మహాభారతం · అధ్యాయం 7.13

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

పదార్థాలతో చదవండి

7.13.1

सान्तरे तु प्रतिज्ञाने राज्ञो द्रोणेन निग्रहे ।
ततस्ते सैनिकाः श्रुत्वा तं युधिष्ठिरनिग्रहम्।
सिंहनादरवांश्चक्रुर्बाहुशब्दांश्च कृत्स्नशः ॥ ७.१३.१ ॥

షరతుతో కూడిన ప్రతిజ్ఞలో, ద్రోణుడు రాజును బంధించడం గురించి వారు విని, ఆ యుధిష్ఠిరుని బంధనాన్ని విని, ఆ సైనికులు సింహనాదాలు చేసి, బాహువులను తట్టిన శబ్దాలు అంతటా చేశారు.

7.13.2

तच्च सर्वं यथान्यायं धर्मराजेन भारत ।
आप्तैश्चारैः परिज्ञातं भारद्वाजचिकीर्षितम् ॥ ७.१३.२ ॥

ఓ భరతవంశీయుడా! ధర్మరాజు అదంతా యథావిధిగా తెలుసుకున్నాడు; విశ్వసనీయులైన గూఢచారుల ద్వారా భారద్వాజుని (ద్రోణుని) సంకల్పం కూడా పూర్తిగా తెలిసింది.

7.13.3

ततः सर्वान्समानाय्य भ्रातृनन्यांश्च सर्वशः ।
अव्रवीद्धर्मराजस्तु धनञ्जयमिदं वचः ॥ ७.१३.३ ॥

అప్పుడు సోదరులందరినీ, ఇతరులను అందరినీ పిలిపించి, ధర్మరాజు ధనంజయునితో (అర్జునునితో) ఈ మాట చెప్పాడు.

7.13.4

श्रुतं ते पुरुषव्याघ्र द्रोणस्याद्य चिकीर्षितम् ।
यथा तन्न भवेत्सत्यं तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ७.१३.४ ॥

ఓ పురుషవ్యాఘ్రుడా! ద్రోణుని ఉద్దేశం ఈ రోజు నీవు విన్నావు; అది నిజం కాకుండా ఉండేలా ఒక నీతి ఏర్పాటు చేయబడాలి.

7.13.5

सान्तरं हि प्रतिज्ञातं द्रोणेनामित्रघातिना ।
तच्चान्तरममोघेषौ त्वयि तेन समाहितम् ॥ ७.१३.५ ॥

శత్రుసంహారకుడైన ద్రోణుడు షరతుతో ప్రతిజ్ఞ చేశాడు; ఆ షరతును, అమోఘబాణుడా, అతడు నీపై ఉంచాడు.

7.13.6

तत्त्वमद्य महाबाहो युध्यस्व मदनन्तरम् ।
यथा दुर्योधनः कामं नेमं द्रोणादवाप्नुयात् ॥ ७.१३.६ ॥

కాబట్టి ఓ మహాబాహూ! ఈ రోజు నీవు నా స్థానంలో పోరాడు; దుర్యోధనుడు ద్రోణుని నుండి కోరినట్లు దీనిని పొందకుండా.

7.13.7

यथा मे न वधः कार्य आचार्यस्य कथञ्चन ।
तथा तव परित्यागो न मे राजंश्चिकीर्षितः ॥ ७.१३.७ ॥

ఆచార్యుని వధ ఏ విధంగానూ నేను చేయకూడదో, అలాగే ఓ రాజా, నేను మిమ్మల్ని విడిచిపెట్టడానికి ఇష్టపడను.

7.13.8

अप्येवं पाण्डव प्राणानुत्सृजेयमहं युधि ।
प्रतियाताऽहमाचार्यं त्वां न जह्यां कथञ्चन ॥ ७.१३.८ ॥

ఓ పాండవా, యుద్ధంలో నా ప్రాణాలనైనా విడిచిపెడతాను; కానీ ఆచార్యునికి ఇచ్చిన వాగ్దానం ప్రకారం నేను ఏ విధంగానూ మిమ్మల్ని విడిచిపెట్టను.

7.13.9

त्वां निगृह्याहवे राजन्धार्तराष्ट्रो यमिच्छति ।
न स तं जीवलोकेऽस्मिन्कामं प्राप्ता कथञ्चन ॥ ७.१३.९ ॥

ఓ రాజా, యుద్ధంలో మిమ్మల్ని బంధించి ధృతరాష్ట్ర పుత్రుడు ఏది కోరుకుంటున్నాడో, దానిని ఈ లోకంలో అతడు ఏ విధంగానూ పొందలేడు.

