మహాభారతం · అధ్యాయం 7.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.125.1
अपराह्णे महाराज सङ्ग्रामः सुमहानभूत् ।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पुनर्द्रोणस्य सोमकैः ॥ ७.१२५.१ ॥
మహారాజా, మధ్యాహ్నం ద్రోణుడికి, సోమకులకు మధ్య మళ్లీ అత్యంత మహాయుద్ధం జరిగింది; దాని గర్జన మేఘగర్జనలా ఉంది.
7.125.2
शोणाश्वं रथमास्थाय नरवीरः समाहितः ।
समरेऽभ्यद्रवत्पाण्डूञ्जवमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१२५.२ ॥
ఎర్రని గుర్రాలు పూన్చిన రథమెక్కి, ఏకాగ్రమైన మనసుతో ఆ నరవీరుడు మధ్యభాగాన్ని పట్టుకొని యుద్ధంలో వేగంగా పాండవుల మీదికి దూకాడు.
7.125.3
तव प्रियहिते युक्तो महेष्वासो महाबलः ।
चित्रपुङ्खैः शितैर्बाणैः कलशोत्तमसम्भवः।
जघान सोमकान्राजन्सृञ्जयान्केकयानपि ॥ ७.१२५.३ ॥
మీ ప్రయోజనం కోసం నిలిచిన మహాధనుర్ధారి, మహాబలుడు, కలశం నుండి జన్మించిన ఆయన (ద్రోణుడు) అందమైన రెక్కల కూరిమి బాణాలతో, ఓ రాజా, సోమకులను, సృంజయులను, కేకయులను కూడా సంహరించాడు.
7.125.4
वरान्वरान्हि योधानां विचिन्वन्निव भारत ।
आक्रीडत रमे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.४ ॥
ఓ భరతవంశజా, యోధులలో శ్రేష్ఠులను వెతుకుతున్నట్టుగా, ఓ రాజా, ప్రతాపవంతుడైన భారద్వాజ పుత్రుడు ఆనందంగా ఆటాడుతున్నట్టు రమించాడు.
7.125.5
तमभ्ययाद्बृहत्क्षत्रः केकयानां महारथः ।
भातॄणां नृप पञ्चानां श्रेष्ठः समरकर्कशः ॥ ७.१२५.५ ॥
కేకయుల మహారథుడు బృహత్క్షత్రుడు అతనికి ఎదురుగా వచ్చాడు, ఓ రాజా. ఐదుగురు సోదరులలో శ్రేష్ఠుడు, యుద్ధంలో కఠినుడు అయినవాడు.
7.125.6
विमुञ्चन्विशिखांस्तीक्ष्णानाचार्यं भृशमार्दयत् ।
महामेघो यथा वर्षं विमुञ्चन्गन्धमादने ॥ ७.१२५.६ ॥
తీక్ష్ణమైన బాణాలను ప్రయోగిస్తూ అతడు ఆచార్యుడిని (ద్రోణుడిని) తీవ్రంగా బాధించాడు; గంధమాదన పర్వతంపై మహామేఘం వర్షం కురిపించినట్టు.
7.125.7
तस्य द्रोणो महाराज स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्ध- सायकान्दश पञ्च च ॥ ७.१२५.७ ॥
మహారాజా, ద్రోణుడు అతనిపై బంగారు రెక్కలు గలవి, రాతిపై నూరబడినవి, కోపంతో నిండినవి అయిన పదిహేను బాణాలను ప్రయోగించాడు.
7.125.8
तांस्तु द्रोणविनिर्मुक्तान्क्रुंद्धाशीविषसन्निभान् ।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैर्युधि चिच्छेद हृष्टवत् ॥ ७.१२५.८ ॥
అయితే ద్రోణుడు ప్రయోగించిన, కోపంతో ఉన్న విషసర్పాల వంటి ఆ బాణాలలో ప్రతి ఒక్కదాన్నీ అతడు యుద్ధంలో ఐదేసి బాణాలతో సంతోషంగా ఖండించాడు.
7.125.9
तदस्य लाघवं दृष्ट्वा प्रहस्य द्विजपुङ्गवः ।
प्रेषयामास विशिखानष्टौ सन्नतपर्वणः ॥ ७.१२५.९ ॥
అతని ఈ చురుకుదనాన్ని చూసి ద్విజశ్రేష్ఠుడు నవ్వి, వంగిన కణుపులు గల ఎనిమిది బాణాలను ప్రయోగించాడు.
