महाभारत · अध्याय 7.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.131.1
वर्तमाने महाराज सङ्ग्रामे रोमहर्षणे ।
व्याकुलेषु च सर्वेषु पीड्यमानेषु सर्वशः ॥ ७.१३१.१ ॥
हे महाराज, रोमांचकारी उस संग्राम के चलते रहते, जब सभी लोग व्याकुल थे और सब ओर से पीड़ित हो रहे थे।
7.131.2
राधेयो भीममानर्च्छ युद्धाय भरतर्षभ ।
यथा नागो वने नागं मत्तो मत्तमभिद्रवेत् ॥ ७.१३१.२ ॥
हे भरतश्रेष्ठ, राधापुत्र कर्ण युद्ध के लिए भीम की ओर बढ़ा, जैसे वन में एक मतवाला हाथी दूसरे मतवाले हाथी पर झपटता है।
7.131.3
ततो व्यायच्छतामस्त्रैः पृथक्पृथगरिन्दमौ ।
मृदुपूर्वं च राधेयो दृढपूर्वं च पाण्डवः ॥ ७.१३१.३ ॥
फिर अस्त्रों से एक-दूसरे पर प्रहार करते हुए दोनों शत्रुदमन वीर अलग-अलग लड़ने लगे; राधापुत्र कर्ण पहले कोमलता से और पाण्डुपुत्र पहले दृढ़ता से।
7.131.4
यौ तौ कर्णश्च भीमश्च सम्प्रयुद्धौ महाबलौ ।
अर्जुनस्य रथोपान्ते कीदृशः सोऽभवद्रणः ॥ ७.१३१.४ ॥
कर्ण और भीम, जो दोनों महाबली आपस में भिड़े थे, अर्जुन के रथ के समीप उनका वह युद्ध कैसा हुआ?
7.131.5
पूर्वं हि निर्जितः कर्णो भीमसेनेन संयुगे ।
कथं भूयः स राधेयो भीममागान्महारथः ॥ ७.१३१.५ ॥
पहले तो भीमसेन ने युद्ध में कर्ण को परास्त किया था; फिर वही महारथी राधापुत्र कर्ण भीम के सामने कैसे आ गया?
7.131.6
भीमो वा सूततनयं प्रत्युद्यातः कथं रणे ।
महारथसमाख्यातं पृथिव्यां प्रवरं रथम् ॥ ७.१३१.६ ॥
अथवा भीम ने कैसे युद्ध में सूतपुत्र के, जो पृथ्वी पर महारथी के रूप में प्रसिद्ध और श्रेष्ठ रथी था, सामने आकर प्रतिरोध किया?
7.131.7
भीष्मद्रोणावतिक्रम्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
नान्यतो भयमादत्त विना कर्णान्महारथात् ॥ ७.१३१.७ ॥
भीष्म और द्रोण को पार करके धर्मराज युधिष्ठिर ने महारथी कर्ण के अतिरिक्त किसी और से भय नहीं माना।
7.131.8
भयाद्यस्य महाबाहो न शेते बहुलाः समाः ।
चिन्तयन्नित्यशो वीर्यं राधेयस्य महात्मनः।
तं कथं सूतपुत्रं तु भीमोऽयोधयताहवे ॥ ७.१३१.८ ॥
हे महाबाहु, जिसके भय से वह वर्षों तक चैन से नहीं सोता और सदा महात्मा राधापुत्र के पराक्रम का चिंतन करता रहता है, उस सूतपुत्र से भीम युद्ध में कैसे लड़ा?
7.131.9
ब्रह्मण्यं वीर्यसम्पन्नं समरेष्वनिवर्तिनम् ।
कथं कर्णं युधां श्रेष्ठं योधयामास पाण्डवः ॥ ७.१३१.९ ॥
जो ब्राह्मणों का भक्त, पराक्रम से सम्पन्न और युद्धों में पीछे न हटने वाला है, योद्धाओं में श्रेष्ठ उस कर्ण से पाण्डव ने कैसे युद्ध कराया?
7.131.10
यौ तौ समीयतुर्वीरौ वैकर्तनवृकोदरौ ।
कथं तावत्र युध्येतां महाबलपराक्रमौ ॥ ७.१३१.१० ॥
जो दोनों वीर वैकर्तन और वृकोदर आमने-सामने आए, वे दोनों महान बल और पराक्रम वाले यहाँ कैसे लड़े?
