મહાભારત · અધ્યાય 7.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.117.1
काल्यमानेषु सैन्येषु शैनेयेन ततस्ततः ।
भारद्वाजः शरव्रातैर्मर्मभिद्भिरवाकिरत् ॥ ७.११७.१ ॥
શૈનેય (સાત્યકિ) વડે સૈન્યો હણાતાં, ભારદ્વાજ (દ્રોણ)એ મર્મભેદી બાણોની વર્ષાથી તેને ઢાંકી દીધો.
7.117.2
स सम्प्रहारस्तुमुलो द्रोणसात्वतयोरभूत् ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां बलिवासवयोरिव ॥ ७.११७.२ ॥
દ્રોણ અને સાત્વત (સાત્યકિ) વચ્ચે એ ભયંકર સંઘર્ષ થયો; બલિ અને વાસવ (ઇન્દ્ર)ના યુદ્ધ જેવો, સર્વ સૈન્યો જોઈ રહ્યાં હતાં.
7.117.3
ततो द्रोणः शिनेः पौत्रं चित्रैः सर्वायसैः शरैः ।
त्रिभिराशीविपाकारैर्ललाटे समविध्यत ॥ ७.११७.३ ॥
પછી દ્રોણે શિનિના પૌત્ર (સાત્યકિ)ને સંપૂર્ણ લોખંડના, ઝેરી સર્પ જેવા ત્રણ વિચિત્ર બાણોથી કપાળમાં વીંધ્યો.
7.117.4
तैर्ललाटार्पितैर्बाणैर्युयुधानस्त्वजिह्मगैः ।
व्यरोचत महाराज त्रिशृङ्ग इव पर्वतः ॥ ७.११७.४ ॥
હે મહારાજ! કપાળમાં ખૂંચેલા એ સીધા ઊડતા બાણોથી યુયુધાન (સાત્યકિ) ત્રણ શિખરવાળા પર્વત જેવો શોભી ઊઠ્યો.
7.117.5
ततोऽस्य बाणानपरानिन्द्राशनिसमस्वनान् ।
भारद्वाजोऽन्तरप्रेक्षी प्रेषयामास संयुगे ॥ ७.११७.५ ॥
પછી ભારદ્વાજ (દ્રોણ) તક જોતા, ઇન્દ્રના વજ્ર જેવો ગર્જતા બીજા બાણો યુદ્ધમાં તેના પર છોડ્યા.
7.117.6
तान्द्रोणचापनिर्मुक्तान्दाशार्हः पततः शरान् ।
द्वाभ्यांद्वाभ्यां सुपुङ्खाभ्यां चिच्छेद परमास्त्रवित् ॥ ७.११७.६ ॥
પરમાસ્ત્રોના જ્ઞાતા દાશાર્હ (સાત્યકિ) એ દ્રોણના ધનુષ્યથી છૂટેલા એ બાણોને બે-બે કરીને, સુંદર પીંછાવાળા બાણોથી કાપી નાખ્યા.
7.117.7
तामस्य लघुतां द्रोणः समवेक्ष्य विशाम्पते ।
प्रहस्य सहसाऽविध्यत्त्रिंशतां शिनिपुङ्गवम् ॥ ७.११७.७ ॥
હે રાજન, તેની ચપળતા જોઈને દ્રોણે હસીને અચાનક શિનિશ્રેષ્ઠને ત્રીસ બાણોથી વીંધી નાખ્યો.
7.117.8
पुनः पञ्चशतेषूणां शितेन च समार्पयत् ।
लघुतां युयुधानस्य लाघवेन विशेषयन् ॥ ७.११७.८ ॥
ફરીથી તેણે તીક્ષ્ણ પાંચસો બાણોથી પ્રતિપ્રહાર કર્યો; યુયુધાનની ચપળતાને પોતાની કુશળતાથી વટાવી ગયો.
7.117.9
समुत्पतन्ति वल्मीकाद्यथा क्रुद्धा महोरगाः ।
तथा द्रोणरथाद्राजन्नापतन्ति तनुच्छिदः ॥ ७.११७.९ ॥
જેમ ક્રોધિત મહાસર્પો રાફડામાંથી ઊછળે છે, તેમ હે રાજન, દ્રોણના રથમાંથી શરીર વીંધનારા બાણો વરસવા લાગ્યા.