7.125.10
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णं द्रोणचापच्युताञ्शरान् ।
अवारयच्छरैरेव तावद्भिर्निशितैर्मृधे ॥ ७.१२५.१० ॥
ద్రోణుని విల్లు నుండి వేగంగా పడుతున్న ఆ బాణాలను చూసి, యుద్ధంలో అంతే సంఖ్యలో ఉన్న వాడి బాణాలతోనే అతడు వాటిని అడ్డుకున్నాడు.
7.125.11
ततोऽभवन्महाराज तव सैन्यस्य विस्मयः ।
बृहत्क्षत्रेण तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ॥ ७.१२५.११ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, బృహత్క్షత్రుడు చేసిన ఆ అత్యంత దుష్కరమైన కార్యాన్ని చూసి మీ సైన్యంలో ఆశ్చర్యం కలిగింది.
7.125.12
ततो द्रोणो महाराज बृहत्क्षत्रं विशेषयन् ।
प्रादुश्चक्रे रणे दिव्यं ब्राह्ममस्त्रं सुदुर्जयम् ॥ ७.१२५.१२ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, ద్రోణుడు బృహత్క్షత్రుని ప్రత్యేకంగా లక్ష్యంగా చేసుకొని, యుద్ధంలో అత్యంత దుర్జయమైన దివ్య బ్రాహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
7.125.13
कैकेयोऽस्त्रं समालोक्य मुक्तं द्रोणेन संयुगे ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ब्राह्ममस्त्रमशातयत् ॥ ७.१२५.१३ ॥
యుద్ధంలో ద్రోణుడు ప్రయోగించిన అస్త్రాన్ని చూసి, ఓ రాజేంద్రా, కైకేయుడు బ్రహ్మాస్త్రంతోనే బ్రాహ్మాస్త్రాన్ని నాశనం చేశాడు.
7.125.14
ततोऽस्त्रे निहते ब्राह्मे बृहत्क्षत्रस्तु भारत ।
विव्याध ब्राह्मणं षष्ट्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.१२५.१४ ॥
ఓ భారతా, బ్రాహ్మాస్త్రం నాశనమైన తర్వాత బృహత్క్షత్రుడు బంగారు రెక్కలు, రాతిపై సానపెట్టిన అరవై బాణాలతో బ్రాహ్మణుడైన ద్రోణుని కొట్టాడు.
7.125.15
तं द्रोणो द्विपदां श्रेष्ठो नाराचेन समार्पयत् ।
स तस्य कवचं भित्त्वा प्राविशद्धरणीतलम् ॥ ७.१२५.१५ ॥
మనుషులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుడు అతనిని నారాచ బాణంతో కొట్టాడు. అది అతని కవచాన్ని చీల్చి భూమిలోకి దూసుకుపోయింది.
7.125.16
कृष्णसर्पो यथा मुक्तो वल्मीकं नृपसत्तम ।
तथाऽत्यगान्महीं बाणो भित्त्वा कैकेयमाहवे ॥ ७.१२५.१६ ॥
ఓ నృపశ్రేష్ఠా, నల్లని పాము విడువబడి పుట్టలోకి దూరినట్లు, యుద్ధంలో కైకేయుడిని చీల్చి బాణం భూమిని దాటిపోయింది.
7.125.17
सोऽतिविद्धो महाराज कैकेयो द्रोणसायकैः ।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो व्यावृत्य नयने शुभे ॥ ७.१२५.१७ ॥
ఓ మహారాజా, ద్రోణుని బాణాలతో అత్యంత గాయపడిన కైకేయుడు గొప్ప కోపంతో నిండిపోయి, తన అందమైన కళ్లను తిప్పాడు.
7.125.18
द्रोणं विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
सारथिं चास्य बाणेन भृशं मर्मस्वताडयत् ॥ ७.१२५.१८ ॥
అతడు ద్రోణుని బంగారు రెక్కల, రాతిపై సానపెట్టిన డెబ్బై బాణాలతో కొట్టాడు; అతని సారథిని ఒక బాణంతో మర్మస్థానాలపై తీవ్రంగా కొట్టాడు.