7.131.11
भ्रातृत्वं दर्शितं पूर्वं घृणी चापि स सूतजः ।
कथं भीमेन युयुधे कुन्त्या वाक्यमनुस्मरन् ॥ ७.१३१.११ ॥
पहले भ्रातृत्व दिखाने वाला और दयालु वह सूतपुत्र, कुन्ती के वचन को स्मरण करते हुए भीम से कैसे युद्ध करता रहा?
7.131.12
भीमो वा सूतपुत्रेण स्मरन्वैरं पुरा कृतम् ।
अयुध्यत कथं शूरः कर्णेन सह संयुगे ॥ ७.१३१.१२ ॥
अथवा भीम, पूर्वकृत वैर का स्मरण करते हुए, उस सूतपुत्र से कैसे युद्ध करता रहा? वह शूरवीर कर्ण के साथ युद्ध में कैसे लड़ा?
7.131.13
आशास्ते च सदा सूतपुत्रे दुर्योधनो मम ।
कर्णो जेष्यति सङ्ग्रामे समस्तान्पाण्डवानिति ॥ ७.१३१.१३ ॥
और मेरा पुत्र दुर्योधन सदा सूतपुत्र में आशा रखता था कि कर्ण युद्ध में समस्त पाण्डवों को जीत लेगा।
7.131.14
जयाशा यत्र पुत्रस्य मम मन्दस्य संयुगे ।
स कथं भीमकर्माणं भीमसेनमयोधयत् ॥ ७.१३१.१४ ॥
जिस युद्ध में मेरे मूर्ख पुत्र को विजय की आशा थी, वह सूतपुत्र भयंकर कर्म करने वाले भीमसेन से कैसे युद्ध कर सका?
7.131.15
यं समासाद्य पुत्रैर्मे कृतं वैरं महारथैः ।
तं सूततनयं तात कथं भीमो ह्ययोधयत् ॥ ७.१३१.१५ ॥
जिसके पास पहुँचकर मेरे पुत्रों और महारथियों ने वैर ठाना, हे तात, उस सूतपुत्र से भीम कैसे युद्ध कर सका?
7.131.16
अनेकान्विप्रकारांश्च सूतपुत्रसमुद्भवान् ।
स्मरमाणः कथं भीमो युयुधे सूतसूनुना ॥ ७.१३१.१६ ॥
सूतपुत्र के द्वारा किए गए अनेक अपमानों को स्मरण करते हुए भीम उस सूतपुत्र से कैसे युद्ध कर सका?
7.131.17
योऽजयत्पृथिवीं सर्वां रथेनैकेन वीर्यवान् ।
तं सूततनयं युद्धे कथं भीमो ह्ययोधयत् ॥ ७.१३१.१७ ॥
जिस पराक्रमी ने अकेले एक रथ से समस्त पृथ्वी जीत ली थी, उस सूतपुत्र से भीम युद्ध में कैसे लड़ सका?
7.131.18
यो जातः कुण्डलाभ्यां च कवचेन सहैव च ।
तं सूतपुत्रं समरे भीमः कथमयोधयत् ॥ ७.१३१.१८ ॥
जो कुण्डलों और कवच के साथ ही उत्पन्न हुआ था, उस सूतपुत्र से भीम युद्ध में कैसे लड़ा?
