महाभारत · अध्याय 7.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.125.1
अपराह्णे महाराज सङ्ग्रामः सुमहानभूत् ।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पुनर्द्रोणस्य सोमकैः ॥ ७.१२५.१ ॥
हे महाराज, अपराह्नी द्रोण आणि सोमक यांच्यात पुन्हा अत्यंत मोठे युद्ध झाले; त्याचा घोष मेघगर्जनेसारखा होता.
7.125.2
शोणाश्वं रथमास्थाय नरवीरः समाहितः ।
समरेऽभ्यद्रवत्पाण्डूञ्जवमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१२५.२ ॥
तांबड्या घोड्यांच्या रथावर आरूढ होऊन, एकाग्रचित्त त्या नरवीराने मध्यभागाचा आश्रय घेत युद्धात वेगाने पांडवांकडे धाव घेतली.
7.125.3
तव प्रियहिते युक्तो महेष्वासो महाबलः ।
चित्रपुङ्खैः शितैर्बाणैः कलशोत्तमसम्भवः।
जघान सोमकान्राजन्सृञ्जयान्केकयानपि ॥ ७.१२५.३ ॥
तुमच्या हितासाठी उद्युक्त, महाधनुर्धर, महाबलवान, कलशातून जन्मलेले ते (द्रोण) सुंदर पिसांच्या तीक्ष्ण बाणांनी, हे राजा, सोमक, सृंजय आणि केकय यांनाही मारू लागले.
7.125.4
वरान्वरान्हि योधानां विचिन्वन्निव भारत ।
आक्रीडत रमे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.४ ॥
हे भारता, योद्ध्यांमध्ये श्रेष्ठांना जणू शोधत असताना, हे राजा, प्रतापी भारद्वाजपुत्र खेळ खेळल्यासारखा आनंदित झाला.
7.125.5
तमभ्ययाद्बृहत्क्षत्रः केकयानां महारथः ।
भातॄणां नृप पञ्चानां श्रेष्ठः समरकर्कशः ॥ ७.१२५.५ ॥
केकयांचा महारथी बृहत्क्षत्र त्याच्यासमोर आला, हे नृपा. पाच बंधूंमध्ये श्रेष्ठ आणि युद्धात कठोर असा तो होता.
7.125.6
विमुञ्चन्विशिखांस्तीक्ष्णानाचार्यं भृशमार्दयत् ।
महामेघो यथा वर्षं विमुञ्चन्गन्धमादने ॥ ७.१२५.६ ॥
तीक्ष्ण बाण सोडून त्याने आचार्यांना (द्रोणांना) अत्यंत पीडा दिली; गंधमादन पर्वतावर महामेघ वर्षाव करतो तसे.
7.125.7
तस्य द्रोणो महाराज स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्ध- सायकान्दश पञ्च च ॥ ७.१२५.७ ॥
हे महाराज, द्रोणाने त्याच्यावर सोन्याची पिसे असलेले, दगडावर धारदार केलेले, क्रोधाने भरलेले पंधरा बाण सोडले.
7.125.8
तांस्तु द्रोणविनिर्मुक्तान्क्रुंद्धाशीविषसन्निभान् ।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैर्युधि चिच्छेद हृष्टवत् ॥ ७.१२५.८ ॥
परंतु द्रोणाने सोडलेल्या, क्रुद्ध विषारी सर्पांसारख्या त्या बाणांपैकी प्रत्येकाला त्याने युद्धात पाच-पाच बाणांनी आनंदाने तोडले.
7.125.9
तदस्य लाघवं दृष्ट्वा प्रहस्य द्विजपुङ्गवः ।
प्रेषयामास विशिखानष्टौ सन्नतपर्वणः ॥ ७.१२५.९ ॥
त्याचे हे कौशल्य पाहून द्विजश्रेष्ठ द्रोण हसले आणि वाकलेल्या पेरांचे आठ बाण सोडले.
