ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.122
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.122.1
दुःशासनरथं दृष्ट्वा समीपे पर्यवस्थितम् ।
भारद्वाजस्ततो वाक्यं दुःशासनमथाब्रवीत् ॥ ७.१२२.१ ॥
ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ରଥକୁ ଦେଖି ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ତେବେ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
7.122.2
दुःशासन रथाः सर्वे कस्माच्चैते प्रविद्रुताः ।
कच्चित्क्षेमं तु नृपतेः कच्चिज्जीवति सैन्धवः ॥ ७.१२२.२ ॥
ହେ ଦୁଃଶାସନ! ଏହି ସମସ୍ତ ରଥ କାହିଁକି ପଳାଇଲେ? ରାଜାଙ୍କର କୁଶଳ କି? ସୈନ୍ଧବ (ଜୟଦ୍ରଥ) ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି କି?
7.122.3
राजपुत्रो भवानत्र राजभ्राता महारथः ।
किमर्थं द्रवते युद्धे यौवराज्यमवाप्य च ॥ ७.१२२.३ ॥
ତୁମେ ଏଠାରେ ରାଜପୁତ୍ର, ରାଜାଙ୍କ ଭ୍ରାତା, ମହାରଥୀ। ଯୌବରାଜ୍ୟ ପାଇ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କାହିଁକି ପଳାଉଛ?
7.122.4
दासी जिताऽसि द्यूते त्वं यथा कामचरी भव ।
वाससां वाहिका राज्ञो भ्रातुर्ज्येष्ठस्य मे भव ॥ ७.१२२.४ ॥
ଦ୍ୟୂତରେ ତୁମେ ଦାସୀ ଭାବେ ଜିତା ହୋଇଛ; ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ରହ। ରାଜା ଓ ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ବହନକାରିଣୀ ହୁଅ।
7.122.5
न सन्ति पतयः सर्वे तेऽद्य षण्ढतिलैः समाः ।
दुःशासनैवं कस्मात्त्वं पूर्वमुक्त्वा पलायसे ॥ ७.१२२.५ ॥
ଆଜି ତୁମର ସମସ୍ତ ସ୍ୱାମୀ କ'ଣ ନପୁଂସକ ଓ ତିଳ ପରି ତୁଚ୍ଛ ନୁହଁନ୍ତି? ହେ ଦୁଃଶାସନ! ପୂର୍ବରୁ ଏହା କହି ଏବେ କାହିଁକି ପଳାଉଛ?
7.122.6
स्वयं वैरं महत्कृत्वा पाञ्चालैः पाण्डवैः सह ।
एकं सात्यकिमासाद्य कथं भीतोऽसि संयुगे ॥ ७.१२२.६ ॥
ତୁମେ ନିଜେ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ମହାବୈର କରିଛ; ଏକାକୀ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ କାହିଁକି ଭୟଭୀତ ହେଲ?
7.122.7
न जानीषे पुरा त्वं तु गृह्णन्नक्षान्दुरोदरे ।
शरा ह्येते भविष्यन्ति दारुणाशीविषोपमाः ॥ ७.१२२.७ ॥
ପୂର୍ବରେ ପଶା ଖେଳିବା ସମୟରେ ତୁମେ ଏହା ଜାଣି ନ ଥିଲ; କିନ୍ତୁ ଏହି ବାଣସବୁ ଭୟଙ୍କର ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ହେବେ।
7.122.8
अप्रियाणां हि वचनं पाण्डवस्य विशेषतः ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशस्त्वन्मूलो ह्यभवत्पुरा ॥ ७.१२२.८ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି, ବିଶେଷତଃ ଦ୍ରୌପଦୀ ପ୍ରତି, ଅପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ ଓ କ୍ଳେଶ ପୂର୍ବରେ ତୁମ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା।
7.122.9
क्व ते मानश्च दर्पश्च क्व ते वीर्यं क्व गर्जितम् ।
आशीविषसमान्पार्थान्कोपयित्वा क्व यास्यसि ॥ ७.१२२.९ ॥
ତୁମର ମାନ ଓ ଦର୍ପ କୁଆଡ଼େ? ତୁମର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗର୍ଜ୍ଜନ କୁଆଡ଼େ? ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କରି ତୁମେ କୁଆଡ଼େ ଯିବ?
