มหาภารตะ · อัธยายะ 7.122
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.122.1
दुःशासनरथं दृष्ट्वा समीपे पर्यवस्थितम् ।
भारद्वाजस्ततो वाक्यं दुःशासनमथाब्रवीत् ॥ ७.१२२.१ ॥
เมื่อเห็นรถของทุห์ศาสนะที่ยืนอยู่ใกล้ ๆ บุตรของภรัทวาช (โทรณะ) จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ทุห์ศาสนะ
7.122.2
दुःशासन रथाः सर्वे कस्माच्चैते प्रविद्रुताः ।
कच्चित्क्षेमं तु नृपतेः कच्चिज्जीवति सैन्धवः ॥ ७.१२२.२ ॥
ทุห์ศาสนะ เหตุใดรถทั้งหมดของเจ้าจึงหนีไปเช่นนี้ พระราชาปลอดภัยหรือไม่ พระเจ้าสินธุ (ชยัทรถ) ยังมีชีวิตอยู่หรือไม่
7.122.3
राजपुत्रो भवानत्र राजभ्राता महारथः ।
किमर्थं द्रवते युद्धे यौवराज्यमवाप्य च ॥ ७.१२२.३ ॥
เจ้าที่นี่เป็นพระราชโอรส เป็นพระอนุชาของพระราชา เป็นมหารถีผู้ยิ่งใหญ่ เมื่อได้รับตำแหน่งยุวราชแล้ว เหตุใดจึงหนีในการรบ
7.122.4
दासी जिताऽसि द्यूते त्वं यथा कामचरी भव ।
वाससां वाहिका राज्ञो भ्रातुर्ज्येष्ठस्य मे भव ॥ ७.१२२.४ ॥
เจ้าถูกชนะมาเป็นทาสในการเล่นพนัน จงเป็นไปตามที่ปรารถนาเถิด จงเป็นผู้แบกผ้าให้พระราชาและพี่ชายคนโตของข้า
7.122.5
न सन्ति पतयः सर्वे तेऽद्य षण्ढतिलैः समाः ।
दुःशासनैवं कस्मात्त्वं पूर्वमुक्त्वा पलायसे ॥ ७.१२२.५ ॥
สามีทั้งหมดของเจ้าวันนี้มิได้เป็นเช่นขันทีและงาดำที่ไร้ค่าดอกหรือ ทุห์ศาสนะ เมื่อเคยกล่าวเช่นนี้มาก่อนแล้ว เหตุใดบัดนี้เจ้าจึงหนี
7.122.6
स्वयं वैरं महत्कृत्वा पाञ्चालैः पाण्डवैः सह ।
एकं सात्यकिमासाद्य कथं भीतोऽसि संयुगे ॥ ७.१२२.६ ॥
เจ้าเองได้ก่อเวรใหญ่กับปาญจาละและปาณฑพ เมื่อเข้าประจันหน้ากับสาตยกิผู้เดียว เหตุใดเจ้าจึงกลัวในการรบ
7.122.7
न जानीषे पुरा त्वं तु गृह्णन्नक्षान्दुरोदरे ।
शरा ह्येते भविष्यन्ति दारुणाशीविषोपमाः ॥ ७.१२२.७ ॥
เจ้าไม่รู้เรื่องนี้มาก่อนเมื่อหยิบลูกเต๋าในการเล่นพนันหรอกหรือ แต่ลูกศรเหล่านี้จะกลายเป็นดั่งงูพิษที่น่ากลัว
7.122.8
अप्रियाणां हि वचनं पाण्डवस्य विशेषतः ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशस्त्वन्मूलो ह्यभवत्पुरा ॥ ७.१२२.८ ॥
ถ้อยคำอันไม่เป็นที่พอใจต่อปาณฑพ และโดยเฉพาะความทุกข์ของเทราปที เมื่อก่อนนั้นเกิดขึ้นโดยมีเจ้าเป็นต้นเหตุ
7.122.9
क्व ते मानश्च दर्पश्च क्व ते वीर्यं क्व गर्जितम् ।
आशीविषसमान्पार्थान्कोपयित्वा क्व यास्यसि ॥ ७.१२२.९ ॥
ความทะนงและความหยิ่งของเจ้าอยู่ที่ไหน กำลังของเจ้าอยู่ที่ไหน เสียงคำรามของเจ้าอยู่ที่ไหน เมื่อยั่วยุบรรดาปารถะผู้เปรียบดั่งงูพิษแล้ว เจ้าจะไปที่ใดเล่า
7.122.10
शोच्येयं भारती सेना राज्यं चैव सुयोधनः ।