7.125.10
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णं द्रोणचापच्युताञ्शरान् ।
अवारयच्छरैरेव तावद्भिर्निशितैर्मृधे ॥ ७.१२५.१० ॥
द्रोणाच्या धनुष्यातून वेगाने पडणारे ते बाण पाहून, युद्धात तितक्याच तीक्ष्ण बाणांनीच त्याने ते अडवले.
7.125.11
ततोऽभवन्महाराज तव सैन्यस्य विस्मयः ।
बृहत्क्षत्रेण तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ॥ ७.१२५.११ ॥
तेव्हा, हे महाराज, बृहत्क्षत्राने केलेले ते अत्यंत दुष्कर कर्म पाहून तुमच्या सैन्यात आश्चर्य पसरले.
7.125.12
ततो द्रोणो महाराज बृहत्क्षत्रं विशेषयन् ।
प्रादुश्चक्रे रणे दिव्यं ब्राह्ममस्त्रं सुदुर्जयम् ॥ ७.१२५.१२ ॥
तेव्हा, हे महाराज, द्रोणाने बृहत्क्षत्राला विशेषत्वे लक्ष्य करून युद्धात अत्यंत दुर्जय दिव्य ब्राह्मास्त्र प्रकट केले.
7.125.13
कैकेयोऽस्त्रं समालोक्य मुक्तं द्रोणेन संयुगे ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ब्राह्ममस्त्रमशातयत् ॥ ७.१२५.१३ ॥
युद्धात द्रोणाने सोडलेले अस्त्र पाहून, हे राजेंद्रा, कैकेयाने ब्रह्मास्त्रानेच ब्राह्म अस्त्र नष्ट केले.
7.125.14
ततोऽस्त्रे निहते ब्राह्मे बृहत्क्षत्रस्तु भारत ।
विव्याध ब्राह्मणं षष्ट्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.१२५.१४ ॥
हे भारता, ब्राह्म अस्त्र नष्ट झाल्यावर बृहत्क्षत्राने सोन्याची पिसे असलेल्या, दगडावर धारदार केलेल्या साठ बाणांनी ब्राह्मण द्रोणाला विद्ध केले.
7.125.15
तं द्रोणो द्विपदां श्रेष्ठो नाराचेन समार्पयत् ।
स तस्य कवचं भित्त्वा प्राविशद्धरणीतलम् ॥ ७.१२५.१५ ॥
द्विपादांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या द्रोणाने त्याला नाराचाने प्रहार केला. तो बाण त्याचे कवच भेदून धरणीत शिरला.
7.125.16
कृष्णसर्पो यथा मुक्तो वल्मीकं नृपसत्तम ।
तथाऽत्यगान्महीं बाणो भित्त्वा कैकेयमाहवे ॥ ७.१२५.१६ ॥
हे नृपश्रेष्ठा, काळा साप सोडला असता वारुळात शिरावा तसा, युद्धात कैकेयाला भेदून बाण पृथ्वीत शिरला.
7.125.17
सोऽतिविद्धो महाराज कैकेयो द्रोणसायकैः ।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो व्यावृत्य नयने शुभे ॥ ७.१२५.१७ ॥
हे महाराजा, द्रोणाच्या बाणांनी अतिशय विद्ध झालेला कैकेय मोठ्या क्रोधाने भरला आणि त्याने आपले सुंदर डोळे फिरवले.
7.125.18
द्रोणं विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
सारथिं चास्य बाणेन भृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ७.१२५.१८ ॥
त्याने द्रोणाला सोन्याची पिसे असलेल्या, दगडावर धारदार केलेल्या सत्तर बाणांनी विद्ध केले; आणि एका बाणाने त्याच्या सारथ्याला मर्मस्थानी जोरदार प्रहार केला.
7.125.19
द्रोणस्तु बहुभिर्विद्धो बृहत्क्षत्रेण मारिष ।
असृजद्विशिखांस्तीक्ष्णान्कैकेयस्य रथं प्रति ॥ ७.१२५.१९ ॥
परंतु बृहत्क्षत्राच्या अनेक बाणांनी विद्ध झालेल्या द्रोणाने, हे माननीय, केकयाच्या रथाच्या दिशेने तीक्ष्ण बाण सोडले.