7.131.19
अस्त्रहेतोः पुरा तात भार्गवं समपूजयत् ।
तस्य प्रसादाद्ब्रह्मास्त्रं लब्धवांश्च भृगूत्तमात् ॥ ७.१३१.१९ ॥
हे तात, पूर्वकाल में अस्त्रों के लिए उसने भार्गव (परशुराम) की भली-भाँति पूजा की, और उनकी कृपा से भृगुश्रेष्ठ से ब्रह्मास्त्र प्राप्त किया।
7.131.20
यथा तयोर्युद्धमभूद्यश्चासीद्विजयी तयोः ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ७.१३१.२० ॥
उन दोनों में युद्ध कैसे हुआ और उनमें जो विजयी हुआ, वह मुझे ठीक-ठीक बताओ, क्योंकि हे सञ्जय, तुम निपुण हो।
7.131.21
भीमसेनस्तु राधेयमुत्सृज्य रथिनां वरम् ।
इयेष गन्तुं यत्रास्तां वीरौ कृष्णधनञ्चयौ ॥ ७.१३१.२१ ॥
भीमसेन ने रथियों में श्रेष्ठ राधेय (कर्ण) को छोड़कर वहाँ जाने की इच्छा की, जहाँ वे दोनों वीर कृष्ण और धनंजय थे।
7.131.22
तं प्रयान्तमभिद्रुत्य राधेयः कङ्कपत्रिभिः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघो वृष्ट्येव पर्वतम् ॥ ७.१३१.२२ ॥
महाराज, उस जाते हुए (भीम) पर राधेय (कर्ण) दौड़कर बगुले के पंख वाले बाणों की वर्षा करने लगा, जैसे मेघ पर्वत पर वर्षा करता है।
7.131.23
फुल्लता पङ्कजेनेव वक्त्रेण विहसन्बली ।
आजुहाव रणे यान्तं भीममाधिरथिस्तदा ॥ ७.१३१.२३ ॥
तब अधिरथपुत्र (कर्ण) ने, कमल जैसे खिले मुख से हँसते हुए, बलवान भीम को, जो रण से जा रहा था, युद्ध के लिए ललकारा।
7.131.24
भीमाहितैस्तव रणः स्वप्नेऽपि न विभावितः। ॥ ७.१३१.२४ ॥
भीम द्वारा दिए गए घावों से तुम्हारे (पक्ष के) लिए यह युद्ध स्वप्न में भी कल्पित नहीं था।
7.131.25
तद्दर्शयसि कस्मान्मे पृष्ठं पार्थदिदृक्षया ।
कुन्त्याः पुत्रस्य सदृशं नेदं पाण्डवनन्दन। ॥ ७.१३१.२५ ॥
तो फिर अर्जुन को देखने की इच्छा से तुम मुझे अपनी पीठ क्यों दिखा रहे हो? हे पाण्डवों के आनन्ददाता, यह कुन्ती के पुत्र के योग्य नहीं है।
7.131.26
तेन मामभितः स्थित्वा शरवर्षैरवाकिर ।
भीमसेनस्तदाह्वानं कर्णान्नामर्षयद्युधि।
अर्धमण्डलमावृत्य सूतपुत्रमयोधयत् ॥ ७.१३१.२६ ॥
उसने मुझे चारों ओर से घेरकर बाणों की वर्षा से ढक दिया। तब भीमसेन कर्ण की ललकार को युद्ध में सहन न कर सके, उन्होंने अर्धवृत्त बनाकर सूतपुत्र से युद्ध किया।
7.131.27
अवक्रगामिभिर्बाणैरभ्यवर्षन्महायशाः ।
दंशितं द्वैरथे यत्तं सर्वशस्त्रविशारदम् ॥ ७.१३१.२७ ॥
महायशस्वी (भीमसेन) ने सीधे चलने वाले बाणों से उस पर वर्षा की — द्वन्द्वयुद्ध के लिए कवच पहने, तत्पर और सभी शस्त्रों में निपुण (कर्ण) पर।
7.131.28
विधित्सुः कलहस्यान्तं जिघांसुः कर्णमक्षिणोत् ॥ ७.१३१.२८ ॥
कलह का अन्त करने की इच्छा से, और कर्ण को मार डालने की इच्छा से (भीमसेन ने) कर्ण को घायल कर दिया।
7.131.29
हत्वा तस्यानुगांस्तं च हन्तुकामो महाबलः ।
तस्मै व्यसृजदुग्राणि विविधानि परन्तपः।
