มหาภารตะ · อัธยายะ 7.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.125.1
अपराह्णे महाराज सङ्ग्रामः सुमहानभूत् ।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पुनर्द्रोणस्य सोमकैः ॥ ७.१२५.१ ॥
มหาราช ในช่วงบ่าย การสู้รบระหว่างโทรณะกับพวกโสมกะได้ดุเดือดยิ่งขึ้นอีกครั้ง เสียงคำรามของมันดังเหมือนเสียงฟ้าร้องของเมฆฝน
7.125.2
शोणाश्वं रथमास्थाय नरवीरः समाहितः ।
समरेऽभ्यद्रवत्पाण्डूञ्जवमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१२५.२ ॥
วีรบุรุษในหมู่มนุษย์ผู้นั้น ขึ้นประทับบนรถที่มีม้าสีแดง มีจิตมั่นคงและตั้งสมาธิ พุ่งเข้าใส่พวกปาณฑพอย่างรวดเร็วในสนามรบ โดยยึดตำแหน่งกลางกระบวน
7.125.3
तव प्रियहिते युक्तो महेष्वासो महाबलः ।
चित्रपुङ्खैः शितैर्बाणैः कलशोत्तमसम्भवः।
जघान सोमकान्राजन्सृञ्जयान्केकयानपि ॥ ७.१२५.३ ॥
ผู้ทรงธนูผู้ยิ่งใหญ่และมีกำลังมหาศาลผู้นั้น ผู้เกิดจากหม้อศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐ มุ่งมั่นเพื่อประโยชน์และความปลอดภัยของพระองค์ ได้ใช้ลูกศรคมที่มีขนนกสีสันงดงามยิงสังหารพวกโสมกะ พวกสฤญชัย และแม้กระทั่งพวกเกกัย ข้าแต่พระราชา
7.125.4
वरान्वरान्हि योधानां विचिन्वन्निव भारत ।
आक्रीडत रमे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.४ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรต ดุจดังค้นหานักรบผู้เลิศที่สุดทีละคนราวกับกำลังเล่นสนุก โอรสของภรทวาชผู้ทรงอานุภาพ ข้าแต่พระราชา ก็เพลิดเพลินอยู่กับการนั้น
7.125.5
तमभ्ययाद्बृहत्क्षत्रः केकयानां महारथः ।
भातॄणां नृप पञ्चानां श्रेष्ठः समरकर्कशः ॥ ७.१२५.५ ॥
พระพฤหัตกษัตระ สารถีผู้ยิ่งใหญ่ของชาวเกกัย ได้เข้าโจมตีโทรณะ ข้าแต่พระราชา ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาพี่น้องทั้งห้า และแข็งกร้าวในการรบ
7.125.6
विमुञ्चन्विशिखांस्तीक्ष्णानाचार्यं भृशमार्दयत् ।
महामेघो यथा वर्षं विमुञ्चन्गन्धमादने ॥ ७.१२५.६ ॥
ท่านระดมลูกศรคมกล้าเข้าใส่อาจารย์อย่างดุเดือด ดุจเมฆใหญ่ที่หลั่งฝนลงบนเขาคันธมาทน์
7.125.7
तस्य द्रोणो महाराज स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्ध- सायकान्दश पञ्च च ॥ ७.१२५.७ ॥
ข้าแต่มหาราช โทรณะได้ยิงลูกศรสิบห้าดอกใส่พระองค์นั้น ลูกศรมีขนนกประดับทอง ลับคมบนหินและเต็มไปด้วยความกริ้ว
7.125.8
तांस्तु द्रोणविनिर्मुक्तान्क्रुंद्धाशीविषसन्निभान् ।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैर्युधि चिच्छेद हृष्टवत् ॥ ७.१२५.८ ॥
ลูกศรเหล่านั้นที่โทรณะยิงออกไป ดุจงูพิษที่โกรธเกรี้ยว แต่พระองค์นั้นกลับตัดลูกศรแต่ละดอกด้วยลูกศรห้าดอก อย่างร่าเริงในการรบ
7.125.9
तदस्य लाघवं दृष्ट्वा प्रहस्य द्विजपुङ्गवः ।
प्रेषयामास विशिखानष्टौ सन्नतपर्वणः ॥ ७.१२५.९ ॥
