મહાભારત · અધ્યાય 7.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.125.1
अपराह्णे महाराज सङ्ग्रामः सुमहानभूत् ।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पुनर्द्रोणस्य सोमकैः ॥ ७.१२५.१ ॥
હે મહારાજ, બપોરે દ્રોણ અને સોમકો વચ્ચે ફરી અતિ મહાન યુદ્ધ થયું; તેનો ઘોષ મેઘગર્જના જેવો હતો.
7.125.2
शोणाश्वं रथमास्थाय नरवीरः समाहितः ।
समरेऽभ्यद्रवत्पाण्डूञ्जवमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१२५.२ ॥
રાતા ઘોડાવાળા રથ પર ચડીને, એકાગ્ર ચિત્તવાળો તે નરવીર મધ્યભાગ ધારણ કરીને યુદ્ધમાં વેગથી પાંડવો તરફ ધસ્યો.
7.125.3
तव प्रियहिते युक्तो महेष्वासो महाबलः ।
चित्रपुङ्खैः शितैर्बाणैः कलशोत्तमसम्भवः।
जघान सोमकान्राजन्सृञ्जयान्केकयानपि ॥ ७.१२५.३ ॥
તમારા હિત માટે તત્પર, મહાધનુર્ધર, મહાબળવાન, કલશમાંથી જન્મેલા તે (દ્રોણે) સુંદર પીંછાવાળા તીક્ષ્ણ બાણોથી, હે રાજન, સોમકો, સૃંજયો અને કેકયોને પણ હણ્યા.
7.125.4
वरान्वरान्हि योधानां विचिन्वन्निव भारत ।
आक्रीडत रमे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.४ ॥
હે ભારત, યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠોને શોધતા હોય તેમ, હે રાજન, પ્રતાપી ભારદ્વાજ-પુત્ર ક્રીડા કરતા હોય તેમ આનંદિત થયો.
7.125.5
तमभ्ययाद्बृहत्क्षत्रः केकयानां महारथः ।
भातॄणां नृप पञ्चानां श्रेष्ठः समरकर्कशः ॥ ७.१२५.५ ॥
કેકયોનો મહારથી બૃહત્ક્ષત્ર તેની સામે આવ્યો, હે નૃપ. પાંચ ભાઈઓમાં શ્રેષ્ઠ અને યુદ્ધમાં કઠોર એવો તે હતો.
7.125.6
विमुञ्चन्विशिखांस्तीक्ष्णानाचार्यं भृशमार्दयत् ।
महामेघो यथा वर्षं विमुञ्चन्गन्धमादने ॥ ७.१२५.६ ॥
તીક્ષ્ણ બાણો છોડીને તેણે આચાર્યને (દ્રોણને) અત્યંત પીડ્યા; ગંધમાદન પર્વત પર મહામેઘ વર્ષા વરસાવે તેમ.
7.125.7
तस्य द्रोणो महाराज स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्ध- सायकान्दश पञ्च च ॥ ७.१२५.७ ॥
હે મહારાજ, દ્રોણે તેના પર સોનેરી પીંછાવાળા, પથ્થર પર ધારદાર કરેલા, ક્રોધથી ભરેલા પંદર બાણ છોડ્યા.
7.125.8
तांस्तु द्रोणविनिर्मुक्तान्क्रुंद्धाशीविषसन्निभान् ।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैर्युधि चिच्छेद हृष्टवत् ॥ ७.१२५.८ ॥
પરંતુ દ્રોણે છોડેલા, ક્રોધિત ઝેરી સર્પો જેવા તે બાણોમાંના દરેકને તેણે યુદ્ધમાં પાંચ-પાંચ બાણોથી હર્ષપૂર્વક કાપી નાખ્યા.
7.125.9
तदस्य लाघवं दृष्ट्वा प्रहस्य द्विजपुङ्गवः ।
प्रेषयामास विशिखानष्टौ सन्नतपर्वणः ॥ ७.१२५.९ ॥
તેની આ ચપળતા જોઈ દ્વિજશ્રેષ્ઠ હસ્યા અને ઝૂકેલી ગાંઠોવાળા આઠ બાણ છોડ્યા.