7.122.10
शोच्येयं भारती सेना राज्यं चैव सुयोधनः ।
यस्य त्वं कर्कशो भ्राता पलायनपरायणः ॥ ७.१२२.१० ॥
ଏହି ଭାରତୀ ସେନା ଓ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଶୋଚନୀୟ; ତାଙ୍କର କଠୋର ଭାଇ ତୁମେ ପଳାୟନରେ ତତ୍ପର।
7.122.11
ननु नाम त्वया वीर दार्यमाणा भयार्दिता ।
स्वबाहुबलमास्थाय रक्षितव्या ह्यनीकिनी ॥ ७.१२२.११ ॥
ହେ ବୀର, ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଉଥିବା ସେନାକୁ ତୁମେ ନିଜ ବାହୁବଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ଥିଲା।
7.122.12
स त्वमद्य रणं हित्वा भीतो हर्षयसे परान् ।
विद्रुते त्वयि सैन्यस्य नायके शत्रुमूदन।
कोऽन्यः स्थास्यति सङ्ग्रामे भीतो भीते व्यपाश्रये ॥ ७.१२२.१२ ॥
ତୁମେ ଆଜି ରଣ ଛାଡ଼ି ଭୟରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରୁଛ। ହେ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ, ସେନାନାୟକ ତୁମେ ପଳାଇଗଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଉ କିଏ ଠିଆ ହେବ? ଭୀତଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୀତ।
7.122.13
एकेन सात्वतेनाद्य युध्यमानस्य तेन वै ।
पलायने तव मतिः सङ्ग्रामाद्धि प्रवर्तते ॥ ७.१२२.१३ ॥
ଆଜି ଜଣେ ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି) ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ମନ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇବା ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି।
7.122.14
यदा गाण्डीवधन्वानं भीमसेनं च कौरव ।
यमौ च द्रक्ष्यसि रणे तदा वै किं करिष्यसि ॥ ७.१२२.१४ ॥
ହେ କୌରବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ, ଭୀମସେନ ଏବଂ ଯମଜ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖିବେ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ କଣ କରିବେ?
7.122.15
युधि फल्गुनबाणानां मूर्याग्निसमवर्चसाम् ।
न तुल्याः सात्यकिशरा येभ्यो भीतः पलायसे ॥ ७.१२२.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତେଜ ସମାନ ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ବାଣ ସହ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ବାଣ ସମାନ ନୁହେଁ; ସେମାନଙ୍କ ଭୟରେ ଆପଣ ପଳାଉଛନ୍ତି।
7.122.16
त्वरितो वीर गच्छ त्वं गान्धार्युदरमाविश ।
पृथिव्यां धावमानस्य नान्यत्पश्यामि जीवनम् ॥ ७.१२२.१६ ॥
ହେ ବୀର, ଶୀଘ୍ର ଯାଆନ୍ତୁ ଓ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀରେ ପଳାଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜୀବନପଥ ଦେଖୁନାହିଁ।
7.122.17
यदि तावत्कृता बुद्धिः पलायनपरायणा ।
पृथिवी धर्मराजाय शमेनैव प्रदीयताम् ॥ ७.१२२.१७ ॥
ଯଦି ଆପଣ ପଳାଇବାକୁ ହିଁ ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ଧର୍ମରାଜ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କୁ ଶାନ୍ତିରେ ହିଁ ପୃଥିବୀ ସମର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
7.122.18
यावत्फल्गुननाराचा निर्मुक्तोरगसन्निभाः ।
नाविशन्ति शरीरं ते तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.१८ ॥
ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ସର୍ପ ପରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଲୌହବାଣ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରନ୍ତୁ।
7.122.19
यावत्ते पृथिवीं पार्था हत्वा भ्रातृशतं रणे ।
नाक्षिपन्ति महात्मानस्तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.१९ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ଶହେ ଭାଇଙ୍କୁ ବଧ କରି ପୃଥିବୀ ଗ୍ରାସ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରନ୍ତୁ।
7.122.20
यावन्न क्रुध्यते राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृष्णश्च समरश्लाघी तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.२० ॥
ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରନ୍ତୁ।
7.122.21
यावद्भीमो महाबाहुर्विगाह्य महतीं चमूम् ।
सोदरांस्ते न मृद्राति तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.२१ ॥
ମହାବାହୁ ଭୀମ ବିଶାଳ ସେନାରେ ପଶି ଆପଣଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରନ୍ତୁ।
7.122.22
पूर्वमुक्तश्च ते भ्राता भीष्मेणासौ सुयोधनः ।
अजेयाः पाण्डवाः सङ्ख्ये सौम्य संशाम्य तैः सह ॥ ७.१२२.२२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଭୀଷ୍ମ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅଜେୟ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କର।
7.122.23
मया शमवता चोक्तो रक्ष शेषं सुयोधन ।
संशाम्य पार्थैस्त्वं रक्ष वीर सर्वान्महीक्षितः ॥ ७.१२२.२३ ॥
ଶାନ୍ତିକାମୀ ମୁଁ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲି: ହେ ସୁଯୋଧନ, ଅବଶିଷ୍ଟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ବୀର, ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରି ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
7.122.24
न च तत्कृतवान्मन्दस्तव भ्रातां सुयोधनः ।
स युद्धे धृतिमास्थाय यत्तो युध्यस्व पाण्डवैः ॥ ७.१२२.२४ ॥
କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ମୂର୍ଖ ଭାଇ ସୁଯୋଧନ ତାହା କଲେ ନାହିଁ। ଏବେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ସତର୍କତାରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁ।
7.122.25
तवापि शोणितं भीमः पास्यतीति मया श्रुतम् ।
तच्चाप्यवितथं तस्य तत्तथैव भविष्यति ॥ ७.१२२.२५ ॥
ଭୀମ ତୁମ ରକ୍ତ ମଧ୍ୟ ପାନ କରିବ ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ତାହାର ସେ କଥା ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; ତାହା ସେମିତି ହିଁ ହେବ।
7.122.26
किं भीमस्य न जानासि विक्रमं त्वं सुबालिश ।
यत्त्वया वैरमारब्धं संयुगे प्रपलायिना ॥ ७.१२२.२६ ॥
ହେ ଅତି ମୂର୍ଖ, ଭୀମଙ୍କ ବିକ୍ରମ କ'ଣ ତୁମେ ଜାଣ ନାହଁ? ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇଥିବା ତୁମେ ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲ।
7.122.27
गच्छ तूर्णं रथेनैव यत्र तिष्ठति सात्यकिः ।
त्वया हीनं बलं ह्येतद्विद्रविष्यति भारत
आत्मार्थं योधय रणे सात्यकिं सत्यविक्रमम् ॥ ७.१२२.२७ ॥
ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ହିଁ ଯେଉଁଠି ସାତ୍ୟକି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯାଅ। ହେ ଭରତ, ତୁମ ବିନା ଏହି ସେନା ନିଶ୍ଚୟ ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ ହେବ। ନିଜ ହିତ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକି ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।
7.122.28
एवमुक्तस्तव सुतो नाब्रवीत्किञ्चिदप्यसौ ।
श्रुतं चाश्रुतवत्कृत्वा प्रायाद्येन स सात्यकिः ॥ ७.१२२.२८ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପୁତ୍ର କିଛି କହିଲା ନାହିଁ। ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ନ ଶୁଣିଲା ଭଳି କରି ସେ ସାତ୍ୟକି ଥିବା ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା।
7.122.29
सैन्येन महता युक्तो म्लेच्छानामनिवर्तिनाम् ।
आसाद्य च रणे यत्तो युयुधानमयोधयत् ॥ ७.१२२.२९ ॥
ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ମହାସେନା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ, ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।
7.122.30
द्रोणोऽपि रथिनां श्रेष्ठः पाञ्चालान्पाण्डवांस्तथा ।
अभ्यद्रवत सङ्क्रुद्धौ जवमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१२२.३० ॥
ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟମ ବେଗ ଗ୍ରହଣ କରି ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.122.31
प्रविश्य च रणे द्रोणः पाण्डवानां वरूथिनीम् ।
