वोढारमित्युत ।
गतिं यस्य न यास्यन्ति मानुषा लोकवासिनः ॥ ७.१०.६९ ॥
ଉଶୀନରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୈବ୍ୟଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଧୁରା ବହନକାରୀ — ଯାହାର ପଥରେ ଜଗତର ମାନବମାନେ ଯାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।
7.10.70
तस्य नप्तारमायान्तं शैब्यं कः समवारयत् ।
द्रोणायाभिमुखं यत्तं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ७.१०.७० ॥
ତାଙ୍କ ନାତି ଶୈବ୍ୟ ଆସୁଥିବା ବେଳେ — ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଉତ୍ସୁକ, ଖୋଲା ମୁଖ ଯମ ପରି — କିଏ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲା?
7.10.71
विराटस्य रथानीकं मत्स्यस्यामित्रघातिनः ।
प्रेप्सन्तं समरे द्रोणं के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.७१ ॥
ବିରାଟଙ୍କ ରଥସେନା, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ତାଙ୍କୁ — କେଉଁ ବୀରମାନେ ଘେରି ରୋକିଲେ?
7.10.72
सद्यो वृकोदराज्जातो महाबलपराक्रमः ।
मायावी राक्षसो वीरो यस्मान्मम महद्भयम् ॥ ७.१०.७२ ॥
ବୃକୋଦର ଭୀମଙ୍କଠାରୁ ଏହିମାତ୍ର ଜନ୍ମିତ — ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମୀ, ମାୟାବୀ ରାକ୍ଷସ ବୀର — ଯାହାଠାରୁ ମୋର ମହାଭୟ।
7.10.73
पार्थानां जयकामं तं तं पुत्राणां मम कण्टकम् ।
घटोत्कचं महात्मानं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.७३ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ ସେହି ମହାତ୍ମା ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଠାରୁ କିଏ ନିବାରଣ କଲା?
7.10.74
एते चान्ये च बहवो येषामजितं युधि ।
त्यक्तारः संयुगे प्राणान्किं तेषामजितं युधि ॥ ७.१०.७४ ॥
ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାଙ୍କୁ କେହି ଜିତି ନ ଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗିଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧର ଅଜେୟତା କଣ ହେଲା?
7.10.75
येषां च पुरुषव्याघ्रः शार्ङ्गधन्वा व्यपाश्रयः ।
लोकानां गुरुरत्यर्थं लोकनाथः सनातनः। ॥ ७.१०.७५ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ ଧାରୀ, ଲୋକମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁ, ଲୋକନାଥ, ସନାତନ।
7.10.76
नारायणोरणे नाथो दिव्यो दिव्यात्मकः प्रभुः ।
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः। ॥ ७.१०.७६ ॥
ନାରାୟଣ, ଅରଣର ନାଥ, ଦିବ୍ୟ, ଦିବ୍ୟାତ୍ମା, ପ୍ରଭୁ; ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କର୍ମସମୂହ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
7.10.77
तान्यहं कीर्तयिष्यामि भक्त्या स्थैर्यार्थमात्मनः ॥ ७.१०.७७ ॥
ସେହି କର୍ମସମୂହ ମୁଁ ଭକ୍ତିରେ, ନିଜ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ କୀର୍ତ୍ତନ କରିବି।
7.10.88
षण्मासानपि संरब्धा जिघांसन्तो युधां पतिं ॥ ७.१०.८८ ॥
ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ (ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ)।