7.125.10
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णं द्रोणचापच्युताञ्शरान् ।
अवारयच्छरैरेव तावद्भिर्निशितैर्मृधे ॥ ७.१२५.१० ॥
દ્રોણના ધનુષ્યમાંથી ઝડપથી પડતા તે બાણોને જોઈ, યુદ્ધમાં એટલા જ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેણે તેમને રોક્યા.
7.125.11
ततोऽभवन्महाराज तव सैन्यस्य विस्मयः ।
बृहत्क्षत्रेण तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ॥ ७.१२५.११ ॥
ત્યારે, હે મહારાજ, બૃહત્ક્ષત્રે કરેલું તે અતિ દુષ્કર કાર્ય જોઈને તમારા સૈન્યમાં વિસ્મય છવાયો.
7.125.12
ततो द्रोणो महाराज बृहत्क्षत्रं विशेषयन् ।
प्रादुश्चक्रे रणे दिव्यं ब्राह्ममस्त्रं सुदुर्जयम् ॥ ७.१२५.१२ ॥
ત્યારે, હે મહારાજ, દ્રોણે બૃહત્ક્ષત્રને ખાસ લક્ષ્ય બનાવી યુદ્ધમાં અતિ દુર્જય દિવ્ય બ્રાહ્માસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
7.125.13
कैकेयोऽस्त्रं समालोक्य मुक्तं द्रोणेन संयुगे ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ब्राह्ममस्त्रमशातयत् ॥ ७.१२५.१३ ॥
યુદ્ધમાં દ્રોણે છોડેલું અસ્ત્ર જોઈને, હે રાજેન્દ્ર, કૈકેયે બ્રહ્માસ્ત્રથી જ બ્રાહ્મ અસ્ત્રનો નાશ કર્યો.
7.125.14
ततोऽस्त्रे निहते ब्राह्मे बृहत्क्षत्रस्तु भारत ।
विव्याध ब्राह्मणं षष्ट्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.१२५.१४ ॥
હે ભારત, બ્રાહ્મ અસ્ત્ર નાશ પામ્યા પછી બૃહત્ક્ષત્રે સોનેરી પીંછાવાળા, પથ્થર પર તીક્ષ્ણ કરેલા સાઠ બાણોથી બ્રાહ્મણ દ્રોણને વીંધ્યો.
7.125.15
तं द्रोणो द्विपदां श्रेष्ठो नाराचेन समार्पयत् ।
स तस्य कवचं भित्त्वा प्राविशद्धरणीतलम् ॥ ७.१२५.१५ ॥
દ્વિપદોમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણે તેને નારાચ બાણથી પ્રહાર કર્યો. તે બાણ તેનું કવચ ભેદીને ધરતીમાં પેસી ગયું.
7.125.16
कृष्णसर्पो यथा मुक्तो वल्मीकं नृपसत्तम ।
तथाऽत्यगान्महीं बाणो भित्त्वा कैकेयमाहवे ॥ ७.१२५.१६ ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ, કાળો સાપ છોડાતાં જેમ રાફડામાં પ્રવેશે, તેમ યુદ્ધમાં કૈકેયને વીંધીને બાણ ધરતીમાં ઊતરી ગયું.
7.125.17
सोऽतिविद्धो महाराज कैकेयो द्रोणसायकैः ।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो व्यावृत्य नयने शुभे ॥ ७.१२५.१७ ॥
હે મહારાજ, દ્રોણનાં બાણોથી અતિ ઘાયલ થયેલો કૈકેય મહાક્રોધથી ભરાઈ ગયો અને તેણે પોતાની સુંદર આંખો ફેરવી.
7.125.18
द्रोणं विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
सारथिं चास्य बाणेन भृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ७.१२५.१८ ॥
તેણે દ્રોણને સોનેરી પીંછાવાળા, પથ્થર પર તીક્ષ્ણ કરેલા સિત્તેર બાણોથી વીંધ્યો; અને એક બાણથી તેના સારથિને મર્મસ્થળોએ ભારે પ્રહાર કર્યો.
7.125.19
द्रोणस्तु बहुभिर्विद्धो बृहत्क्षत्रेण मारिष ।
असृजद्विशिखांस्तीक्ष्णान्कैकेयस्य रथं प्रति ॥ ७.१२५.१९ ॥
પણ બૃહત્ક્ષત્રના અનેક બાણોથી વિંધાયેલા દ્રોણે, હે માનનીય, કૈકેયના રથ તરફ તીક્ષ્ણ બાણો છોડ્યા.