7.125.19
द्रोणस्तु बहुभिर्विद्धो बृहत्क्षत्रेण मारिष ।
असृजद्विशिखांस्तीक्ष्णान्कैकेयस्य रथं प्रति ॥ ७.१२५.१९ ॥
కానీ బృహత్క్షత్రుని అనేక బాణాలతో గాయపడిన ద్రోణుడు, ఓ మారిష, కైకేయుని రథం వైపు తీక్ష్ణమైన బాణాలను ప్రయోగించాడు.
7.125.20
व्याकुलीकृत्य तं द्रोणो बृहत्क्षत्रं महारथम् ।
अश्वांश्चतुर्भिरन्यवधीच्चतुरोऽस्य पतत्त्रिभिः ॥ ७.१२५.२० ॥
ద్రోణుడు ఆ మహారథుడు బృహత్క్షత్రుని కలవరపరచి, నాలుగు రెక్కల బాణాలతో అతని నాలుగు గుర్రాలను చంపాడు.
7.125.21
सूतं चैकेन बाणेन रथनीडादपातयत् ।
द्वाभ्यां ध्वजं च च्छत्रं च च्छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ ७.१२५.२१ ॥
ఒక బాణంతో సారథిని రథసీటు నుండి పడగొట్టాడు; రెండు బాణాలతో ధ్వజాన్ని, ఛత్రాన్ని తెగగొట్టి నేలపై పడవేశాడు.
7.125.22
ततः साधुविसृष्टेन नाराचेन द्विजर्षभः ।
हृद्यविध्यद्बृहत्क्षत्रं स च्छिन्नहृदयोऽपतत् ॥ ७.१२५.२२ ॥
అప్పుడు బ్రాహ్మణోత్తముడైన ద్రోణుడు చక్కగా ప్రయోగించిన నారాచంతో బృహత్క్షత్రుని హృదయాన్ని గుచ్చాడు; అతడు హృదయం చీలి పడిపోయాడు.
7.125.23
बृहत्क्षत्रे हते राजन्केकयानां महारथे ।
शैशुपालिरभिक्रुद्धो यन्तारमिदमब्रवीत् ॥ ७.१२५.२३ ॥
ఓ రాజా, కేకయుల మహారథుడు బృహత్క్షత్రుడు హతుడైనప్పుడు, శిశుపాలుని కుమారుడు అత్యంత కోపంతో సారథితో ఇలా అన్నాడు.
7.125.24
सारथे याहि यत्रैष द्रोणस्तिष्ठति दंशितः ।
विनिघ्नन्केकयान्सर्वान्पाञ्चालानां च वाहिनीं ॥ ७.१२५.२४ ॥
ఓ సారథీ, కవచధారి ద్రోణుడు నిలిచి ఉన్న చోటికి వెళ్ళు; కైకేయులందరినీ, పాంచాలుల సైన్యాన్ని సంహరిస్తూ సాగు.
7.125.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सारथी रथिनां वरम् ।
द्रोणाय प्रापयामास काम्भोजैर्जवनैर्हयैः ॥ ७.१२५.२५ ॥
అతని ఆ మాట విని, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన సారథి కాంబోజ దేశపు వేగవంతమైన గుర్రాలతో ద్రోణుని వద్దకు రథాన్ని చేర్చాడు.
7.125.26
धृष्टकेतुश्च चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः ।
वधायाभ्यद्रवद्द्रोणं पतङ्ग इव पावकम् ॥ ७.१२५.२६ ॥
చేదీ వంశపు వీరుడైన ధృష్టకేతుడు, అత్యంత బలోపేతుడై, అగ్నిని చేరే మిడతలాగా ద్రోణుని చంపాలని అతనిపైకి దూకాడు.
7.125.27
सोऽविध्यत तदा द्रोणं षष्ट्या साश्वरथध्वजम् ।
पुनश्चान्यैः सऱैस्तीक्ष्णैः सुप्तं व्याघ्रं तुदन्निव ॥ ७.१२५.२७ ॥
అప్పుడు అతడు అరవై బాణాలతో ద్రోణుని గుర్రాలను, రథాన్ని, ధ్వజాన్ని కొట్టాడు; తరువాత మరికొన్ని వాడి బాణాలతో నిద్రిస్తున్న పులిని కదిలించినట్లు అతడిని పీడించాడు.
7.125.28
तस्य द्रोणो धनुर्मध्ये क्षुरप्रेण शितेन च ।
चकर्त गार्ध्रपत्रेण यतमानस्य शुष्मिणः ॥ ७.१२५.२८ ॥
ప్రయత్నిస్తున్న ఆ శూరుడి విల్లును ద్రోణుడు మధ్యలో వాడి క్షురప్రబాణంతోనూ, గృధ్రపత్ర బాణంతోనూ తెగగొట్టాడు.
