મહાભારત · અધ્યાય 7.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.135.1
दैवमेव परं मन्ये धिक्पौरुषमनर्थकम् ।
यत्राधिरथिरायत्तौ नातरत्पाण्डवं रणे ॥ ७.१३५.१ ॥
હું દૈવને જ પરમ માનું છું; માનવપુરુષાર્થ નિરર્થક છે, તેને ધિક્કાર. અધિરથપુત્ર (કર્ણ) આધીન હોવા છતાં યુદ્ધમાં પાંડવને પાર કરી શક્યો નહીં.
7.135.2
कर्णः पार्थान्सगोविन्दाञ्जेतुमुत्सहते रणे ।
न च कर्णसमं लोके पश्यामि कञ्चन।
इति दुर्योधनस्याहमश्रौषं जल्पतो मुहुः ॥ ७.१३५.२ ॥
કર્ણ ગોવિંદ સહિત પાર્થોને યુદ્ધમાં જીતવા ઉત્સાહી છે. જગતમાં કર્ણ સમાન કોઈને હું જોતો નથી. આ રીતે દુર્યોધનને વારંવાર બોલતાં મેં સાંભળ્યો.
7.135.3
कर्णो हि बलवाञ्छूरो दृढधन्वा जितक्लमः ।
इति मामब्रवीत्सूत मन्दो दुर्योधनः पुरा ॥ ७.१३५.३ ॥
કર્ણ ખરેખર બળવાન, શૂર, દૃઢધનુર્ધર અને થાકને જીતનાર છે. હે સૂત, મૂર્ખ દુર્યોધને પહેલાં મને આમ કહ્યું હતું.
7.135.4
वसुषेणसहायं मां नालं देवाऽपि संयुगे ।
किं नु पाण्डुसुता राजन्गतसत्वा विचेतसः ॥ ७.१३५.४ ॥
વસુષેણને સહાયક રાખેલા મને દેવતાઓ પણ યુદ્ધમાં હરાવી શકે નહીં. હે રાજન, પાંડુપુત્રો કેમ હિંમત ગુમાવી ગૂંચવાયા?
7.135.5
तत्र तं निर्जितं दृष्ट्वा भुजङ्गमिव निर्विषम् ।
युद्धात्कर्णमपक्रान्तं किंस्विद्दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ७.१३५.५ ॥
ત્યાં કર્ણને યુદ્ધમાં પરાજિત થઈ ઝેર વિનાના સાપ જેવો પાછો ફરતો જોઈને દુર્યોધને શું કહ્યું?
7.135.6
अहो दुर्मुखमेवैकं युद्धानामविशारदम् ।
प्रावेशयद्धुतवहं पतङ्गमिव मोहितः ॥ ७.१३५.६ ॥
અરે! યુદ્ધમાં અનિપુણ એક દુર્મુખ જ મોહિત થઈ પતંગને અગ્નિમાં મોકલે તેમ (કર્ણને) મોકલ્યો.
7.135.7
अश्वत्थामा मद्रराजः कृपः कर्णश्च सङ्गताः ।
न शक्त्याः प्रमुखे स्थातुं नूनं भीमस्य सञ्जय ॥ ७.१३५.७ ॥
અશ્વત્થામા, મદ્રરાજ, કૃપ અને કર્ણ એકત્ર થાય તોપણ ભીમની સામે ટકવા ખરેખર સમર્થ નહીં હોય, હે સંજય.
7.135.8
तेऽपि चास्य महाघोरं बलं नागायुतोपमम् ।
जानन्तो व्यवसायं च क्रूरं मारुततेजसः ॥ ७.१३५.८ ॥
દસ હજાર હાથીઓ સમાન તેનું મહાભયંકર બળ અને વાયુપુત્રનો ક્રૂર નિશ્ચય તથા તેજ જાણતા હોવા છતાં તેઓ.
7.135.9
किमर्थं क्रूरकर्माणं यमकालान्तकोपमम् ।
बलसंरम्भवीर्यज्ञाः कोपयिष्यन्ति संयुगे ॥ ७.१३५.९ ॥
યમ, કાળ અને અંતક સમાન ક્રૂરકર્મી તેને, તેના બળ, ક્રોધ અને વીર્યને જાણીને પણ, યુદ્ધમાં શા માટે કોપાવશે?
7.135.10
कर्णस्त्वेको महाबाहुः स्वबाहुबलदर्पितम् ।
भीमसेनमनादृत्य रणेऽयुध्यत सूतजः ॥ ७.१३५.१० ॥
મહાબાહુ સૂતપુત્ર કર્ણ એકલો જ પોતાના ભુજબળથી ગર્વિત થઈ ભીમસેનને અવગણીને રણમાં લડ્યો.
