Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 7.136

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.136.1

तवात्मजांस्तु पतितान्दृष्ट्वा कर्णः प्रतापवान् ।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो निर्विण्णोऽभूत्स जीवितो ॥ ७.१३६.१ ॥

तुझे पुत्र पडलेले पाहून पराक्रमी कर्ण महान क्रोधाने व्यापला गेला; तो जीवनाला कंटाळला.

7.136.2

आगस्कृतमिवात्मानं मेने चाधिरथिस्तदा ।
यत्प्रत्यक्षं तव सुता भीमेन निहता रणे ॥ ७.१३६.२ ॥

तेव्हा अधिरथपुत्र कर्णाने स्वतःला अपराधी मानले; कारण रणात तुझे पुत्र त्याच्या डोळ्यासमोर भीमाने मारले गेले होते.

7.136.3

भीमसेनस्ततः क्रुद्धः कर्णस्य निशिताञ्शरान् ।
निचखान् स सम्भ्रान्तः पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ७.१३६.३ ॥

मग क्रुद्ध झालेल्या भीमसेनाने जुने वैर आठवून, आवेगाने कर्णावर तीक्ष्ण बाण सोडले.

7.136.4

स भीमं पञ्चभिर्विद्ध्वा राधेयः प्रहसन्निव ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.१३६.४ ॥

राधेचा पुत्र कर्ण याने भीमाला पाच बाणांनी विद्ध करून, जणू हसत, पुन्हा दगडावर धार लावलेल्या सोनेरी पंखांच्या सत्तर बाणांनी विद्ध केले.

7.136.5

अविचिन्त्याथ तान्बाणान्कर्णेनास्तान्वृकोदरः ।
रणे विव्याध राधेयं शरेणानतपर्वणा ॥ ७.१३६.५ ॥

मग कर्णाने सोडलेल्या त्या बाणांची पर्वा न करता वृकोदराने रणात वाकलेल्या पेरांच्या एका बाणाने राधेचा पुत्र कर्ण विद्ध केला.

7.136.6

पुनश्च विशिखैस्तीक्ष्णैर्विद्ध्वा मर्मसु पञ्चभिः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन सूत पुत्रस्य मारिष ॥ ७.१३६.६ ॥

पुन्हा तीक्ष्ण बाणांनी मर्मस्थानी पाच बाण मारून, हे माननीय, भल्ल बाणाने सूतपुत्राचे धनुष्य तोडले.

7.136.7

अथान्यद्धनुरादाय कर्णो भारत दुर्मनाः ।
इषुभिश्छादयामास मीमसेनं परन्तपः ॥ ७.१३६.७ ॥

हे भरतवंशज! तेव्हा खिन्न मनाच्या कर्णाने दुसरे धनुष्य घेऊन, शत्रूंना तापवणाऱ्या त्याने बाणांनी भीमसेनाला झाकून टाकले.

7.136.8

तस्य भीमो हयान्हत्वा विनिहत्य च सारथिम् ।
प्रजहास महाहासं कृतप्रतिकृतं महत् ॥ ७.१३६.८ ॥

त्याचे घोडे मारून आणि सारथ्यालाही ठार करून भीमाने, केलेल्या कृत्याचा मोठा प्रतिकार झाला म्हणून मोठ्याने हास्य केले.

7.136.9

इषुभिः कार्मुकं चास्य चकर्त पुरुषर्षभः ।
तत्पपात महाराज स्वर्णपृष्ठं महास्वनम् ॥ ७.१३६.९ ॥

त्या नरश्रेष्ठाने बाणांनी त्याचे धनुष्य तोडले. हे महाराजा! सोन्याने मढवलेले ते धनुष्य मोठ्या आवाजाने खाली पडले.

7.136.10

अवारोहद्रथात्तस्मादथ कर्णो महारथः ।
गदां गृहीत्वा समरे भीमाय प्राहिणोद्रुषा ॥ ७.१३६.१० ॥

नंतर महारथी कर्ण त्या रथातून खाली उतरला. युद्धात गदा घेऊन क्रोधाने भीमावर फेकली.

7.136.11

तामापतन्तीमालक्ष्य भीमसेनो महागदाम् ।
शरैरवारयद्राजन्सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ७.१३६.११ ॥

ती महागदा येताना पाहून भीमसेनाने, हे राजा, सर्व सैन्य पाहत असताना बाणांनी तिला अडवले.

