ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.10.1
एवं पृष्ट्वा सूतपुत्रं हृच्छोकेनार्दितो भृशम् ।
जये निराशः पुत्राणां धृतराष्ट्रोऽपतत्क्षितौ ॥ ७.१०.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.10.2
तं विसंज्ञं निपतिन्त सिषिचुः परिचारिकाः ।
जलेनात्यर्थशीतेन जीवन्त्यः पुण्यगन्धिना ॥ ७.१०.२ ॥
ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੇਵਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਠੰਢਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ।
7.10.3
पतितं चैनमालोक्य समस्ता भरतस्त्रियः ।
परिवव्रुर्महाराजमस्पृशंश्चैव पाणिभिः ॥ ७.१०.३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜਾ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲੱਗੀਆਂ।
7.10.4
उत्थाप्य चैनं शनकै राजानं पृथिवीतलात् ।
आसनं प्रापयामासुर्बाष्पकण्ठ्यो वराननाः ॥ ७.१०.४ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਧੇ ਗਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
7.10.5
आसनं प्राप्य राजा तु मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ।
निश्चेष्टोऽतिष्ठत तदा वीज्यमानः समन्ततः ॥ ७.१०.५ ॥
ਆਸਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਬੈਠੇ ਰਹੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਝੱਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.10.6
स लब्ध्वा शनकैः संज्ञां वेपमानो महीपतिः ।
पुनर्गावल्गणिं सूतं पर्यपृच्छद्यथातथम् ॥ ७.१०.६ ॥
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹੀਪਤੀ ਨੇ ਗਾਵਲਗਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੂਤ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ।
7.10.7
यः स उद्यन्निवादित्यो ज्योतिषा प्रणुदंस्तमः ।
अजातशत्रुमायान्तं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.७ ॥
ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.8
प्रभिन्नमिव मातङ्गं यथा क्रुद्धं तरस्विनम् ।
प्रसन्नवदनं दृष्ट्वा प्रतिद्विरदगामिनम् ॥ ७.१०.८ ॥
ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਤੇਜ਼ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
7.10.9
वासितासङ्गमे यद्वदजय्यं प्रतियूथपैः ।
निजघान रणे वीरान्वीरः पुरुषसत्तमः ॥ ७.१०.९ ॥
ਵਾਸਿਤਾ ਹਥਣੀਆਂ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ (ਹਾਥੀ) ਵਾਂਗ, ਉਸ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਵੀਰ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.10.10
यो ह्येको हि महावीर्यो निर्दहेद्धोरचक्षुषा ।
कृत्स्नं दुर्योधनबलं धृतिमान्सत्यसङ्गरः ॥ ७.१०.१० ॥
ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਹਾਂ-ਪਰਾਕਰਮੀ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਧੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ।
7.10.11
चक्षुर्हणं जये सक्तमिष्वासधरमच्युतम् ।
दान्तं बहुमतं लोके के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.११ ॥
ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਅਚੁਤ, ਸੰਜਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰੇ, ਅੱਖਾਂ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.12
के दुष्प्रधर्षं राजानमिष्वासधरमच्युतम् ।
समासेदुर्नरव्याघ्रं कौन्तेयं तत्र मामकाः ॥ ७.१०.१२ ॥
ਉੱਥੇ, ਅਜਿੱਤ ਰਾਜੇ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਅਚੁਤ, ਨਰਵਿਆਘਰ, ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚੇ?
