મહાભારત · અધ્યાય 7.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.13.1
सान्तरे तु प्रतिज्ञाने राज्ञो द्रोणेन निग्रहे ।
ततस्ते सैनिकाः श्रुत्वा तं युधिष्ठिरनिग्रहम्।
सिंहनादरवांश्चक्रुर्बाहुशब्दांश्च कृत्स्नशः ॥ ७.१३.१ ॥
શરતવાળી પ્રતિજ્ઞામાં, દ્રોણ રાજાને પકડશે એ વિશે; ત્યારે તે સૈનિકોએ યુધિષ્ઠિરના બંદી થવાના સમાચાર સાંભળી સિંહનાદ અને ભુજાઓ થપથપાવવાના અવાજો સર્વત્ર કર્યા.
7.13.2
तच्च सर्वं यथान्यायं धर्मराजेन भारत ।
आप्तैश्चारैः परिज्ञातं भारद्वाजचिकीर्षितम् ॥ ७.१३.२ ॥
હે ભરતવંશી, ધર્મરાજે તે બધું યથાયોગ્ય રીતે જાણ્યું; વિશ્વાસુ ગુપ્તચરો દ્વારા ભારદ્વાજ (દ્રોણ)ની ઇચ્છા પણ પૂરેપૂરી જાણી લેવાઈ.
7.13.3
ततः सर्वान्समानाय्य भ्रातृनन्यांश्च सर्वशः ।
अव्रवीद्धर्मराजस्तु धनञ्जयमिदं वचः ॥ ७.१३.३ ॥
પછી સર્વ ભાઈઓને અને બીજાઓને બોલાવીને ધર્મરાજે ધનંજય (અર્જુન)ને આ વચન કહ્યું.
7.13.4
श्रुतं ते पुरुषव्याघ्र द्रोणस्याद्य चिकीर्षितम् ।
यथा तन्न भवेत्सत्यं तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ७.१३.४ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર! દ્રોણનો ઇરાદો તેં આજે સાંભળ્યો છે; તે સાચો ન પડે એવી નીતિ ગોઠવવામાં આવે.
7.13.5
सान्तरं हि प्रतिज्ञातं द्रोणेनामित्रघातिना ।
तच्चान्तरममोघेषौ त्वयि तेन समाहितम् ॥ ७.१३.५ ॥
શત્રુઘાતક દ્રોણે શરતવાળી પ્રતિજ્ઞા કરી છે; અને તે શરત, હે અમોઘબાણ, તેણે તારા પર મૂકી છે.
7.13.6
तत्त्वमद्य महाबाहो युध्यस्व मदनन्तरम् ।
यथा दुर्योधनः कामं नेमं द्रोणादवाप्नुयात् ॥ ७.१३.६ ॥
તેથી હે મહાબાહો! આજે તું મારી પાછળ યુદ્ધ કર, જેથી દુર્યોધન દ્રોણ પાસેથી ઇચ્છા મુજબ આ ન મેળવે.
7.13.7
यथा मे न वधः कार्य आचार्यस्य कथञ्चन ।
तथा तव परित्यागो न मे राजंश्चिकीर्षितः ॥ ७.१३.७ ॥
આચાર્યનો વધ કોઈ પણ રીતે મારાથી ન થવો જોઈએ, તેવી જ રીતે હે રાજન્, હું તમારો ત્યાગ કરવાની ઇચ્છા રાખતો નથી.
7.13.8
अप्येवं पाण्डव प्राणानुत्सृजेयमहं युधि ।
प्रतियाताऽहमाचार्यं त्वां न जह्यां कथञ्चन ॥ ७.१३.८ ॥
હે પાંડવ, યુદ્ધમાં હું પ્રાણ પણ ત્યજી દઉં; પરંતુ આચાર્યને આપેલા વચન પ્રમાણે હું કોઈ પણ રીતે તમને છોડીશ નહીં.
7.13.9
त्वां निगृह्याहवे राजन्धार्तराष्ट्रो यमिच्छति ।
न स तं जीवलोकेऽस्मिन्कामं प्राप्ता कथञ्चन ॥ ७.१३.९ ॥
હે રાજન્, યુદ્ધમાં તમને બંદી બનાવીને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર જે ઇચ્છે છે, તે આ જીવલોકમાં તે કોઈ પણ રીતે પ્રાપ્ત કરી શકશે નહીં.