7.125.20
व्याकुलीकृत्य तं द्रोणो बृहत्क्षत्रं महारथम् ।
अश्वांश्चतुर्भिरन्यवधीच्चतुरोऽस्य पतत्त्रिभिः ॥ ७.१२५.२० ॥
દ્રોણે તે મહારથી બૃહત્ક્ષત્રને વ્યાકુળ કરીને ચાર પાંખવાળા બાણોથી તેના ચાર ઘોડાઓને મારી નાખ્યા.
7.125.21
सूतं चैकेन बाणेन रथनीडादपातयत् ।
द्वाभ्यां ध्वजं च च्छत्रं च च्छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ ७.१२५.२१ ॥
એક બાણથી સારથિને રથની બેઠક પરથી પાડી દીધો; બે બાણોથી ધ્વજ અને છત્ર કાપીને ભૂમિ પર પાડ્યા.
7.125.22
ततः साधुविसृष्टेन नाराचेन द्विजर्षभः ।
हृद्यविध्यद्बृहत्क्षत्रं स च्छिन्नहृदयोऽपतत् ॥ ७.१२५.२२ ॥
ત્યારે દ્વિજશ્રેષ્ઠ દ્રોણે સારી રીતે છોડેલા નારાચથી બૃહત્ક્ષત્રનું હૃદય વીંધ્યું; હૃદય ચીરાઈ જતાં તે પડી ગયો.
7.125.23
बृहत्क्षत्रे हते राजन्केकयानां महारथे ।
शैशुपालिरभिक्रुद्धो यन्तारमिदमब्रवीत् ॥ ७.१२५.२३ ॥
હે રાજન, કેકયોના મહારથી બૃહત્ક્ષત્ર માર્યા જતાં શૈશુપાલિ અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને સારથિને આમ બોલ્યો.
7.125.24
सारथे याहि यत्रैष द्रोणस्तिष्ठति दंशितः ।
विनिघ्नन्केकयान्सर्वान्पाञ्चालानां च वाहिनीं ॥ ७.१२५.२४ ॥
હે સારથિ, જ્યાં કવચધારી દ્રોણ ઊભા છે ત્યાં રથ હાંક; બધા કૈકયો અને પાંચાલોની સેનાનો સંહાર કરતો.
7.125.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सारथी रथिनां वरम् ।
द्रोणाय प्रापयामास काम्भोजैर्जवनैर्हयैः ॥ ७.१२५.२५ ॥
તેનું એ વચન સાંભળીને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ સારથિએ કાંબોજના વેગવાન ઘોડાઓ વડે દ્રોણ પાસે રથ પહોંચાડ્યો.
7.125.26
धृष्टकेतुश्च चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः ।
वधायाभ्यद्रवद्द्रोणं पतङ्ग इव पावकम् ॥ ७.१२५.२६ ॥
ચેદીઓનો વૃષભ ધૃષ્ટકેતુ, અતિ બળવાન થઈને, અગ્નિ તરફ ધસતા પતંગની જેમ દ્રોણને મારવા ધસ્યો.
7.125.27
सोऽविध्यत तदा द्रोणं षष्ट्या साश्वरथध्वजम् ।
पुनश्चान्यैः सऱैस्तीक्ष्णैः सुप्तं व्याघ्रं तुदन्निव ॥ ७.१२५.२७ ॥
ત્યારે તેણે સાઠ બાણોથી દ્રોણને વીંધ્યા, તેમના ઘોડા, રથ અને ધ્વજને પણ વાગ્યા. પછી બીજા તીક્ષ્ણ બાણોથી સૂતેલા વાઘને છંછેડે તેમ તેમને પીડ્યા.
7.125.28
तस्य द्रोणो धनुर्मध्ये क्षुरप्रेण शितेन च ।
चकर्त गार्ध्रपत्रेण यतमानस्य शुष्मिणः ॥ ७.१२५.२८ ॥
પ્રયત્ન કરતા એ શક્તિશાળીનું ધનુષ્ય દ્રોણે વચ્ચેથી તીક્ષ્ણ ક્ષુરપ્ર બાણ અને ગીધની પાંખવાળા બાણથી કાપી નાખ્યું.