अमर्षात्पाण्डवः क्रुद्धः शरवर्षाणि मारिष ॥ ७.१३१.२९ ॥
उसके अनुचरों को मारकर, और उसे भी मार डालने की इच्छा से, महाबली परन्तप (भीमसेन) ने उस पर अनेक प्रकार के भयानक बाण छोड़े। हे मान्यवर, क्रोध से भरे पाण्डव ने उस पर बाणों की वर्षा की।
7.131.30
तस्य तानीषुवर्षाणि मत्तद्विरदगामिनः ।
सूतपुत्रोऽस्त्रमायाभिरग्रसत्परमास्त्रवित् ॥ ७.१३१.३० ॥
मदमत्त हाथी की चाल से चलने वाले (भीमसेन) की उन बाण-वर्षाओं को परम-अस्त्रों के ज्ञाता सूतपुत्र (कर्ण) ने अस्त्रों की मायाओं से निगल लिया।
7.131.31
स यथावन्महाबाहुर्विद्यया वै सुपूजितः ।
आचार्यवन्महेष्वासः कर्णः पर्यचरद्बली ॥ ७.१३१.३१ ॥
वह महाबाहु, विद्या से भली-भाँति सम्मानित, आचार्य की भाँति, महाधनुर्धर बलवान् कर्ण सेवा करता रहा।
7.131.32
युध्यमानं तु संरम्भाद्भीमसेनं हसन्निव ।
अभ्यपद्यत कौन्तेयं कर्णो राजन्वृकोदरम् ॥ ७.१३१.३२ ॥
हे राजन्! भीमसेन को उग्र रोष से युद्ध करते देखकर, मानो हँसते हुए, कर्ण ने कुन्तीपुत्र वृकोदर के सामने आकर सामना किया।
7.131.33
तन्नामृष्यत कौन्तेयः कर्णस्य स्मितमाहवे ।
युध्यमानेषु वीरेषु पश्यत्सु च समन्ततः ॥ ७.१३१.३३ ॥
युद्ध में कर्ण की उस मुस्कान को कुन्तीपुत्र सह न सका, जबकि वीर युद्ध कर रहे थे और चारों ओर से देख रहे थे।
7.131.34
तं भीमसेनः सङ्ग्राप्तं वत्सदन्तैः स्तनान्तरे ।
विव्याध बलवान्क्रुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ७.१३१.३४ ॥
उस निकट आए हुए कर्ण को बलवान् क्रुद्ध भीमसेन ने वत्सदन्त बाणों से छाती के बीच ऐसे बींध दिया, जैसे अंकुश से महान हाथी को।
7.131.35
पुनश्च सूतपुत्रं तु स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
सुमुक्तैश्चित्रवर्माणं निर्बिभेद त्रिसप्तभिः ॥ ७.१३१.३५ ॥
फिर सूतपुत्र को उन्होंने स्वर्णपुंख, शिला पर तेज किए, भली-भाँति छोड़े गए इक्कीस बाणों से चित्रवर्मा को छेद दिया।
7.131.36
कर्णो जाम्बूनदैर्जालैः सञ्छन्नान्वातरंहसः ।
हयान्विव्याध भीमस्य पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥ ७.१३१.३६ ॥
कर्ण ने स्वर्णजाल से ढके, वायु के समान वेगवान् भीम के घोड़ों को पाँच-पाँच बाणों से बींध दिया।
7.131.37
ततो बाणमयं जलं भीमसेनरथं प्रति ।
कर्णेन विहितं राजन्निमेषार्धाददृश्यत ॥ ७.१३१.३७ ॥
फिर कर्ण द्वारा भीमसेन के रथ की ओर बाणों से बनी एक धारा छोड़ी गई, हे राजन्, जो आधे पल में दिखाई देने लगी।
7.131.38
सरथः सध्वजस्तत्र ससूतः पाण्डवस्तदा ।
प्राच्छाद्यत महाराज कर्णचापच्युतैः शरैः ॥ ७.१३१.३८ ॥
तब वहाँ पाण्डुपुत्र अपने रथ, ध्वज और सारथि सहित, हे महाराज, कर्ण के धनुष से छूटे बाणों से ढक गए।
7.131.39
तस्य कर्णश्चतुःषष्ट्या व्यधमत्कवचं दृढम् ।
क्रुद्धश्चाप्यहनत्पार्थं नाराचैर्मर्मभेदिभिः ॥ ७.१३१.३९ ॥