यस्य त्वं कर्कशो भ्राता पलायनपरायणः ॥ ७.१२२.१० ॥
กองทัพภารตะนี้และแว่นแคว้นของสุยอธนน่าสงสาร เจ้าผู้เป็นพี่ชายที่หยาบกระด้างของเขากลับมุ่งแต่จะหนี
7.122.11
ननु नाम त्वया वीर दार्यमाणा भयार्दिता ।
स्वबाहुबलमास्थाय रक्षितव्या ह्यनीकिनी ॥ ७.१२२.११ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย เจ้าน่าจะปกป้องกองทัพที่ถูกฉีกทำลายและทุกข์ทรมานด้วยความกลัว โดยพึ่งพากำลังแขนของตนเอง
7.122.12
स त्वमद्य रणं हित्वा भीतो हर्षयसे परान् ।
विद्रुते त्वयि सैन्यस्य नायके शत्रुमूदन।
कोऽन्यः स्थास्यति सङ्ग्रामे भीतो भीते व्यपाश्रये ॥ ७.१२२.१२ ॥
วันนี้เจ้าละทิ้งการรบด้วยความขลาดกลัว ทำให้ศัตรูยินดี ผู้ทำลายศัตรูเอ๋ย เมื่อเจ้าผู้เป็นนายทัพของกองทัพหนีไปแล้ว ใครเล่าจะยืนหยัดในการรบ ผู้ที่พึ่งพาคนขี้ขลาดย่อมขี้ขลาดเองด้วย
7.122.13
एकेन सात्वतेनाद्य युध्यमानस्य तेन वै ।
पलायने तव मतिः सङ्ग्रामाद्धि प्रवर्तते ॥ ७.१२२.१३ ॥
วันนี้ ขณะที่ต่อสู้กับสาตวตะเพียงผู้เดียว ความคิดของเจ้ากลับมุ่งไปที่การหนีจากการรบ
7.122.14
यदा गाण्डीवधन्वानं भीमसेनं च कौरव ।
यमौ च द्रक्ष्यसि रणे तदा वै किं करिष्यसि ॥ ७.१२२.१४ ॥
ดูก่อนกาวราวะ เมื่อใดที่เจ้าได้เห็นอรชุนผู้ถือคันธนูคาณฑีวะ ภีมเสนะ และฝาแฝดในการรบ เมื่อนั้นเจ้าจะทำอย่างไรเล่า
7.122.15
युधि फल्गुनबाणानां मूर्याग्निसमवर्चसाम् ।
न तुल्याः सात्यकिशरा येभ्यो भीतः पलायसे ॥ ७.१२२.१५ ॥
ลูกศรของสาตยกิในการรบไม่เทียบเท่าลูกศรของผู้ฟาลคุนะ ซึ่งมีรัศมีเปรียบดั่งดวงอาทิตย์และไฟ แต่เจ้ากลับหนีด้วยความกลัวต่อลูกศรเหล่านั้นเอง
7.122.16
त्वरितो वीर गच्छ त्वं गान्धार्युदरमाविश ।
पृथिव्यां धावमानस्य नान्यत्पश्यामि जीवनम् ॥ ७.१२२.१६ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย จงรีบไปเข้าครรภ์ของคันธารี เพราะข้าไม่เห็นหนทางรอดอื่นใดสำหรับเจ้า ขณะที่เจ้าวิ่งหนีอยู่บนผืนแผ่นดิน
7.122.17
यदि तावत्कृता बुद्धिः पलायनपरायणा ।
पृथिवी धर्मराजाय शमेनैव प्रदीयताम् ॥ ७.१२२.१७ ॥
หากเจ้าตัดสินใจไว้แล้วว่าจะหนี ก็จงยกแผ่นดินให้แก่พระเจ้าธรรมราชยุธิษฐิระด้วยความสงบเถิด
7.122.18
यावत्फल्गुननाराचा निर्मुक्तोरगसन्निभाः ।
नाविशन्ति शरीरं ते तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.१८ ॥
จงทำสันติกับปาณฑพเสียก่อน ก่อนที่ลูกศรเหล็กของอรชุนซึ่งเปรียบดั่งงูที่ถูกปล่อยออกไป จะเข้าสู่ร่างกายของเจ้า
7.122.19
यावत्ते पृथिवीं पार्था हत्वा भ्रातृशतं रणे ।
नाक्षिपन्ति महात्मानस्तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.१९ ॥