7.117.10
तथैव युयुधानेन सृष्टाः सतसहस्रशः ।
अवाकिरन्द्रोणरथं शरा रुधिरभोजनाः ॥ ७.११७.१० ॥
એ જ રીતે યુયુધાને છોડેલા લાખો રક્તભક્ષી બાણોએ દ્રોણનો રથ ઢાંકી દીધો.
7.117.11
लाघवाद्दिजमुख्यस्य सात्वतस्य च मारिष ।
विशेषं नाध्यगच्छाम समावास्तां नरर्षभौ ॥ ७.११७.११ ॥
હે માનનીય, તે દ્વિજશ્રેષ્ઠ (દ્રોણ) અને સાત્વત (સાત્યકિ)ની કુશળતામાં અમે કોઈ તફાવત જોયો નહીં; બંને નરશ્રેષ્ઠો સમાન હતા.
7.117.12
सात्यकिस्तु ततो द्रोणं नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघान भृशं क्रुद्धो ध्वजं च निशितैः शरैः ॥ ७.११७.१२ ॥
ત્યારે સાત્યકિએ ક્રોધે ભરાઈને દ્રોણને વાંકા ગાંઠવાળાં નવ બાણોથી પ્રહાર કર્યો, અને તીક્ષ્ણ બાણોથી તેમની ધજાને પણ વીંધી.
7.117.13
सारथिं च शतेनैव भारद्वाजस्य पश्यतः ।
लाघवं युयुधानस्य दृष्ट्वा द्रोणो महारथः ॥ ७.११७.१३ ॥
ભારદ્વાજ જોઈ રહ્યો હતો ત્યારે યુયુધાનની ચપળતા જોઈને મહારથી દ્રોણે સો બાણોથી તેના સારથિને ઘાયલ કર્યો.
7.117.14
सप्तत्या सारथिं विद्व्वा तुरङ्गांश्च त्रिभिस्त्रिभिः ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद माधवस्य रथे स्थितम् ॥ ७.११७.१४ ॥
સિત્તેર બાણોથી સારથિને વીંધીને, દરેક ઘોડાને ત્રણ ત્રણ બાણોથી વીંધીને, એક બાણથી માધવના રથ પર રહેલો ધ્વજ કાપી નાખ્યો.
7.117.15
अथापरेण भल्लेन हेमपुङ्खेन पत्रिणा ।
धनुश्चिच्छेद समरे माधवस्य महात्मनः ॥ ७.११७.१५ ॥
પછી સોનાની પાંખવાળા બીજા ભલ્લ બાણથી યુદ્ધમાં મહાત્મા માધવનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
7.117.16
सात्यकिस्तु ततः क्रुद्धो धनुस्त्यक्त्वा महारथः ।
गदां जग्राह महतीं भारद्वाजाय चाक्षिपत् ॥ ७.११७.१६ ॥
ત્યારે ક્રોધિત થયેલા મહારથી સાત્યકિએ ધનુષ્ય ફેંકી દઈને એક વિશાળ ગદા ઉપાડી ભારદ્વાજ પર ફેંકી.
7.117.17
तामापतन्तीं सहसा पट्टबद्धामयस्मयीम् ।
न्यवारयच्छरैर्द्रोणो बहुभिर्बहुरूपिभिः ॥ ७.११७.१७ ॥
અચાનક ધસી આવતી પટ્ટાઓથી બાંધેલી તે લોખંડી ગદાને દ્રોણે અનેક રૂપોવાળા ઘણા બાણોથી રોકી દીધી.
7.117.18
अथान्यद्धनुरादाय सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
विव्याध बहुभिर्वीरं भारद्वाजं शिलाशितैः ॥ ७.११७.१८ ॥
પછી સત્યપરાક્રમી સાત્યકિએ બીજું ધનુષ્ય ઉપાડીને પથ્થર પર ધાર કાઢેલાં ઘણાં બાણોથી વીર ભારદ્વાજને વીંધ્યો.