द्रावयामास योधान्वै शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२२.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଦ୍ରୋଣ ଶହଶହ ଏବଂ ହଜାରହଜାର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ପଳାଇ ଦେଲେ।
7.122.32
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे ।
पाण्डुपाञ्चालमत्स्यानां प्रचक्रे कदनं महत् ॥ ७.१२२.३२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ମତ୍ସ୍ୟଙ୍କର ମହାସଂହାର କଲେ।
7.122.33
तं जयन्तमनीकानि भारद्वाजं ततस्ततः ।
पाञ्चालपुत्रो द्युतिमान्वीरकेतुः समभ्ययात् ॥ ७.१२२.३३ ॥
ସେନାଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁଦିଗରୁ ଜିତୁଥିବା ସେହି ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଉପରେ ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ଦ୍ୟୁତିମାନ ବୀରକେତୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
7.122.34
स द्रोणं पञ्चभिर्विद्व्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
ध्वजमेकेन विव्याध सारथिं चास्य सप्तभिः ॥ ७.१२२.३४ ॥
ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନଇଁ ଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଗୋଟିଏରେ ଧ୍ୱଜା ଓ ସାତଟିରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.122.35
तत्राद्भुतं महाराज दृष्ट्वानस्मि संयुगे ।
यद्द्रोणो रभसं युद्धे पाञ्चाल्यं नात्यवर्तत ॥ ७.१२२.३५ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲି: ଦ୍ରୋଣ ବେଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.122.36
सन्निरुद्धं रमे द्रोणं पाञ्चला वीक्ष्य मारिष ।
आवव्रुः सर्वतो राजन्धर्मपुत्रजयैषिणः ॥ ७.१२२.३६ ॥
ହେ ମାରିଷ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଘେରାଯାଇଥିବା ଦେଖି ପାଞ୍ଚାଳମାନେ, ହେ ରାଜନ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛା କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ।
7.122.37
ते शरैरग्निसंकाशैस्तोमरैश्च महाधनैः ।
शस्त्रैश्च विविधै राजन्द्रोणमेकमवाकिरन् ॥ ७.१२२.३७ ॥
ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶରରେ, ମହାମୂଲ୍ୟ ତୋମରରେ ଓ ବିବିଧ ଶସ୍ତ୍ରରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଏକାକୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲେ।
7.122.38
निवार्य तान्बाणगणान्द्रोणो राजन्समन्ततः ।
महाजलधरान्व्योम्नि मातरिश्वेव चाबभौ ॥ ७.१२२.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣ ଚାରିପଟରୁ ଆସୁଥିବା ଶରସମୂହ ନିବାରଣ କରି, ଆକାଶରେ ମହାମେଘ ଉଡାଉଥିବା ବାୟୁ ପରି ଶୋଭିଲେ।
7.122.39
ततः शरं महाघोरं मूर्यपावकसन्निभम् ।
सन्दधे परवीरघ्नो वीरकेतो रथं प्रति ॥ ७.१२२.३९ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ବୀରକେତୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଏକ ଶର ସେ ରଥ ପ୍ରତି ସନ୍ଧାନ କଲେ।
7.122.40
स भित्त्वा तु शरो राजन्पाञ्चालकुलनन्दनम् ।
अभ्यगाद्धरणीं तूर्णं लोहितार्द्रो ज्वलन्निव ॥ ७.१२२.४० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଶର ପାଞ୍ଚାଳ କୁଳର ଆନନ୍ଦ ସ୍ୱରୂପ ବୀରଙ୍କୁ ବିନ୍ଧି, ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପରି ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.122.41
ततोऽपतद्रथात्तूर्णं पाञ्चालकुलनन्दनः ।
पर्वताग्रादिव महांश्चम्पको वायुपीडितः ॥ ७.१२२.४१ ॥
ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳ କୁଳର ଆନନ୍ଦ ସ୍ୱରୂପ ବୀର ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲେ; ବାୟୁରେ ଆହତ ବିରାଟ ଚମ୍ପକ ବୃକ୍ଷ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗରୁ ପଡ଼ିବା ପରି।
7.122.42
तस्मिन्हते महेष्वासे राजपुत्रे महाबले ।
पाञ्चालास्त्वरिता द्रोणं समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ७.१२२.४२ ॥