7.13.10

प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकली भवेत् ।
न त्वां द्रोणो निगृह्णीयाज्जीवमाने मयि ध्रुवम् ॥ ७.१३.१० ॥

నక్షత్రాలతో సహా ఆకాశం పడిపోవచ్చు, భూమి ముక్కలైపోవచ్చు; కానీ నేను జీవించి ఉండగా ద్రోణుడు నిశ్చయంగా మిమ్మల్ని బంధించలేడు.

7.13.11

यदि तस्य रणे साह्यं कुरुते वज्रभृत्स्वयम् ।
विष्णुर्वा सहितो देवैर्न त्वां प्राप्स्यत्यसौ मृधे ॥ ७.१३.११ ॥

యుద్ధంలో వజ్రధారి స్వయంగా ఆయనకు సహాయం చేసినా, లేదా దేవతలతో కూడిన విష్ణువు సహాయం చేసినా, అతడు యుద్ధంలో మిమ్మల్ని పొందలేడు.

7.13.12

मयि जीवति राजेन्द्र न भयं कर्तुमर्हसि ।
द्रोणादस्त्रभृतां श्रेष्ठात्सर्वशस्त्रभृतामपि ॥ ७.१३.१२ ॥

ఓ రాజేంద్రా, నేను జీవించి ఉన్నంత వరకు, అస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడు, సర్వ శస్త్రధారులలో కూడా శ్రేష్ఠుడు అయిన ద్రోణుని గురించి మీరు భయపడకూడదు.

7.13.13

अन्यच्च ब्रूयां राजेन्द्र प्रतिज्ञां मम निश्चलाम् ॥ ७.१३.१३ ॥

ఓ రాజేంద్రా, ఇంకొకటి చెబుతాను — ఇది నా అచంచలమైన ప్రతిజ్ఞ.

7.13.14

न स्मराम्यनृतं तावन्न स्मरामि पराजयम् ।
न स्मरामि प्रतिश्रुत्य विस्मृत्य मनस्वऽकृतम् ॥ ७.१३.१४ ॥

ఇంతవరకు నేను అసత్యం పలికినట్టు గుర్తులేదు, ఓటమి కూడా గుర్తులేదు. మాట ఇచ్చి మరిచిపోయిన, మనోబలం గల వాడు చేయని పని కూడా గుర్తులేదు.

7.13.15

ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्चानकैः सह ।
प्रावाद्यन्त महाराज पाण्डवानां निवेशने ॥ ७.१३.१५ ॥

అప్పుడు, ఓ మహారాజా, పాండవుల శిబిరంలో శంఖాలు, భేరులు, మృదంగాలు, ఆనకాలతో కలిసి మోగాయి.

7.13.16

सिंहनादश्च संजज्ञे पाण्डवानां महात्मनाम् ।
धनुर्ज्यातलशब्दश्च गगनस्पृक्सुभैरवः ॥ ७.१३.१६ ॥

మహాత్ములైన పాండవుల సింహనాదం మ్రోగింది; విల్లు నారి, అరచేతి శబ్దం ఆకాశాన్ని తాకుతూ అత్యంత భయంకరంగా మారింది.

7.13.17

श्रुत्वा शङ्खस्य निर्घोषं पाण्डवस्य महौजसः ।
त्वदीयेष्वप्यनीकेषु वादित्राण्यभिजघ्निरे ॥ ७.१३.१७ ॥

మహాతేజస్వి అయిన పాండవుని శంఖ ఘోషను విని, మీ సేనలలోనూ వాద్యాలు మ్రోగాయి.

7.13.18

ततो व्यूढान्यनीकानि तव तेषां च भारत ।
शनैरुपेयुरन्योन्यं योत्स्यमानानि संयुगे ॥ ७.१३.१८ ॥

అప్పుడు, ఓ భరతవంశీయుడా, మీ సేనలు, వారి సేనలు వ్యూహాలుగా నిలిచి, యుద్ధానికి సిద్ధమై నెమ్మదిగా ఒకదానిని మరొకటి సమీపించాయి.

7.13.19

ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च द्रोणपाञ्चाल्ययोरपि ॥ ७.१३.१९ ॥

అప్పుడు పాండవులకు, కౌరవులకు, ద్రోణునికి, పాంచాలురకు మధ్య రోమాంచం కలిగించే భీకర యుద్ధం మొదలైంది.

7.13.20

यतमानाः प्रयतेन द्रोणानीकविशातने ।
न शेकुः सृञ्जया युद्धे तद्धि द्रोणेन पालितम् ॥ ७.१३.२० ॥

ద్రోణుని సైన్యాన్ని చెదరగొట్టడానికి పూర్ణ ప్రయత్నం చేసినా సృంజయులు యుద్ధంలో సమర్థులు కాలేకపోయారు; ఎందుకంటే ఆ సైన్యాన్ని ద్రోణుడు కాపాడుతున్నాడు.