7.10.13
तरसैवाभिपद्याथ यो वै द्रोणमुपाद्रवत् ।
यः करोति महत्कर्म शत्रूणां वै महाबलः ॥ ७.१०.१३ ॥
ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸੀ।
7.10.14
महाकायो महोत्साहो नागायुतसमो बले ।
तं भीमसेनमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.१४ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ, ਮਹਾਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗਾ — ਆਉਂਦੇ ਉਸ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.15
यदायाज्जलदप्रख्यो रथः परमवीर्यवान् ।
पर्जन्य इव बीभत्सुस्तुमुलामशनीं सृजन् ॥ ७.१०.१५ ॥
ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਪਰਮ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਭਿਆਨਕ ਬਿਜਲੀ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
7.10.16
विसृजञ्छरजालानि वर्षाणि मघवानिव ।
अवस्फूर्जन्दिशः सर्वास्तलनेमिस्वनेन च ॥ ७.१०.१६ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਰਜਾਉਂਦਾ, ਰਥ-ਚੱਕਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ।
7.10.17
चापविद्युत्प्रभो घोरो रथगुल्मवलाहकः ।
सनेमिघोषस्तनितः शरशब्दातिबन्धुरः ॥ ७.१०.१७ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ, ਰਥ-ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਚੱਕਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਲਾ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ।
7.10.18
रोषनिर्जितजीमूतो मनोभिप्रायशीघ्रगः ।
मर्मातिगो बाणधरस्तुमुलः शोणितोदकैः ॥ ७.१०.१८ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਜਿੰਨਾ ਤੇਜ਼, ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ, ਬਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ, ਲਹੂ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
7.10.19
सम्प्लावयन्दिशः सर्वा मानवैरास्तरन्महीम् ।
भीमनिःस्वनितो रौद्रो दुर्योधनपुरोगमान् ॥ ७.१०.१९ ॥
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋਂਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢਕਦਾ, ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਨਾਲ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ (ਟੁੱਟ ਪਿਆ)।
7.10.20
युद्धेऽभ्यषिञ्चद्विजयो गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः ।
गाण्डीवं धारयन्धीमान्कीदृशं वो मनस्तदा ॥ ७.१०.२० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਜਯ ਨੇ ਗਿਰਝ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ (ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ) ਵਰ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?
7.10.21
इषुसम्बाधमाकाशं कुर्वन्कपिवरध्वजः ।
यदायात्कथमासीत्तु तदा पार्थं समीक्षताम् ॥ ७.१०.२१ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਕਾਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਕਪਿਵਰਧਵਜ (ਅਰਜੁਨ) ਜਦੋਂ ਆਇਆ, ਤਦ ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ? ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ?
7.10.22
कच्चिद्गाण्डीवशब्देन न प्रणश्यति वै बलम् ।
यद्वः सभैरवं कुर्वन्नर्जुनो भृशमन्वयात् ॥ ७.१०.२२ ॥
ਕੀ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਬਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ?
7.10.23
कच्चिन्नापानुदत्प्रामानिषुभिर्वो धनञ्जयः ।
वातो वेगादिवाविध्यन्मेघाञ्शरगणैर्नृपान् ॥ ७.१०.२३ ॥
ਕੀ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ (ਟਿਕਾਣਿਆਂ) ਨੂੰ ਭਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ? ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵੇਗ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ?
7.10.24
को हि गाण्डीवधन्वानं रणे सोढुं नरोऽर्हति ।
यमुषश्चुत्य सेनाग्रे जनः सर्वो विदीर्यते ॥ ७.१०.२४ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚੀਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
7.10.25
यत्सेनाः समकम्पन्त यद्वीरानस्पृशद्भयम् ।
के तत्र नाजहुर्द्रोणं के क्षुद्राः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.१०.२५ ॥
ਜਦੋਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਕੰਬ ਉੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰ ਨੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂਹ ਲਿਆ, ਤਦ ਉੱਥੇ ਕਿਹੜੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਛੋਟੇ ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ?
7.10.26
के वा तत्र तनूस्त्यक्त्वा प्रतीपं मृत्युमाव्रजन् ।
अमानुषाणां जेतारं युद्धेष्वपि धनञ्जयम् ॥ ७.१०.२६ ॥
ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਕਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੈਰੀ ਮੌਤ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਅਮਾਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?