7.135.11
योऽजयत्समरे कर्णं पुरन्दर इवासुरम् ।
न स पाण्डुसुतो जेतुं शक्यः केनचिदाहवे ॥ ७.१३५.११ ॥
પુરંદર (ઇન્દ્ર) જેમ અસુરને જીતે તેમ જેણે સમરમાં કર્ણને જીત્યો, તે પાંડુપુત્રને યુદ્ધમાં કોઈ જીતી શકે નહીં.
7.135.12
द्रोणं यः सम्प्रमथ्यैकः प्रविष्टो मम वाहिनीम् ।
भीमो धनञ्जयान्वेषी कस्तमार्च्छेज्जिजीविषु ॥ ७.१३५.१२ ॥
દ્રોણને મથીને એકલો મારી સેનામાં પ્રવેશેલો ભીમ, ધનંજયને શોધી રહ્યો છે—જીવવાની ઇચ્છા ધરાવતો કોણ તેની પાસે જશે?
7.135.13
को हि सञ्जय भीमस्य स्थातुमुत्सहतेऽग्रतः ।
उद्यताशनिहस्तस्य महेन्द्रस्येव दानवः ॥ ७.१३५.१३ ॥
હે સંજય, હાથમાં ઉગામેલું વજ્ર ધારણ કરનાર મહેન્દ્રની સામે દાનવ ટકી શકતો નથી, તેમ ભીમની સામે ઊભા રહેવાની હિંમત કોણ કરે?
7.135.14
प्रेतराजपुरं प्राप्य निवर्तेतापि मानवः ।
न भीमसेनं सम्प्राप्य निवर्तेत कदाचन ॥ ७.१३५.१४ ॥
યમનગરીમાં પહોંચીને પણ માણસ પાછો આવી શકે, પરંતુ ભીમસેનને પામનાર ક્યારેય પાછો ફરતો નથી.
7.135.15
पतङ्गा इव वह्निं ते प्राविशन्नल्पचेतसः ।
ये भीमसेनं सङ्क्रुद्धमन्वधावन्विमोहिताः ॥ ७.१३५.१५ ॥
મોહિત થયેલા એ અલ્પબુદ્ધિઓ ક્રોધિત ભીમસેનની પાછળ દોડ્યા અને અગ્નિમાં પતંગિયાની જેમ પ્રવેશ્યા.
7.135.16
यत्तत्सभायां भीमेन मम पुत्रवधाश्रयम् ।
उक्तं संरम्भिणोग्रेण कुरूणां शृण्वतां तदा ॥ ७.१३५.१६ ॥
સભામાં ભીમે ક્રોધથી મારા પુત્રોના વધ વિશે જે કહ્યું હતું, કૌરવો સાંભળતા હતા ત્યારે જે કહ્યું—
7.135.17
तन्नूनमभिसञ्चिन्त्य दृष्ट्वा कर्णं च निर्जितम् ।
दुःशासनः सह भ्रात्रा भयाद्भीमादुपारमत् ॥ ७.१३५.१७ ॥
નિશ્ચયે એ વિચારીને, કર્ણને પરાજિત જોઈને, ભાઈ સહિત દુઃશાસન ભીમના ભયથી પાછો હટી ગયો.
7.135.18
यश्च सञ्जय दुर्बुद्धिरब्रवीत्समितौ मुहुः ।
कर्णो दुःशासनोऽहं च जेष्यामो युधि पाण्डवान् ॥ ७.१३५.१८ ॥
હે સંજય, જે દુર્બુદ્ધિએ સભામાં વારંવાર કહ્યું: કર્ણ, દુઃશાસન અને હું યુદ્ધમાં પાંડવોને જીતીશું.
7.135.19
स नूनं विरथं दृष्ट्वा कर्णं भीमेन निर्जितम् ।
प्रत्याख्यानाच्च कृष्णस्य भृशं तप्यति पुत्रकः ॥ ७.१३५.१९ ॥
રથ વિનાના અને ભીમથી પરાજિત થયેલા કર્ણને જોઈને, તથા કૃષ્ણના ઇનકારને કારણે, મારો પુત્ર અત્યંત શોક કરે છે.
