મહાભારત · અધ્યાય 7.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.133.1
अत्यद्भुतमहं मन्ये भीमसेनस्य विक्रमम् ।
यत्कर्णं योधयामास समरे लघुविक्रमः ॥ ७.१३३.१ ॥
ભીમસેનનો પરાક્રમ અત્યંત અદ્ભુત છે એમ હું માનું છું; તેણે યુદ્ધમાં કર્ણ સાથે લડાઈ કરી, જે ઝડપી પરાક્રમવાળો હતો.
7.133.2
त्रिदशानपि वा युक्तान्सर्वशस्त्रधरान्युधि ।
वारयेद्यो रणे कर्णः सयक्षासुरमानुषान् ॥ ७.१३३.२ ॥
યુદ્ધમાં સર્વ શસ્ત્રધારી દેવોને પણ, યક્ષો, અસુરો અને મનુષ્યો સહિત, કર્ણ રણમાં રોકી શકે.
7.133.3
स कथं पाण्डवं युद्धे भ्राजमानमिव श्रिया ।
नातरत्संयुगे तात तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१३३.३ ॥
યુદ્ધમાં શ્રીથી ઝળહળતા પાંડવને તે કેમ પાર ન કરી શક્યો? હે તાત સંજય, તે મને કહે.
7.133.4
कथं च युद्धं सम्भूतं तयोः प्राणदुरोदरे ।
अत्र मन्ये समायत्तो जयो वाऽजय एव च ॥ ७.१३३.४ ॥
પ્રાણ પણ લગાવેલા જુગારમાંથી તે બંને વચ્ચે યુદ્ધ કેવી રીતે થયું? અહીં હું માનું છું કે જય અને પરાજય બંને આધારિત છે.
7.133.5
कर्णं प्राप्य रणे सूत मम पुत्रः सुयोधनः ।
जेतुमुत्सहते पार्थान्सगोविन्दान्ससात्वतान् ॥ ७.१३३.५ ॥
હે સૂત, યુદ્ધમાં કર્ણને પામીને મારો પુત્ર સુયોધન ગોવિંદ અને સાત્વતો સહિત પાર્થોને જીતવા ઉત્સુક છે.
7.133.6
श्रुत्वा तु निर्जितं कर्णमसकृद्भीमकर्मणा ।
भीमसेनेन समरे मोह आविशतीव माम् ॥ ७.१३३.६ ॥
ભીમકર્મા ભીમસેને યુદ્ધમાં કર્ણને વારંવાર પરાજિત કર્યો એ સાંભળીને મને જાણે મોહ ઘેરી વળે છે.
7.133.7
विनष्टान्कौरवान्मन्ये मम पुत्रस्य दुर्नयैः ।
नहि कर्णो महेष्वासान्पार्थाञ्जेष्यति सञ्जय ॥ ७.१३३.७ ॥
મારા પુત્રની દુર્નીતિઓથી કૌરવો નાશ પામ્યા છે એમ હું માનું છું. હે સંજય, કર્ણ મહાધનુર્ધર પાર્થોને જીતી શકશે નહીં.
7.133.8
कृतवान्यानि युद्धानि कर्णः पाण्डुसुतैः सह ।
सर्वत्र पाण्डवाः कर्णमजयंस्ते रणाजिरे ॥ ७.१३३.८ ॥
કર્ણે પાંડુપુત્રો સાથે જેટલાં યુદ્ધો કર્યાં, તે બધામાં પાંડવોએ રણભૂમિમાં કર્ણને હરાવ્યો.
7.133.9
अजेयाः पाण्डवास्तात देवैरपि सवासवैः ।
न च तद्बुध्यते मन्दः पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ७.१३३.९ ॥
હે તાત, પાંડવો ઇન્દ્ર સહિત દેવોથી પણ અજેય છે; પણ મારો મૂર્ખ પુત્ર દુર્યોધન આ સમજતો નથી.