7.10.27
न च वेगं सिताश्वस्य विसहिष्यन्ति मामकाः ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषं प्रावृड्जलदनिःस्वनम् ॥ ७.१०.२७ ॥
ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵੇਗ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗਾ ਗਾਂਡੀਵ ਦਾ ਨਾਦ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ।
7.10.28
विष्वक्सेनो यस्य यन्ता यस्य योद्धा धनञ्चयः ।
अशक्यः स रथो जेतुं मन्ये देवासुरैरपि ॥ ७.१०.२८ ॥
ਵਿਸ਼ਵਕਸੈਨ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹੈ, ਧਨੰਜਯ ਜਿਸ ਦਾ ਯੋਧਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੱਥ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
7.10.29
सुकुमारो युवा शूरो दर्शनीयश्च पाण्डवः ।
मेधावी निपुणो धीमान्युधि सत्यपराक्रमः ॥ ७.१०.२९ ॥
ਕੋਮਲ, ਜਵਾਨ, ਸੂਰਮਾ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਉਹ ਪਾਂਡਵ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਨਿਪੁਣ, ਸਿਆਣਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ।
7.10.30
आरावं विपुलं कुर्वन्व्यथयन्सर्वसैनिकान् ।
यदायान्नकुलो द्रोणं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.३० ॥
ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਨਕੁਲ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਆਇਆ, ਤਦ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰਿਆ?
7.10.31
आशीविष इव क्रुद्धः सहदेवो यदाऽभ्ययात् ।
कदनं करिष्यञ्शत्रूणां तेजसा दुर्जयो युधि ॥ ७.१०.३१ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸਹਦੇਵ ਜਦੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਸੀ।
7.10.32
आर्यव्रतममोघेषुं हीमन्तमपराजितम् ।
सहदेवं तमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.३२ ॥
ਆਰਿਆਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਅਮੋਘ ਬਾਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਲੱਜਾਵਾਨ, ਅਪਰਾਜਿਤ ਸਹਦੇਵ ਜਦੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.33
यस्तु सौवीरराजस्य प्रमथ्य महतीं चमूम् ।
आदत्त महिषीं भोजां काम्यां सर्वाङ्गशोभनाम् ॥ ७.१०.३३ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਸੌਵੀਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਧ ਕੇ ਭੋਜ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਰਬਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਪਿਆਰੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਇਹ ਹੈ।
7.10.34
सत्यं धृतिश्च शौर्यं च ब्रह्मचर्यं च केवलम् ।
सर्वाणि युयुधानेऽस्मिन्नित्यानि पुरुषर्षभे ॥ ७.१०.३४ ॥
ਸੱਚ, ਧੀਰਜ, ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ — ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ ਯੁਯੁਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
7.10.35
बलिनं सत्यकर्माणमदीनमपराजितम् ।
वासुदेवसमं युद्धे वासुदेवादनन्तरम् ॥ ७.१०.३५ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਸੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਦੀਨ, ਅਪਰਾਜਿਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ।
7.10.36
धनञ्जयोपदेशेन श्रेष्ठमिष्वस्त्रकर्मणि ।
पार्थेन सममस्त्रेषु कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.३६ ॥
ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ਼ਵਸਤਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਸ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.37
वृष्णीनां प्रवरं वीरं शूरं सर्वधनुष्मताम् ।
रामेण सममस्त्रेषु यशसा विक्रमेण च ॥ ७.१०.३७ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੀਰ ਅਤੇ ਸੂਰਮਾ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਸਤ੍ਰਾਂ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।
7.10.38
सत्यं धृतिर्मतिः शौर्यं ब्राह्मं चास्त्रमनुत्तमम् ।
सात्वते तानि सर्वाणि त्रैलोक्यमिव केशवे ॥ ७.१०.३८ ॥
ਸੱਚ, ਧੀਰਜ, ਬੁੱਧੀ, ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ—ਇਹ ਸਭ ਸਾਤਵਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ।
7.10.39
तमेवङ्गुणसम्पन्नं दुर्वारमपि दैवतैः ।
समासाद्य महेष्वासं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.३९ ॥
ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੇਹੇ, ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ?