7.117.19
स विद्वा समरे द्रोणं सिंहनादममुञ्चत ।
तं वै न मृमषे द्रोणः सिंहनादं महात्मनः ॥ ७.११७.१९ ॥
તેણે યુદ્ધમાં દ્રોણને બાણોથી વીંધીને સિંહનાદ કર્યો. તે મહાત્માનો સિંહનાદ દ્રોણ સહન ન કરી શક્યા.
7.117.20
ततः शक्तिं रणे द्रोणो रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तरसा प्रेषयामास माधवस्य रथं प्रति ॥ ७.११७.२० ॥
ત્યારે યુદ્ધમાં દ્રોણે સોનાના દંડવાળી લોખંડની શક્તિને વેગથી માધવ (સાત્યકિ)ના રથ તરફ ફેંકી.
7.117.21
अनासाद्य तु शैनेयं सा शक्तिः कालसन्निभा ।
भित्त्वा रथं जगामोग्ना धरणीं दारुणस्वना ॥ ७.११७.२१ ॥
કાળ સમાન તે શક્તિ શૈનેય (સાત્યકિ) સુધી ન પહોંચતાં, રથને ભેદી ભયંકર અવાજ સાથે ઉગ્રપણે ધરતીમાં ઘૂસી ગઈ.
7.117.22
ततो द्रोणं शिनेः पौत्रो राजन्विव्याध पत्रिणा ।
दक्षिणं भुजमासाद्य पीडयन्भरतर्षभ ॥ ७.११७.२२ ॥
ત્યારે હે રાજન, શિનિના પૌત્ર (સાત્યકિ)એ દ્રોણને બાણથી વીંધ્યા. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેમના જમણા હાથને પ્રહાર કરીને પીડા આપી.
7.117.23
द्रोणोऽपि समरे राजन्माधवस्य महद्धनुः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद रथशक्त्या च सारथिम् ॥ ७.११७.२३ ॥
હે રાજન, દ્રોણે પણ યુદ્ધમાં માધવ (સાત્યકિ)નું મહાન ધનુષ્ય અર્ધચંદ્ર બાણથી કાપ્યું; રથશક્તિથી સારથિને પણ પ્રહાર કર્યો.
7.117.24
मुमोह सारथिस्तस्य रथशक्त्या समाहतः ।
स रथोपस्थमासाद्य मुहूर्तं सन्न्यषीदत ॥ ७.११७.२४ ॥
તેમનો સારથિ રથશક્તિના પ્રહારથી ઘાયલ થઈ મૂર્છિત થયો. તે રથના તળિયે પહોંચી ક્ષણભર બેસી પડ્યો.
7.117.25
चकार सात्यकी राजंस्तत्र कर्मातिमानुषम् ।
अयोधयच्च यद्द्रोणं रश्मीञ्जग्राह च स्वयम् ॥ ७.११७.२५ ॥
હે રાજન, ત્યાં સાત્યકીએ અતિમાનુષ કર્મ કર્યું. તેણે દ્રોણ સાથે યુદ્ધ કર્યું અને પોતે તેમની લગામો પકડી લીધી.
7.117.26
ततः शरशतेनैव युयुधानो महारथः ।
अविध्यद्ब्राह्मणं सङ्ख्ये हृष्टरूपो विशाम्पते ॥ ७.११७.२६ ॥
પછી મહારથી યુયુધાને (સાત્યકીએ) સો બાણોથી યુદ્ધમાં બ્રાહ્મણ (દ્રોણ)ને વીંધ્યા. હે પ્રજાપતિ, તેનું રૂપ હર્ષિત હતું.
7.117.27
तस्य द्रोणः शरान्पञ्च प्रेषयामास भारत ।
ते घोराः कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ॥ ७.११७.२७ ॥
તેના પર દ્રોણે પાંચ બાણ છોડ્યા, હે ભારત. તે ભયંકર બાણોએ કવચ ભેદીને યુદ્ધમાં રક્ત પીધું.