เมื่อเห็นความว่องไวของพระองค์นั้น ผู้เลิศในหมู่พราหมณ์ก็หัวเราะ แล้วยิงลูกศรแปดดอกที่มีข้อโค้งออกไป
7.125.10
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णं द्रोणचापच्युताञ्शरान् ।
अवारयच्छरैरेव तावद्भिर्निशितैर्मृधे ॥ ७.१२५.१० ॥
เมื่อเห็นลูกศรเหล่านั้นที่พุ่งออกจากธนูของโทรณะอย่างรวดเร็วและกำลังร่วงลง พระองค์นั้นก็สกัดไว้ในสนามรบด้วยลูกศรคมจำนวนเท่ากันเช่นนั้นเอง
7.125.11
ततोऽभवन्महाराज तव सैन्यस्य विस्मयः ।
बृहत्क्षत्रेण तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ॥ ७.१२५.११ ॥
ข้าแต่มหาราช จากนั้นความอัศจรรย์ใจก็บังเกิดขึ้นในกองทัพของพระองค์ เมื่อเห็นการกระทำอันยากยิ่งที่พระพฤหัตกษัตระได้ทำลง
7.125.12
ततो द्रोणो महाराज बृहत्क्षत्रं विशेषयन् ।
प्रादुश्चक्रे रणे दिव्यं ब्राह्ममस्त्रं सुदुर्जयम् ॥ ७.१२५.१२ ॥
ข้าแต่มหาราช ต่อมา โทรณะเมื่อเล็งเป้าไปที่พระพฤหัตกษัตระ ก็ปลดปล่อยอาวุธพรหมอันทิพย์ที่ยากจะต้านทานได้ในสนามรบ
7.125.13
कैकेयोऽस्त्रं समालोक्य मुक्तं द्रोणेन संयुगे ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ब्राह्ममस्त्रमशातयत् ॥ ७.१२५.१३ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ เมื่อเจ้าชายเกกัยเห็นอาวุธที่โทรณะปล่อยออกมาในการรบ พระองค์ก็ทำลายอาวุธพรหมนั้นด้วยอาวุธพรหมเช่นกัน
7.125.14
ततोऽस्त्रे निहते ब्राह्मे बृहत्क्षत्रस्तु भारत ।
विव्याध ब्राह्मणं षष्ट्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.१२५.१४ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรต เมื่ออาวุธพรหมถูกทำลายแล้ว พระพฤหัตกษัตระก็ยิงพราหมณ์โทรณะด้วยลูกศรหกสิบดอก มีขนนกประดับทองและลับคมบนหิน
7.125.15
तं द्रोणो द्विपदां श्रेष्ठो नाराचेन समार्पयत् ।
स तस्य कवचं भित्त्वा प्राविशद्धरणीतलम् ॥ ७.१२५.१५ ॥
โทรณะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ได้ยิงลูกศรนาราจะใส่พระองค์ ลูกศรทะลุเกราะป้องกันและแทรกลงสู่พื้นพิภพ
7.125.16
कृष्णसर्पो यथा मुक्तो वल्मीकं नृपसत्तम ।
तथाऽत्यगान्महीं बाणो भित्त्वा कैकेयमाहवे ॥ ७.१२५.१६ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่กษัตริย์ ดุจงูดำที่ถูกปล่อยเข้าไปในจอมปลวก ลูกศรนั้นก็ทะลุชาวเกกัยในการรบแล้วพุ่งลงสู่แผ่นดิน
7.125.17
सोऽतिविद्धो महाराज कैकेयो द्रोणसायकैः ।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो व्यावृत्य नयने शुभे ॥ ७.१२५.१७ ॥
ข้าแต่มหาราช ชาวเกกัยได้รับบาดเจ็บสาหัสจากลูกศรของโทรณะ เกิดความโกรธอย่างรุนแรง แล้วพลิกลูกตาอันงดงามของพระองค์ขึ้น
7.125.18
द्रोणं विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
सारथिं चास्य बाणेन भृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ७.१२५.१८ ॥