7.125.20
व्याकुलीकृत्य तं द्रोणो बृहत्क्षत्रं महारथम् ।
अश्वांश्चतुर्भिरन्यवधीच्चतुरोऽस्य पतत्त्रिभिः ॥ ७.१२५.२० ॥
द्रोणाने त्या महारथी बृहत्क्षत्राला गोंधळात टाकून चार पंखी बाणांनी त्याचे चार घोडे मारले.
7.125.21
सूतं चैकेन बाणेन रथनीडादपातयत् ।
द्वाभ्यां ध्वजं च च्छत्रं च च्छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ ७.१२५.२१ ॥
एका बाणाने सारथ्याला रथाच्या आसनावरून खाली पाडले; दोन बाणांनी ध्वज व छत्र तोडून जमिनीवर पाडले.
7.125.22
ततः साधुविसृष्टेन नाराचेन द्विजर्षभः ।
हृद्यविध्यद्बृहत्क्षत्रं स च्छिन्नहृदयोऽपतत् ॥ ७.१२५.२२ ॥
तेव्हा द्विजश्रेष्ठ द्रोणाने चांगल्या रीतीने सोडलेल्या नाराचाने बृहत्क्षत्राचे हृदय भेदले; हृदय छिन्न होऊन तो पडला.
7.125.23
बृहत्क्षत्रे हते राजन्केकयानां महारथे ।
शैशुपालिरभिक्रुद्धो यन्तारमिदमब्रवीत् ॥ ७.१२५.२३ ॥
हे राजा, केकयांचा महारथी बृहत्क्षत्र मारला गेल्यावर शैशुपालि अत्यंत संतापून सारथ्याला असे म्हणाला.
7.125.24
सारथे याहि यत्रैष द्रोणस्तिष्ठति दंशितः ।
विनिघ्नन्केकयान्सर्वान्पाञ्चालानां च वाहिनीं ॥ ७.१२५.२४ ॥
हे सारथी, जिथे कवचधारी द्रोण उभा आहे तिथे रथ चालव; केकय व पांचालांच्या सर्व सैन्याचा संहार करत.
7.125.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सारथी रथिनां वरम् ।
द्रोणाय प्रापयामास काम्भोजैर्जवनैर्हयैः ॥ ७.१२५.२५ ॥
त्याचे ते बोलणे ऐकून रथिकांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सारथ्याने कांबोजांच्या वेगवान घोड्यांनी द्रोणाकडे रथ नेला.
7.125.26
धृष्टकेतुश्च चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः ।
वधायाभ्यद्रवद्द्रोणं पतङ्ग इव पावकम् ॥ ७.१२५.२६ ॥
चेदींमधील वृषभ असलेला धृष्टकेतू, अत्यंत बलवान होऊन, अग्नीकडे धाव घेणाऱ्या पतंगाप्रमाणे द्रोणाला मारण्यासाठी धावून गेला।
7.125.27
सोऽविध्यत तदा द्रोणं षष्ट्या साश्वरथध्वजम् ।
पुनश्चान्यैः सऱैस्तीक्ष्णैः सुप्तं व्याघ्रं तुदन्निव ॥ ७.१२५.२७ ॥
तेव्हा त्याने साठ बाणांनी द्रोणाला विद्ध केले, त्याचे घोडे, रथ आणि ध्वजही आघात पावले. मग इतर तीक्ष्ण बाणांनी झोपलेल्या वाघाला छेडावे तसे त्यांना त्रस्त केले।
7.125.28
तस्य द्रोणो धनुर्मध्ये क्षुरप्रेण शितेन च ।
चकर्त गार्ध्रपत्रेण यतमानस्य शुष्मिणः ॥ ७.१२५.२८ ॥
प्रयत्न करणाऱ्या त्या पराक्रमी वीराचे धनुष्य द्रोणाने मध्यभागी तीक्ष्ण क्षुरप्र बाणाने आणि गिधाडाच्या पंखांच्या बाणाने तोडले।
7.125.29
अथान्यद्धनुरादाय शैशुपालिर्महारथः ।
विव्याध सायकैर्द्रोणं कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.१२५.२९ ॥
मग शिशुपालाच्या महारथी पुत्राने दुसरे धनुष्य घेऊन कंक व मोराच्या पिसांच्या बाणांनी द्रोणाला विद्ध केले।
7.125.30
तस्य द्रोणो हयान्हत्वा चतुर्भिश्चतुरः शरैः ।
सारथेश्च शिरः कायाच्चकर्त प्रहसन्निव ॥ ७.१२५.३० ॥
द्रोणाने त्याचे चार घोडे चार बाणांनी ठार मारले आणि हसल्याप्रमाणे सारथ्याचे शिर धडावेगळे केले।
7.125.31
अथैनं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.१२५.३१ ॥
मग त्याने त्याला पंचवीस बाणांनी विद्ध केले.