ก่อนที่บุตรแห่งปฤถาจะสังหารพี่น้องร้อยคนของเจ้าในการรบ แล้วยึดแผ่นดินทั้งหมดไป และบรรดาผู้ยิ่งใหญ่ยังมิได้โยนมันทิ้ง จงทำสันติกับปาณฑพเสียเถิด
7.122.20
यावन्न क्रुध्यते राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृष्णश्च समरश्लाघी तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.२० ॥
ตราบใดที่พระเจ้ายุธิษฐิระ พระโอรสของธรรมะ และพระกฤษณะผู้ชื่นชมการรบ ยังมิได้โกรธ จงทำสันติกับปาณฑพเสียเถิด
7.122.21
यावद्भीमो महाबाहुर्विगाह्य महतीं चमूम् ।
सोदरांस्ते न मृद्राति तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.१२२.२१ ॥
ตราบใดที่ภีมะผู้มีแขนทรงพลังเข้าไปในกองทัพใหญ่และยังไม่บดขยี้พี่น้องของเจ้า เจ้าจงทำสันติกับพวกปาณฑพเสียเถิด
7.122.22
पूर्वमुक्तश्च ते भ्राता भीष्मेणासौ सुयोधनः ।
अजेयाः पाण्डवाः सङ्ख्ये सौम्य संशाम्य तैः सह ॥ ७.१२२.२२ ॥
ก่อนหน้านี้ ภีษมะได้บอกพี่ชายของเจ้า สุยोधนะ ว่าพวกปาณฑพไม่อาจพ่ายแพ้ได้ในการรบ ดูก่อนผู้อ่อนโยน จงทำสันติกับพวกเขาเถิด
7.122.23
मया शमवता चोक्तो रक्ष शेषं सुयोधन ।
संशाम्य पार्थैस्त्वं रक्ष वीर सर्वान्महीक्षितः ॥ ७.१२२.२३ ॥
แม้ข้าผู้ปรารถนาสันติก็ได้กล่าวไว้แล้วว่า ดูก่อนสุยोधนะ จงรักษาสิ่งที่เหลืออยู่ไว้ ดูก่อนวีรบุรุษ จงทำสันติกับบุตรของปฤถา และคุ้มครองกษัตริย์ทั้งปวงแห่งแผ่นดินเถิด
7.122.24
न च तत्कृतवान्मन्दस्तव भ्रातां सुयोधनः ।
स युद्धे धृतिमास्थाय यत्तो युध्यस्व पाण्डवैः ॥ ७.१२२.२४ ॥
แต่พี่ชายผู้โง่เขลาของเจ้า สุยोधนะ มิได้ทำเช่นนั้น บัดนี้ ให้เขาตั้งมั่นในการรบ ตั้งใจมั่น แล้วสู้รบกับพวกปาณฑพเถิด
7.122.25
तवापि शोणितं भीमः पास्यतीति मया श्रुतम् ।
तच्चाप्यवितथं तस्य तत्तथैव भविष्यति ॥ ७.१२२.२५ ॥
ข้าได้ยินมาว่า ภีมะจะดื่มโลหิตของเจ้าด้วยเช่นกัน และคำของเขาไม่เป็นเท็จ สิ่งนั้นจะเป็นไปเช่นนั้นแน่
7.122.26
किं भीमस्य न जानासि विक्रमं त्वं सुबालिश ।
यत्त्वया वैरमारब्धं संयुगे प्रपलायिना ॥ ७.१२२.२६ ॥
ดูก่อนผู้โง่เขลาสุดประมาณ เจ้าไม่รู้จักความกล้าหาญของภีมะหรือ เจ้าผู้หนีไปในการรบ ได้ก่อความเป็นศัตรูนี้ขึ้นมา
7.122.27
गच्छ तूर्णं रथेनैव यत्र तिष्ठति सात्यकिः ।
त्वया हीनं बलं ह्येतद्विद्रविष्यति भारत
आत्मार्थं योधय रणे सात्यकिं सत्यविक्रमम् ॥ ७.१२२.२७ ॥
จงรีบไปด้วยรถศึกไปยังที่ที่สาตยกิยืนอยู่ ดูก่อนภารตะ กองทัพนี้เมื่อขาดเจ้าไปแล้วจะต้องแตกกระจัดกระจายแน่ จงสู้รบกับสาตยกิผู้มีความกล้าหาญแท้จริงในการรบ เพื่อประโยชน์ของตนเองเถิด
7.122.28
एवमुक्तस्तव सुतो नाब्रवीत्किञ्चिदप्यसौ ।