พระองค์ยิงโทรณะด้วยลูกศรเจ็ดสิบดอก มีขนนกประดับทองและลับคมบนหิน และใช้ลูกศรอีกดอกหนึ่งตีสารถีของโทรณะอย่างรุนแรงที่จุดสำคัญ
7.125.19
द्रोणस्तु बहुभिर्विद्धो बृहत्क्षत्रेण मारिष ।
असृजद्विशिखांस्तीक्ष्णान्कैकेयस्य रथं प्रति ॥ ७.१२५.१९ ॥
แต่โทรณะถูกพระพฤหัตกษัตระยิงด้วยลูกศรจำนวนมาก ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ จึงปล่อยลูกศรคมไปยังรถของชาวเกกัย
7.125.20
व्याकुलीकृत्य तं द्रोणो बृहत्क्षत्रं महारथम् ।
अश्वांश्चतुर्भिरन्यवधीच्चतुरोऽस्य पतत्त्रिभिः ॥ ७.१२५.२० ॥
โทรณะทำให้พระพฤหัตกษัตระผู้เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่นั้นสับสน แล้วใช้ลูกศรมีขนสี่ดอกสังหารม้าทั้งสี่ของพระองค์
7.125.21
सूतं चैकेन बाणेन रथनीडादपातयत् ।
द्वाभ्यां ध्वजं च च्छत्रं च च्छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ ७.१२५.२१ ॥
ด้วยลูกศรดอกเดียว ท่านทำให้สารถีตกลงจากที่นั่งบนรถ ด้วยสองดอก ท่านตัดธงและฉัตรแล้วทิ้งลงสู่พื้นดิน
7.125.22
ततः साधुविसृष्टेन नाराचेन द्विजर्षभः ।
हृद्यविध्यद्बृहत्क्षत्रं स च्छिन्नहृदयोऽपतत् ॥ ७.१२५.२२ ॥
จากนั้น ทวิชรรษภ คือโทรณะผู้ประเสริฐสุดในหมู่พราหมณ์ ได้ยิงลูกศรเหล็กที่ปล่อยมาอย่างดีเข้าที่หัวใจของพฤหัตกษัตร เมื่อหัวใจถูกผ่า พฤหัตกษัตรก็ล้มลง
7.125.23
बृहत्क्षत्रे हते राजन्केकयानां महारथे ।
शैशुपालिरभिक्रुद्धो यन्तारमिदमब्रवीत् ॥ ७.१२५.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อพฤหัตกษัตรผู้เป็นมหารถีแห่งเกกัยะถูกสังหารแล้ว ไศศุปาลิผู้โกรธจัดได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่สารถีของตน
7.125.24
सारथे याहि यत्रैष द्रोणस्तिष्ठति दंशितः ।
विनिघ्नन्केकयान्सर्वान्पाञ्चालानां च वाहिनीं ॥ ७.१२५.२४ ॥
สารถีเอ๋ย จงขับรถไปยังที่ที่โทรณะยืนอยู่ในเกราะพร้อมรบ สังหารเกกัยะทั้งปวงและกองทัพของปาญจาละ
7.125.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सारथी रथिनां वरम् ।
द्रोणाय प्रापयामास काम्भोजैर्जवनैर्हयैः ॥ ७.१२५.२५ ॥
สารถีผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึกได้ฟังถ้อยคำของเขา จึงขับรถไปยังโทรณะด้วยม้ากัมโพชะที่วิ่งเร็ว
7.125.26
धृष्टकेतुश्च चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः ।
वधायाभ्यद्रवद्द्रोणं पतङ्ग इव पावकम् ॥ ७.१२५.२६ ॥
ธฤษฏเกตุ ผู้เป็นวีรบุรุษของเจทิทั้งหลาย ผู้มีกำลังมหาศาลและฮึกเหิม พุ่งเข้าใส่โทรณะเพื่อจะสังหาร ดุจแมลงเม่าบินเข้าหากองไฟ
7.125.27
सोऽविध्यत तदा द्रोणं षष्ट्या साश्वरथध्वजम् ।
पुनश्चान्यैः सऱैस्तीक्ष्णैः सुप्तं व्याघ्रं तुदन्निव ॥ ७.१२५.२७ ॥
ครั้งนั้น เขายิงโทรณะด้วยลูกศรหกสิบดอก พร้อมทั้งม้า รถ และธงของโทรณะ แล้วยังคงยิงลูกศรคมกล้าดอกอื่นรบกวนโทรณะ ดุจผู้ปลุกเสือที่กำลังหลับ