7.125.29
अथान्यद्धनुरादाय शैशुपालिर्महारथः ।
विव्याध सायकैर्द्रोणं कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.१२५.२९ ॥
అప్పుడు శిశుపాలుని కుమారుడైన మహారథుడు మరొక విల్లు తీసుకుని, కంక, మయూర పింఛ బాణాలతో ద్రోణుని గుచ్చాడు.
7.125.30
तस्य द्रोणो हयान्हत्वा चतुर्भिश्चतुरः शरैः ।
सारथेश्च शिरः कायाच्चकर्त प्रहसन्निव ॥ ७.१२५.३० ॥
ద్రోణుడు అతని నాలుగు గుర్రాలను నాలుగు బాణాలతో చంపి, నవ్వుతున్నట్లుగా సారథి తలను శరీరం నుండి ఖండించాడు.
7.125.31
अथैनं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.१२५.३१ ॥
అప్పుడు అతడు అతనిని ఇరవై ఐదు బాణాలతో కొట్టాడు.
7.125.32
अवप्लुत्य रथाच्चैद्यो गदामादाय सत्वरः ।
भारद्वाजाय चिक्षेप रुपितामिव पन्नगीम् ॥ ७.१२५.३२ ॥
చైద్యుడు రథం నుంచి దూకి వేగంగా గదను తీసుకుని, భారద్వాజునిపై చెక్కిన పాములాగా విసిరాడు.
7.125.33
तामापतन्तीमालोक्य कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
अश्मसारमयीं गुर्वीं तपनीयविभूषिताम्।
शरैरनेकसाहस्रैर्भाद्वाजोऽच्छिनच्छितैः ॥ ७.१२५.३३ ॥
కాలరాత్రిలా పైకెత్తబడి, ఇనుముతో చేయబడి, బంగారంతో అలంకరించబడి దూసుకు వస్తున్న దానిని చూసి, భారద్వాజుడు వేలాది పదునైన బాణాలతో దాన్ని ఛేదించాడు.
7.125.34
सा छिन्ना बहुभिर्बाणैभारद्वाजेन मारिष ।
गदा पपात कौरव्य नादयन्ती धरातलम् ॥ ७.१२५.३४ ॥
ఓ పూజ్యుడా, భారద్వాజుని అనేక బాణాలతో ఛేదించబడిన ఆ గద, ఓ కౌరవ్యా, నేలను మోగిస్తూ పడిపోయింది.
7.125.35
गदां विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टकेतुरमर्षणः ।
तोमरं व्यसृजद्वीरः शक्तिं च कन कोज्ज्वलाम् ॥ ७.१२५.३५ ॥
గద నాశనమైనది చూసి, కోపంతో ఉన్న వీరుడు ధృష్టకేతువు తోమరాన్ని, బంగారంలా మెరిసే శక్తిని విసిరాడు.
7.125.36
तोमरं पञ्चभिर्भित्त्वा शक्तिं चिच्छेद पञ्चभिः ।
तौ जग्मतुर्महीं छिन्नौ सर्पाविव गरुत्मता ॥ ७.१२५.३६ ॥
ఐదు బాణాలతో తోమరాన్ని ఛేదించి, ఐదింటితో శక్తిని ఛేదించాడు; ఆ రెండూ గరుత్మంతునిచే ఛేదించబడిన పాముల్లా నేలపై పడ్డాయి.
7.125.37
ततोऽस्य विशिखं तीक्ष्णं वधाय वधकाङ्क्षिणः ।
प्रेषयामास समरे भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ७.१२५.३७ ॥
అప్పుడు పరాక్రమశాలి భారద్వాజుడు ద్రోణుడు యుద్ధంలో అతడిని వధించాలనే కోరికతో అతనిపై వాడి అయిన ఒక బాణాన్ని ప్రయోగించాడు.
7.125.38
स तस्य कवचं भित्त्वा हृदयं चामितौजसः ।
अभ्यगाद्धरणीं बाणो हंसः पद्मवनं यथा ॥ ७.१२५.३८ ॥
ఆ బాణం అమితతేజుడైన అతని కవచాన్ని, హృదయాన్ని చీల్చి, హంస పద్మవనంలోకి దిగినట్లు భూమిలోకి దూసుకుపోయింది.