श्रुतं चाश्रुतवत्कृत्वा प्रायाद्येन स सात्यकिः ॥ ७.१२२.२८ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น บุตรของเจ้าไม่กล่าวสิ่งใดเลย เขาแสร้งทำเป็นไม่ได้ยิน แล้วไปยังที่ที่สาตยกิอยู่
7.122.29
सैन्येन महता युक्तो म्लेच्छानामनिवर्तिनाम् ।
आसाद्य च रणे यत्तो युयुधानमयोधयत् ॥ ७.१२२.२९ ॥
พร้อมด้วยกองทัพใหญ่ของพวกมเลจฉะผู้ไม่ยอมถอยหลัง เขาเข้าไปใกล้และตั้งใจสู้รบ ต่อสู้กับยุยุธานในการรบ
7.122.30
द्रोणोऽपि रथिनां श्रेष्ठः पाञ्चालान्पाण्डवांस्तथा ।
अभ्यद्रवत सङ्क्रुद्धौ जवमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१२२.३० ॥
แม้โทรณะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึกก็เช่นกัน ด้วยความโกรธจัด เขาเร่งความเร็วในระดับปานกลางแล้วพุ่งเข้าใส่พวกปาญจาละและพวกปาณฑพ
7.122.31
प्रविश्य च रणे द्रोणः पाण्डवानां वरूथिनीम् ।
द्रावयामास योधान्वै शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२२.३१ ॥
โทรณะเข้าไปในกองทัพปาณฑพในการรบ แล้วทำให้นักรบนับร้อยนับพันแตกพ่ายไป
7.122.32
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे ।
पाण्डुपाञ्चालमत्स्यानां प्रचक्रे कदनं महत् ॥ ७.१२२.३२ ॥
ดูก่อนมหาราช ครั้งนั้น โทรณะประกาศนามของตนในการรบ แล้วก่อการสังหารครั้งใหญ่แก่พวกปาณฑพ ปาญจาละ และมัตสยะ
7.122.33
तं जयन्तमनीकानि भारद्वाजं ततस्ततः ।
पाञ्चालपुत्रो द्युतिमान्वीरकेतुः समभ्ययात् ॥ ७.१२२.३३ ॥
ต่อสู้กับภารทวาชะผู้กำลังพิชิตกองทัพทุกทิศทาง บุตรของกษัตริย์ปาญจาละผู้รุ่งโรจน์ชื่อวีรเกตุ ได้เข้าโจมตี
7.122.34
स द्रोणं पञ्चभिर्विद्व्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
ध्वजमेकेन विव्याध सारथिं चास्य सप्तभिः ॥ ७.१२२.३४ ॥
เขาแทงโทรณะด้วยลูกศรห้าดอกที่มีก้านโค้ง แทงธงด้วยหนึ่งดอก และแทงสารถีของโทรณะด้วยเจ็ดดอก
7.122.35
तत्राद्भुतं महाराज दृष्ट्वानस्मि संयुगे ।
यद्द्रोणो रभसं युद्धे पाञ्चाल्यं नात्यवर्तत ॥ ७.१२२.३५ ॥
ดูก่อนมหาราช ณ ที่นั้น ข้าได้เห็นสิ่งมหัศจรรย์ในการรบ คือแม้โทรณะจะสู้รบด้วยความรุนแรง ก็มิอาจเอาชนะเจ้าชายปาญจาละได้
7.122.36
सन्निरुद्धं रमे द्रोणं पाञ्चला वीक्ष्य मारिष ।
आवव्रुः सर्वतो राजन्धर्मपुत्रजयैषिणः ॥ ७.१२२.३६ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐ เมื่อพวกปาญจาละเห็นโทรณะถูกล้อม พวกเขาซึ่งปรารถนาชัยชนะแก่บุตรของธรรมะ ดูก่อนพระราชา จึงรุมล้อมเขาจากทุกทิศ
7.122.37
ते शरैरग्निसंकाशैस्तोमरैश्च महाधनैः ।
शस्त्रैश्च विविधै राजन्द्रोणमेकमवाकिरन् ॥ ७.१२२.३७ ॥
ด้วยลูกศรที่ลุกโชนดุจไฟ ด้วยหอกอันมีค่ามาก และด้วยอาวุธหลากหลายชนิด ดูก่อนพระราชา พวกเขาได้ระดมยิงโทรณะผู้ยืนอยู่เพียงลำพัง