7.125.28
तस्य द्रोणो धनुर्मध्ये क्षुरप्रेण शितेन च ।
चकर्त गार्ध्रपत्रेण यतमानस्य शुष्मिणः ॥ ७.१२५.२८ ॥
โทรณะตัดคันธนูของนักรบผู้เพียรพยายามและทรงพลังนั้นตรงกลาง ด้วยลูกศรหัวคมดุจใบมีดโกนและด้วยลูกศรขนแร้ง
7.125.29
अथान्यद्धनुरादाय शैशुपालिर्महारथः ।
विव्याध सायकैर्द्रोणं कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.१२५.२९ ॥
ครั้งนั้น ไศศุปาลิผู้เป็นมหารถีหยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง แล้วยิงโทรณะด้วยลูกศรที่ติดขนนกกระเรียนและนกยูง
7.125.30
तस्य द्रोणो हयान्हत्वा चतुर्भिश्चतुरः शरैः ।
सारथेश्च शिरः कायाच्चकर्त प्रहसन्निव ॥ ७.१२५.३० ॥
โทรณะสังหารม้าทั้งสี่ของเขาด้วยลูกศรสี่ดอก และตัดศีรษะสารถีออกจากร่างราวกับหัวเราะ
7.125.31
अथैनं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.१२५.३१ ॥
จากนั้น โทรณะยิงไศศุปาลิด้วยลูกศรยี่สิบห้าดอก
7.125.32
अवप्लुत्य रथाच्चैद्यो गदामादाय सत्वरः ।
भारद्वाजाय चिक्षेप रुपितामिव पन्नगीम् ॥ ७.१२५.३२ ॥
ไชทยะกระโดดลงจากรถ คว้าคทาอย่างรวดเร็ว แล้วขว้างใส่ภารทวาชะ ดุจนางนาคที่สลักไว้
7.125.33
तामापतन्तीमालोक्य कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
अश्मसारमयीं गुर्वीं तपनीयविभूषिताम्।
शरैरनेकसाहस्रैर्भाद्वाजोऽच्छिनच्छितैः ॥ ७.१२५.३३ ॥
เมื่อเห็นคทานั้นพุ่งเข้ามา ยกขึ้นดุจราตรีแห่งความพินาศ ทำด้วยเหล็ก หนัก และประดับด้วยทอง ภารทวาชะก็ตัดมันด้วยลูกศรคมนับพันดอก
7.125.34
सा छिन्ना बहुभिर्बाणैभारद्वाजेन मारिष ।
गदा पपात कौरव्य नादयन्ती धरातलम् ॥ ७.१२५.३४ ॥
ข้าแต่ท่าน คทานั้นถูกลูกศรมากมายของภารทวาชะตัดขาด ล้มลงสู่พื้นดินพร้อมเสียงดังกึกก้อง ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ
7.125.35
गदां विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टकेतुरमर्षणः ।
तोमरं व्यसृजद्वीरः शक्तिं च कन कोज्ज्वलाम् ॥ ७.१२५.३५ ॥
เมื่อเห็นคทาของตนถูกทำลาย ธฤษฏเกตุผู้โกรธเกรี้ยวจึงขว้างโตมระและหอกที่ประกายทองออกไป
7.125.36
तोमरं पञ्चभिर्भित्त्वा शक्तिं चिच्छेद पञ्चभिः ।
तौ जग्मतुर्महीं छिन्नौ सर्पाविव गरुत्मता ॥ ७.१२५.३६ ॥
เขายิงโตมระให้ขาดด้วยลูกศรห้าดอก และตัดหอกด้วยลูกศรอีกห้าดอก ทั้งสองถูกตัดขาดจึงตกลงสู่พื้นดิน ดุจงูที่ถูกครุฑโจมตี
7.125.37
ततोऽस्य विशिखं तीक्ष्णं वधाय वधकाङ्क्षिणः ।
प्रेषयामास समरे भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.३७ ॥
จากนั้น ภารทวาชะผู้มีอานุภาพ โทรณะบุตรของภารทวาชะ ปรารถนาจะสังหาร จึงส่งลูกศรคมกล้าดอกหนึ่งไปยังเขาในการรบ
7.125.38
स तस्य कवचं भित्त्वा हृदयं चामितौजसः ।
अभ्यगाद्धरणीं बाणो हंसः पद्मवनं यथा ॥ ७.१२५.३८ ॥
