ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.117.1
काल्यमानेषु सैन्येषु शैनेयेन ततस्ततः ।
भारद्वाजः शरव्रातैर्मर्मभिद्भिरवाकिरत् ॥ ७.११७.१ ॥
ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ୟମାନେ ନିହତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଭରଦ୍ବାଜ ପୁତ୍ର ଦ୍ରୋଣ ମର୍ମଭେଦୀ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
7.117.2
स सम्प्रहारस्तुमुलो द्रोणसात्वतयोरभूत् ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां बलिवासवयोरिव ॥ ७.११७.२ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି) ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା; ବଳି ଓ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।
7.117.3
ततो द्रोणः शिनेः पौत्रं चित्रैः सर्वायसैः शरैः ।
त्रिभिराशीविपाकारैर्ललाटे समविध्यत ॥ ७.११७.३ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଶିନିଙ୍କ ନାତି (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୌହ ନିର୍ମିତ, ବିଷଧର ସାପ ପରି ତିନୋଟି ବିଚିତ୍ର ବାଣରେ କପାଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.117.4
तैर्ललाटार्पितैर्बाणैर्युयुधानस्त्वजिह्मगैः ।
व्यरोचत महाराज त्रिशृङ्ग इव पर्वतः ॥ ७.११७.४ ॥
ହେ ମହାରାଜ! କପାଳରେ ବିଦ୍ଧ ସେହି ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା ବାଣରେ ଯୁଯୁଧାନ (ସାତ୍ୟକି) ତିନି ଶିଖର ବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲେ।
7.117.5
ततोऽस्य बाणानपरानिन्द्राशनिसमस्वनान् ।
भारद्वाजोऽन्तरप्रेक्षी प्रेषयामास संयुगे ॥ ७.११७.५ ॥
ତା'ପରେ ଭରଦ୍ବାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ସୁଯୋଗ ଖୋଜି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ବାଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ପଠାଇଲେ।
7.117.6
तान्द्रोणचापनिर्मुक्तान्दाशार्हः पततः शरान् ।
द्वाभ्यांद्वाभ्यां सुपुङ्खाभ्यां चिच्छेद परमास्त्रवित् ॥ ७.११७.६ ॥
ପରମାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାତା ଦାଶାର୍ହ (ସାତ୍ୟକି) ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁଇ-ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କରି, ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।
7.117.7
तामस्य लघुतां द्रोणः समवेक्ष्य विशाम्पते ।
प्रहस्य सहसाऽविध्यत्त्रिंशतां शिनिपुङ्गवम् ॥ ७.११७.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କର ଚତୁରତା ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ହସି ହସି ହଠାତ୍ ଶିନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ତିରିଶଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.117.8
पुनः पञ्चशतेषूणां शितेन च समार्पयत् ।
लघुतां युयुधानस्य लाघवेन विशेषयन् ॥ ७.११७.८ ॥
ପୁଣି ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାଞ୍ଚଶହ ବାଣରେ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ଚତୁରତାକୁ ନିଜ ନିପୁଣତାରେ ଅତିକ୍ରମ କରି।
7.117.9
समुत्पतन्ति वल्मीकाद्यथा क्रुद्धा महोरगाः ।
तथा द्रोणरथाद्राजन्नापतन्ति तनुच्छिदः ॥ ७.११७.९ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାସର୍ପ ଯେପରି ବଲ୍ମୀକରୁ ଉଠନ୍ତି, ସେହିପରି ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥରୁ ଶରୀରଭେଦୀ ବାଣ ଝରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
7.117.10
तथैव युयुधानेन सृष्टाः सतसहस्रशः ।
अवाकिरन्द्रोणरथं शरा रुधिरभोजनाः ॥ ७.११७.१० ॥
ସେହିପରି ଯୁଯୁଧାନ ଛାଡ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ରକ୍ତପାୟୀ ବାଣ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥକୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
7.117.11
लाघवाद्दिजमुख्यस्य सात्वतस्य च मारिष ।
विशेषं नाध्यगच्छाम समावास्तां नरर्षभौ ॥ ७.११७.११ ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଦ୍ରୋଣ) ଓ ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ଚତୁରତାରେ ଆମେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖି ନ ପାରିଲୁ; ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମାନ ଥିଲେ।
7.117.12