7.133.10
धनं धनेश्वरस्येव हृत्वा पार्थस्य मे सुतः ।
मधुप्रेप्सुरिवाबुद्धिः प्रपातं नावबुध्यते ॥ ७.१३३.१० ॥
કુબેરના ધનને હરનારની જેમ, અને મધની ઇચ્છા કરનાર મૂર્ખની જેમ, મારો પુત્ર પાર્થનું ધન હરીને ખીણના પતનને સમજતો નથી.
7.133.11
निकृत्या निकृतिप्रज्ञो राज्यं हृत्वा महात्मनाम् ।
जितमित्येव मन्वानः पाण्डवानवमन्यते ॥ ७.१३३.११ ॥
કપટમાં કુશળ એ મહાત્માઓનું રાજ્ય હરીને, 'જીતી લીધું' એમ માનતાં પાંડવોનું અપમાન કરે છે.
7.133.12
पुत्रस्नेहाभिभूतेन मया चाप्यकृतात्मना ।
धर्मे स्थिता महात्मानो निकृताः पाण्डुनन्दनाः ॥ ७.१३३.१२ ॥
પુત્રસ્નેહથી અભિભૂત અને અસંયમી એવા મેં પણ ધર્મમાં સ્થિત એ મહાત્મા પાંડુપુત્રોને છેતર્યા.
7.133.13
शमकामः ससोदर्यो दीर्घप्रेक्षी युधिष्ठिरः ।
अशक्त इति मत्वा तु मम पुत्रैर्निराकृतः ॥ ७.१३३.१३ ॥
શાંતિ ઇચ્છતા, ભાઈઓ સાથેના, દૂરદર્શી યુધિષ્ઠિરને મારા પુત્રોએ અશક્ત માનીને તિરસ્કાર્યા.
7.133.14
तानि दुःखान्यनेकानि विप्रकारांश्च सर्वशः ।
हृदि कृत्वा महाबाहुर्भीमोऽयुध्यत सूतजम् ॥ ७.१३३.१४ ॥
એ અનેક દુઃખો અને સર્વ પ્રકારના અપમાનો હૃદયમાં રાખીને મહાબાહુ ભીમે સૂતપુત્ર સાથે યુદ્ધ કર્યું.
7.133.15
तस्मान्मे सञ्जय ब्रूहि कर्णभीमौ यथा रणे ।
अयुध्येतां युधांश्रेष्ठौ परस्परवधैषिणौ ॥ ७.१३३.१५ ॥
તેથી હે સંજય, યુદ્ધમાં કર્ણ અને ભીમ કેવી રીતે લડ્યા તે મને કહે. તે બંને શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ એકબીજાના વધની ઇચ્છા રાખતા હતા.
7.133.16
शृणु राजन्यथावृत्तं सङ्ग्रामं कर्णभीमयोः ।
परस्परवधप्रेप्स्वोर्वनकुञ्जरयोरिव ॥ ७.१३३.१६ ॥
રાજન, સાંભળો. એકબીજાના વધની ઇચ્છા રાખતા બે વનહાથીઓ જેવા કર્ણ અને ભીમના યુદ્ધની જેમ બન્યું તેમ સાંભળો.
7.133.17
राजन्वैकर्तनो भीमं क्रुद्धः क्रुद्धमरिन्दमम् ।
पराक्रान्तं पराक्रम्य विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ७.१३३.१७ ॥
રાજન, ક્રોધિત વૈકર્તન (કર્ણ) એ ક્રોધિત, શત્રુઓનું દમન કરનાર, પરાક્રમી ભીમ પર પરાક્રમથી હુમલો કરીને ત્રીસ બાણોથી વીંધ્યો.