ସେଇ ମହାଧନୁର୍ଧର, ମହାବଳଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର ନିହତ ହେବାରୁ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଶୀଘ୍ର ଚାରିପଟରୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।
7.122.43
चित्रकेतुः सुधन्वा च चित्रवर्मा च भारत ।
तथा चित्ररथश्चैव भ्रातृव्यसनकर्शिताः ॥ ७.१२२.४३ ॥
ହେ ଭାରତ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ସୁଧନ୍ୱା ଓ ଚିତ୍ରବର୍ମା, ଏବଂ ଚିତ୍ରରଥ ମଧ୍ୟ — ଭାଇଙ୍କ ବିପଦରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ।
7.122.44
अभ्यद्रवन्त सहिता भारद्वाजं युयुत्सवः ।
मुञ्चन्तः शरवर्षाणि तपान्ते जलदा इव
अदृश्यं समरे चक्रुर्भारद्वाजं सुधन्विनः ॥ ७.१२२.४४ ॥
ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ସେମାନେ ଏକତ୍ର ଭାରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଲେ; ଗ୍ରୀଷ୍ମଶେଷର ମେଘ ପରି ବାଣବର୍ଷା କରି ସେହି ଧନୁର୍ଧରମାନେ ରଣରେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ।
7.122.45
स वध्यमानो बहुधा राजपुत्रैर्महारथैः ।
क्रोधमाहारयत्तेषामभावाय द्विजर्षभः ॥ ७.१२२.४५ ॥
ରାଜପୁତ୍ର ଓ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାନା ପ୍ରକାରେ ଆହତ ହୋଇ ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ କ୍ରୋଧ ଜାଗ୍ରତ କଲେ।
7.122.46
ततः शरमयं जालं द्रोणस्तेषामवासृजत् ।
ते हन्यमाना द्रोणस्य शरैराकर्णचोदितैः।
कर्तव्यं नाभ्यजानन्वै कुमारा राजसत्तम ॥ ७.१२२.४६ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ବାଣର ଜାଲ ବିସ୍ତାର କଲେ। କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ସେହି କୁମାରମାନେ, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ'ଣ କରିବେ ତାହା ଜାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.122.47
तान्विमूढान्रणे द्रोणः प्रहसन्निव भारत ।
व्यश्वसूतरथांश्चक्रे कुमारान्कुपितो रणे ॥ ७.१२२.४७ ॥
ହେ ଭାରତ, ରଣରେ ବିମୂଢ଼ ସେହି କୁମାରମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣ ଯେପରି ହସି ହସି, କୁପିତ ହୋଇ, ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ରଥହୀନ କରିଦେଲେ।
7.122.48
अथापरैः सुनिशितैर्भल्लैस्तेषां महायशाः ।
पुष्पाणीव विवान्वायुः सोत्तमाङ्गान्यपातयत् ॥ ७.१२२.४८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଅନ୍ୟ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲମାନଙ୍କରେ, ପବନ ଫୁଲ ଝରାଇବା ପରି, ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ମସ୍ତକ ପାତିତ କଲେ।
7.122.49
ते रथेभ्यो हताः पेतुः क्षितौ राजन्सुवर्चसः ।
देवासुरे पुरा युद्धे यथा दैतेयदानवाः ॥ ७.१२२.४९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥରୁ ଆହତ ହୋଇ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ବୀରମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ପୂର୍ବକାଳରେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
7.122.50
तान्निहत्य रणे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान् ।
कार्मुकं भ्रामयामास हेमपृष्ठं दुरासदम् ॥ ७.१२२.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ପରାକ୍ରମୀ ଭାରଦ୍ବାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ସୁବର୍ଣ୍ଣପୃଷ୍ଠ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଧନୁ ଘୂରାଇଲେ।
7.122.51
तदस्य भ्राजते राजन्मेघमध्ये तडिद्यथा ॥ ७.१२२.५१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କର ସେହି ଧନୁ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ପରି ଝଲସୁଛି।
7.122.52
पाञ्चालान्निहतान्दृष्ट्वा देवकल्पान्महारथान् ।
धृष्टद्युम्नो भृशोद्विग्नो नेत्राभ्यां पातयञ्जलम्।
अभ्यवर्तत सङ्गारमे क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२२.५२ ॥
ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ଦେବସମାନ ମହାରଥୀମାନେ ହତ ହେବା ଦେଖି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ; ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରାଇ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
7.122.53
ततो हाहेति सहसा नादः समभवन्नृप ।
पाञ्चाल्येन रणे दृष्ट्वा द्रोणमावारितं शरैः ॥ ७.१२२.५३ ॥
ତା'ପରେ ହେ ନୃପ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆବୃତ ଦେଖି ହଠାତ୍ 'ହାହା' ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
7.122.54
से च्छाद्यमानो बहुधा पार्षतेन महात्मना ।
न विव्यथे ततो द्रोणः स्मयन्नेवान्वयुध्यत ॥ ७.१२२.५४ ॥
ମହାତ୍ମା ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଦ୍ୱାରା ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଆବୃତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ହସି ହସି ସେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଚାଲିଲେ।
7.122.55
ततो द्रोणं महाराज पाञ्चाल्यः क्रोधमूर्च्छितः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो नवत्या नतपर्वणाम् ॥ ७.१२२.५५ ॥
ଏଥର, ମହାରାଜ, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ପାଞ୍ଚାଳ ବୀର କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ନଅର ଅଧିକ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣ ମାରିଲେ।
7.122.56
स गाढविद्धो बलिना भारद्वाजो महायशाः ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह ॥ ७.१२२.५६ ॥
ବଳବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ ମହାଯଶା ଭାରଦ୍ୱାଜ ରଥ ତଳେ ବସିଗଲେ ଏବଂ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।
7.122.57
तं वै तथागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः पराक्रमी ।
चापमुत्सृज्य शीघ्रं तु असिं जग्राह वीर्यवान् ॥ ७.१२२.५७ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ପରାକ୍ରମୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଶୀଘ୍ର ଖଡ୍ଗ ଧରିଲେ।
7.122.58
अवप्लुत्य रथाच्चापि त्वरितः स महारथः ।
आरुरोह रथं तूर्णं भारद्वाजस्य मारिष।
हर्तुमिच्छञ्शिरः कायात्क्रोधसंरक्रलोचनः ॥ ७.१२२.५८ ॥
ସେହି ମହାରଥୀ ରଥରୁ ଡେଇଁ ଶୀଘ୍ର ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ; ହେ ମାରିଷ, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ସେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଦେହରୁ କାଟିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
7.122.59
प्रत्याश्वस्तस्ततो द्रोणो धनुर्गृह्य महारवम् ।
आसन्नमागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नं जिघांसया ॥ ७.१२२.५९ ॥
ଏଥର ସଚେତନ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣ ମହାନାଦୀ ଧନୁ ଧରି ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଦେଖିଲେ।
7.122.60
शरैर्वैतस्तिकै राजन्विव्याधासन्नवेधिभिः ।
योधयामास समरे धृष्टद्युम्नं महारथम् ॥ ७.१२२.६० ॥
ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୋଣ ଏକ ବିଘତ ଲମ୍ବା, ନିକଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିନ୍ଧୁଥିବା ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
7.122.61
ते हि वैतस्तिका नाम शरा आमन्नयोधिनः ।
द्रोणस्य विहिता राजन्यैर्धृष्टद्युम्नमाक्षिणोत् ॥ ७.१२२.६१ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକ ବୈତସ୍ତିକ ନାମକ ବାଣ ଥିଲା, ଯାହା ନିକଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େ। ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକ୍ଷେପିତ ସେହି ବାଣ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।
7.122.62
स वध्यमानो बहुभिः सायकैस्तैर्महाबलः ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं भग्नवेगः पराक्रमी ॥ ७.१२२.६२ ॥