सात्यकिस्तु ततो द्रोणं नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघान भृशं क्रुद्धो ध्वजं च निशितैः शरैः ॥ ७.११७.१२ ॥
ତା'ପରେ ସାତ୍ୟକି କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ନଅଟି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.117.13
सारथिं च शतेनैव भारद्वाजस्य पश्यतः ।
लाघवं युयुधानस्य दृष्ट्वा द्रोणो महारथः ॥ ७.११७.१३ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ଚତୁରତା ଦେଖି ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣ ଶହେ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.117.14
सप्तत्या सारथिं विद्व्वा तुरङ्गांश्च त्रिभिस्त्रिभिः ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद माधवस्य रथे स्थितम् ॥ ७.११७.१४ ॥
ସତୁରି ବାଣରେ ସାରଥିକୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘୋଡାକୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ଏକ ବାଣରେ ମାଧବଙ୍କ ରଥରେ ଥିବା ଧ୍ୱଜା କାଟିଦେଲେ।
7.117.15
अथापरेण भल्लेन हेमपुङ्खेन पत्रिणा ।
धनुश्चिच्छेद समरे माधवस्य महात्मनः ॥ ७.११७.१५ ॥
ତା'ପରେ ସୁନା ପଖାଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାତ୍ମା ମାଧବଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
7.117.16
सात्यकिस्तु ततः क्रुद्धो धनुस्त्यक्त्वा महारथः ।
गदां जग्राह महतीं भारद्वाजाय चाक्षिपत् ॥ ७.११७.१६ ॥
ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଏକ ବିରାଟ ଗଦା ଧରି ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ।
7.117.17
तामापतन्तीं सहसा पट्टबद्धामयस्मयीम् ।
न्यवारयच्छरैर्द्रोणो बहुभिर्बहुरूपिभिः ॥ ७.११७.१७ ॥
ହଠାତ୍ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ପଟ୍ଟବଦ୍ଧ ଲୌହ ଗଦାକୁ ଦ୍ରୋଣ ବହୁରୂପୀ ଅନେକ ବାଣରେ ନିବାରଣ କଲେ।
7.117.18
अथान्यद्धनुरादाय सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
विव्याध बहुभिर्वीरं भारद्वाजं शिलाशितैः ॥ ७.११७.१८ ॥
ତା'ପରେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକି ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନେକ ବାଣରେ ବୀର ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.117.19
स विद्वा समरे द्रोणं सिंहनादममुञ्चत ।
तं वै न मृमषे द्रोणः सिंहनादं महात्मनः ॥ ७.११७.१९ ॥
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ସିଂହନାଦ କଲେ। ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସିଂହନାଦ ଦ୍ରୋଣ ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.117.20
ततः शक्तिं रणे द्रोणो रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तरसा प्रेषयामास माधवस्य रथं प्रति ॥ ७.११७.२० ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ସୁନା ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ ଲୌହ ଶକ୍ତିକୁ ବେଗରେ ମାଧବ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.117.21
अनासाद्य तु शैनेयं सा शक्तिः कालसन्निभा ।
भित्त्वा रथं जगामोग्ना धरणीं दारुणस्वना ॥ ७.११७.२१ ॥
କାଳ ସଦୃଶ ସେ ଶକ୍ତି ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ନ ପହଞ୍ଚି, ରଥ ଚିରି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସହ ଉଗ୍ରଭାବେ ଧରଣୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.117.22
ततो द्रोणं शिनेः पौत्रो राजन्विव्याध पत्रिणा ।
दक्षिणं भुजमासाद्य पीडयन्भरतर्षभ ॥ ७.११७.२२ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ, ଶିନିଙ୍କ ପୌତ୍ର (ସାତ୍ୟକି) ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ବାହୁକୁ ଆଘାତ କରି ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
7.117.23
द्रोणोऽपि समरे राजन्माधवस्य महद्धनुः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद रथशक्त्या च सारथिम् ॥ ७.११७.२३ ॥
ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଧବ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ମହାନ ଧନୁ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ କାଟିଲେ; ରଥଶକ୍ତିରେ ସାରଥିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
7.117.24
मुमोह सारथिस्तस्य रथशक्त्या समाहतः ।