7.133.18
महावेगैः प्रसन्नाग्रैः शातकुम्भपरिष्कृतैः ।
नातरद्भरतश्रेष्ठ भीमं वैकर्तनः शरैः ॥ ७.१३३.१८ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, મહાવેગવાળા, ચમકતા અગ્રભાગવાળા, સુવર્ણથી શોભિત બાણો વડે વૈકર્તન (કર્ણ) એ ભીમને આગળ વધવા ન દીધો.
7.133.19
तस्यास्यतो धनुर्भीमश्चकर्त विशिखैस्त्रिभिः ।
रथनीडाच्च यन्तारं भल्लेनापातयत्क्षितौ ॥ ७.१३३.१९ ॥
તે બાણ ચડાવતો હતો ત્યારે ભીમે ત્રણ બાણોથી તેનું ધનુષ્ય કાપ્યું; ભલ્લ બાણથી રથની બેઠકેથી સારથિને જમીન પર પાડી દીધો.
7.133.20
स काङ्क्षन्भीमसेनस्य वधं वैकर्तनो भृशम् ।
शक्तिं कनकवैदूर्यचित्रदण्डां परामृशत् ॥ ७.१३३.२० ॥
ભીમસેનના વધની અત્યંત ઇચ્છા રાખતા વૈકર્તને સોના અને વૈડૂર્યથી ચિત્રિત દંડવાળી શક્તિ હાથમાં લીધી.
7.133.21
प्रगृह्य च महाशक्तिं कालरात्रिमिवापराम् ।
समुत्क्षिप्य च राधेयः सन्धाय च महाबलः।
चिक्षेप भीमसेनाय जीवितान्तकरीमिव ॥ ७.१३३.२१ ॥
બીજી કાળરાત્રિ જેવી તે મહાશક્તિ ગ્રહણ કરી, ઊંચકીને, સાધીને મહાબળવાન રાધેયે જીવનાંત કરનારી તે શક્તિ ભીમસેન પર ફેંકી.
7.133.22
शक्तिं विसृज्य राधेयः पुरन्दर इवाशनिम् ।
ननाद सुमहानादं बलवान्सूतनन्दनः ॥ ७.१३३.२२ ॥
શક્તિ છોડ્યા પછી ઇન્દ્રના વજ્રની જેમ રાધેયે મોટો ગર્જનાનાદ કર્યો; બળવાન સૂતપુત્રે.
7.133.23
तं च नादं ततः श्रुत्वा पुत्रास्ते हर्षिताऽभवन् ॥ ७.१३३.२३ ॥
તે ગર્જના સાંભળીને તારા પુત્રો હર્ષિત થયા.
7.133.24
शक्तिं वियति चिच्छेद भीमः सप्तभिराशुगैः ॥ ७.१३३.२४ ॥
ભીમે સાત વેગવાન બાણોથી આકાશમાં જ શક્તિ કાપી નાખી.
7.133.25
छित्त्वा शक्तिं ततो भीमो निर्मुक्तोरगसन्निभाम् ।
मार्गमाणामिव प्राणान्सूतपुत्रस्य मारिष ॥ ७.१३३.२५ ॥
પછી ભીમે છૂટેલા સર્પ જેવી તે શક્તિને છેદી નાખી; હે માનનીય, જાણે સૂતપુત્રના પ્રાણ શોધતો હોય તેમ.
7.133.26
प्राहिणोत्कृतसंरम्भः शरान्बर्हिणवाससः ।
स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाधौतान्यमदण्डोपमान्मृधे ॥ ७.१३३.२६ ॥
ક્રોધથી ભરેલા તેણે યુદ્ધમાં મોરપીંછાંવાળા, સોનાની અણીવાળા, પથ્થર પર તીક્ષ્ણ કરેલા, યમદંડ સમાન બાણો છોડ્યા.
7.133.27
कर्णोऽप्यन्यद्धनुर्गृह्य हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
विकृष्य तन्महच्चापं व्यसृजत्सायकांस्तदा ॥ ७.१३३.२७ ॥
કર્ણે પણ બીજું સોનેરી પીઠવાળું, દુર્ધર્ષ ધનુષ્ય લઈને, તે મહાન ધનુષ્ય ખેંચીને ત્યારે બાણો છોડ્યાં.