7.122.38
निवार्य तान्बाणगणान्द्रोणो राजन्समन्ततः ।
महाजलधरान्व्योम्नि मातरिश्वेव चाबभौ ॥ ७.१२२.३८ ॥
ดูก่อนพระราชา โทรณะป้องกันกองลูกศรเหล่านั้นที่พุ่งมาจากทุกทิศ เขาส่องแสงดุจสายลมที่พัดกระจายเมฆฝนใหญ่ไปบนท้องฟ้า
7.122.39
ततः शरं महाघोरं मूर्यपावकसन्निभम् ।
सन्दधे परवीरघ्नो वीरकेतो रथं प्रति ॥ ७.१२२.३९ ॥
ครั้นแล้ว วีรเกตุผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู ได้เล็งลูกศรที่น่ากลัวยิ่งซึ่งมีรัศมีดุจดวงอาทิตย์หรือไฟ มุ่งไปยังรถศึกของโทรณะ
7.122.40
स भित्त्वा तु शरो राजन्पाञ्चालकुलनन्दनम् ।
अभ्यगाद्धरणीं तूर्णं लोहितार्द्रो ज्वलन्निव ॥ ७.१२२.४० ॥
ดูก่อนพระราชา ลูกศรนั้นทะลุผ่านความปิติของตระกูลปาญจาละไป เปื้อนโลหิตและลุกโชนดุจไฟ พุ่งเข้าสู่พื้นพสุธาอย่างรวดเร็ว
7.122.41
ततोऽपतद्रथात्तूर्णं पाञ्चालकुलनन्दनः ।
पर्वताग्रादिव महांश्चम्पको वायुपीडितः ॥ ७.१२२.४१ ॥
ครั้งนั้น ผู้เป็นความยินดีของวงศ์ปาญจาละ ร่วงลงจากรถโดยเร็ว เหมือนต้นจัมปกะใหญ่ที่ลมพัดจนล้มลงจากยอดเขา
7.122.42
तस्मिन्हते महेष्वासे राजपुत्रे महाबले ।
पाञ्चालास्त्वरिता द्रोणं समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ७.१२२.४२ ॥
เมื่อวีรบุรุษผู้ถือธนูยิ่งใหญ่ เจ้าชายผู้มีกำลังมหาศาลนั้นถูกสังหารแล้ว ปาญจาละทั้งหลายก็รีบล้อมโทรณะไว้ทุกด้าน
7.122.43
चित्रकेतुः सुधन्वा च चित्रवर्मा च भारत ।
तथा चित्ररथश्चैव भ्रातृव्यसनकर्शिताः ॥ ७.१२२.४३ ॥
ข้าแต่พระภารตะ จิตรเกตุ สุธันวัน และจิตรวรมัน รวมทั้งจิตรรถด้วย ต่างอ่อนแรงลงเพราะความโศกเศร้าต่อการสิ้นพระชนม์ของพี่ชายตน
7.122.44
अभ्यद्रवन्त सहिता भारद्वाजं युयुत्सवः ।
मुञ्चन्तः शरवर्षाणि तपान्ते जलदा इव
अदृश्यं समरे चक्रुर्भारद्वाजं सुधन्विनः ॥ ७.१२२.४४ ॥
พวกเขาปรารถนาจะรบ จึงพากันพุ่งเข้าใส่โทรณะบุตรของภารัทวาชะ ระดมฝนลูกธนูลงมาดั่งเมฆในปลายฤดูร้อน นักธนูผู้เก่งกล้าเหล่านั้นทำให้ภารัทวาชะมองไม่เห็นในสนามรบ
7.122.45
स वध्यमानो बहुधा राजपुत्रैर्महारथैः ।
क्रोधमाहारयत्तेषामभावाय द्विजर्षभः ॥ ७.१२२.४५ ॥
โทรณะซึ่งถูกเจ้าชายและมหารถีโจมตีด้วยวิธีต่าง ๆ นานา จึงเกิดความโกรธขึ้น เพื่อจะทำลายพวกเขาเสีย ผู้ประเสริฐในบรรดาผู้เกิดสองครั้งผู้นี้
7.122.46
ततः शरमयं जालं द्रोणस्तेषामवासृजत् ।
ते हन्यमाना द्रोणस्य शरैराकर्णचोदितैः।
कर्तव्यं नाभ्यजानन्वै कुमारा राजसत्तम ॥ ७.१२२.४६ ॥
ครั้นแล้วโทรณะก็ระดมตาข่ายลูกธนูคลุมพวกเขาไว้ ทั้งหมดถูกลูกธนูของโทรณะซึ่งยิงโดยดึงสายไปถึงใบหู ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่กษัตริย์ เจ้าชายเหล่านั้นไม่รู้ว่าควรทำอย่างไร