स रथोपस्थमासाद्य मुहूर्तं सन्न्यषीदत ॥ ७.११७.२४ ॥
ତାଙ୍କ ସାରଥି ରଥଶକ୍ତି ଆଘାତରେ ଆହତ ହୋଇ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ। ସେ ରଥର ତଳିରେ ପହଞ୍ଚି ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ବସି ପଡ଼ିଲେ।
7.117.25
चकार सात्यकी राजंस्तत्र कर्मातिमानुषम् ।
अयोधयच्च यद्द्रोणं रश्मीञ्जग्राह च स्वयम् ॥ ७.११७.२५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ସାତ୍ୟକି ଅତିମାନୁଷ କର୍ମ କଲେ। ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଲଗାମ ଧରିଲେ।
7.117.26
ततः शरशतेनैव युयुधानो महारथः ।
अविध्यद्ब्राह्मणं सङ्ख्ये हृष्टरूपो विशाम्पते ॥ ७.११७.२६ ॥
ତାପରେ ମହାରଥୀ ଯୁଯୁଧାନ (ସାତ୍ୟକି) ଶହେ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ। ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତାଙ୍କ ରୂପ ହର୍ଷିତ ଥିଲା।
7.117.27
तस्य द्रोणः शरान्पञ्च प्रेषयामास भारत ।
ते घोराः कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ॥ ७.११७.२७ ॥
ତାଙ୍କ ଉପରେ ଦ୍ରୋଣ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ପଠାଇଲେ, ହେ ଭରତ। ସେହି ଭୟଙ୍କର ବାଣ କବଚ ଭେଦ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ତ ପାନ କଲା।
7.117.28
निर्विद्धस्तु शरैर्घोरैरक्रुद्ध्यत्सात्यकिर्भृशम् ।
सायकान्व्यसृजच्चापि वीरो रुक्मरथं प्रति ॥ ७.११७.२८ ॥
ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସାତ୍ୟକି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେହି ବୀର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରଥ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଦିଗରେ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
7.117.29
ततो द्रोणस्य यन्तारं निपात्यैकेषुणा भुवि ।
अश्वान्व्यद्रावयद्बाणैर्हतसूतांस्ततस्ततः ॥ ७.११७.२९ ॥
ତା'ପରେ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଭୂମିରେ ପକାଇ, ସାରଥି ହତ ହୋଇଥିବାରୁ ବାଣରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଏଣେତେଣେ ଭଜାଇଦେଲେ।
7.117.30
स रथः प्रद्रुतः सङ्ख्ये मण्डलानि सहस्रशः ।
चकार राजतो राजन्भ्राजमान इवांशुमान् ॥ ७.११७.३० ॥
ସେହି ରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଇବା ସମୟରେ ହଜାର ହଜାର ଚକ୍କର ଦେଲା। ହେ ରାଜନ୍, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେ ଝଲସି ଉଠିଲା।
7.117.31
अभिद्रवत गृह्णीत हयान्द्रोणस्य धावत ।
इति स्म चुक्रुशुः सर्वे राजपुत्राः सराजकाः ॥ ७.११७.३१ ॥
"ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କର, ସେମାନଙ୍କୁ ଧର, ଦୌଡ଼!" ଏହିପରି ସମସ୍ତ ରାଜକୁମାର ଓ ରାଜାମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
7.117.32
ते सात्यकिमपास्याशु राजन्युधि महारथाः ।
यतो द्रोणस्ततः सर्वे सहसा समुपाद्रवन् ॥ ७.११७.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଛାଡ଼ି ଯେଉଁଠି ଦ୍ରୋଣ ଥିଲେ ସେଆଡ଼େ ସମସ୍ତେ ହଠାତ୍ ଏକାସାଙ୍ଗେ ଧାଇଁଲେ।
7.117.33
तान्दृष्ट्वा प्रद्रुतान्सङ्ख्ये सात्वतेन शरार्दितान् ।
प्रभग्नं पुनरेवासीत्तव सैन्यं समाकुलम् ॥ ७.११७.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ପୁଣି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।
7.117.34
व्यूहस्यैव पुनर्द्वारं गत्वा द्रोणो व्यवस्थितः ।
वातायमानैस्तैरश्वैर्नीतो वृष्णिशरार्दितैः ॥ ७.११७.३४ ॥
ପୁଣି ବ୍ୟୂହର ଦ୍ୱାରକୁ ଯାଇ ଦ୍ରୋଣ ସ୍ଥିର ହେଲେ; ପବନ ପରି ବେଗବାନ, ବୃଷ୍ଣି (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନେଇଗଲେ।
7.117.35
पाण्डुपाञ्चालसम्भिन्नं व्यूहमालोक्य वीर्यवान् ।
शैनेये नाकरोद्यत्नं व्यूहमेवाभ्यरक्षत ॥ ७.११७.३५ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଗ୍ନ ବ୍ୟୂହ ଦେଖି ବୀର ଦ୍ରୋଣ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ନାହିଁ; କେବଳ ବ୍ୟୂହର ରକ୍ଷା କଲେ।
7.117.36
निवार्य पाण्डुपाञ्चालान्द्रोणाग्निः प्रदहन्निव ।
तस्थौ क्रोधेध्मसन्दीप्तः कालसूर्य इवोद्यतः ॥ ७.११७.३६ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି ଦ୍ରୋଣ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହନ କରି ଠିଆ ହେଲେ; କ୍ରୋଧରୂପୀ ଇନ୍ଧନରେ ଜଳି ଉଠିଲେ, ଯେପରି ଉଦିତ କାଳସୂର୍ଯ୍ୟ।