7.133.28
तान्पाण्डुपुत्रश्चिच्छेद नवभिर्नतपर्वभिः ।
वसुषेणेन निर्मुक्तान्नव राजन्महाशरान्।
छित्त्वा भीमो महाराज नादं सिंह इवानदत् ॥ ७.१३३.२८ ॥
પાંડુપુત્રે તે નવ નમેલી ગાંઠોવાળા બાણોથી તેમને કાપ્યા. હે રાજન, વસુષેણે છોડેલાં નવ મહાબાણો પણ કાપીને, હે મહારાજ, ભીમ સિંહની જેમ ગર્જ્યો.
7.133.29
तौ वृषाविव नर्दन्तौ बलिनौ वासितान्तरे ।
शार्दूलाविव चान्योन्यमामिषार्थेऽभ्यगर्जताम् ॥ ७.१३३.२९ ॥
તે બંને બળવાન બળદોની જેમ ગર્જતા, ગાય પાસે, માંસ માટે એકબીજા પર વાઘોની જેમ ગર્જ્યા.
7.133.30
अन्योन्यं प्रजिहीर्षन्तावन्योन्यस्यान्तरैषिणौ ।
अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ गोष्ठेष्विव महर्षभौ ॥ ७.१३३.३० ॥
એકબીજાને પાડવાની ઇચ્છા રાખતા, એકબીજાનું અંતર શોધતા, એકબીજાને જોતા, તે બંને ગોશાળાના મહાન બળદો જેવા હતા.
7.133.31
महागजाविवसाद्य विषाणाग्रैः परस्परम् ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१३३.३१ ॥
બે મહાન ગજોની જેમ એકબીજાની નજીક આવીને, દાંતના અગ્રભાગથી જેમ, તેમ પૂર્ણ ખેંચીને છોડેલા બાણોથી તેમણે પરસ્પર પ્રહાર કર્યો.
7.133.32
निर्दहन्तौ महाराज शस्त्रवृष्ट्या परस्परम् ।
अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ कोपाद्विवृतलोचनौ ॥ ७.१३३.३२ ॥
હે મહારાજ, શસ્ત્રવર્ષાથી એકબીજાને બાળતા, એકબીજાને જોતા, ક્રોધથી આંખો પહોળી કરીને.
7.133.33
प्रहसन्तौ तथाऽन्योन्यं भर्त्सयन्तौ मुहुर्मुहुः ।
शङ्खशब्दं च कुर्वाणौ युयुधाते परस्परम् ॥ ७.१३३.३३ ॥
એકબીજા પર હસતા, વારંવાર ધિક્કારતા, શંખનાદ કરતા તેઓ પરસ્પર યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
7.133.34
तस्य भीमः पुनश्चापं मुष्टौ चिच्छेद मारिष ।
शङ्खवर्णांश्च तानश्वान्बाणैर्निन्ये यमक्षयम्।
सारथिं च तथाप्यस्य रथनीडादपातयत् ॥ ७.१३३.३४ ॥
હે મારિષ, ભીમે ફરી તેનું ધનુષ મૂઠ પાસેથી કાપ્યું; શંખવર્ણા તે અશ્વોને બાણોથી યમલોક મોકલ્યા; અને સારથિને પણ રથાસનથી પાડી નાખ્યો.
7.133.35
ततो वैकर्तनः कर्णश्चिन्तां प्राप दुरत्ययाम् ।
स च्छाद्यमानः समरे हताश्वो हतसारथिः।
मोहितः शरजालेन कर्तव्यं नाभ्यपद्यत ॥ ७.१३३.३५ ॥
ત્યારે વૈકર્તન કર્ણ દુસ્તર ચિંતામાં પડ્યો. યુદ્ધમાં બાણજાળથી ઢંકાયેલો, અશ્વ અને સારથિ હણાયેલા, મોહિત થઈને શું કરવું તે તે જાણી શક્યો નહીં.