7.125.29
अथान्यद्धनुरादाय शैशुपालिर्महारथः ।
विव्याध सायकैर्द्रोणं कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.१२५.२९ ॥
પછી શિશુપાલનો મહારથી પુત્ર બીજું ધનુષ્ય લઈને કંક અને મોરના પીંછાવાળા બાણોથી દ્રોણને વીંધવા લાગ્યો.
7.125.30
तस्य द्रोणो हयान्हत्वा चतुर्भिश्चतुरः शरैः ।
सारथेश्च शिरः कायाच्चकर्त प्रहसन्निव ॥ ७.१२५.३० ॥
દ્રોણે તેના ચારે ઘોડાઓને ચાર બાણોથી મારી નાખ્યા અને હસતા હોય તેમ સારથિનું માથું ધડથી કાપી નાખ્યું.
7.125.31
अथैनं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.१२५.३१ ॥
પછી તેણે તેને પચીસ બાણોથી વીંધી નાખ્યો.
7.125.32
अवप्लुत्य रथाच्चैद्यो गदामादाय सत्वरः ।
भारद्वाजाय चिक्षेप रुपितामिव पन्नगीम् ॥ ७.१२५.३२ ॥
ચૈદ્યે રથમાંથી કૂદીને ઝડપથી ગદા ઉપાડી અને ભારદ્વાજ પર કોતરેલી નાગણની જેમ ફેંકી.
7.125.33
तामापतन्तीमालोक्य कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
अश्मसारमयीं गुर्वीं तपनीयविभूषिताम्।
शरैरनेकसाहस्रैर्भाद्वाजोऽच्छिनच्छितैः ॥ ७.१२५.३३ ॥
કાલરાત્રિ સમાન ઉપાડેલી, લોખંડની બનેલી, ભારે, સોનાથી શણગારેલી તેને ધસી આવતી જોઈ ભારદ્વાજે હજારો તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને કાપી નાખી.
7.125.34
सा छिन्ना बहुभिर्बाणैभारद्वाजेन मारिष ।
गदा पपात कौरव्य नादयन्ती धरातलम् ॥ ७.१२५.३४ ॥
હે માનનીય, ભારદ્વાજના અનેક બાણોથી કપાયેલી તે ગદા, હે કૌરવ્ય, ધરતીને ગજાવતી પડી ગઈ.
7.125.35
गदां विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टकेतुरमर्षणः ।
तोमरं व्यसृजद्वीरः शक्तिं च कन कोज्ज्वलाम् ॥ ७.१२५.३५ ॥
ગદા નાશ પામેલી જોઈ, ક્રોધિત વીર ધૃષ્ટકેતુએ તોમર અને સોના જેવી ચમકતી શક્તિ ફેંકી.
7.125.36
तोमरं पञ्चभिर्भित्त्वा शक्तिं चिच्छेद पञ्चभिः ।
तौ जग्मतुर्महीं छिन्नौ सर्पाविव गरुत्मता ॥ ७.१२५.३६ ॥
પાંચ બાણોથી તોમરને વીંધી, પાંચથી શક્તિ કાપી; ગરુડે કાપેલા બે સાપની જેમ તે બંને ધરતી પર પડ્યા.
7.125.37
ततोऽस्य विशिखं तीक्ष्णं वधाय वधकाङ्क्षिणः ।
प्रेषयामास समरे भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.३७ ॥
ત્યારે પ્રતાપી ભારદ્વાજ દ્રોણે યુદ્ધમાં તેને વધ કરવાની ઇચ્છાથી તેના પર એક તીક્ષ્ણ બાણ છોડ્યું.
7.125.38
स तस्य कवचं भित्त्वा हृदयं चामितौजसः ।
अभ्यगाद्धरणीं बाणो हंसः पद्मवनं यथा ॥ ७.१२५.३८ ॥
તે બાણ અમિતતેજસ્વીના કવચ અને હૃદયને વીંધીને, હંસ જેમ કમળવનમાં ઊતરે તેમ ધરતીમાં ઊતરી ગયું.