7.13.21

तथैव तव पुत्रस्य रथोदाराः प्रहारिणः ।
न शेकुः पाण्डवीं सेनां पाल्यमानां किरीटीना ॥ ७.१३.२१ ॥

అలాగే మీ కుమారుని గొప్ప రథ వీరులు దాడి చేసినా, కిరీటధారి (అర్జునుడు) కాపాడుతున్న పాండవ సైన్యాన్ని ఓడించలేకపోయారు.

7.13.22

आस्तां ते स्तिमिते सेने रक्ष्यमाणे परस्परम् ।
सम्प्रसुप्ते यथा नक्तं वनराज्यौ सुपुष्पिते ॥ ७.१३.२२ ॥

ఆ రెండు సైన్యాలు కదలక, ఒకదానినొకటి కాపాడుకుంటూ, రాత్రివేళ పుష్పించిన అడవి వరుసలు నిద్రిస్తున్నట్లు నిశ్చలంగా ఉన్నాయి.

7.13.23

ततो रुक्मरथो राजन्नर्केणेव विराजता ।
वरूथिना विनिष्पत्य व्यचरत्पृतनामुखे ॥ ७.१३.२३ ॥

రాజా! అప్పుడు బంగారు రథం కలవాడు సూర్యునిలా ప్రకాశించే కవచంతో ముందుకు దూకి సేన ముఖంలో సంచరించాడు.

7.13.24

तमुद्यन्तं रथेनैकमाशुकारिणमाहवे ।
अनेकमिव सन्त्रसान्मेनिरे पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१३.२४ ॥

యుద్ధంలో ఒంటరిగా రథంపై వేగంగా ముందుకు వస్తున్న అతడిని పాండవులు, సృంజయులు భయంతో అనేకులుగా భావించారు.

7.13.25

तेन मुक्ताः शरा घोरा विचेरुः सर्वतोदिशम् ।
त्रासयन्तो महाराज पाण्डवेयस्य वाहिनीम् ॥ ७.१३.२५ ॥

అతడు వదిలిన భయంకర బాణాలు అన్ని దిక్కులకు వ్యాపించి, మహారాజా, పాండవ సేనను భయపెట్టాయి.

7.13.26

मध्यन्दिनमनुप्राप्तो गभस्तिशतसंवृतः ।
यथा दृश्येत घर्मोशुस्तथा द्रोणोऽप्यदृश्यत ॥ ७.१३.२६ ॥

మధ్యాహ్నానికి చేరి వందల కిరణాలతో చుట్టబడిన సూర్యుడు కనిపించినట్లే, ద్రోణుడు కూడా కనిపించాడు.

7.13.27

न चैनं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति भारत ।
वीक्षितुं समरे क्रुद्धं महेन्द्रमिव दानवाः ॥ ७.१३.२७ ॥

భారతా, పాండవులలో ఎవరూ యుద్ధంలో కోపించిన ఇతనిని చూడలేకపోయారు; దానవులు కోపించిన ఇంద్రుని చూడలేనట్లు.

7.13.28

मोहयित्वा ततः सैन्यं भारद्वाजः प्रतापवान् ।
धृष्टद्युम्नबलं तूर्णं व्यधमन्निशितैः शरैः
अपनीते ततः पार्थे धर्मराजो जितस्त्वया ॥ ७.१३.२८ ॥

అప్పుడు ప్రతాపవంతుడైన భారద్వాజుడు సైన్యాన్ని మోహింపజేసి, వేగంగా పదునైన బాణాలతో ధృష్టద్యుమ్నుని సైన్యాన్ని నాశనం చేశాడు. పార్థుడు తొలగించబడగా, నువ్వు ధర్మరాజును జయించావు.

स दिशः सर्वतो रुद्ध्वा संवृत्य खमजिह्मगैः ।
पार्षतो यत्र तत्रैनामभिनत्पाण्डुवाहिनीम्
ग्रहणे हि जयस्तस्य न वधे पुरुषर्षभ ।
ग्रहणं हि वधात्तस्य धर्मराजस्य मन्यसे।
अनेनैवाभ्युपायेन ग्रहणं समुपैष्यसि ॥ ७.१३.२९ ॥

అతడు అన్ని వైపుల దిక్కులను అడ్డగించి, నేరుగా ఎగిరే బాణాలతో ఆకాశాన్ని కప్పి, ఇక్కడా అక్కడా పాండవ సేనను చీల్చాడు. పురుషర్షభా, అతనికి విజయం పట్టుకోవడంలో ఉంది, చంపడంలో కాదు; ధర్మరాజును చంపడం కంటే పట్టుకోవడమే నీవు భావిస్తున్నావు. ఈ ఉపాయంతోనే నీవు అతనిని పట్టుకుంటావు.