7.117.28
निर्विद्धस्तु शरैर्घोरैरक्रुद्ध्यत्सात्यकिर्भृशम् ।
सायकान्व्यसृजच्चापि वीरो रुक्मरथं प्रति ॥ ७.११७.२८ ॥
ભયંકર બાણોથી વીંધાયેલો સાત્યકી અત્યંત ક્રોધે ભરાયો. તે વીરે સુવર્ણરથ (દ્રોણ) તરફ બાણો છોડ્યા.
7.117.29
ततो द्रोणस्य यन्तारं निपात्यैकेषुणा भुवि ।
अश्वान्व्यद्रावयद्बाणैर्हतसूतांस्ततस्ततः ॥ ७.११७.२९ ॥
પછી એક જ બાણથી દ્રોણના સારથિને ભૂમિ પર પાડીને, સારથિ હણાયેલા ઘોડાઓને બાણોથી આમતેમ વિખેરી નાખ્યા.
7.117.30
स रथः प्रद्रुतः सङ्ख्ये मण्डलानि सहस्रशः ।
चकार राजतो राजन्भ्राजमान इवांशुमान् ॥ ७.११७.३० ॥
તે રથ યુદ્ધમાં ભાગતો હજારો ચક્કર ફર્યો. હે રાજન, ચમકતા સૂર્યની જેમ તે ઝળહળ્યો.
7.117.31
अभिद्रवत गृह्णीत हयान्द्रोणस्य धावत ।
इति स्म चुक्रुशुः सर्वे राजपुत्राः सराजकाः ॥ ७.११७.३१ ॥
"દ્રોણના ઘોડાઓ પર હુમલો કરો, તેમને પકડો, દોડો!" એમ બધા રાજકુમારો અને રાજાઓએ પોકાર્યું.
7.117.32
ते सात्यकिमपास्याशु राजन्युधि महारथाः ।
यतो द्रोणस्ततः सर्वे सहसा समुपाद्रवन् ॥ ७.११७.३२ ॥
હે રાજા, એ મહારથીઓ સાત્યકિને ઝડપથી છોડીને જ્યાં દ્રોણ હતા ત્યાં તરફ અચાનક બધા એકસાથે દોડી ગયા.
7.117.33
तान्दृष्ट्वा प्रद्रुतान्सङ्ख्ये सात्वतेन शरार्दितान् ।
प्रभग्नं पुनरेवासीत्तव सैन्यं समाकुलम् ॥ ७.११७.३३ ॥
યુદ્ધમાં સાત્વત (સાત્યકિ)ના બાણોથી પીડાઈને ભાગતા તેમને જોઈને તમારું સૈન્ય ફરી વિખરાઈ અને વ્યાકુળ થઈ ગયું.
7.117.34
व्यूहस्यैव पुनर्द्वारं गत्वा द्रोणो व्यवस्थितः ।
वातायमानैस्तैरश्वैर्नीतो वृष्णिशरार्दितैः ॥ ७.११७.३४ ॥
ફરી વ્યૂહના દ્વાર પાસે જઈને દ્રોણ ઊભા રહ્યા; પવન જેવા વેગવાન, વૃષ્ણિ (સાત્યકિ)ના બાણોથી પીડિત એ ઘોડાઓ તેમને ત્યાં લઈ ગયા.
7.117.35
पाण्डुपाञ्चालसम्भिन्नं व्यूहमालोक्य वीर्यवान् ।
शैनेये नाकरोद्यत्नं व्यूहमेवाभ्यरक्षत ॥ ७.११७.३५ ॥
પાંડવો અને પાંચાલો દ્વારા ભેદાયેલો વ્યૂહ જોઈને વીર દ્રોણે શૈનેય (સાત્યકિ) સામે પ્રયત્ન ન કર્યો; ફક્ત વ્યૂહનું જ રક્ષણ કર્યું.
7.117.36
निवार्य पाण्डुपाञ्चालान्द्रोणाग्निः प्रदहन्निव ।
तस्थौ क्रोधेध्मसन्दीप्तः कालसूर्य इवोद्यतः ॥ ७.११७.३६ ॥
પાંડવો અને પાંચાલોને રોકીને દ્રોણ અગ્નિની જેમ બાળતા ઊભા રહ્યા; ક્રોધરૂપી ઇંધનથી પ્રજ્વલિત, જાણે ઉદિત કાળસૂર્ય.