ลูกศรนั้นทะลุเกราะและหัวใจของผู้มีอานุภาพอันหาที่สุดมิได้ แล้วจมลงสู่พื้นดิน ดุจหงส์ลงสู่ป่าบัวฉะนั้น
7.125.39
पतङ्गं हि ग्रसेच्चाषो यथा क्षुद्रं बुभुक्षितः ।
तथा द्रोणोऽग्रसच्छूरो धृष्टकेतुं महाहवे ॥ ७.१२५.३९ ॥
ดุจนกชาฏที่หิวโหยคาบแมลงเม่าตัวเล็กกิน โทรณะผู้กล้าหาญก็กลืนกินธฤษฏเกตุในการรบอันยิ่งใหญ่ฉันนั้น
7.125.40
निहते चेदिराजे तु तत्खण्डं पित्र्यमाविशत् ।
अमर्षवशमापन्नः पुत्रोऽस्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१२५.४० ॥
เมื่อกษัตริย์แห่งเจทิถูกสังหาร กองทหารตามบรรพบุรุษของพระองค์ก็ถูกความโกรธครอบงำ และโอรสของพระองค์ผู้ชำนาญอาวุธทิพย์อย่างยิ่งก็เข้าร่วมในกองนั้น
7.125.41
तमपि प्रहसन्द्रोणः शरैर्नित्ये यमक्षयम् ।
महाव्याघ्रो महारण्ये मृगशावं यथा बली ॥ ७.१२५.४१ ॥
โทรณะหัวเราะแล้วส่งเขาไปยังที่อยู่ของพระยมด้วยลูกศรเช่นกัน ดุจพยัคฆ์ใหญ่ผู้แข็งแรงฆ่าลูกกวางในป่าใหญ่
7.125.42
तेषु प्रक्षीयमाणेषु पाण्डवेयेषु भारत ।
जरासन्धसुतो वीरः स्वयं द्रोणमुपाद्रवत् ॥ ७.१२५.४२ ॥
ท่านภรตะ ขณะที่กองทัพปาณฑพกำลังถูกทำลายลง โอรสของชรสันธะผู้กล้าหาญได้พุ่งเข้าหาโทรณะด้วยตนเอง
7.125.43
स तु द्रोणं महाबाहुः शरधाराभिराहवे ।
अदृश्यमकरोत्तूर्णं जलदो भास्करं यथा ॥ ७.१२५.४३ ॥
เขาผู้มีแขนทรงพลังทำให้โทรณะมองไม่เห็นในการรบอย่างรวดเร็วด้วยสายลูกศรที่พรั่งพรูดุจเมฆที่บดบังดวงอาทิตย์
7.125.44
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
व्यसृजत्सायकांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२५.४४ ॥
เมื่อโทรณะผู้ทำลายนักรบชั้นกษัตริย์เห็นความคล่องแคล่วของเขา ก็ปล่อยลูกศรอย่างรวดเร็วเป็นร้อยและเป็นพันดอก
7.125.45
छादयित्वा रमे द्रोणं रथस्थं रथिनां वरम् ।
जारासन्धिं जघानाशु मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१२५.४५ ॥
โทรณะผู้เป็นยอดแห่งรถศึกและยืนอยู่บนรถ ถูกลูกศรบดบัง โอรสของชรสันธะจึงถูกสังหารอย่างรวดเร็วขณะที่นักยิงธนูทั้งปวงกำลังมองดู
7.125.46
योयो विधीयते खण्डस्तंतं द्रोणोऽन्तकोपमः ।
आदत्त सर्वभूतानि प्राप्ते काले यथान्तकः ॥ ७.१२५.४६ ॥
ทุกแห่งที่ถูกมอบหมายให้เป็นส่วนของเขา โทรณะก็ปรากฏอยู่ดุจพระยม และเหมือนพระยมที่พรากสรรพสัตว์ทั้งปวงเมื่อถึงกาลเวลาของพวกเขา
7.125.47
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे ।
शरैरनेकसाहस्रैः पाण्डवेयान्समावृणोत् ॥ ७.१२५.४७ ॥
ครั้นแล้ว มหาราชเอ๋ย โทรณะประกาศนามของตนในการรบ และปกคลุมปาณฑพด้วยลูกศรนับพันนับหมื่น
7.125.48
ते तु नामाङ्किता बाणा द्रोणेनास्ताः शिलाशिताः ।
नरान्नागान्हयांश्चैव निजघ्नुः शतशो मृधे ॥ ७.१२५.४८ ॥
ลูกศรที่มีนามจารึกไว้เหล่านั้น ซึ่งโทรณะยิงออกไปและลับบนหิน ได้สังหารคนนับร้อย ช้าง และม้าในสนามรบ
7.125.49