7.135.20
दृष्ट्वा भ्रातॄन्हतान्सङ्ख्ये भीमसेनेन दंशितान् ।
आत्मापराधात्सम्मूढो नूनं तप्यति पुत्रकः ॥ ७.१३५.२० ॥
યુદ્ધમાં ભીમસેનથી મરાયેલા, કવચધારી પોતાના ભાઈઓને જોઈને, પોતાના જ દોષથી મૂંઝાયેલો મારો પુત્ર નિશ્ચે શોક કરે છે.
7.135.21
को हि जीवितमन्विच्छन्प्रतीपं पाण्डवं व्रजेत् ।
भीमं भीमायुधं क्रुद्धं साक्षात्कालमिव स्थितम् ॥ ७.१३५.२१ ॥
જીવનની ઇચ્છા રાખતો કયો માણસ શત્રુ પાંડવ પાસે જાય? ભયંકર શસ્ત્રધારી, ક્રોધિત ભીમ, જાણે સાક્ષાત કાળ ઊભો હોય.
7.135.22
बडबामुखमध्यस्थो मुच्येतापि हि मानवः ।
न भीममुखसम्प्राप्तो मुच्येदिति मतिर्मम ॥ ७.१३५.२२ ॥
બડબાગ્નિના મુખ વચ્ચે ફસાયેલો માણસ પણ કદાચ છૂટી જાય, પરંતુ ભીમના મુખમાં પહોંચેલો માણસ છૂટી શકતો નથી, એવો મારો મત છે.
7.135.23
न पार्था न च पञ्चाला न च केशवसात्यकी ।
जानते युधि संरब्धा जीवितं परिरक्षितुम् ॥ ७.१३५.२३ ॥
યુદ્ધમાં ક્રોધિત થયેલા પૃથાના પુત્રો, પાંચાલો, કેશવ કે સાત્યકિ — કોઈ પોતાનું જીવન બચાવવાનું જાણતા નથી.
7.135.24
अहो मम सुतानां हि विपन्नं सूत जीवितम् ॥ ७.१३५.२४ ॥
અરેરે! સૂત, મારા પુત્રોનું જીવન ખરેખર નાશ પામ્યું છે.
7.135.25
यस्त्वं शोचसि कौरव्य वर्तमाने महाभये ।
त्वमस्य जगतो मूलं विनाशस्य न संशयः ॥ ७.१३५.२५ ॥
હે કૌરવ્ય! આ મહાભયના વર્તમાન સમયમાં તું શોક કરે છે, આ જગતના વિનાશનું મૂળ તું જ છે, એમાં સંશય નથી.
7.135.26
स्वयं वैरं महत्कृत्वा पुत्राणां वचने स्थितः ।
उच्यमानो न गृह्णीषे मर्त्यः पथ्यमिवौषधम् ॥ ७.१३५.२६ ॥
તેં પોતે મહાન વૈર ઊભું કરીને, પુત્રોના વચનમાં અડગ રહીને, કહેવા છતાં સ્વીકારતો નથી — જેમ મર્ત્ય માણસ હિતકારી ઔષધ ન લે.
7.135.27
स्वयं पीत्वा महाराज कालकूटं सुदुर्जरम् ।
तस्येदानीं फलं कृत्स्नमवाप्नुहि नरोत्तम ॥ ७.१३५.२७ ॥
હે મહારાજ! તેં પોતે અતિદુર્જર કાલકૂટ વિષ પીધું છે; હવે તેનું સંપૂર્ણ ફળ પ્રાપ્ત કર, હે નરોત્તમ.
7.135.28
यत्तु कुत्सयसे योधान्युध्यमानान्महाबलान् ।
तत्र ते वर्तयिष्यामि यथा युद्धमवर्तत ॥ ७.१३५.२८ ॥
પરંતુ લડતા મહાબલી યોદ્ધાઓની તું નિંદા કરે છે — તે વિશે યુદ્ધ કેવી રીતે થયું તે હું તને વર્ણવીશ.
7.135.29
दृष्ट्वा कर्णं तु पुत्रास्ते भीमसेनपराजितम् ।
नामृष्यन्त महेष्वासाः सोदर्याः पञ्च भारत ॥ ७.१३५.२९ ॥
હે ભારત! ભીમસેનથી પરાજિત થયેલા કર્ણને જોઈને તારા પાંચ સહોદર મહાધનુર્ધર પુત્રો તે સહન ન કરી શક્યા.
7.135.30
दुर्मर्षणो दुःसहश्च दुर्मदो दुर्धरो जयः ।
पाण्डवं चित्रसन्नाहास्तं प्रतीपमुपाद्रवन् ॥ ७.१३५.३० ॥
દુર્મર્ષણ, દુઃસહ, દુર્મદ, દુર્ધર અને જય — વિચિત્ર બખ્તર ધારણ કરીને તેમણે પાંડવ સામે તેના પર ધસારો કર્યો.