7.125.32
अवप्लुत्य रथाच्चैद्यो गदामादाय सत्वरः ।
भारद्वाजाय चिक्षेप रुपितामिव पन्नगीम् ॥ ७.१२५.३२ ॥
चैद्याने रथावरून उडी मारून वेगाने गदा उचलली आणि भारद्वाजावर घडवलेल्या सर्पिणीप्रमाणे फेकली.
7.125.33
तामापतन्तीमालोक्य कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
अश्मसारमयीं गुर्वीं तपनीयविभूषिताम्।
शरैरनेकसाहस्रैर्भाद्वाजोऽच्छिनच्छितैः ॥ ७.१२५.३३ ॥
कालरात्रीप्रमाणे उगारलेली, लोखंडी, जड, सोन्याने सजवलेली ती येताना पाहून भारद्वाजाने हजारो तीक्ष्ण बाणांनी ती तोडली.
7.125.34
सा छिन्ना बहुभिर्बाणैभारद्वाजेन मारिष ।
गदा पपात कौरव्य नादयन्ती धरातलम् ॥ ७.१२५.३४ ॥
हे मान्यवरा, भारद्वाजाच्या अनेक बाणांनी तुटलेली ती गदा, हे कौरव्या, पृथ्वी दुमदुमवत पडली.
7.125.35
गदां विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टकेतुरमर्षणः ।
तोमरं व्यसृजद्वीरः शक्तिं च कन कोज्ज्वलाम् ॥ ७.१२५.३५ ॥
गदा नष्ट झालेली पाहून संतप्त वीर धृष्टकेतूने तोमर आणि सोन्यासारखी तेजस्वी शक्ती फेकली.
7.125.36
तोमरं पञ्चभिर्भित्त्वा शक्तिं चिच्छेद पञ्चभिः ।
तौ जग्मतुर्महीं छिन्नौ सर्पाविव गरुत्मता ॥ ७.१२५.३६ ॥
पाच बाणांनी तोमर भेदून, पाचांनी शक्ती तोडली; गरुडाने तोडलेल्या दोन सर्पांप्रमाणे ते दोन्ही भूमीवर पडले.
7.125.37
ततोऽस्य विशिखं तीक्ष्णं वधाय वधकाङ्क्षिणः ।
प्रेषयामास समरे भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.३७ ॥
नंतर प्रतापी भारद्वाज द्रोणाने युद्धात त्याला मारण्याच्या इच्छेने त्याच्यावर एक तीक्ष्ण बाण सोडला.
7.125.38
स तस्य कवचं भित्त्वा हृदयं चामितौजसः ।
अभ्यगाद्धरणीं बाणो हंसः पद्मवनं यथा ॥ ७.१२५.३८ ॥
तो बाण अमित तेजस्वीचे कवच आणि हृदय भेदून, हंस जसा कमळांच्या वनात उतरतो तसा पृथ्वीत शिरला.