ते वध्यमाना द्रोणेन शक्रेणेव महासुराः ।
समकम्पन्त पाञ्चाला गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.१२५.४९ ॥
ถูกโทรณะฟาดฟัน ชาวปัญจาละก็สั่นสะท้านไปพร้อมกัน ดุจอสูรใหญ่ที่ถูกพระอินทร์ฟาดฟัน หรือโคที่ถูกความหนาวเบียดเบียน
7.125.50
ततो निष्टानको घोरः पाण्डवानामजायत ।
द्रोणेन वध्यमानेषु सैन्येषु भरतर्षभ ॥ ७.१२५.५० ॥
ครั้นแล้ว เสียงคร่ำครวญอันน่ากลัวก็ดังขึ้นในหมู่ปาณฑพ ขณะที่กองทัพถูกโทรณะสังหาร ท่านผู้เป็นวัวแห่งภรตวงศ์เอ๋ย
7.125.51
प्रताप्यमानाः सूर्येण हन्यमानाश्च सायकैः ।
अन्वपद्यन्त पाञ्चालास्तदा सन्त्रस्तचेतसः ॥ ७.१२५.५१ ॥
ถูกดวงอาทิตย์แผดเผาและถูกลูกศรฟาดฟัน ชาวปัญจาละจึงถอยร่น จิตใจของพวกเขาหวาดกลัว
7.125.52
मोहिता बाणजालेन भारद्वाजेन संयुगे ।
ऊरुग्राहगृहीतानां पाञ्चालानां महारथाः ॥ ७.१२५.५२ ॥
ในการรบ มหารถทั้งหลายของชาวปัญจาละถูกลูกศรนับไม่ถ้วนของโอรสภารทวาชทำให้มืดมน และถูกความกลัวกุมไว้ดุจถูกงูใหญ่รัด
7.125.53
चेदयश्च महाराज सृञ्जयाः काशिकोसलाः ।
अभ्यद्रवन्त संहृष्टा भारद्वाजं युयुत्सया ॥ ७.१२५.५३ ॥
มหาราชเอ๋ย ชาวเจทิ สฤญชัย กาศิ และโกศล ปีติยินดีและกระหายจะต่อสู้ ต่างพุ่งเข้าหาโอรสภารทวาช
7.125.54
ब्रुवन्तश्च रणेऽन्योन्यं चेदिपाञ्चालसृञ्जयाः ।
हत द्रोणं हत द्रोणमिति ते द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१२५.५४ ॥
ชาวเจทิ ปัญจาละ และสฤญชัยร้องเรียกกันในการรบว่า "จงฆ่าโทรณะ! จงฆ่าโทรณะ!" แล้วพวกเขาก็รุมเข้าหาโทรณะ
7.125.55
यतन्तः पुरुपव्याघ्राः सर्वशक्त्या महाद्युतिम् ।
निनीपवो रणे द्रोणं यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.१२५.५५ ॥
บรรดาพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์เหล่านั้น พยายามเต็มกำลัง ปรารถนาจะส่งโทรณะผู้มีรัศมีรุ่งเรืองไปยังที่อยู่ของพระยมในการรบ
7.125.56
यतमानांस्तु तान्वीरान्भारद्वाजः शिलीमुखैः ।
यमाय प्रेपयामास चेदिमुख्यान्विशेपतः ॥ ७.१२५.५६ ॥
แต่โทรณะ โอรสของภารทวาชได้ส่งลูกศรไปยังวีรบุรุษผู้พยายามเหล่านั้น ส่งให้ไปยังพระยม โดยเฉพาะหัวหน้าชาวเจทิ
7.125.57
तेषु प्रक्षीयमाणेषु चेदिमुख्येषु सर्वशः ।
पाञ्चलाः समकम्पन्त द्रोणसायकपीडिताः ॥ ७.१२५.५७ ॥
ขณะที่หัวหน้าชาวเจทิถูกทำลายสิ้นไปจากทุกด้าน ชาวปัญจาละที่ถูกลูกศรของโทรณะเบียดเบียนก็สั่นสะท้านไปด้วยกัน
7.125.58
प्राक्रोशन्भीमसेनं ते धृष्टद्युम्नं च भारत ।
दृष्ट्वा द्रोणस्य कर्माणि तथारूपाणि मारिष ॥ ७.१२५.५८ ॥
ท่านภรตะ เมื่อได้เห็นการกระทำของโทรณะที่เป็นเช่นนั้น พวกเขาร้องโวยวายเรียกภีมเสนและธฤษฏทยุมนา ท่านผู้เจริญเอ๋ย
7.125.59
ब्राह्मणेन तपो नूनं चरितं दुश्चरं महत् ।
तथा हि युधि सङ्क्रुद्धो दहति क्षत्रियर्पभान् ॥ ७.१२५.५९ ॥