7.125.39
पतङ्गं हि ग्रसेच्चाषो यथा क्षुद्रं बुभुक्षितः ।
तथा द्रोणोऽग्रसच्छूरो धृष्टकेतुं महाहवे ॥ ७.१२५.३९ ॥
ભૂખ્યું ચાષ પક્ષી જેમ નાના પતંગિયાને ગળી જાય તેમ, શૂર દ્રોણે મહાયુદ્ધમાં ધૃષ્ટકેતુને ગળી લીધો.
7.125.40
निहते चेदिराजे तु तत्खण्डं पित्र्यमाविशत् ।
अमर्षवशमापन्नः पुत्रोऽस्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१२५.४० ॥
ચેદિરાજ હણાયા પછી તેના પિતૃસંબંધી સૈન્યખંડમાં ક્રોધ છવાયો; પરમાસ્ત્રજ્ઞ તેમના પુત્રે તેમાં પ્રવેશ કર્યો.
7.125.41
तमपि प्रहसन्द्रोणः शरैर्नित्ये यमक्षयम् ।
महाव्याघ्रो महारण्ये मृगशावं यथा बली ॥ ७.१२५.४१ ॥
દ્રોણે હસીને બાણોથી તેને પણ યમલોક મોકલ્યો; જેમ બળવાન મહાવ્યાઘ્ર મોટા જંગલમાં હરણના બચ્ચાને મારે.
7.125.42
तेषु प्रक्षीयमाणेषु पाण्डवेयेषु भारत ।
जरासन्धसुतो वीरः स्वयं द्रोणमुपाद्रवत् ॥ ७.१२५.४२ ॥
હે ભારત, પાંડવો ક્ષીણ થઈ રહ્યા હતા ત્યારે જરાસંધનો વીર પુત્ર પોતે જ દ્રોણ પર ધસી ગયો.
7.125.43
स तु द्रोणं महाबाहुः शरधाराभिराहवे ।
अदृश्यमकरोत्तूर्णं जलदो भास्करं यथा ॥ ७.१२५.४३ ॥
તે મહાબાહુએ યુદ્ધમાં બાણધારાઓથી દ્રોણને તરત અદૃશ્ય કરી દીધા, જેમ વાદળ સૂર્યને ઢાંકે.
7.125.44
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
व्यसृजत्सायकांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२५.४४ ॥
તેની એ ચપળતા જોઈને ક્ષત્રિયોને મર્દન કરનાર દ્રોણે તરત સેંકડો અને હજારો બાણ છોડ્યા.
7.125.45
छादयित्वा रमे द्रोणं रथस्थं रथिनां वरम् ।
जारासन्धिं जघानाशु मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१२५.४५ ॥
રથ પર ઊભેલા રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણને ઢાંકીને તેણે જરાસંધના પુત્રને તરત મારી નાખ્યો; બધા ધનુર્ધરો જોતા રહ્યા.
7.125.46
योयो विधीयते खण्डस्तंतं द्रोणोऽन्तकोपमः ।
आदत्त सर्वभूतानि प्राप्ते काले यथान्तकः ॥ ७.१२५.४६ ॥
જે જે સૈન્યવિભાગ પર તે નિયુક્ત થતો, ત્યાં દ્રોણ યમ સમાન હતા; સમય આવે ત્યારે યમ જેમ બધા પ્રાણીઓને લઈ જાય.
7.125.47
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे ।
शरैरनेकसाहस्रैः पाण्डवेयान्समावृणोत् ॥ ७.१२५.४७ ॥
પછી હે મહારાજ, દ્રોણે યુદ્ધમાં પોતાનું નામ જાહેર કરીને હજારો બાણોથી પાંડવોને ઢાંકી દીધા.
7.125.48
ते तु नामाङ्किता बाणा द्रोणेनास्ताः शिलाशिताः ।
नरान्नागान्हयांश्चैव निजघ्नुः शतशो मृधे ॥ ७.१२५.४८ ॥
દ્રોણે છોડેલા, નામાંકિત, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા તે બાણોએ યુદ્ધમાં સેંકડો માણસો, હાથીઓ અને ઘોડાઓને મારી નાખ્યા.
7.125.49
ते वध्यमाना द्रोणेन शक्रेणेव महासुराः ।
समकम्पन्त पाञ्चाला गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.१२५.४९ ॥
દ્રોણે હણાતા એ પાંચાલો ઇન્દ્રે ઘા કરેલા મહાસુરોની જેમ અને ઠંડીથી પીડાતી ગાયોની જેમ ધ્રૂજી ઊઠ્યા.