कर्ण ने उसके दृढ़ कवच को चौंसठ बाणों से छेद दिया, और क्रोधित होकर मर्मभेदी नाराचों से पृथापुत्र को भी प्रहार किया।
7.131.40
ततोऽचिन्त्य महाबाहुः कर्णकार्मुकनिःसृतान् ।
समाश्लिष्यदसम्भ्रान्तः सूतपुत्रं वृकोदरः ॥ ७.१३१.४० ॥
तब महाबाहु वृकोदर ने कर्ण के धनुष से छूटे बाणों की परवाह न करते हुए, निर्भीक होकर सूतपुत्र से भिड़ गया।
7.131.41
स कर्णचापप्रभवानिषूनाशीविषोपमान् ।
बिभ्रद्भीमो महाराज न जगाम व्यथां रणे ॥ ७.१३१.४१ ॥
कर्ण के धनुष से उत्पन्न, विषैले सर्पों के समान बाणों को सहते हुए भी, हे महाराज, भीम रणभूमि में व्याकुल नहीं हुए।
7.131.42
ततो द्वात्रिंशता भल्लैर्निशितैस्तिग्मतेजनैः ।
विव्याध समरे कर्णं भीमसेनः प्रतापवान् ॥ ७.१३१.४२ ॥
तब प्रतापी भीमसेन ने तीखे, तेज धार वाले बत्तीस भल्लों से युद्ध में कर्ण को बींध दिया।
7.131.43
अयत्नेनैव तं कर्णः शरैर्भृशमवाकिरत् ।
भीमसेनं महाबाहुं सैन्धवस्य वधैषिणम् ॥ ७.१३१.४३ ॥
कर्ण ने अनायास ही बाणों से भीमसेन को, उस महाबाहु को, जो सैन्धव के वध की इच्छा रखते थे, घना ढक दिया।
7.131.44
मृदुपूर्वं तु राधेयो भीममाजावयोधयत् ।
क्रोधपूर्वं तथा भीमः पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ७.१३१.४४ ॥
राधापुत्र कर्ण ने पहले कोमलता से युद्ध में भीम से युद्ध किया, और भीम ने भी पहले क्रोध से, पुराने वैर का स्मरण करते हुए।
7.131.45
तं भीमसेनो नामृष्यदवमानममर्षणः ।
स तस्मै व्यसृजत्तूर्णं शरवर्षममित्रहा ॥ ७.१३१.४५ ॥
उस अपमान को भीमसेन, जो असहिष्णु थे, सहन न कर सके; वह शत्रुओं के हन्ता तुरन्त उस पर बाणों की वर्षा करने लगे।
7.131.46
ते शराः प्रेषितास्तेन भीमसेनेन संयुगे ।
निपेतुः सर्वतो वीरे कूजन्त इव पक्षिणः ॥ ७.१३१.४६ ॥
युद्ध में भीमसेन द्वारा छोड़े गए वे बाण उस वीर पर सभी ओर से गिरे, मानो चीखते हुए पक्षी हों।
7.131.47
हेमपुङ्खा महावेगा भीमसेनधनुश्च्युताः ।
प्राच्छादयंस्ते राधेयं शलभा इव पावकम् ॥ ७.१३१.४७ ॥
स्वर्णपंखों वाले, महावेगवान्, भीमसेन के धनुष से छूटे वे बाण राधापुत्र कर्ण को ढक गए, जैसे पतंगे अग्नि को ढक लेते हैं।
7.131.48
कर्णस्तु रथिनां श्रेष्ठश्छाद्यमानः समन्ततः ।
राजन्व्यसृजदुग्राणि शरवर्षाणि भारत ॥ ७.१३१.४८ ॥
परन्तु रथियों में श्रेष्ठ कर्ण, चारों ओर से ढके जाने पर, हे राजन्, हे भारत, भयंकर बाणवर्षा करने लगे।
7.131.49
तस्य तानशनिप्रख्यानिषून्समरशोभिनः ।
चिच्छेद बहुभिर्भल्लैरसम्प्राप्तान्वृकोदरः ॥ ७.१३१.४९ ॥
उसके उन वज्र-समान, युद्ध की शोभा बढ़ाने वाले बाणों को वृकोदर (भीम) ने अनेक भल्लों से काट डाला, जो अभी उस तक पहुँचे भी नहीं थे।
7.131.50
पुनश्च शरवर्षेण च्छादयामास भारत ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे भीमसेनमरिन्दमः ॥ ७.१३१.५० ॥