พราหมณ์คงได้บำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่และยากยิ่งเป็นแน่ เพราะเมื่อโกรธจัดในการรบ เขาจึงเผาผลาญวัวแห่งชั้นกษัตริย์ได้เช่นนี้
7.125.60
धर्मो युद्धं क्षत्रियस्य ब्राह्मणस्य परं तपः ।
तपस्वी कृतविद्यश्च प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ॥ ७.१२५.६० ॥
หน้าที่ของกษัตริย์คือการรบ และตบะอันสูงสุดของพราหมณ์คือสิ่งนั้น ผู้บำเพ็ญตบะที่เชี่ยวชาญในวิชาความรู้อาจเผาผลาญได้แม้เพียงด้วยสายตา
7.125.61
द्रोणाग्निमस्त्रसंस्पर्शं प्रविष्टाः क्षत्रियर्पभाः ।
बहवो दुस्तरं घोरं यत्रादह्यन्त भारत ॥ ७.१२५.६१ ॥
กษัตริย์ผู้ประเสริฐจำนวนมากเข้าไปในไฟของโทรณะและการถูกศาสตราประทะ ข้าแต่ภารตะ พวกเขาถูกเผาไหม้ที่นั่นในสภาพอันข้ามได้ยากและน่าสะพรึงกลัว
7.125.62
यथाबलं यथोत्साहं यथासत्वं महाद्युतिः ।
मोहयन्सर्वभूतानि द्रोणो हन्ति बलानि नः ॥ ७.१२५.६२ ॥
โทรณะผู้มีแสงรุ่งโรจน์ยิ่ง ทำให้สรรพสัตว์ทั้งปวงหลงใหล ฟาดฟันกองทัพของพวกเราลง ตามกำลัง ตามความกระตือรือร้น และตามความกล้าหาญของตน
7.125.63
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्षत्रधर्मा व्यवस्थितः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद द्रोणस्य सशरं धनुः ॥ ७.१२५.६३ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำของเขา วีรบุรุษผู้ยืนหยัดในหน้าที่ของกษัตริย์ ก็ใช้ลูกศรรูปพระจันทร์ครึ่งซีกตัดคันธนูของโทรณะพร้อมทั้งลูกศรที่ติดอยู่
7.125.64
स संरब्धतरो भूत्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ॥ ७.१२५.६४ ॥
โทรณะผู้ทำลายกษัตริย์ทั้งหลาย ทวีความโกรธยิ่งขึ้นกว่าเดิม
7.125.65
अन्यत्कार्मुकमादाय भास्वरं वेगवत्तरम् ।
तत्राधाय शरं तीक्ष्णं परानीकविशातनम् ॥ ७.१२५.६५ ॥
หยิบคันธนูอีกคันหนึ่งที่สุกสกาวและแรงกล้ายิ่งกว่า แล้วขึ้นลูกศรแหลมคมที่ทำลายแนวรบของศัตรู
7.125.66
आकर्णपूर्णमाचार्यो बलवानभ्यवासृजत् ।
स हत्वा क्षत्रधर्माणं जगाम धरणीतलम् ॥ ७.१२५.६६ ॥
อาจารย์ผู้ทรงพลังดึงสายธนูจนสุดถึงใบหู แล้วปล่อยลูกศรออกไป เมื่อสังหารวีรบุรุษผู้ยึดมั่นในธรรมของกษัตริย์แล้ว ลูกศรนั้นก็พุ่งลงสู่พื้นพสุธา
7.125.67
स भिन्नहृदयो वाहान्न्यपतन्मेदिनीतले ।
ततः सैन्यान्यकम्पन्त धृष्टद्युम्नसुते हते ॥ ७.१२५.६७ ॥
หัวใจของเขาถูกแทงทะลุ เขาพร้อมทั้งม้าทรุดลงบนพื้นแผ่นดิน จากนั้นเมื่อโอรสของธฤษฏทยุมนะถูกสังหาร กองทัพทั้งหลายก็สั่นสะเทือน
7.125.68
अथ द्रोणं समारोहच्चेकितानो महाबलः ।
स द्रोणं दशभिर्विद्ध्वा प्रत्यविद्ध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१२५.६८ ॥
ครั้นแล้ว เจกิตานะผู้มีกำลังมหาศาลได้บุกเข้าหาโทรณะ เขาแทงโทรณะด้วยลูกศรสิบดอก แล้วยิงสวนกลับไปถึงกลางอกของโทรณะ
7.125.69
चतुर्भिः सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान् ।