7.125.50
ततो निष्टानको घोरः पाण्डवानामजायत ।
द्रोणेन वध्यमानेषु सैन्येषु भरतर्षभ ॥ ७.१२५.५० ॥
ત્યારે દ્રોણ દ્વારા સૈન્યો હણાતાં પાંડવોમાં ભયંકર આક્રંદ ઊઠ્યો, હે ભરતર્ષભ.
7.125.51
प्रताप्यमानाः सूर्येण हन्यमानाश्च सायकैः ।
अन्वपद्यन्त पाञ्चालास्तदा सन्त्रस्तचेतसः ॥ ७.१२५.५१ ॥
સૂર્યના તાપથી તપેલા અને બાણોથી ઘવાયેલા પાંચાલો ત્યારે ભયભીત મનથી પાછા હટી ગયા.
7.125.52
मोहिता बाणजालेन भारद्वाजेन संयुगे ।
ऊरुग्राहगृहीतानां पाञ्चालानां महारथाः ॥ ७.१२५.५२ ॥
યુદ્ધમાં ભારદ્વાજના બાણજાળથી મોહિત, ભયની પકડમાં ફસાયેલા પાંચાલ મહારથીઓ.
7.125.53
चेदयश्च महाराज सृञ्जयाः काशिकोसलाः ।
अभ्यद्रवन्त संहृष्टा भारद्वाजं युयुत्सया ॥ ७.१२५.५३ ॥
હે મહારાજ, ચેદિ, સૃંજય, કાશી-કોસલ હર્ષિત થઈ યુદ્ધની ઇચ્છાથી ભારદ્વાજ પર ધસી ગયા.
7.125.54
ब्रुवन्तश्च रणेऽन्योन्यं चेदिपाञ्चालसृञ्जयाः ।
हत द्रोणं हत द्रोणमिति ते द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१२५.५४ ॥
યુદ્ધમાં એકબીજાને પોકારતા — 'દ્રોણને હણો! દ્રોણને હણો!' — ચેદિ, પાંચાલ અને સૃંજય દ્રોણ પર ધસી ગયા.
7.125.55
यतन्तः पुरुपव्याघ्राः सर्वशक्त्या महाद्युतिम् ।
निनीपवो रणे द्रोणं यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.१२५.५५ ॥
પુરુષવ્યાઘ્ર વીરો સર્વ શક્તિથી પ્રયત્ન કરતા, યુદ્ધમાં મહાતેજસ્વી દ્રોણને યમના સદન તરફ મોકલવા ઇચ્છતા.
7.125.56
यतमानांस्तु तान्वीरान्भारद्वाजः शिलीमुखैः ।
यमाय प्रेपयामास चेदिमुख्यान्विशेपतः ॥ ७.१२५.५६ ॥
પરંતુ ભારદ્વાજ દ્રોણે પ્રયત્ન કરતા તે વીરોને, ખાસ કરીને ચેદિના મુખ્ય વીરોને, બાણોથી યમ પાસે મોકલ્યા.
7.125.57
तेषु प्रक्षीयमाणेषु चेदिमुख्येषु सर्वशः ।
पाञ्चलाः समकम्पन्त द्रोणसायकपीडिताः ॥ ७.१२५.५७ ॥
ચેદિના મુખ્ય વીરો સર્વથા નાશ પામતા હતા ત્યારે, દ્રોણના બાણોથી પીડિત પાંચાલો એકસાથે કંપી ઊઠ્યા.
7.125.58
प्राक्रोशन्भीमसेनं ते धृष्टद्युम्नं च भारत ।
दृष्ट्वा द्रोणस्य कर्माणि तथारूपाणि मारिष ॥ ७.१२५.५८ ॥
હે ભારત, દ્રોણનાં તેવાં કર્મો જોઈને તેઓ ભીમસેન અને ધૃષ્ટદ્યુમ્નને બૂમ પાડીને બોલાવવા લાગ્યા. હે મારિષ!