7.135.31
ते समन्तान्महाबाहुं परिवार्य वृकोदरम् ।
दिशः शरैः समावृण्वञ्शलभानामिव व्रजैः ॥ ७.१३५.३१ ॥
તેમણે મહાબાહુ વૃકોદરને ચારે બાજુથી ઘેરી તીડના ટોળાની જેમ બાણોથી દિશાઓ ઢાંકી દીધી.
7.135.32
आगच्छतस्तान्सहसा कुमारान्देवरूपिणः ।
प्रतिजग्राह समरे भीमसेनो हसन्निव ॥ ७.१३५.३२ ॥
દેવરૂપી એ કુમારોને અચાનક આવતા જોઈ ભીમસેને જાણે હસતાં હસતાં યુદ્ધમાં તેમનો સામનો કર્યો.
7.135.33
तव दृष्ट्वा तु तनयान्दुर्मर्षणपुरोगमान् ।
अभ्यवर्तत राधेयो भीमसेनं महाबलम् ॥ ७.१३५.३३ ॥
દુર્મર્ષણની આગેવાની હેઠળ આગળ આવતા તમારા પુત્રોને જોઈ રાધાપુત્ર કર્ણ મહાબળવાન ભીમસેન તરફ આગળ વધ્યો.
7.135.34
विसृजन्विशिखांस्तीक्ष्णान्स्वर्णपुङ्खांञ्छिलाशितान् ।
तं तु भीमोऽभ्ययात्तूर्णं वार्यमाणः सुतैस्तव ॥ ७.१३५.३४ ॥
સોનેરી પીંછાવાળા, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા તીક્ષ્ણ બાણ છોડતા કર્ણ તરફ તમારા પુત્રો રોકતા હોવા છતાં ભીમ ઝડપથી ધસી ગયો.
7.135.35
कुरवस्तु ततः कर्णं परिवार्य समन्ततः ।
अवाकिरन्भीमसेनं शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१३५.३५ ॥
પછી કૌરવોએ કર્ણને ચારે બાજુથી ઘેરી વળેલા ગાંઠવાળા બાણોથી ભીમસેન પર બાણવર્ષા કરી.
7.135.36
तान्बाणैः पञ्चविंशत्या साश्वान्राजन्नरर्षभान् ।
ससूतान्भीमधनुषो भीमो निन्ये यमक्षयम् ॥ ७.१३५.३६ ॥
હે રાજન્, ભીમે પોતાના ભયંકર ધનુષથી પચીસ બાણો વડે તેમને, તેમના ઘોડાઓ અને સારથિઓને યમલોક મોકલ્યા.
7.135.37
प्रापतन्स्यन्दनेभ्यस्ते सार्धं सूतैर्गतासवः ।
चित्रपुष्पधरा भग्ना वातेनेव महाद्रुमाः ॥ ७.१३५.३७ ॥
પ્રાણ ગયેલા તેઓ સારથિઓ સહિત પોતાના રથોમાંથી પડ્યા, પવનથી તૂટેલાં રંગબેરંગી ફૂલ ધરાવતાં મોટાં વૃક્ષો જેમ.
7.135.38
तत्राद्भुतमपश्याम भीमसेनस्य विक्रमम् ।
संवार्याधिरथिं बाणैर्यज्जघान तवात्मजान् ॥ ७.१३५.३८ ॥
ત્યાં અમે ભીમસેનનો અદભુત પરાક્રમ જોયો; અધિરથના પુત્ર (કર્ણ)ને બાણોથી રોકીને તેમણે તમારા પુત્રોનો વધ કર્યો.
7.135.39
स वार्यमाणो भीमेन शितैर्बाणैः समन्ततः ।
सूतपुत्रो महाराज भीमसेनमवैक्षत ॥ ७.१३५.३९ ॥
મહારાજ, ભીમ દ્વારા ચારેય બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણોથી રોકાયેલા સૂતપુત્ર (કર્ણ)એ ભીમસેન તરફ જોયું.
7.135.40
तं भीससेनः संरम्भात्क्रोधसंरक्तलोचनः ।
विष्फार्य सुमहच्चापं मुहुः कर्णमवैक्षत ॥ ७.१३५.४० ॥
ક્રોધથી લાલ આંખોવાળા ભીમસેને આવેશમાં પોતાનું મોટું ધનુષ્ય ખેંચીને વારંવાર કર્ણ તરફ જોયું.