तमाचार्यस्त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत् ॥ ७.१२५.६९ ॥
ด้วยสี่ดอกเขาแทงสารถีของโทรณะ และด้วยสี่ดอกแทงม้าทั้งสี่ตัว ส่วนอาจารย์ก็ยิงเขาด้วยลูกศรสามดอกที่แขน ไหล่ และอก
7.125.70
ध्वजं सप्तभिरुन्मथ्य यन्तारमवधीत्त्रिभिः ।
तस्य सूते हते तेऽश्वा रथमादाय विद्रुताः ॥ ७.१२५.७० ॥
ด้วยลูกศรเจ็ดดอกเขาทำธงของเขาหักลง และด้วยสามดอกสังหารสารถี เมื่อสารถีของเขาถูกฆ่าตาย ม้าเหล่านั้นก็ลากรถหนีไป
7.125.71
समरे शरसंवीता भारद्वाजेन मारिष ।
चेकितानरथं दृष्ट्वा हताश्वं हतसारथिम् ॥ ७.१२५.७१ ॥
ข้าแต่ท่านผู้ประเสริฐ ในการรบ เจกิตานะถูกลูกศรของบุตรแห่งภารทวาชะปกคลุม เมื่อเห็นรถของเจกิตานะที่ม้าถูกฆ่าและสารถีถูกฆ่า
7.125.72
तान्समेतान्रणे शूरांश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान् ।
समन्ताद्द्रावयन्द्रोणो बह्वशोभत मारिष ॥ ७.१२५.७२ ॥
ข้าแต่ท่านผู้ประเสริฐ โทรณะขับไล่บรรดาวีรบุรุษเจทิ ปาญจาละ และสฤญชยะที่มารวมกันในการรบให้แตกกระจายไปทุกทิศทาง และได้ส่องแสงรุ่งโรจน์ยิ่งนัก
7.125.73
आकर्णपलितः श्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत् ॥ ७.१२५.७३ ॥
ผมของเขาขาวจนถึงใบหู ผิวคล้ำ อายุแปดสิบห้าปี โทรณะผู้ชราคนนั้นเคลื่อนไหวอยู่ในสนามรบเหมือนผู้มีอายุสิบหกปี
7.125.74
अथ द्रोणं महाराज विचरन्तमभीतवत् ।
वज्रहस्तममन्यन्त शत्रवः शत्रुसूदनम् ॥ ७.१२५.७४ ॥
ข้าแต่มหาราชา ครั้นแล้วศัตรูทั้งหลายเห็นโทรณะเคลื่อนไหวไปมาดุจไม่หวาดกลัว จึงคิดว่าเขาคือผู้ถือสายฟ้าในมือ ผู้ทำลายศัตรูทั้งปวง
7.125.75
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्द्रुपदो बुद्धिमान्नृप ।
लुब्धोऽयं क्षत्रियान्हन्ति व्याघ्रः क्षुद्रमृगानिव ॥ ७.१२५.७५ ॥
ครั้นแล้ว ข้าแต่กษัตริย์ ทรุปทะผู้มีปัญญาและแขนอันทรงพลังได้กล่าวว่า "ผู้โลภนี้สังหารนักรบทั้งหลายดุจเสือที่ฆ่าเนื้อตัวเล็ก"
7.125.76
कृच्छ्रान्दुर्योधनो लोकान्पापः प्राप्स्यति दुर्मतिः ।
यस्य लोभाद्विनिहताः समरे क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१२५.७६ ॥
ทุรโยธน์ผู้บาปหนาและมีใจชั่วร้าย จะได้รับโลกทั้งหลายด้วยความยากลำบาก เพราะความโลภของเขา นักรบผู้ประเสริฐทั้งหลายจึงถูกสังหารในการรบ
7.125.77
शतशः शेरते भूमौ निकृत्ता गोवृषा इव ।
रुधिरेण परीताङ्गाः श्वशृगालादनीकृताः ॥ ७.१२५.७७ ॥
นับร้อยๆ นอนอยู่บนพื้นดิน ถูกฟันล้มลงดุจวัวตัวผู้ ร่างกายชุ่มไปด้วยเลือด และถูกทิ้งเป็นอาหารของสุนัขและหมาจิ้งจอก
7.125.78
एवमुक्त्वा महाराज द्रुपदोऽक्षौहिणीपतिः ।
पुरस्कृत्य रणे पार्थान्द्रोणमभ्यद्रवद्द्रुतम् ॥ ७.१२५.७८ ॥
ข้าแต่มหาราชา ทรุปทะผู้เป็นเจ้าแห่งอักษะเอาหิณีกล่าวดังนี้แล้ว ก็ให้บุตรแห่งปฤถาเป็นหน้ากระบวน แล้วรีบพุ่งเข้าหาโทรณะอย่างรวดเร็ว