7.125.59
ब्राह्मणेन तपो नूनं चरितं दुश्चरं महत् ।
तथा हि युधि सङ्क्रुद्धो दहति क्षत्रियर्पभान् ॥ ७.१२५.५९ ॥
બ્રાહ્મણે નિશ્ચયથી મહાન અને દુષ્કર તપ કર્યું છે, કેમ કે યુદ્ધમાં ક્રોધિત થઈને તે ક્ષત્રિય શ્રેષ્ઠોને આ રીતે બાળે છે.
7.125.60
धर्मो युद्धं क्षत्रियस्य ब्राह्मणस्य परं तपः ।
तपस्वी कृतविद्यश्च प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ॥ ७.१२५.६० ॥
ક્ષત્રિયનો ધર્મ યુદ્ધ છે, અને બ્રાહ્મણનું પરમ તપ એ જ છે. તપસ્વી અને વિદ્યામાં નિપુણ બ્રાહ્મણ દૃષ્ટિમાત્રથી પણ બાળી શકે.
7.125.61
द्रोणाग्निमस्त्रसंस्पर्शं प्रविष्टाः क्षत्रियर्पभाः ।
बहवो दुस्तरं घोरं यत्रादह्यन्त भारत ॥ ७.१२५.६१ ॥
દ્રોણાગ્નિ અને અસ્ત્રોના સ્પર્શમાં પ્રવેશેલા ઘણા ક્ષત્રિય-વૃષભો, હે ભારત, જ્યાં દુસ્તર અને ભયંકર સ્થિતિમાં બળી ગયા.
7.125.62
यथाबलं यथोत्साहं यथासत्वं महाद्युतिः ।
मोहयन्सर्वभूतानि द्रोणो हन्ति बलानि नः ॥ ७.१२५.६२ ॥
પોતાના બળ, ઉત્સાહ અને સત્ત્વ પ્રમાણે મહાતેજસ્વી દ્રોણ સર્વ પ્રાણીઓને મોહ પમાડીને આપણી સેનાઓનો સંહાર કરે છે.
7.125.63
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्षत्रधर्मा व्यवस्थितः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद द्रोणस्य सशरं धनुः ॥ ७.१२५.६३ ॥
તેનું તે વચન સાંભળીને ક્ષાત્રધર્મમાં સ્થિર રહેલા વીરે અર્ધચંદ્ર બાણથી દ્રોણનું શરસહિત ધનુષ્ય છેદ્યું.
7.125.64
स संरब्धतरो भूत्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ॥ ७.१२५.६४ ॥
તે વધુ ક્રોધિત થઈને, ક્ષત્રિયોનો મર્દન કરનાર દ્રોણ...
7.125.65
अन्यत्कार्मुकमादाय भास्वरं वेगवत्तरम् ।
तत्राधाय शरं तीक्ष्णं परानीकविशातनम् ॥ ७.१२५.६५ ॥
બીજું ધનુષ્ય લઈને, જે ચમકતું અને અતિ વેગવાન હતું, તેના પર શત્રુસેનાનો નાશ કરનાર તીક્ષ્ણ બાણ ચડાવીને...
7.125.66
आकर्णपूर्णमाचार्यो बलवानभ्यवासृजत् ।
स हत्वा क्षत्रधर्माणं जगाम धरणीतलम् ॥ ७.१२५.६६ ॥
કાન સુધી ખેંચેલા ધનુષ્યથી બળવાન આચાર્યે બાણ છોડ્યું; તે ક્ષાત્રધર્મી વીરને મારીને ધરતી પર પડ્યું.
7.125.67
स भिन्नहृदयो वाहान्न्यपतन्मेदिनीतले ।
ततः सैन्यान्यकम्पन्त धृष्टद्युम्नसुते हते ॥ ७.१२५.६७ ॥
તેનું હૃદય વીંધાયું અને ઘોડા ધરતી પર પડ્યા. ત્યારે ધૃષ્ટદ્યુમ્નના પુત્રના મૃત્યુથી સેનાઓ કંપી ઊઠી.
7.125.68
अथ द्रोणं समारोहच्चेकितानो महाबलः ।
स द्रोणं दशभिर्विद्ध्वा प्रत्यविद्ध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१२५.६८ ॥
ત્યારે મહાબલી ચેકિતાને દ્રોણ પર હુમલો કર્યો. તેણે દ્રોણને દસ બાણોથી વીંધીને તેમની છાતીની મધ્યમાં સામે પ્રહાર કર્યો.