7.13.10
प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकली भवेत् ।
न त्वां द्रोणो निगृह्णीयाज्जीवमाने मयि ध्रुवम् ॥ ७.१३.१० ॥
નક્ષત્રો સહિત આકાશ પડી જાય, પૃથ્વી ટુકડા થઈ જાય; છતાં હું જીવતો હોઉં ત્યાં સુધી દ્રોણ ચોક્કસપણે તમને પકડી શકશે નહીં.
7.13.11
यदि तस्य रणे साह्यं कुरुते वज्रभृत्स्वयम् ।
विष्णुर्वा सहितो देवैर्न त्वां प्राप्स्यत्यसौ मृधे ॥ ७.१३.११ ॥
યુદ્ધમાં વજ્રધારી સ્વયં તેને સહાય કરે, અથવા દેવો સાથે વિષ્ણુ સહાય કરે, તો પણ તે યુદ્ધમાં તમને પ્રાપ્ત કરી શકશે નહીં.
7.13.12
मयि जीवति राजेन्द्र न भयं कर्तुमर्हसि ।
द्रोणादस्त्रभृतां श्रेष्ठात्सर्वशस्त्रभृतामपि ॥ ७.१३.१२ ॥
હે રાજેન્દ્ર, હું જીવિત છું ત્યાં સુધી, અસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં પણ શ્રેષ્ઠ એવા દ્રોણથી તમારે ભય પામવો ન જોઈએ.
7.13.13
अन्यच्च ब्रूयां राजेन्द्र प्रतिज्ञां मम निश्चलाम् ॥ ७.१३.१३ ॥
હે રાજેન્દ્ર, બીજી એક વાત કહું — આ મારી અચળ પ્રતિજ્ઞા છે.
7.13.14
न स्मराम्यनृतं तावन्न स्मरामि पराजयम् ।
न स्मरामि प्रतिश्रुत्य विस्मृत्य मनस्वऽकृतम् ॥ ७.१३.१४ ॥
અત્યાર સુધી મેં અસત્ય બોલ્યું હોય એવું સ્મરણમાં નથી, પરાજય પણ સ્મરણમાં નથી. વચન આપીને ભૂલી જવાનું, મનસ્વી પુરુષે ન કરવા જેવું કર્મ પણ સ્મરણમાં નથી.
7.13.15
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्चानकैः सह ।
प्रावाद्यन्त महाराज पाण्डवानां निवेशने ॥ ७.१३.१५ ॥
ત્યારે, હે મહારાજ, પાંડવોની છાવણીમાં શંખ, ભેરી, મૃદંગ અને આનક સાથે વાગવા લાગ્યા.
7.13.16
सिंहनादश्च संजज्ञे पाण्डवानां महात्मनाम् ।
धनुर्ज्यातलशब्दश्च गगनस्पृक्सुभैरवः ॥ ७.१३.१६ ॥
મહાત્મા પાંડવોનો સિંહનાદ થયો; ધનુષ્યની દોરી અને હથેળીનો અવાજ આકાશને સ્પર્શતો અતિ ભયાનક બન્યો.
7.13.17
श्रुत्वा शङ्खस्य निर्घोषं पाण्डवस्य महौजसः ।
त्वदीयेष्वप्यनीकेषु वादित्राण्यभिजघ्निरे ॥ ७.१३.१७ ॥
મહાતેજસ્વી પાંડવના શંખનાદ સાંભળીને તમારા સૈન્યમાં પણ વાદ્યો વાગવા લાગ્યાં.
7.13.18
ततो व्यूढान्यनीकानि तव तेषां च भारत ।
शनैरुपेयुरन्योन्यं योत्स्यमानानि संयुगे ॥ ७.१३.१८ ॥
પછી, હે ભરતવંશી, તમારી અને તેમની વ્યૂહરચિત સેનાઓ યુદ્ધ કરવા તત્પર થઈને ધીમે ધીમે એકબીજા તરફ આગળ વધી.