7.125.39
पतङ्गं हि ग्रसेच्चाषो यथा क्षुद्रं बुभुक्षितः ।
तथा द्रोणोऽग्रसच्छूरो धृष्टकेतुं महाहवे ॥ ७.१२५.३९ ॥
ఆకలిగొన్న చాష పక్షి చిన్న మిడతను మింగినట్లు, శూరుడైన ద్రోణుడు మహాయుద్ధంలో ధృష్టకేతువును మింగేశాడు.
7.125.40
निहते चेदिराजे तु तत्खण्डं पित्र्यमाविशत् ।
अमर्षवशमापन्नः पुत्रोऽस्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१२५.४० ॥
చేదిరాజు చంపబడగానే ఆ తండ్రి సంబంధిత దళంలోకి కోపావేశం ప్రవేశించింది; పరమాస్త్రవేత్తయైన అతని కుమారుడు అందులో ప్రవేశించాడు.
7.125.41
तमपि प्रहसन्द्रोणः शरैर्नित्ये यमक्षयम् ।
महाव्याघ्रो महारण्ये मृगशावं यथा बली ॥ ७.१२५.४१ ॥
ద్రోణుడు కూడా నవ్వుతూ బాణాలతో అతడిని యమలోకానికి పంపాడు; బలమైన మహావ్యాఘ్రం పెద్ద అడవిలో లేగదూడను చంపినట్లు.
7.125.42
तेषु प्रक्षीयमाणेषु पाण्डवेयेषु भारत ।
जरासन्धसुतो वीरः स्वयं द्रोणमुपाद्रवत् ॥ ७.१२५.४२ ॥
ఓ భారతా, పాండవులు నశించిపోతుండగా, జరాసంధుని వీరపుత్రుడు స్వయంగా ద్రోణునిపై దూకాడు.
7.125.43
स तु द्रोणं महाबाहुः शरधाराभिराहवे ।
अदृश्यमकरोत्तूर्णं जलदो भास्करं यथा ॥ ७.१२५.४३ ॥
ఆ మహాబాహుడు యుద్ధంలో బాణధారలతో ద్రోణుని వెంటనే కనబడకుండా చేశాడు, మేఘం సూర్యుడిని కప్పినట్లు.
7.125.44
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
व्यसृजत्सायकांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२५.४४ ॥
అతని ఆ చురుకుదనాన్ని చూసి, క్షత్రియులను అణచే ద్రోణుడు వెంటనే వందలు వేలుగా బాణాలు ప్రయోగించాడు.
7.125.45
छादयित्वा रमे द्रोणं रथस्थं रथिनां वरम् ।
जारासन्धिं जघानाशु मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१२५.४५ ॥
రథంపై నిలిచిన రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుని కప్పివేసి, అతడు జరాసంధుని కుమారుడిని వెంటనే చంపాడు; విలుకాండ్రందరూ చూస్తుండగా.
7.125.46
योयो विधीयते खण्डस्तंतं द्रोणोऽन्तकोपमः ।
आदत्त सर्वभूतानि प्राप्ते काले यथान्तकः ॥ ७.१२५.४६ ॥
ఏ సేనా విభాగంపై నియమించబడినా, అక్కడ ద్రోణుడు యముని వలె ఉన్నాడు; కాలం వచ్చినప్పుడు యముడు సర్వప్రాణులను తీసుకున్నట్లు.
7.125.47
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे ।
शरैरनेकसाहस्रैः पाण्डवेयान्समावृणोत् ॥ ७.१२५.४७ ॥
అప్పుడు మహారాజా, ద్రోణుడు యుద్ధంలో తన పేరును ప్రకటించి, వేలకొద్దీ బాణాలతో పాండవులను కప్పాడు.
7.125.48
ते तु नामाङ्किता बाणा द्रोणेनास्ताः शिलाशिताः ।
नरान्नागान्हयांश्चैव निजघ्नुः शतशो मृधे ॥ ७.१२५.४८ ॥
ద్రోణుడు వదిలిన ఆ పేర్లు గుర్తించబడిన, రాయిపై పదును పెట్టిన బాణాలు యుద్ధంలో వందలాది మనుషులను, ఏనుగులను, గుర్రాలను చంపాయి.
