ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.13.1
सान्तरे तु प्रतिज्ञाने राज्ञो द्रोणेन निग्रहे ।
ततस्ते सैनिकाः श्रुत्वा तं युधिष्ठिरनिग्रहम्।
सिंहनादरवांश्चक्रुर्बाहुशब्दांश्च कृत्स्नशः ॥ ७.१३.१ ॥
ସର୍ତ୍ତଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ, ଦ୍ରୋଣ ରାଜାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିବେ ବୋଲି; ତେବେ ସେହି ସୈନିକମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ବନ୍ଦୀତ୍ୱର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ସର୍ବତ୍ର ସିଂହନାଦ ଓ ବାହୁ-ତାଡ଼ନର ଶବ୍ଦ କଲେ।
7.13.2
तच्च सर्वं यथान्यायं धर्मराजेन भारत ।
आप्तैश्चारैः परिज्ञातं भारद्वाजचिकीर्षितम् ॥ ७.१३.२ ॥
ହେ ଭରତବଂଶୀ! ଧର୍ମରାଜ ସେ ସବୁ ଯଥାନ୍ୟାୟ ଜାଣିଲେ; ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣାଗଲା।
7.13.3
ततः सर्वान्समानाय्य भ्रातृनन्यांश्च सर्वशः ।
अव्रवीद्धर्मराजस्तु धनञ्जयमिदं वचः ॥ ७.१३.३ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଭାଇ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଧର୍ମରାଜ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.13.4
श्रुतं ते पुरुषव्याघ्र द्रोणस्याद्य चिकीर्षितम् ।
यथा तन्न भवेत्सत्यं तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ७.१३.४ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର! ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ତୁମେ ଆଜି ଶୁଣିଛ; ତାହା ସତ୍ୟ ନ ହେଉ ଏପରି ନୀତି ସ୍ଥିର ହେଉ।
7.13.5
सान्तरं हि प्रतिज्ञातं द्रोणेनामित्रघातिना ।
तच्चान्तरममोघेषौ त्वयि तेन समाहितम् ॥ ७.१३.५ ॥
ଶତ୍ରୁଘାତକ ଦ୍ରୋଣ ସର୍ତ୍ତଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି; ସେହି ସର୍ତ୍ତ, ହେ ଅମୋଘବାଣ, ସେ ତୁମ ଉପରେ ରଖିଛନ୍ତି।
7.13.6
तत्त्वमद्य महाबाहो युध्यस्व मदनन्तरम् ।
यथा दुर्योधनः कामं नेमं द्रोणादवाप्नुयात् ॥ ७.१३.६ ॥
ତେଣୁ ହେ ମହାବାହୁ! ଆଜି ତୁମେ ମୋ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଯେପରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତ ନ ହୁଏ।
7.13.7
यथा मे न वधः कार्य आचार्यस्य कथञ्चन ।
तथा तव परित्यागो न मे राजंश्चिकीर्षितः ॥ ७.१३.७ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ମୋ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଉପାୟରେ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେହିପରି ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
7.13.8
अप्येवं पाण्डव प्राणानुत्सृजेयमहं युधि ।
प्रतियाताऽहमाचार्यं त्वां न जह्यां कथञ्चन ॥ ७.१३.८ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ମୋ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିପାରେ; କିନ୍ତୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ମୁଁ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।
7.13.9
त्वां निगृह्याहवे राजन्धार्तराष्ट्रो यमिच्छति ।
न स तं जीवलोकेऽस्मिन्कामं प्राप्ता कथञ्चन ॥ ७.१३.९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ, ଏହି ଜୀବଲୋକରେ ସେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ତାହା ପାଇବ ନାହିଁ।
7.13.10
प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकली भवेत् ।
न त्वां द्रोणो निगृह्णीयाज्जीवमाने मयि ध्रुवम् ॥ ७.१३.१० ॥
ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଆକାଶ ଖସିପଡ଼ୁ, ପୃଥିବୀ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହେଉ; ତଥାପି ମୁଁ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ଦ୍ରୋଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
7.13.11
यदि तस्य रणे साह्यं कुरुते वज्रभृत्स्वयम् ।
विष्णुर्वा सहितो देवैर्न त्वां प्राप्स्यत्यसौ मृधे ॥ ७.१३.११ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ସ୍ୱୟଂ ଯଦି ତାହାର ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତଥାପି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପାଇବ ନାହିଁ।
7.13.12
मयि जीवति राजेन्द्र न भयं कर्तुमर्हसि ।
द्रोणादस्त्रभृतां श्रेष्ठात्सर्वशस्त्रभृतामपि ॥ ७.१३.१२ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ଆପଣ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
7.13.13