7.13.19
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च द्रोणपाञ्चाल्ययोरपि ॥ ७.१३.१९ ॥
ત્યારે પાંડવો અને કૌરવો વચ્ચે, દ્રોણ અને પાંચાલો વચ્ચે પણ, રૂંવાડાં ઊભાં કરી દે તેવું ભયંકર યુદ્ધ શરૂ થયું.
7.13.20
यतमानाः प्रयतेन द्रोणानीकविशातने ।
न शेकुः सृञ्जया युद्धे तद्धि द्रोणेन पालितम् ॥ ७.१३.२० ॥
દ્રોણની સેનાને તોડવા પૂરો પ્રયત્ન કરવા છતાં સૃંજયો યુદ્ધમાં સફળ ન થયા, કારણ કે તે સેનાનું રક્ષણ દ્રોણ કરી રહ્યા હતા.
7.13.21
तथैव तव पुत्रस्य रथोदाराः प्रहारिणः ।
न शेकुः पाण्डवीं सेनां पाल्यमानां किरीटीना ॥ ७.१३.२१ ॥
એ જ રીતે તમારા પુત્રના શ્રેષ્ઠ રથીઓ પ્રહાર કરવા છતાં કિરીટધારી (અર્જુન) દ્વારા રક્ષિત પાંડવ સેનાને હરાવી શક્યા નહીં.
7.13.22
आस्तां ते स्तिमिते सेने रक्ष्यमाणे परस्परम् ।
सम्प्रसुप्ते यथा नक्तं वनराज्यौ सुपुष्पिते ॥ ७.१३.२२ ॥
તે બંને સેનાઓ સ્થિર રહીને એકબીજાનું રક્ષણ કરતી હતી, જેમ રાત્રે ખીલેલી વનરાજિઓ નિદ્રામાં હોય.
7.13.23
ततो रुक्मरथो राजन्नर्केणेव विराजता ।
वरूथिना विनिष्पत्य व्यचरत्पृतनामुखे ॥ ७.१३.२३ ॥
હે રાજન! ત્યારે સોનાના રથવાળા વીર સૂર્ય જેવા ચમકતા બખ્તર સાથે આગળ ધસીને સેનાના મોખરે ફરવા લાગ્યા.
7.13.24
तमुद्यन्तं रथेनैकमाशुकारिणमाहवे ।
अनेकमिव सन्त्रसान्मेनिरे पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१३.२४ ॥
યુદ્ધમાં એકલા રથ પર ઝડપથી આગળ વધતા તે વીરને પાંડવો અને સૃંજયોએ ભયથી અનેકો જેવો જોયો.
7.13.25
तेन मुक्ताः शरा घोरा विचेरुः सर्वतोदिशम् ।
त्रासयन्तो महाराज पाण्डवेयस्य वाहिनीम् ॥ ७.१३.२५ ॥
તેણે છોડેલાં ભયંકર બાણો બધી દિશાઓમાં ફેલાયાં, હે મહારાજ, પાંડવોની સેનાને ત્રાસ આપતાં.
7.13.26
मध्यन्दिनमनुप्राप्तो गभस्तिशतसंवृतः ।
यथा दृश्येत घर्मोशुस्तथा द्रोणोऽप्यदृश्यत ॥ ७.१३.२६ ॥
મધ્યાહ્ને પહોંચેલો, સેંકડો કિરણોથી ઘેરાયેલો સૂર્ય જેમ દેખાય, તેમ દ્રોણ પણ દેખાતા હતા.
7.13.27
न चैनं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति भारत ।
वीक्षितुं समरे क्रुद्धं महेन्द्रमिव दानवाः ॥ ७.१३.२७ ॥
હે ભારત, પાંડવોમાંથી કોઈ યુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાયેલા આમને જોઈ શકતું ન હતું, જેમ દાનવો ક્રુદ્ધ ઇન્દ્રને જોઈ શકતા નથી.
7.13.28
मोहयित्वा ततः सैन्यं भारद्वाजः प्रतापवान् ।
धृष्टद्युम्नबलं तूर्णं व्यधमन्निशितैः शरैः
अपनीते ततः पार्थे धर्मराजो जितस्त्वया ॥ ७.१३.२८ ॥
પછી પ્રતાપી ભારદ્વાજે સૈન્યને મોહિત કરીને, તીક્ષ્ણ બાણોથી ધૃષ્ટદ્યુમ્નની સેનાને તરત જ હણી નાખી. પાર્થને દૂર કરાયા પછી, તેં ધર્મરાજને જીત્યા.