7.125.49
ते वध्यमाना द्रोणेन शक्रेणेव महासुराः ।
समकम्पन्त पाञ्चाला गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.१२५.४९ ॥
ద్రోణునిచే వధింపబడుతున్న ఆ పాంచాలులు, ఇంద్రునిచే కొట్టబడిన మహా అసురుల వలె, చలితో బాధపడే ఆవుల వలె వణికిపోయారు.
7.125.50
ततो निष्टानको घोरः पाण्डवानामजायत ।
द्रोणेन वध्यमानेषु सैन्येषु भरतर्षभ ॥ ७.१२५.५० ॥
అప్పుడు ద్రోణునిచే సైన్యాలు వధింపబడుతుండగా పాండవుల మధ్య భయంకరమైన హాహాకారం పుట్టింది, భరతశ్రేష్ఠా.
7.125.51
प्रताप्यमानाः सूर्येण हन्यमानाश्च सायकैः ।
अन्वपद्यन्त पाञ्चालास्तदा सन्त्रस्तचेतसः ॥ ७.१२५.५१ ॥
సూర్యుని వేడితో కాలిపోతూ, బాణాలతో కొట్టబడుతూ, పాంచాలులు అప్పుడు భయభ్రాంతమైన మనసుతో వెనక్కి తగ్గారు.
7.125.52
मोहिता बाणजालेन भारद्वाजेन संयुगे ।
ऊरुग्राहगृहीतानां पाञ्चालानां महारथाः ॥ ७.१२५.५२ ॥
యుద్ధంలో భారద్వాజుని బాణజాలంతో మోహితులైన, భయపు పట్టులో చిక్కుకున్న పాంచాల మహారథులు.
7.125.53
चेदयश्च महाराज सृञ्जयाः काशिकोसलाः ।
अभ्यद्रवन्त संहृष्टा भारद्वाजं युयुत्सया ॥ ७.१२५.५३ ॥
మహారాజా, చేదులు, సృంజయులు, కాశి-కోసలులు ఆనందంతో, యుద్ధకాంక్షతో భారద్వాజునిపై దూకారు.
7.125.54
ब्रुवन्तश्च रणेऽन्योन्यं चेदिपाञ्चालसृञ्जयाः ।
हत द्रोणं हत द्रोणमिति ते द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१२५.५४ ॥
యుద్ధంలో ఒకరితో ఒకరు 'ద్రోణుని చంపండి! ద్రోణుని చంపండి!' అని అరుస్తూ చేదులు, పాంచాలులు, సృంజయులు ద్రోణునిపై దాడి చేశారు.
7.125.55
यतन्तः पुरुपव्याघ्राः सर्वशक्त्या महाद्युतिम् ।
निनीपवो रणे द्रोणं यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.१२५.५५ ॥
పురుషవ్యాఘ్రులైన వీరులు సర్వశక్తితో ప్రయత్నిస్తూ, యుద్ధంలో మహాతేజస్వి ద్రోణుని యముని నివాసానికి పంపాలని కోరారు.
7.125.56
यतमानांस्तु तान्वीरान्भारद्वाजः शिलीमुखैः ।
यमाय प्रेपयामास चेदिमुख्यान्विशेपतः ॥ ७.१२५.५६ ॥
అయితే భారద్వాజుడైన ద్రోణుడు ప్రయత్నిస్తున్న ఆ వీరులను, ముఖ్యంగా చేది ప్రధాన వీరులను, బాణాలతో యముని వద్దకు పంపాడు.
7.125.57
तेषु प्रक्षीयमाणेषु चेदिमुख्येषु सर्वशः ।
पाञ्चलाः समकम्पन्त द्रोणसायकपीडिताः ॥ ७.१२५.५७ ॥
చేది ప్రధాన వీరులు పూర్తిగా నశిస్తుండగా, ద్రోణుని బాణాలచే పీడితులైన పాంచాలులు అందరూ కలిసి వణికిపోయారు.
7.125.58
प्राक्रोशन्भीमसेनं ते धृष्टद्युम्नं च भारत ।
दृष्ट्वा द्रोणस्य कर्माणि तथारूपाणि मारिष ॥ ७.१२५.५८ ॥
భారతా, ద్రోణుని అటువంటి కర్మలను చూసి వారు భీమసేనుని, ధృష్టద్యుమ్నుని పిలిచి అరిచారు. ఓ మారిష!