7.125.39
पतङ्गं हि ग्रसेच्चाषो यथा क्षुद्रं बुभुक्षितः ।
तथा द्रोणोऽग्रसच्छूरो धृष्टकेतुं महाहवे ॥ ७.१२५.३९ ॥
भुकेलेला चाष पक्षी जसा लहान पतंगाला गिळतो, तसा शूर द्रोणाने महायुद्धात धृष्टकेतूला गिळून टाकले.
7.125.40
निहते चेदिराजे तु तत्खण्डं पित्र्यमाविशत् ।
अमर्षवशमापन्नः पुत्रोऽस्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१२५.४० ॥
चेदिराज मारला गेल्यावर त्याच्या पितृसंबंधी सैन्यात क्रोध संचारला; परम अस्त्रांचा जाणकार त्याचा पुत्र त्यात शिरला.
7.125.41
तमपि प्रहसन्द्रोणः शरैर्नित्ये यमक्षयम् ।
महाव्याघ्रो महारण्ये मृगशावं यथा बली ॥ ७.१२५.४१ ॥
द्रोणाने हसत बाणांनी त्यालाही यमसदनी पाठवले; जसा बलवान महाव्याघ्र मोठ्या अरण्यात हरिणाच्या पिलाला मारतो.
7.125.42
तेषु प्रक्षीयमाणेषु पाण्डवेयेषु भारत ।
जरासन्धसुतो वीरः स्वयं द्रोणमुपाद्रवत् ॥ ७.१२५.४२ ॥
हे भारता, पांडवांचे सैन्य क्षीण होत असताना जरासंधाचा वीर पुत्र स्वतः द्रोणावर धावून गेला.
7.125.43
स तु द्रोणं महाबाहुः शरधाराभिराहवे ।
अदृश्यमकरोत्तूर्णं जलदो भास्करं यथा ॥ ७.१२५.४३ ॥
तो महाबाहू युद्धात बाणधारांनी द्रोणाला त्वरित दिसेनासा केला, जसा मेघ सूर्याला झाकतो.
7.125.44
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
व्यसृजत्सायकांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२५.४४ ॥
त्याचे ते चापल्य पाहून क्षत्रियमर्दन द्रोणाने त्वरित शेकडो आणि हजारो बाण सोडले.
7.125.45
छादयित्वा रमे द्रोणं रथस्थं रथिनां वरम् ।
जारासन्धिं जघानाशु मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१२५.४५ ॥
रथावर उभ्या असलेल्या रथिकांत श्रेष्ठ द्रोणाला झाकून त्याने जरासंधाच्या पुत्राला त्वरित ठार मारले; सर्व धनुर्धर पाहत असताना.
7.125.46
योयो विधीयते खण्डस्तंतं द्रोणोऽन्तकोपमः ।
आदत्त सर्वभूतानि प्राप्ते काले यथान्तकः ॥ ७.१२५.४६ ॥
ज्या ज्या सैन्यविभागावर त्याला नेमले जाई, तिथे द्रोण यमासारखा होता; काळ आल्यावर यम जसे सर्व प्राणिमात्रांना नेतो.
7.125.47
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे ।
शरैरनेकसाहस्रैः पाण्डवेयान्समावृणोत् ॥ ७.१२५.४७ ॥
मग हे महाराजा, द्रोणाने युद्धात आपले नाव जाहीर करून हजारो बाणांनी पाण्डवांना झाकले.
7.125.48
ते तु नामाङ्किता बाणा द्रोणेनास्ताः शिलाशिताः ।
नरान्नागान्हयांश्चैव निजघ्नुः शतशो मृधे ॥ ७.१२५.४८ ॥
द्रोणाने सोडलेले, नावांकित, दगडावर धार लावलेले ते बाण युद्धात शेकडो माणसे, हत्ती व घोडे मारू लागले.
7.125.49
ते वध्यमाना द्रोणेन शक्रेणेव महासुराः ।
समकम्पन्त पाञ्चाला गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.१२५.४९ ॥
द्रोणाने मारले जात असलेले ते पाञ्चाल इंद्राने ताडलेल्या महासुरांप्रमाणे आणि थंडीने पीडित गायींप्रमाणे थरथरू लागले.