ସେହି ଅନେକ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ମହାବଳ ବୀର ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲା; ତାର ବେଗ ଭଗ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ତଥାପି ସେ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲା।
7.122.63
आरुह्य स्वरथं वीरः प्रगृह्य च महद्धनुः ।
विव्याध समरे द्रोणं धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ७.१२२.६३ ॥
ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସେହି ବୀର ନିଜ ବଡ଼ ଧନୁ ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲା — ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ।
7.122.64
द्रोणश्चापि महाराज शरैर्विव्याध पार्षतम् ॥ ७.१२२.६४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ବାଣରେ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.122.65
तदद्भुतमभूद्युद्धं द्रोणपाञ्चालयोस्तदा ।
त्रैलोक्यकाङ्क्षिणोरासीच्छक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१२२.६५ ॥
ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା — ତ୍ରିଲୋକ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି।
7.122.66
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ।
चरन्तौ युद्धमार्गज्ञौ ततक्षतुरथेषुभिः ॥ ७.१२२.६६ ॥
ବିଚିତ୍ର ବୃତ୍ତାକାର ଓ ଯମକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗତି କରି, ଯୁଦ୍ଧମାର୍ଗ ଜାଣିଥିବା ସେ ଦୁଇ ଜଣ ରଥବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.122.67
मोहयन्तौ मनांस्याजौ योधानां द्रोणपार्षतौ ।
सृजन्तौ शरवर्षाणि वर्षास्विव बलाहकौ।
छादयन्तौ महात्मानौ शरैर्व्योम दिशो महीम् ॥ ७.१२२.६७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମନ ମୋହିତ କରି, ବର୍ଷାଋତୁର ଦୁଇ ମେଘ ପରି ବାଣବର୍ଷା କରି, ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ବାଣରେ ଆକାଶ, ଦିଗ ଓ ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରୁଥିଲେ।
7.122.68
तदद्भुतं तयोर्युद्धं भूतसङ्घा ह्यपूजयन् ।
क्षत्रियाश्च महाराज ये चान्ये तव सैनिकाः ॥ ७.१२२.६८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି ପ୍ରାଣୀସମୂହ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ୟ ସୈନିକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କଲେ।
7.122.69
अवश्यं समरे द्रोणो दृष्टद्युम्नेन सङ्गतः ।
वशमेष्यति नो राजन्पाञ्चाला इति चुक्रुशुः ॥ ७.१२२.६९ ॥
"ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ବଶରେ ଆସିବେ" ଏହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
7.122.70
द्रोणस्तु त्वरितो युद्धे धृष्टद्युम्नस्य सारथेः ।
शिरः प्रच्यावयामास फलं पक्वं तरोरिव ॥ ७.१२२.७० ॥
କିନ୍ତୁ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସାରଥିର ମସ୍ତକ, ଗଛରୁ ପାଚିଲା ଫଳ ଝଡ଼ିବା ପରି, ଝାଡ଼ି ପକାଇଲେ।
7.122.71
ततस्तु प्रद्रुता वाहा राजंस्तस्य महात्मनः ॥ ७.१२२.७१ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପଳାଇଲେ।
7.122.72
तेषु प्रद्रवमाणेषु पाञ्चालान्सृञ्जयांस्तथा ।
अयोधयद्रणे द्रोणस्तत्रतत्र पराक्रमी ॥ ७.१२२.७२ ॥
ସେମାନେ ପଳାଉଥିବା ବେଳେ, ପରାକ୍ରମୀ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବତ୍ର ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
7.122.73
विजित्य पाण्डुपाञ्चालान्भारद्वाजः प्रतापवान् ।
स्वं व्यूहं पुनरास्थाय स्थितोऽभवदरिन्दमः।
न चैनं पाण्डवा युद्धे जेतुमुत्सेहिरे प्रभो ॥ ७.१२२.७३ ॥
ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଜିତି ନିଜ ବ୍ୟୂହ ପୁନଃ ଗଠନ କରି ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରି ସେଠାରେ ରହିଲେ। ହେ ପ୍ରଭୋ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ସାହସ କଲେ ନାହିଁ।