7.125.59
ब्राह्मणेन तपो नूनं चरितं दुश्चरं महत् ।
तथा हि युधि सङ्क्रुद्धो दहति क्षत्रियर्पभान् ॥ ७.१२५.५९ ॥
బ్రాహ్మణుడు నిశ్చయంగా గొప్ప, కష్టమైన తపస్సు చేశాడు, ఎందుకంటే యుద్ధంలో కోపించి అతడు క్షత్రియ శ్రేష్ఠులను ఇలా దహిస్తున్నాడు.
7.125.60
धर्मो युद्धं क्षत्रियस्य ब्राह्मणस्य परं तपः ।
तपस्वी कृतविद्यश्च प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ॥ ७.१२५.६० ॥
క్షత్రియుని ధర్మం యుద్ధం, బ్రాహ్మణుని పరమ తపస్సు అదే. తపస్వి, విద్యలో నిపుణుడైన బ్రాహ్మణుడు చూపుతోనే దహించగలడు.
7.125.61
द्रोणाग्निमस्त्रसंस्पर्शं प्रविष्टाः क्षत्रियर्पभाः ।
बहवो दुस्तरं घोरं यत्रादह्यन्त भारत ॥ ७.१२५.६१ ॥
ద్రోణాగ్నిని, అస్త్రాల స్పర్శను ప్రవేశించిన అనేకమంది క్షత్రియ వృషభులు, ఓ భారతా, దాటరాని భయంకర స్థితిలో దహించబడ్డారు.
7.125.62
यथाबलं यथोत्साहं यथासत्वं महाद्युतिः ।
मोहयन्सर्वभूतानि द्रोणो हन्ति बलानि नः ॥ ७.१२५.६२ ॥
తన బలం, ఉత్సాహం, సత్త్వం కొలదీ మహాతేజస్వి ద్రోణుడు సర్వప్రాణులను మోహింపజేస్తూ మన సైన్యాలను సంహరిస్తున్నాడు.
7.125.63
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्षत्रधर्मा व्यवस्थितः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद द्रोणस्य सशरं धनुः ॥ ७.१२५.६३ ॥
అతని ఆ మాటను విని, క్షత్రధర్మంలో నిలిచిన వీరుడు అర్ధచంద్ర బాణంతో ద్రోణుని శరసహిత ధనువును ఛేదించాడు.
7.125.64
स संरब्धतरो भूत्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ॥ ७.१२५.६४ ॥
అతడు మరింత కోపోద్రిక్తుడై, క్షత్రియులను మర్దించే ద్రోణుడు...
7.125.65
अन्यत्कार्मुकमादाय भास्वरं वेगवत्तरम् ।
तत्राधाय शरं तीक्ष्णं परानीकविशातनम् ॥ ७.१२५.६५ ॥
మరొక ధనువును తీసుకుని, ప్రకాశవంతమైనది, అత్యంత వేగవంతమైనది, దానిపై శత్రుసైన్యాన్ని నాశనం చేసే తీక్ష్ణ బాణాన్ని అమర్చి...
7.125.66
आकर्णपूर्णमाचार्यो बलवानभ्यवासृजत् ।
स हत्वा क्षत्रधर्माणं जगाम धरणीतलम् ॥ ७.१२५.६६ ॥
చెవి వరకు లాగిన ధనువుతో బలవంతుడైన ఆచార్యుడు బాణాన్ని వదిలాడు; అది క్షత్రధర్ముడైన వీరుని చంపి భూమిపై పడింది.
7.125.67
स भिन्नहृदयो वाहान्न्यपतन्मेदिनीतले ।
ततः सैन्यान्यकम्पन्त धृष्टद्युम्नसुते हते ॥ ७.१२५.६७ ॥
అతని హృదయం బద్దలై, గుర్రాలు భూమిపై పడిపోయాయి. అప్పుడు ధృష్టద్యుమ్నుని కుమారుడు హతమవగా సైన్యాలు వణికిపోయాయి.
7.125.68
अथ द्रोणं समारोहच्चेकितानो महाबलः ।
स द्रोणं दशभिर्विद्ध्वा प्रत्यविद्ध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१२५.६८ ॥
అప్పుడు మహాబలుడైన చేకితానుడు ద్రోణునిపై దాడి చేశాడు. అతను ద్రోణుని పది బాణాలతో గుచ్చి, ఛాతీ మధ్యభాగంలో ప్రతిగా గుచ్చాడు.
7.125.69
चतुर्भिः सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान् ।
तमाचार्यस्त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत् ॥ ७.१२५.६९ ॥
నాలుగింటితో అతని సారథిని, నాలుగింటితో అతని నాలుగు గుర్రాలను కొట్టాడు; ఆచార్యుడు అతడిని మూడు బాణాలతో భుజాలపై, ఛాతీపై కొట్టాడు.