7.125.50
ततो निष्टानको घोरः पाण्डवानामजायत ।
द्रोणेन वध्यमानेषु सैन्येषु भरतर्षभ ॥ ७.१२५.५० ॥
तेव्हा द्रोणाकडून सैन्ये मारली जात असताना पांडवांमध्ये भयंकर आक्रोश उठला, हे भरतश्रेष्ठा.
7.125.51
प्रताप्यमानाः सूर्येण हन्यमानाश्च सायकैः ।
अन्वपद्यन्त पाञ्चालास्तदा सन्त्रस्तचेतसः ॥ ७.१२५.५१ ॥
सूर्याच्या उष्णतेने तापलेले आणि बाणांनी घायाळ झालेले पाञ्चाल तेव्हा भयभीत मनाने माघारी फिरले.
7.125.52
मोहिता बाणजालेन भारद्वाजेन संयुगे ।
ऊरुग्राहगृहीतानां पाञ्चालानां महारथाः ॥ ७.१२५.५२ ॥
युद्धात भारद्वाजाच्या बाणजालाने मोहित झालेले, भयाच्या पकडीत सापडलेले पाञ्चाल महारथी.
7.125.53
चेदयश्च महाराज सृञ्जयाः काशिकोसलाः ।
अभ्यद्रवन्त संहृष्टा भारद्वाजं युयुत्सया ॥ ७.१२५.५३ ॥
हे महाराजा, चेदी, सृंजय, काशी-कोसल हे हर्षित होऊन युद्धाच्या इच्छेने भारद्वाजावर धावून गेले.
7.125.54
ब्रुवन्तश्च रणेऽन्योन्यं चेदिपाञ्चालसृञ्जयाः ।
हत द्रोणं हत द्रोणमिति ते द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१२५.५४ ॥
युद्धात एकमेकांना 'द्रोणाला मारा! द्रोणाला मारा!' असे ओरडत चेदी, पाञ्चाल आणि सृंजय द्रोणावर धावून गेले.
7.125.55
यतन्तः पुरुपव्याघ्राः सर्वशक्त्या महाद्युतिम् ।
निनीपवो रणे द्रोणं यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.१२५.५५ ॥
पुरुषव्याघ्र वीर सर्व शक्तीने प्रयत्न करीत, युद्धात महातेजस्वी द्रोणाला यमसदनी पाठविण्याची इच्छा धरून.
7.125.56
यतमानांस्तु तान्वीरान्भारद्वाजः शिलीमुखैः ।
यमाय प्रेपयामास चेदिमुख्यान्विशेपतः ॥ ७.१२५.५६ ॥
परंतु भारद्वाज द्रोणाने प्रयत्न करणाऱ्या त्या वीरांना, विशेषतः चेदींतील प्रमुख वीरांना, बाणांनी यमाकडे पाठविले.
7.125.57
तेषु प्रक्षीयमाणेषु चेदिमुख्येषु सर्वशः ।
पाञ्चलाः समकम्पन्त द्रोणसायकपीडिताः ॥ ७.१२५.५७ ॥
चेदींतील प्रमुख वीर सर्वथा नष्ट होत असताना, द्रोणाच्या बाणांनी पीडित पांचाल एकत्र कंपित झाले.
7.125.58
प्राक्रोशन्भीमसेनं ते धृष्टद्युम्नं च भारत ।
दृष्ट्वा द्रोणस्य कर्माणि तथारूपाणि मारिष ॥ ७.१२५.५८ ॥
हे भारता, द्रोणाची ती कृत्ये पाहून ते भीमसेनाला आणि धृष्टद्युम्नाला आक्रोशाने हाका मारू लागले. हे मारिष!