7.10.40
पाञ्चालेषूत्तमं वीरमुत्तमाभिजनप्रियम् ।
नित्यमुत्तमकर्माणमुत्तमौजसमाहवे ॥ ७.१०.४० ॥
ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਵੀਰ, ਉੱਤਮ ਕੁਲੀਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਸਦਾ ਉੱਤਮ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਓਜਸ ਵਾਲਾ।
7.10.41
युक्तं धनञ्जयहिते ममानर्थार्थमुत्थितम् ।
यमवैश्रवणादित्यमहेन्द्रवरुणोपमम् ॥ ७.१०.४१ ॥
ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ—ਯਮ, ਕੁਬੇਰ, ਆਦਿੱਤ, ਮਹਿੰਦਰ, ਵਰੁਣ ਵਰਗਾ।
7.10.42
महारथं समाख्यातं द्रोणायोद्यतमाहवे ।
त्यजन्तं तुमुले प्राणान्के शूराः समवारयन् ॥ ७.१०.४२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਠਿਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਰਥੀ, ਘੋਰ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਾ ਹੋਇਆ—ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਿਆ?
7.10.43
एकोपसृत्य चेदिभ्यः पाण्डवान्यः समाश्रितः ।
धृष्टकेतुं समायान्तं द्रोणं कस्तं न्यवारयत् ॥ ७.१०.४३ ॥
ਚੇਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਲਾ ਆ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੂੰ, ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ?
7.10.44
योऽवधीत्केतुमान्वीरो राजपुत्रं दुरासदम् ।
अपरान्तगिरिद्वारे द्रोणात्कस्तं न्यवारयत् ॥ ७.१०.४४ ॥
ਅਪਰਾਂਤ ਪਰਬਤ-ਦੁਆਰ ਤੇ ਦੁਰਜਯ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਕੇਤੁਮਾਨ ਨੂੰ, ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ?
7.10.45
स्त्रीम्पुसयोर्नरव्याघ्रो यः स वेद गुणागुणान् ।
शिखण्डिनं याज्ञसेनिमम्लानमनसं युधि ॥ ७.१०.४५ ॥
ਇਸਤਰੀ-ਪੁਰਖ ਦੇ ਗੁਣ-ਅਵਗੁਣ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ [ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਸੀ]।
7.10.46
देवव्रतस्य समरे हेतुं मृत्योर्महात्मनः ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.४६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਵ੍ਰਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੋਕਿਆ?
7.10.47
यस्मिन्नभ्यधिका वीरे गुणाः सर्वे धनञ्जयात् ।
यस्मिन्नस्त्राणि सत्यं च ब्रह्मचर्यं च सर्वदा ॥ ७.१०.४७ ॥
ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਜਿਸ ਵੀਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਤ੍ਰ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ—
7.10.48
वासुदेवसमं वीर्ये धनञ्जयसमं बले ।
तेजसाऽऽदित्यसदृशं बृहस्पतिसमं मतौ ॥ ७.१०.४८ ॥
ਵੀਰਜ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਸਮਾਨ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ ਸਮਾਨ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਆਦਿੱਤ ਵਰਗਾ, ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਮਾਨ—
7.10.49
अभिमन्युं महात्मानं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं के शूराः समवारयन् ॥ ७.१०.४९ ॥
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.50
तरुणस्तरुणप्रज्ञः सौभद्रः परवीरहा ।
यदाभ्यधावद्वै द्रोणं तदाऽऽसीद्वो मनः कथं ॥ ७.१०.५० ॥
ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੌਭਦ੍ਰ ਜਦੋਂ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ, ਤਦ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ?
7.10.51
द्रौपदेया नरव्याघ्राः समुद्रमिव सिन्धवः ।
यद्रोणमाद्रवन्सङ्ख्ये के शूरास्तान्न्यवारयन् ॥ ७.१०.५१ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਨਰ-ਵਿਆਘਰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਝਪਟੇ, ਤਾਂ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ?
7.10.52
एते द्वादश वर्षाणि क्रीडामुत्सृज्य बालकाः ।
अस्त्रार्थमवसन्भीष्मे बिभ्रतो व्रतमुत्तमम् ॥ ७.१०.५२ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲਕਾਂ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਖੇਡਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸਤ੍ਰ ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ।
7.10.53
क्षत्रञ्जयः क्षत्रदेवः क्षत्रवर्मा च मानदः ।
धृष्टद्युम्नात्मजा वीराः के तान्द्रोणादवारयन् ॥ ७.१०.५३ ॥
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਞਜਯ, ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦੇਵ, ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਰਮਾ ਅਤੇ ਮਾਨਦ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ?