7.125.70
ध्वजं सप्तभिरुन्मथ्य यन्तारमवधीत्त्रिभिः ।
तस्य सूते हते तेऽश्वा रथमादाय विद्रुताः ॥ ७.१२५.७० ॥
ఏడు బాణాలతో ధ్వజాన్ని విరిచి, మూడింటితో సారథిని సంహరించాడు. అతని సారథి హతమవగా, ఆ గుర్రాలు రథాన్ని లాక్కుని పారిపోయాయి.
7.125.71
समरे शरसंवीता भारद्वाजेन मारिष ।
चेकितानरथं दृष्ट्वा हताश्वं हतसारथिम् ॥ ७.१२५.७१ ॥
ఓ మారిష, యుద్ధంలో భారద్వాజుని కుమారుని బాణాలతో కప్పబడి, గుర్రాలు హతమై, సారథి చనిపోయిన చేకితానుని రథాన్ని చూసి.
7.125.72
तान्समेतान्रणे शूरांश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान् ।
समन्ताद्द्रावयन्द्रोणो बह्वशोभत मारिष ॥ ७.१२५.७२ ॥
యుద్ధంలో సమావేశమైన ఆ వీరులైన చేదులు, పాంచాలులు, సృంజయులను అన్ని వైపులనుండి తరిమికొడుతూ ద్రోణుడు ఎంతో ప్రకాశించాడు. ఓ మారిష.
7.125.73
आकर्णपलितः श्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत् ॥ ७.१२५.७३ ॥
చెవుల వరకు తెల్లని జుట్టు కలిగి, నల్లని వర్ణంతో, ఎనభై ఐదేళ్ల వయసున్న ద్రోణుడు యుద్ధంలో సంచరించాడు; వృద్ధుడైనప్పటికీ పదహారేళ్ల వాడిలా.
7.125.74
अथ द्रोणं महाराज विचरन्तमभीतवत् ।
वज्रहस्तममन्यन्त शत्रवः शत्रुसूदनम् ॥ ७.१२५.७४ ॥
మహారాజా, అప్పుడు భయం లేకుండా తిరుగుతున్న ద్రోణుడిని శత్రువులు వజ్రహస్తుడిగా, శత్రుసంహారకుడిగా భావించారు.
7.125.75
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्द्रुपदो बुद्धिमान्नृप ।
लुब्धोऽयं क्षत्रियान्हन्ति व्याघ्रः क्षुद्रमृगानिव ॥ ७.१२५.७५ ॥
అప్పుడు బుద్ధిమంతుడైన మహాబాహువు ద్రుపదుడు, రాజా, ఇలా అన్నాడు: "ఈ లోభి పులి చిన్న జింకలను చంపినట్టు క్షత్రియులను చంపుతున్నాడు."
7.125.76
कृच्छ्रान्दुर्योधनो लोकान्पापः प्राप्स्यति दुर्मतिः ।
यस्य लोभाद्विनिहताः समरे क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१२५.७६ ॥
పాపాత్ముడు, దుర్బుద్ధి అయిన దుర్యోధనుడు కష్టంతో లోకాలను పొందుతాడు; అతని లోభం వల్ల యుద్ధంలో శ్రేష్ఠ క్షత్రియులు హతమయ్యారు.
7.125.77
शतशः शेरते भूमौ निकृत्ता गोवृषा इव ।
रुधिरेण परीताङ्गाः श्वशृगालादनीकृताः ॥ ७.१२५.७७ ॥
వందలకొద్దీ నరికివేయబడిన వీరులు ఎద్దుల్లా నేలపై పడి ఉన్నారు; రక్తంతో తడిసిన అవయవాలతో, కుక్కలకు నక్కలకు ఆహారమై.
7.125.78
एवमुक्त्वा महाराज द्रुपदोऽक्षौहिणीपतिः ।
पुरस्कृत्य रणे पार्थान्द्रोणमभ्यद्रवद्द्रुतम् ॥ ७.१२५.७८ ॥
మహారాజా, ఇలా చెప్పి, అక్షౌహిణికి అధిపతియైన ద్రుపదుడు యుద్ధంలో పాండవులను ముందుంచి వేగంగా ద్రోణుని మీదకు దూకాడు.