7.122.47
तान्विमूढान्रणे द्रोणः प्रहसन्निव भारत ।
व्यश्वसूतरथांश्चक्रे कुमारान्कुपितो रणे ॥ ७.१२२.४७ ॥
ข้าแต่พระภารตะ โทรณะผู้โกรธเคืองดุจหัวเราะอยู่ ได้ทำให้เจ้าชายผู้งุนงงเหล่านั้นในสนามรบต้องสูญเสียม้า สารถี และรถศึกไป
7.122.48
अथापरैः सुनिशितैर्भल्लैस्तेषां महायशाः ।
पुष्पाणीव विवान्वायुः सोत्तमाङ्गान्यपातयत् ॥ ७.१२२.४८ ॥
จากนั้นผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ใช้ลูกภัลละอื่นที่คมกริบยิ่งขึ้นทำให้ศีรษะอันงดงามของพวกเขาร่วงลง ดุจลมพัดดอกไม้ให้ปลิวกระจาย
7.122.49
ते रथेभ्यो हताः पेतुः क्षितौ राजन्सुवर्चसः ।
देवासुरे पुरा युद्धे यथा दैतेयदानवाः ॥ ७.१२२.४९ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้มีรัศมีงดงามเหล่านั้นถูกยิงล้มจากรถศึก ร่วงลงสู่พื้นดิน ดุจไดตยะและทานพที่ล้มลงในสงครามเทพกับอสูรในสมัยก่อน
7.122.50
तान्निहत्य रणे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान् ।
कार्मुकं भ्रामयामास हेमपृष्ठं दुरासदम् ॥ ७.१२२.५० ॥
ข้าแต่พระราชา ภารัทวาชะผู้ทรงอานุภาพ เมื่อสังหารพวกเขาในสนามรบแล้ว ก็ร่ายคันธนูที่มีด้านหลังสีทองและไม่มีใครต่อกรได้
7.122.51
तदस्य भ्राजते राजन्मेघमध्ये तडिद्यथा ॥ ७.१२२.५१ ॥
ข้าแต่พระราชา คันธนูของท่านนั้นส่องประกายดุจสายฟ้าท่ามกลางเมฆ
7.122.52
पाञ्चालान्निहतान्दृष्ट्वा देवकल्पान्महारथान् ।
धृष्टद्युम्नो भृशोद्विग्नो नेत्राभ्यां पातयञ्जलम्।
अभ्यवर्तत सङ्गारमे क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२२.५२ ॥
เมื่อธฤษฏะทยุมนะเห็นมหารถีของปาญจาละซึ่งเทียบเท่าเทวดาถูกสังหาร เขาก็เกิดความทุกข์ร้อนอย่างยิ่ง หลั่งน้ำตาจากดวงตา ด้วยความโกรธ เขาจึงรุกเข้าสู่สนามรบมุ่งตรงไปยังรถศึกของโทรณะ
7.122.53
ततो हाहेति सहसा नादः समभवन्नृप ।
पाञ्चाल्येन रणे दृष्ट्वा द्रोणमावारितं शरैः ॥ ७.१२२.५३ ॥
ข้าแต่พระราชา ทันใดนั้นก็มีเสียงร้องว่า ‘ไฮ้ ไฮ้!’ ดังขึ้น เมื่อเจ้าชายปาญจาลีเห็นโทรณะถูกลูกธนูปกคลุมในสนามรบ
7.122.54
से च्छाद्यमानो बहुधा पार्षतेन महात्मना ।
न विव्यथे ततो द्रोणः स्मयन्नेवान्वयुध्यत ॥ ७.१२२.५४ ॥
แม้จะถูกผู้มีจิตใจประเสริฐคือบุตรของปฤษตะ (ธฤษฏะทยุมนะ) ยิงปกคลุมด้วยวิธีต่าง ๆ โทรณะก็ไม่หวั่นไหว เขายิ้มแล้วสู้รบต่อไป
7.122.55
ततो द्रोणं महाराज पाञ्चाल्यः क्रोधमूर्च्छितः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो नवत्या नतपर्वणाम् ॥ ७.१२२.५५ ॥