अन्यच्च ब्रूयां राजेन्द्र प्रतिज्ञां मम निश्चलाम् ॥ ७.१३.१३ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା କହିବି — ଏହା ମୋର ଅଚଳ ପ୍ରତିଜ୍ଞା।
7.13.14
न स्मराम्यनृतं तावन्न स्मरामि पराजयम् ।
न स्मरामि प्रतिश्रुत्य विस्मृत्य मनस्वऽकृतम् ॥ ७.१३.१४ ॥
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହିଥିବାର ମନେ ନାହିଁ, ପରାଜୟ ମଧ୍ୟ ମନେ ନାହିଁ। ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଭୁଲିଯିବା, ମନସ୍ବୀ ଲୋକଙ୍କ ଅଯୋଗ୍ୟ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ମନେ ନାହିଁ।
7.13.15
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्चानकैः सह ।
प्रावाद्यन्त महाराज पाण्डवानां निवेशने ॥ ७.१३.१५ ॥
ତାପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଶିବିରରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଆନକ ଏକତ୍ର ବାଜି ଉଠିଲେ।
7.13.16
सिंहनादश्च संजज्ञे पाण्डवानां महात्मनाम् ।
धनुर्ज्यातलशब्दश्च गगनस्पृक्सुभैरवः ॥ ७.१३.१६ ॥
ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସିଂହନାଦ ହେଲା; ଧନୁର ଜ୍ୟା ଓ ଅଙ୍ଗୁଳିର ଶବ୍ଦ ଆକାଶ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହେଲା।
7.13.17
श्रुत्वा शङ्खस्य निर्घोषं पाण्डवस्य महौजसः ।
त्वदीयेष्वप्यनीकेषु वादित्राण्यभिजघ्निरे ॥ ७.१३.१७ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଶୁଣି ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ବାଜିଲା।
7.13.18
ततो व्यूढान्यनीकानि तव तेषां च भारत ।
शनैरुपेयुरन्योन्यं योत्स्यमानानि संयुगे ॥ ७.१३.१८ ॥
ତାପରେ, ହେ ଭରତବଂଶଧର, ଆପଣଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟୂହରଚିତ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପରସ୍ପର ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
7.13.19
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च द्रोणपाञ्चाल्ययोरपि ॥ ७.१३.१९ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ରୋମାଞ୍ଚକର ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
7.13.20
यतमानाः प्रयतेन द्रोणानीकविशातने ।
न शेकुः सृञ्जया युद्धे तद्धि द्रोणेन पालितम् ॥ ७.१३.२० ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଫଳ ହୋଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେହି ସେନା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
7.13.21
तथैव तव पुत्रस्य रथोदाराः प्रहारिणः ।
न शेकुः पाण्डवीं सेनां पाल्यमानां किरीटीना ॥ ७.१३.२१ ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେ ପ୍ରହାର କଲେ ମଧ୍ୟ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ପରାସ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.13.22
आस्तां ते स्तिमिते सेने रक्ष्यमाणे परस्परम् ।
सम्प्रसुप्ते यथा नक्तं वनराज्यौ सुपुष्पिते ॥ ७.१३.२२ ॥
ସେହି ଦୁଇ ସେନା ସ୍ଥିର ରହି ପରସ୍ପରକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ରାତିରେ ପୁଷ୍ପିତ ବନରାଜି ଶୋଇ ରହିଥାଏ।
7.13.23
ततो रुक्मरथो राजन्नर्केणेव विराजता ।
वरूथिना विनिष्पत्य व्यचरत्पृतनामुखे ॥ ७.१३.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥର ବୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କବଚ ସହିତ ଆଗକୁ ବାହାରି ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବିଚରଣ କଲେ।
7.13.24
तमुद्यन्तं रथेनैकमाशुकारिणमाहवे ।
अनेकमिव सन्त्रसान्मेनिरे पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१३.२४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ରଥରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଭୟରେ ଅନେକ ପରି ଦେଖିଲେ।
7.13.25
तेन मुक्ताः शरा घोरा विचेरुः सर्वतोदिशम् ।
त्रासयन्तो महाराज पाण्डवेयस्य वाहिनीम् ॥ ७.१३.२५ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷେପିତ ଭୟଙ୍କର ବାଣସବୁ ସବୁ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଗଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି।
7.13.26
मध्यन्दिनमनुप्राप्तो गभस्तिशतसंवृतः ।
यथा दृश्येत घर्मोशुस्तथा द्रोणोऽप्यदृश्यत ॥ ७.१३.२६ ॥
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚି ଶହ ଶହ କିରଣରେ ଘେରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଦିଶେ, ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ଦିଶିଲେ।
7.13.27