7.125.59
ब्राह्मणेन तपो नूनं चरितं दुश्चरं महत् ।
तथा हि युधि सङ्क्रुद्धो दहति क्षत्रियर्पभान् ॥ ७.१२५.५९ ॥
ब्राह्मणाने निश्चितच महान आणि दुष्कर तप केले आहे, कारण युद्धात संतप्त होऊन तो क्षत्रियश्रेष्ठांना असा जाळतो.
7.125.60
धर्मो युद्धं क्षत्रियस्य ब्राह्मणस्य परं तपः ।
तपस्वी कृतविद्यश्च प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ॥ ७.१२५.६० ॥
क्षत्रियाचा धर्म युद्ध आहे, आणि ब्राह्मणाचे परम तप तेच आहे. तपस्वी आणि विद्यानिपुण ब्राह्मण नजरेनेच जाळू शकतो.
7.125.61
द्रोणाग्निमस्त्रसंस्पर्शं प्रविष्टाः क्षत्रियर्पभाः ।
बहवो दुस्तरं घोरं यत्रादह्यन्त भारत ॥ ७.१२५.६१ ॥
द्रोणाग्नी आणि अस्त्रांच्या स्पर्शात प्रवेश केलेले अनेक क्षत्रिय-वृषभ, हे भारता, जिथे दुस्तर आणि भयंकर अवस्थेत दग्ध झाले.
7.125.62
यथाबलं यथोत्साहं यथासत्वं महाद्युतिः ।
मोहयन्सर्वभूतानि द्रोणो हन्ति बलानि नः ॥ ७.१२५.६२ ॥
आपल्या बल, उत्साह आणि सत्त्वानुसार महातेजस्वी द्रोण सर्व प्राण्यांना मोहवीत आपले सैन्य नष्ट करत आहे.
7.125.63
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्षत्रधर्मा व्यवस्थितः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद द्रोणस्य सशरं धनुः ॥ ७.१२५.६३ ॥
त्याचे ते वचन ऐकून क्षत्रधर्मात स्थित असलेल्या वीराने अर्धचंद्र बाणाने द्रोणाचे शरासह धनुष्य तोडले.
7.125.64
स संरब्धतरो भूत्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ॥ ७.१२५.६४ ॥
तो अधिक संतप्त होऊन, क्षत्रियांना मर्दन करणारा द्रोण...
7.125.65
अन्यत्कार्मुकमादाय भास्वरं वेगवत्तरम् ।
तत्राधाय शरं तीक्ष्णं परानीकविशातनम् ॥ ७.१२५.६५ ॥
दुसरे धनुष्य घेऊन, जे तेजस्वी आणि अतिवेगवान होते, त्यावर शत्रुसैन्याचा नाश करणारा तीक्ष्ण बाण ठेवून...
7.125.66
आकर्णपूर्णमाचार्यो बलवानभ्यवासृजत् ।
स हत्वा क्षत्रधर्माणं जगाम धरणीतलम् ॥ ७.१२५.६६ ॥
कानापर्यंत ओढलेल्या धनुष्याने बलवान आचार्यांनी बाण सोडला; तो क्षत्रधर्मी वीराला ठार करून धरणीवर पडला.
7.125.67
स भिन्नहृदयो वाहान्न्यपतन्मेदिनीतले ।
ततः सैन्यान्यकम्पन्त धृष्टद्युम्नसुते हते ॥ ७.१२५.६७ ॥
त्याचे हृदय भेदले गेले आणि घोडे पृथ्वीवर कोसळले. तेव्हा धृष्टद्युम्नाचा पुत्र मारला गेल्यावर सैन्ये कंपित झाली.
7.125.68
अथ द्रोणं समारोहच्चेकितानो महाबलः ।
स द्रोणं दशभिर्विद्ध्वा प्रत्यविद्ध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१२५.६८ ॥
मग महाबली चेकितानाने द्रोणावर हल्ला केला. त्याने द्रोणाला दहा बाणांनी विद्ध करून त्यांच्या छातीच्या मध्यभागी प्रत्युत्तर दिले.