ข้าแต่มหาราชา เจ้าชายปาญจาลีผู้คลั่งด้วยความโกรธ ได้ยิงลูกธนูที่มีข้อโค้งเก้าสิบดอกเข้าที่อกของโทรณะด้วยความโกรธ
7.122.56
स गाढविद्धो बलिना भारद्वाजो महायशाः ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह ॥ ७.१२२.५६ ॥
ภารัทวาชะผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ถูกผู้ทรงพลังยิงทะลุอย่างลึก จึงนั่งลงบนพื้นรถศึกและหมดสติไป
7.122.57
तं वै तथागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः पराक्रमी ।
चापमुत्सृज्य शीघ्रं तु असिं जग्राह वीर्यवान् ॥ ७.१२२.५७ ॥
ธฤษฏะทยุมนะผู้กล้าหาญ เมื่อเห็นเขาอยู่ในสภาพเช่นนั้น ก็โยนคันธนูทิ้งอย่างรวดเร็ว แล้วหยิบดาบขึ้นมาด้วยความเข้มแข็ง
7.122.58
अवप्लुत्य रथाच्चापि त्वरितः स महारथः ।
आरुरोह रथं तूर्णं भारद्वाजस्य मारिष।
हर्तुमिच्छञ्शिरः कायात्क्रोधसंरक्रलोचनः ॥ ७.१२२.५८ ॥
มหารถีผู้นั้นก็กระโดดลงจากรถศึกอย่างรวดเร็ว แล้วรีบปีนขึ้นรถของภารัทวาชะ ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ดวงตาของเขาแดงก่ำด้วยความโกรธ ปรารถนาจะตัดศีรษะออกจากร่างของโทรณะ
7.122.59
प्रत्याश्वस्तस्ततो द्रोणो धनुर्गृह्य महारवम् ।
आसन्नमागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नं जिघांसया ॥ ७.१२२.५९ ॥
จากนั้นโทรณะก็ฟื้นตัวขึ้น หยิบคันธนูที่ดังกึกก้องขึ้นมา เมื่อเห็นธฤษฏะทยุมนะเข้ามาใกล้ด้วยความปรารถนาจะฆ่า
7.122.60
शरैर्वैतस्तिकै राजन्विव्याधासन्नवेधिभिः ।
योधयामास समरे धृष्टद्युम्नं महारथम् ॥ ७.१२२.६० ॥
ข้าแต่พระราชา โทรณะยิงลูกธนูที่ยาวเพียงคืบเข้าใส่เขาอย่างแม่นยำในระยะประชิด และต่อสู้กับธฤษฏะทยุมนะมหารถีในสนามรบ
7.122.61
ते हि वैतस्तिका नाम शरा आमन्नयोधिनः ।
द्रोणस्य विहिता राजन्यैर्धृष्टद्युम्नमाक्षिणोत् ॥ ७.१२२.६१ ॥
ศรเหล่านั้นคือที่เรียกว่าไวตัสติกะ ซึ่งรบในระยะประชิด ท้าวเธอเอ๋ย ที่โทรณะยิงออกไป ได้ทำให้ธฤษฏทยุมนาได้รับบาดเจ็บ
7.122.62
स वध्यमानो बहुभिः सायकैस्तैर्महाबलः ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं भग्नवेगः पराक्रमी ॥ ७.१२२.६२ ॥
ถูกศรจำนวนมากเหล่านั้นยิงใส่ วีรบุรุษผู้มีกำลังมหาศาลก็กระโดดลงจากรถรบอย่างรวดเร็ว ความเร็วของท่านถูกขัดขวาง แต่ท่านยังคงกล้าหาญอยู่
7.122.63
आरुह्य स्वरथं वीरः प्रगृह्य च महद्धनुः ।
विव्याध समरे द्रोणं धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ७.१२२.६३ ॥
วีรบุรุษธฤษฏทยุมนา นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ขึ้นสู่รถศึกของตน หยิบธนูอันใหญ่ยิ่ง แล้วยิงโทรณะในการรบ
7.122.64
द्रोणश्चापि महाराज शरैर्विव्याध पार्षतम् ॥ ७.१२२.६४ ॥