न चैनं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति भारत ।
वीक्षितुं समरे क्रुद्धं महेन्द्रमिव दानवाः ॥ ७.१३.२७ ॥
ହେ ଭରତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଏହାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁ ନଥିଲେ, ଯେପରି ଦାନବମାନେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
7.13.28
मोहयित्वा ततः सैन्यं भारद्वाजः प्रतापवान् ।
धृष्टद्युम्नबलं तूर्णं व्यधमन्निशितैः शरैः
अपनीते ततः पार्थे धर्मराजो जितस्त्वया ॥ ७.१३.२८ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରତାପୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ସେନାକୁ ମୋହିତ କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସେନାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ। ପାର୍ଥ ଦୂରେ ହଟାଯିବା ପରେ, ତୁମେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଜିତିଲ।
7.13.29
स दिशः सर्वतो रुद्ध्वा संवृत्य खमजिह्मगैः ।
पार्षतो यत्र तत्रैनामभिनत्पाण्डुवाहिनीम्
ग्रहणे हि जयस्तस्य न वधे पुरुषर्षभ ।
ग्रहणं हि वधात्तस्य धर्मराजस्य मन्यसे।
अनेनैवाभ्युपायेन ग्रहणं समुपैष्यसि ॥ ७.१३.२९ ॥
ସେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଦିଗସମୂହ ରୋକି, ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା ବାଣରେ ଆକାଶ ଆଚ୍ଛାଦି, ଏଠି ସେଠି ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଭେଦ କଲା। ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ତାଙ୍କ ଜୟ ଧରିବାରେ, ବଧରେ ନୁହେଁ; ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଧରିବାକୁ ତୁମେ ଭାବୁଛ। ଏହି ଉପାୟରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବ।
7.13.30
अहं गृहीत्वा राजानं सत्यधर्मपरायणम् ।
आनयिष्यामि ते राजन्वशमद्य न संशयः ॥ ७.१३.३० ॥
ସତ୍ୟଧର୍ମପରାୟଣ ରାଜାଙ୍କୁ ଧରି ମୁଁ ଆଜି ହିଁ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ବଶକୁ ଆଣିବି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
7.13.31
यदि स्यास्यति सङ्ग्रामे मुहूर्तमपि मेऽग्रतः ।
अपनीते नरव्याघ्रे कुन्तीपुत्रे धनञ्जये ॥ ७.१३.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଯଦି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବି ତାହା ରହେ, ନରବ୍ୟାଘ୍ର କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଅପସୃତ ହେଲେ।
7.13.32
फल्गुनस्य समीपे तु न हि शक्यो युधिष्ठिरः ।
ग्रहीतुं समरे राजन्सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ७.१३.३२ ॥
ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ସମୀପରେ ଥିଲେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ହେ ରାଜନ୍; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବି ନୁହେଁ।
7.13.33
एवमुक्ते तदा तस्मिन्युद्धे देवासुरोपमे ।
सान्तरं तु प्रतिज्ञाते राज्ञो द्रोणेन निग्रहे।
गृहीतं तममन्यन्त तव पुत्राः सुबालिशाः ॥ ७.१३.३३ ॥
ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ସଦୃଶ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଧରିବାର ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପରେ, ତୁମ ଅତି ମୂର୍ଖ ପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରାଯାଇଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ।
7.13.34
ततो दुर्योधनेनापि ग्रहणं पाण्डवस्य तत् ।
स्कन्धावारेषु सर्वेषु यथास्थानेषु मारिष।
सैन्यस्थानेषु सर्वेषु सुघोषितमरिन्दम ॥ ७.१३.३४ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ଧରାପଡ଼ିବାର ଖବର ସମସ୍ତ ଛାଉଣୀରେ, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ, ସୈନ୍ୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଭଲ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଇଲେ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ।
7.13.35
पाण्डवेयेषु सापेक्षं द्रोणं जानाति ते सुतः ।
ततः प्रतिज्ञास्थैर्यार्थं स मन्त्रो बहुलीकृतः ॥ ७.१३.३५ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ର ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତୀ। ତା'ପରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା ପାଇଁ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ବହୁଳ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।