हे भारत, फिर से शरवर्षा से वैकर्तन कर्ण ने, युद्ध में शत्रुओं का दमन करने वाले भीमसेन को ढक दिया।
7.131.51
तत्र भारत भीमं तु दृष्टवन्तः स्म सायकैः ।
समाचिततनुं सङ्ख्ये श्वाविधं शललैरिव ॥ ७.१३१.५१ ॥
हे भारत, वहाँ हमने देखा कि युद्ध में भीम का शरीर बाणों से ढका हुआ था, मानो साही शूलों से ढकी हो।
7.131.52
हेमपुङ्खाञ्छिलाधौतान्कर्णचापच्युताञ्छरान् ।
दधार समरे वीरः स्वरश्मीनिव रश्मिमान् ॥ ७.१३१.५२ ॥
युद्ध में उस वीर ने कर्ण के धनुष से छूटे, सोने के पंखों वाले, पत्थर पर तेज किए हुए बाणों को धारण कर लिया, जैसे सूर्य अपनी किरणों को धारण करता है।
7.131.53
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गो भीमसेनो व्यराजत ।
समृद्धकुसुमापीडो वसन्तेऽशोकवृक्षवत् ॥ ७.१३१.५३ ॥
रक्त से सिंचे सर्वांग वाले भीमसेन वसन्त ऋतु में खिले पुष्पों के गुच्छे वाले अशोक वृक्ष की भाँति सुशोभित हुए।
7.131.54
तत्तु भीमो महाबाहोः कर्णस्य चरितं रणे ।
नामृष्यत महाबाहुः क्रोधादुद्वृत्तलोचनः ॥ ७.१३१.५४ ॥
परन्तु महाबाहु भीम युद्ध में कर्ण के उस आचरण को सहन न कर सके; क्रोध से उनके नेत्र फैल गए।
7.131.55
स कर्णं पञ्चविंशत्या नाराचानां समार्पयत् ।
महीधरमिव श्वेतं गूढपादैर्विषोल्बणैः ॥ ७.१३१.५५ ॥
उसने कर्ण को पच्चीस नाराचों से बींध डाला, जैसे श्वेत पर्वत को गूढ़ पंखों वाले विषैले बाणों से।
7.131.56
पुनरेव च विव्याध षङ्भिरष्टाभिरेव च ।
मर्मस्वमरविक्रान्तः सूतपुत्रं तनुत्यजम् ॥ ७.१३१.५६ ॥
देवताओं के समान पराक्रमी उसने फिर छः और आठ बाणों से सूतपुत्र को मर्मस्थलों पर बींधा, जो प्राण त्यागने को तत्पर था।
7.131.57
पुनरन्येन बाणेन भीमसेनः प्रतापवान् ।
चिच्छेद कार्मुकं तूर्णं कर्णस्य प्रहसन्निव ॥ ७.१३१.५७ ॥
फिर एक अन्य बाण से प्रतापी भीमसेन ने मानो हँसते हुए कर्ण का धनुष शीघ्र काट डाला।
7.131.58
जघान चतुरश्चाश्वान्सूतं च त्वरितः शरैः ।
नाराचैरर्करश्म्याभैः कर्णं विव्याध चोरसि ॥ ७.१३१.५८ ॥
शीघ्रता से उसने कर्ण के चारों घोड़ों और सारथी को बाणों से मार गिराया, और सूर्य-किरणों के समान चमकते नाराचों से कर्ण की छाती में बींध दिया।
7.131.59
ते जग्मुर्धरणीमाशु कर्णं निर्भिद्य पत्रिणः ।
यथा जलधरं भित्त्वा दिवाकरमरीचयः ॥ ७.१३१.५९ ॥
कर्ण को भेदकर वे पंखधारी बाण शीघ्र धरती पर जा गिरे, जैसे बादल को चीरकर सूर्य की किरणें।
7.131.60
स वैक्लव्यं महत्प्राप्य च्छिन्नधन्वा शराहतः ।
तथा पुरुषमानी स लज्जामुत्सृज्य भारत।
भीमसेनभयात्कर्णः प्रत्यपायाद्रथान्तरम् ॥ ७.१३१.६० ॥
वह कर्ण अत्यधिक व्याकुलता को प्राप्त हुआ, धनुष कट गया और बाणों से आहत हुआ। हे भारत, पुरुषाभिमानी वह लज्जा त्यागकर भीमसेन के भय से दूसरे रथ की ओर लौट गया।