7.10.54
शताद्विशिष्टं यं युद्धे सममन्यन्त वृष्णयः ।
चेकितानं महेष्वासं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.५४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੌ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.55
वार्धक्षेमिः कलिङ्गानां यः कन्यामाहरद्युधि ।
अनाधृष्टिरदीनात्मा कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.५५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਰਧਕਸ਼ੇਮਿ, ਅਦੀਨਾਤਮਾ ਅਨਾਧ੍ਰਿਸ਼ਟਿ — ਉਸਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਕਿਸਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.56
भ्रातरः पञ्च कैकेया धार्मिकाः सत्यविक्रमाः ।
इन्द्रगोपकसङ्काशा रक्तवर्मायुधध्वजाः ॥ ७.१०.५६ ॥
ਪੰਜ ਕੈਕੇਯ ਭਰਾ — ਧਾਰਮਿਕ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਇੰਦ੍ਰਗੋਪਕ ਵਰਗੇ; ਲਾਲ ਕਵਚ, ਸ਼ਸਤਰ ਅਤੇ ਧ੍ਵਜ ਵਾਲੇ।
7.10.57
मातृष्वसुः सुता वीराः पाण्डवानां जयार्थिनः ।
तान्द्रोणं हन्तुमायातान्के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.५७ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਇੱਛੁਕ, ਜੋ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.58
यं योधयन्तो राजानो नाजयन्वारणावते। ॥ ७.१०.५८ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੜਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਰਣਾਵਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਨਾ ਸਕੇ।
7.10.59
धनुष्मतां वरं शूरं सत्यसन्धं महाबलम् ।
द्रोणात्कस्तं नरव्याघ्रं युयुत्सुं पर्यवारयत् ॥ ७.१०.५९ ॥
ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੂਰਮਾ, ਸੱਚਾ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਲੀ, ਨਰ-ਵਿਆਘ੍ਰ ਯੁਯੁਤਸੂ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਕਿਸਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.60
यः पुत्रं काशिराजस्य वाराणस्यां महारथम् ।
समरे स्त्रीषु गृध्यन्तं भल्लेनापाहरद्रथात् ॥ ७.१०.६० ॥
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਰਥੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੱਲ ਲਲਚਾਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਭੱਲ ਬਾਣ ਨਾਲ ਰਥੋਂ ਡੇਗਣ ਵਾਲਾ।
7.10.61
धृष्टद्युम्नं महेष्वासं पार्थानां मन्त्रधारिणम् ।
युक्तं दुर्योधनानर्थे सृष्टं द्रोणवधाय च ॥ ७.१०.६१ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁੰਮਨ ਨੂੰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
7.10.62
निर्दहन्तं रणे योधान्दारयन्तं च सर्वतः ।
द्रोणाभिमुखमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.६२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚੀਰਦੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.63
उत्सङ्ग इव सम्वृद्धं द्रुपदस्यास्त्रवित्तमम् ।
शैखण्डिनं शस्त्रगुप्तं के द्रोणादवारयन् ॥ ७.१०.६३ ॥
ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪਲੇ, ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਕਿਸਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.64
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां चर्मवत्समवेष्टयत् ।
महता रथघोषेण मुख्यारिघ्नो महारथः ॥ ७.१०.६४ ॥
ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਮੜੇ ਵਾਂਗ ਵਲ ਲਿਆ, ਵੱਡੇ ਰੱਥ-ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਥੀ।
7.10.65
दशाश्वमेधानाजहे स्वन्नपानाप्तदक्षिणान् ।
निरर्गलान्सर्वमेधान्पुत्रवत्पालयन्प्रजाः ॥ ७.१०.६५ ॥
ਉਸਨੇ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨ, ਪੇਯ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਹੋਏ; ਉਹ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
7.10.66
विसृष्टा दक्षिणा यस्य गङ्गाजलमवारयत् ।