ฝ่ายโทรณะ ท้าวเธอผู้ยิ่งใหญ่เอ๋ย ก็ยิงบุตรของปฤษตะด้วยศรเช่นกัน
7.122.65
तदद्भुतमभूद्युद्धं द्रोणपाञ्चालयोस्तदा ।
त्रैलोक्यकाङ्क्षिणोरासीच्छक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१२२.६५ ॥
การรบระหว่างโทรณะกับปาญจาลนั้นในตอนนั้นช่างน่าอัศจรรย์ ดุจการรบระหว่างพระอินทร์กับประหลาทะ ทั้งสองปรารถนาไตรโลกด้วยกัน
7.122.66
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ।
चरन्तौ युद्धमार्गज्ञौ ततक्षतुरथेषुभिः ॥ ७.१२२.६६ ॥
ทั้งสองผู้รู้วิถีแห่งการรบ เคลื่อนที่เป็นวงกลมอันวิจิตรและเป็นคู่ ๆ กับทั้งวิธีอื่น ๆ แล้วทำให้กันและกันได้รับบาดเจ็บด้วยศรจากรถรบ
7.122.67
मोहयन्तौ मनांस्याजौ योधानां द्रोणपार्षतौ ।
सृजन्तौ शरवर्षाणि वर्षास्विव बलाहकौ।
छादयन्तौ महात्मानौ शरैर्व्योम दिशो महीम् ॥ ७.१२२.६७ ॥
โทรณะกับปารษตะ ทำให้จิตใจของนักรบในการรบหลงใหล ปล่อยฝนศรลงมาดุจเมฆฝนสองก้อนในฤดูฝน ทั้งสองผู้ยิ่งใหญ่ปกคลุมท้องฟ้า ทิศ และแผ่นดินด้วยศรของตน
7.122.68
तदद्भुतं तयोर्युद्धं भूतसङ्घा ह्यपूजयन् ।
क्षत्रियाश्च महाराज ये चान्ये तव सैनिकाः ॥ ७.१२२.६८ ॥
ท้าวเธอผู้ยิ่งใหญ่เอ๋ย หมู่ภูตทั้งหลายต่างสรรเสริญการรบอันน่าอัศจรรย์ของทั้งสองนั้น พวกกษัตริย์และทหารอื่น ๆ ของพระองค์ก็เช่นกัน
7.122.69
अवश्यं समरे द्रोणो दृष्टद्युम्नेन सङ्गतः ।
वशमेष्यति नो राजन्पाञ्चाला इति चुक्रुशुः ॥ ७.१२२.६९ ॥
"ในการรบ โทรณะได้เผชิญหน้ากับธฤษฏทยุมนาแน่นอน เขาจะต้องตกอยู่ในอำนาจของเราเป็นแน่!" ท้าวเธอเอ๋ย ฝ่ายปาญจาละร้องตะโกนกันเช่นนั้น
7.122.70
द्रोणस्तु त्वरितो युद्धे धृष्टद्युम्नस्य सारथेः ।
शिरः प्रच्यावयामास फलं पक्वं तरोरिव ॥ ७.१२२.७० ॥
ฝ่ายโทรณะรีบเร่งในการรบ ทำให้ศีรษะของสารถีของธฤษฏทยุมนาหลุดร่วงลง ดุจผลไม้สุกหล่นจากต้น
7.122.71
ततस्तु प्रद्रुता वाहा राजंस्तस्य महात्मनः ॥ ७.१२२.७१ ॥
ต่อมา ท้าวเธอเอ๋ย ม้าของผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้นก็วิ่งหนีไป
7.122.72
तेषु प्रद्रवमाणेषु पाञ्चालान्सृञ्जयांस्तथा ।
अयोधयद्रणे द्रोणस्तत्रतत्र पराक्रमी ॥ ७.१२२.७२ ॥
ขณะที่ม้าเหล่านั้นกำลังวิ่งหนี วีรบุรุษโทรณะก็ต่อสู้กับพวกปาญจาละและสฤญชัยในการรบ ทั้งที่นั้นและที่นี่
7.122.73
विजित्य पाण्डुपाञ्चालान्भारद्वाजः प्रतापवान् ।
स्वं व्यूहं पुनरास्थाय स्थितोऽभवदरिन्दमः।
न चैनं पाण्डवा युद्धे जेतुमुत्सेहिरे प्रभो ॥ ७.१२२.७३ ॥
ภารัทวาชะผู้ทรงอานุภาพ เมื่อเอาชนะพวกปาณฑพและปาญจาละได้แล้ว ก็ตั้งกระบวนทัพของตนขึ้นอีกครั้งแล้วยืนอยู่ ท่านผู้ปราบศัตรูเอ๋ย พวกปาณฑพไม่กล้าที่จะพยายามเอาชนะท่านในการรบเลย