7.133.36
तथा कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा कर्णं दुर्योधनो नृपः ।
वेपमान इव क्रोधाद्व्यादिदेशाथ दुर्जयम् ॥ ७.१३३.३६ ॥
કર્ણને આ રીતે સંકટમાં પડેલો જોઈને રાજા દુર્યોધન ક્રોધથી કંપતા જેવો, ત્યારે દુર્જય (સેનાને) આજ્ઞા આપવા લાગ્યો.
7.133.37
गच्छ दुर्जय राधेयं पुरा ग्रसति पाण्डवः ।
जहि तूबरकं क्षिप्रं कर्णस्य बलमादधत् ॥ ७.१३३.३७ ॥
જા, હે દુર્જય! પાંડવ રાધેય કર્ણને ગળી જાય તે પહેલાં, કર્ણનું બળ રોકી રાખનાર તે પાંડવને જલદી હણી નાખ.
7.133.38
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा तव पुत्रं तवात्मजः ।
अभ्यद्रवद्भीमसेनं व्यासक्तं विकिरञ्छरैः ॥ ७.१३३.३८ ॥
આમ કહેવાતાં 'ઠીક' કહીને, તમારો પુત્ર, તમારો જ પુત્ર, બાણોની વર્ષા કરતા રોકાયેલા ભીમસેન પર ધસી ગયો.
7.133.39
स भीमं नवभिर्बाणैरश्वानष्टभिरार्दयत् ।
षङ्भिः सूतं त्रिभिः केतं पुनस्तं चापि सप्तभिः ॥ ७.१३३.३९ ॥
તેણે ભીમને નવ બાણોથી, અશ્વોને આઠથી, સારથિને છથી, ધ્વજને ત્રણથી, અને ફરી તેને જ સાતથી ઘાયલ કર્યો.
7.133.40
भीमसेनोऽपि सङ्क्रुद्धः साश्वयन्तारमाशुगैः ।
दुर्जयं भिन्नमर्माणमनयद्यमसादनम् ॥ ७.१३३.४० ॥
ભીમસેને પણ અતિ ક્રોધિત થઈ, ઝડપી બાણોથી અશ્વો અને સારથિ સહિત, મર્મસ્થાનો ભેદાયેલા તે દુર્જયને યમસદન મોકલી દીધો.
7.133.41
बाढं हतं क्षितौ क्षुण्णं वेष्टमानं यथोरगम् ।
रुदन्नार्तस्तव सुतं कर्णश्चक्रे प्रदक्षिणम् ॥ ७.१३३.४१ ॥
ધરતી પર હણાયેલા, કચડાયેલા, સાપની જેમ વળતા તમારા પુત્રને જોઈ, પીડાથી રડતા કર્ણે તેની પ્રદક્ષિણા કરી.
7.133.42
स तु तं विरथं कृत्वा स्मयन्नत्यन्तवैरिणम् ।
समाचिनोद्बाणगणैः शतघ्नीभिश्च शङ्कुभिः ॥ ७.१३३.४२ ॥
તેણે તેને રથહીન કરી, હસતાં હસતાં, અત્યંત વૈરી ભીમને બાણોના સમૂહ, શતઘ્ની અને શંકુઓથી ઢાંકી દીધો.
7.133.43
तथाप्यतिरथः कर्णो भिद्यमानोऽस्य सायकैः ।
न जहौ समरे भीमं क्रुद्धरूपं परन्तपः ॥ ७.१३३.४३ ॥
તોપણ અતિરથી કર્ણ, તેના બાણોથી વીંધાતો હોવા છતાં, યુદ્ધમાં ક્રોધરૂપ ભીમને છોડ્યો નહિ; તે શત્રુઓને તપાવનાર હતો.