गङ्गास्रोतसि यावत्यः सिकता अप्यशेषतः।
तावतीर्गा ददौ वीर उशीनरसुतोऽध्वरे ॥ ७.१०.६६ ॥
ਜਿਸਦੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਗੰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਰੇਤ ਦੇ ਕਣ ਹਨ, ਉਨ੍ਹੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਉਸ ਵੀਰ ਉਸ਼ੀਨਰਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ।
7.10.67
न पूर्वे नापरे चक्रुरिदं केचन मानवाः ।
इतीदं चुक्रुशुर्देवाः कृते कर्मणि दुष्करे ॥ ७.१०.६७ ॥
ਪਹਿਲੇ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਦੁਸ਼ਕਰ ਕਰਮ ਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੇ।
7.10.68
पश्यामस्त्रिषु लोकेषु न तं संस्थास्नुचारिषु ।
जातं चापि जनिष्यन्तं द्वितीयं चापि साम्प्रतम् ॥ ७.१०.६८ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਰ-ਅਚਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ — ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਹੁਣ ਦਾ ਦੂਜਾ।
7.10.69
अन्यमौशीनराच्छेब्याद्धुरो वोढारमित्युत ।
गतिं यस्य न यास्यन्ति मानुषा लोकवासिनः ॥ ७.१०.६९ ॥
ਉਸ਼ੀਨਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ — ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਣਗੇ।
7.10.70
तस्य नप्तारमायान्तं शैब्यं कः समवारयत् ।
द्रोणायाभिमुखं यत्तं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ७.१०.७० ॥
ਉਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ — ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਤਸੁਕ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਾਂਗ — ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.71
विराटस्य रथानीकं मत्स्यस्यामित्रघातिनः ।
प्रेप्सन्तं समरे द्रोणं के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.१०.७१ ॥
ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਰਥ-ਸੈਨਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਤਸਯ ਰਾਜੇ ਦੀ — ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ — ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.72
सद्यो वृकोदराज्जातो महाबलपराक्रमः ।
मायावी राक्षसो वीरो यस्मान्मम महद्भयम् ॥ ७.१०.७२ ॥
ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਭੀਮ ਤੋਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਜੰਮਿਆ — ਮਹਾਂ-ਬਲ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਮਾਇਆਵੀ ਰਾਕਸ਼ ਵੀਰ — ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ।
7.10.73
पार्थानां जयकामं तं तं पुत्राणां मम कण्टकम् ।
घटोत्कचं महात्मानं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.१०.७३ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਕੰਡੇ ਵਰਗੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.10.74
एते चान्ये च बहवो येषामजितं युधि ।
त्यक्तारः संयुगे प्राणान्किं तेषामजितं युधि ॥ ७.१०.७४ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂਤਾ ਕੀ ਰਹੀ?
7.10.75
येषां च पुरुषव्याघ्रः शार्ङ्गधन्वा व्यपाश्रयः ।
लोकानां गुरुरत्यर्थं लोकनाथः सनातनः। ॥ ७.१०.७५ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਗੁਰੂ, ਲੋਕਨਾਥ, ਸਨਾਤਨ ਹਨ।
7.10.76
नारायणोरणे नाथो दिव्यो दिव्यात्मकः प्रभुः ।
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः। ॥ ७.१०.७६ ॥
ਨਾਰਾਇਣ, ਅਰਣ ਦੇ ਨਾਥ, ਦਿਵ੍ਯ, ਦਿਵ੍ਯਾਤਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7.10.77
तान्यहं कीर्तयिष्यामि भक्त्या स्थैर्यार्थमात्मनः ॥ ७.१०.७७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਕੀਰਤਨ ਕਰਾਂਗਾ।
7.10.88
षण्मासानपि संरब्धा जिघांसन्तो युधां पतिं ॥ ७.१०.८८ ॥
ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ (ਉਹ ਲੜੇ)।