7.125.69
चतुर्भिः सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान् ।
तमाचार्यस्त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत् ॥ ७.१२५.६९ ॥
ચાર બાણોથી તેના સારથિને અને ચાર બાણોથી તેના ચાર ઘોડાને; આચાર્યે ત્રણ બાણોથી તેના બાહુ અને છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
7.125.70
ध्वजं सप्तभिरुन्मथ्य यन्तारमवधीत्त्रिभिः ।
तस्य सूते हते तेऽश्वा रथमादाय विद्रुताः ॥ ७.१२५.७० ॥
સાત બાણોથી તેની ધ્વજા તોડીને, ત્રણથી સારથિને માર્યો. તેનો સારથિ હણાતાં તે ઘોડા રથ લઈને ભાગી ગયા.
7.125.71
समरे शरसंवीता भारद्वाजेन मारिष ।
चेकितानरथं दृष्ट्वा हताश्वं हतसारथिम् ॥ ७.१२५.७१ ॥
હે મારિષ, યુદ્ધમાં ભારદ્વાજના પુત્રના બાણોથી ઢંકાયેલો, ઘોડા હણાયેલા અને સારથિ હણાયેલો ચેકિતાનનો રથ જોઈને.
7.125.72
तान्समेतान्रणे शूरांश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान् ।
समन्ताद्द्रावयन्द्रोणो बह्वशोभत मारिष ॥ ७.१२५.७२ ॥
યુદ્ધમાં એકત્ર થયેલા તે શૂરવીર ચેદિઓ, પાંચાલો અને સૃંજયોને ચારે બાજુથી ભગાડતા દ્રોણ અત્યંત શોભ્યા. હે મારિષ.
7.125.73
आकर्णपलितः श्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत् ॥ ७.१२५.७३ ॥
કાન સુધી સફેદ વાળવાળા, શ્યામ વર્ણના, પંચ્યાસી વર્ષની ઉંમરના દ્રોણ યુદ્ધમાં વિચરતા હતા; વૃદ્ધ હોવા છતાં સોળ વર્ષના જેવા.
7.125.74
अथ द्रोणं महाराज विचरन्तमभीतवत् ।
वज्रहस्तममन्यन्त शत्रवः शत्रुसूदनम् ॥ ७.१२५.७४ ॥
હે મહારાજ, ત્યારે નિર્ભય રીતે વિચરતા દ્રોણને શત્રુઓએ વજ્રહસ્ત અને શત્રુસંહારક માન્યા.
7.125.75
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्द्रुपदो बुद्धिमान्नृप ।
लुब्धोऽयं क्षत्रियान्हन्ति व्याघ्रः क्षुद्रमृगानिव ॥ ७.१२५.७५ ॥
ત્યારે બુદ્ધિમાન મહાબાહુ દ્રુપદે, હે રાજન, કહ્યું: "આ લોભી વાઘ નાના હરણોને મારે તેમ ક્ષત્રિયોને મારે છે."
7.125.76
कृच्छ्रान्दुर्योधनो लोकान्पापः प्राप्स्यति दुर्मतिः ।
यस्य लोभाद्विनिहताः समरे क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१२५.७६ ॥
પાપી અને દુર્બુદ્ધિ દુર્યોધન કષ્ટથી લોકો પામશે; જેના લોભથી યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયો હણાયા.
7.125.77
शतशः शेरते भूमौ निकृत्ता गोवृषा इव ।
रुधिरेण परीताङ्गाः श्वशृगालादनीकृताः ॥ ७.१२५.७७ ॥
સેંકડો કપાયેલા વીરો બળદોની જેમ ભૂમિ પર પડ્યા છે; લોહીથી ઢંકાયેલા અંગો સાથે, કૂતરા અને શિયાળોનો આહાર બનીને.
7.125.78
एवमुक्त्वा महाराज द्रुपदोऽक्षौहिणीपतिः ।
पुरस्कृत्य रणे पार्थान्द्रोणमभ्यद्रवद्द्रुतम् ॥ ७.१२५.७८ ॥
હે મહારાજ, એમ કહીને અક્ષૌહિણીના સ્વામી દ્રુપદે યુદ્ધમાં પાંડવોને આગળ રાખીને ઝડપથી દ્રોણ પર હુમલો કર્યો.