7.13.29
स दिशः सर्वतो रुद्ध्वा संवृत्य खमजिह्मगैः ।
पार्षतो यत्र तत्रैनामभिनत्पाण्डुवाहिनीम्
ग्रहणे हि जयस्तस्य न वधे पुरुषर्षभ ।
ग्रहणं हि वधात्तस्य धर्मराजस्य मन्यसे।
अनेनैवाभ्युपायेन ग्रहणं समुपैष्यसि ॥ ७.१३.२९ ॥
તેણે બધી બાજુએથી દિશાઓ રોકીને, સીધા ઉડતા બાણોથી આકાશ ઢાંકીને, અહીં તહીં પાંડવ સેનાને ભેદી નાખી. હે પુરુષર્ષભ, તેની જીત પકડવામાં છે, મારવામાં નથી; ધર્મરાજને મારવા કરતાં પકડવો એ જ તું માને છે. આ જ ઉપાયથી તું તેને પકડી લેશે.
7.13.30
अहं गृहीत्वा राजानं सत्यधर्मपरायणम् ।
आनयिष्यामि ते राजन्वशमद्य न संशयः ॥ ७.१३.३० ॥
સત્યધર્મપરાયણ રાજાને પકડીને હું આજે જ, હે રાજન, તમારા વશમાં લાવીશ; એમાં સંશય નથી.
7.13.31
यदि स्यास्यति सङ्ग्रामे मुहूर्तमपि मेऽग्रतः ।
अपनीते नरव्याघ्रे कुन्तीपुत्रे धनञ्जये ॥ ७.१३.३१ ॥
યુદ્ધમાં મારી સામે જો એક ક્ષણ પણ તે રહે, તો નરવ્યાઘ્ર કુંતીપુત્ર ધનંજય દૂર થયા પછી.
7.13.32
फल्गुनस्य समीपे तु न हि शक्यो युधिष्ठिरः ।
ग्रहीतुं समरे राजन्सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ७.१३.३२ ॥
ફાલ્ગુનની સમીપ હોય ત્યારે યુધિષ્ઠિરને યુદ્ધમાં પકડવો શક્ય નથી, હે રાજન; ઇન્દ્ર સહિતના દેવો અને અસુરો દ્વારા પણ નહીં.
7.13.33
एवमुक्ते तदा तस्मिन्युद्धे देवासुरोपमे ।
सान्तरं तु प्रतिज्ञाते राज्ञो द्रोणेन निग्रहे।
गृहीतं तममन्यन्त तव पुत्राः सुबालिशाः ॥ ७.१३.३३ ॥
દેવાસુર યુદ્ધ સમાન તે યુદ્ધમાં આમ કહેવાયા પછી, રાજાને પકડવાની દ્રોણની પ્રતિજ્ઞા થતાં, તમારા અતિમૂર્ખ પુત્રોએ તેને પકડાયેલો માન્યો.
7.13.34
ततो दुर्योधनेनापि ग्रहणं पाण्डवस्य तत् ।
स्कन्धावारेषु सर्वेषु यथास्थानेषु मारिष।
सैन्यस्थानेषु सर्वेषु सुघोषितमरिन्दम ॥ ७.१३.३४ ॥
પછી દુર્યોધને પણ પાંડવને પકડ્યાની વાત બધી છાવણીઓમાં, તેમનાં સ્થાનોમાં, સૈન્યનાં બધાં ઠેકાણાંમાં સારી રીતે જાહેર કરાવી, હે અરિંદમ.
7.13.35
पाण्डवेयेषु सापेक्षं द्रोणं जानाति ते सुतः ।
ततः प्रतिज्ञास्थैर्यार्थं स मन्त्रो बहुलीकृतः ॥ ७.१३.३५ ॥
તમારો પુત્ર જાણતો હતો કે દ્રોણ પાંડવો પ્રત્યે પક્ષપાતી છે. પછી પ્રતિજ્ઞા દૃઢ રાખવા માટે તે યોજના વ્યાપકપણે ફેલાવવામાં આવી.