7.125.69
चतुर्भिः सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान् ।
तमाचार्यस्त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत् ॥ ७.१२५.६९ ॥
चार बाणांनी त्याच्या सारथ्याला आणि चार बाणांनी त्याच्या चार घोड्यांना; आचार्यांनी तीन बाणांनी त्याच्या बाहूवर आणि छातीवर प्रहार केला.
7.125.70
ध्वजं सप्तभिरुन्मथ्य यन्तारमवधीत्त्रिभिः ।
तस्य सूते हते तेऽश्वा रथमादाय विद्रुताः ॥ ७.१२५.७० ॥
सात बाणांनी त्याचा ध्वज तोडून तीन बाणांनी सारथ्याला ठार केले. त्याचा सारथी मारला गेल्यावर ते घोडे रथ घेऊन पळून गेले.
7.125.71
समरे शरसंवीता भारद्वाजेन मारिष ।
चेकितानरथं दृष्ट्वा हताश्वं हतसारथिम् ॥ ७.१२५.७१ ॥
हे मारिष, युद्धात भारद्वाजाच्या मुलाच्या बाणांनी व्याप्त, घोडे मेलेले आणि सारथी ठार झालेला चेकितानाचा रथ पाहून.
7.125.72
तान्समेतान्रणे शूरांश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान् ।
समन्ताद्द्रावयन्द्रोणो बह्वशोभत मारिष ॥ ७.१२५.७२ ॥
युद्धात एकत्र झालेल्या त्या शूर चेदी, पांचाल आणि सृंजयांना सर्व बाजूंनी पळवून लावताना द्रोण अत्यंत शोभले. हे मारिष.
7.125.73
आकर्णपलितः श्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत् ॥ ७.१२५.७३ ॥
कानांपर्यंत पांढरे केस, सावळ्या वर्णाचे, पंचाऐंशी वर्षांचे द्रोण युद्धात संचार करत होते; वृद्ध असूनही सोळा वर्षांच्या तरुणासारखे.
7.125.74
अथ द्रोणं महाराज विचरन्तमभीतवत् ।
वज्रहस्तममन्यन्त शत्रवः शत्रुसूदनम् ॥ ७.१२५.७४ ॥
हे महाराज, तेव्हा निर्भयपणे संचार करणाऱ्या द्रोणांना शत्रूंनी वज्रहस्त आणि शत्रुसंहारक मानले.
7.125.75
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्द्रुपदो बुद्धिमान्नृप ।
लुब्धोऽयं क्षत्रियान्हन्ति व्याघ्रः क्षुद्रमृगानिव ॥ ७.१२५.७५ ॥
तेव्हा बुद्धिमान महाबाहू द्रुपद, हे राजा, म्हणाले: "हा लोभी व्याघ्र लहान हरणांना मारावे तसे क्षत्रियांना मारत आहे."
7.125.76
कृच्छ्रान्दुर्योधनो लोकान्पापः प्राप्स्यति दुर्मतिः ।
यस्य लोभाद्विनिहताः समरे क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१२५.७६ ॥
पापी आणि दुर्बुद्धी दुर्योधन कष्टाने लोक मिळवील; ज्याच्या लोभाने युद्धात श्रेष्ठ क्षत्रिय मारले गेले.
7.125.77
शतशः शेरते भूमौ निकृत्ता गोवृषा इव ।
रुधिरेण परीताङ्गाः श्वशृगालादनीकृताः ॥ ७.१२५.७७ ॥
शेकडो छिन्न झालेले वीर बैलांसारखे जमिनीवर पडले आहेत; रक्ताने माखलेल्या अंगांसह, कुत्रे आणि कोल्ह्यांचे अन्न होऊन.
7.125.78
एवमुक्त्वा महाराज द्रुपदोऽक्षौहिणीपतिः ।
पुरस्कृत्य रणे पार्थान्द्रोणमभ्यद्रवद्द्रुतम् ॥ ७.१२५.७८ ॥
हे महाराज, असे बोलून अक्षौहिणीचा स्वामी द्रुपद रणात पांडवांना पुढे करून वेगाने द्रोणांवर चालून गेला.