7.136.12

ततो बाणसहस्राणि प्रेषयामास पाण्डवः ।
सूतपुत्रवधाकाङ्क्षी त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ७.१३६.१२ ॥

नंतर पांडुपुत्र, सूतपुत्राच्या वधाची इच्छा धरून, त्वरेने, पराक्रमी होऊन हजारो बाण सोडू लागला.

7.136.13

तानिषूनिषुभिः कर्णो वारयित्वा महामृधे ।
कवचं भीमसेनस्य पाटयामास सायकैः ॥ ७.१३६.१३ ॥

महायुद्धात कर्णाने आपल्या बाणांनी त्यांचे बाण रोखून भीमसेनाचे कवच सायकांनी फाडले.

7.136.14

अथैनं पञ्चविंशत्या नाराचानां समार्पयत् ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१३६.१४ ॥

नंतर त्याने पंचवीस नाराचांनी त्याला प्रहार केला. सर्व सैन्ये पाहत असताना ते अद्भुतासारखे झाले.

7.136.15

ततो भीमो महाबाहुर्नवभिर्नतपर्वभिः ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धः सूतपुत्रस्य मारिष ॥ ७.१३६.१५ ॥

नंतर महाबाहू भीमाने संतापून वाकलेल्या पेरांची नऊ बाणे सूतपुत्रावर सोडली, हे माननीया.

7.136.16

ते तस्य कवचं भित्त्वा तथा बाहुं च दक्षिणम् ।
अभ्ययुर्धरणीं तीक्ष्णा वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ७.१३६.१६ ॥

ते तीक्ष्ण बाण त्याचे कवच आणि उजवा हात भेदून, वारूळात साप शिरतात तसे धरणीत शिरले.

7.136.17

स च्छाद्यमानो बाणौधैर्भीमसेनधनुश्च्युतैः ।
पुनरेवाभवत्कर्णो भीमसेनात्पराङ्मुखः ॥ ७.१३६.१७ ॥

भीमसेनाच्या धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांच्या समूहांनी झाकला गेलेला कर्ण पुन्हा भीमसेनापासून पाठ फिरवून गेला.

7.136.18

तं पराङ्मुखमालोक्य पदातिं सूतनन्दनम् ।
कौन्तेयशरसञ्छन्नं राजा दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ७.१३६.१८ ॥

त्याला पाठ फिरवलेला आणि पायी उभा पाहून, कुंतीपुत्राच्या बाणांनी झाकलेल्या सूतनंदनाला राजा दुर्योधन म्हणाला.

7.136.19

त्वरध्वं सर्वतो यत्ता राधेयस्य रथं प्रति ।
ततस्तव सुता राजञ्श्रुत्वा भ्रातुर्वचो द्रुतम् ॥ ७.१३६.१९ ॥

सर्व बाजूंनी सज्ज होऊन राधेयाच्या रथाकडे त्वरा करा. तेव्हा हे राजा, तुमच्या पुत्रांनी भावाचे वचन ऐकून लगेच (तसे केले).

7.136.20

अभ्ययुः पाण्डवं युद्धे विसृजन्तः शिलीमुखान् ।
चित्रोपचित्रश्चित्राक्षश्चारुचित्रः शरासनः ॥ ७.१३६.२० ॥

युद्धात पांडवाच्या दिशेने बाणांचा वर्षाव करत ते पुढे सरसावले — चित्र, उपचित्र, चित्राक्ष आणि चारुचित्र धनुष्य घेऊन.

7.136.21

चित्रायुधश्चित्रवर्मा समरे चित्रयोधिनः ।
तानापतत एवाशु भीमसेनो महारथः ॥ ७.१३६.२१ ॥

चित्रायुध, चित्रवर्मा, युद्धातील अद्भुत योद्धे — त्यांच्यावर चालून येताच महारथी भीमसेनाने लगेच (त्यांना अडवले).

7.136.22

एकैकेन शरेणाजौ पातयामास ते सुतान् ।
ते हता न्यपतन्भूमौ वातरूग्णा इव द्रुमाः ॥ ७.१३६.२२ ॥

युद्धात एकेका बाणाने त्याने त्या पुत्रांना पाडले. मारले गेलेले ते वाऱ्याने उन्मळलेल्या वृक्षांप्रमाणे भूमीवर पडले.

7.136.23

दृष्ट्वा विनिहतान्पुत्रांस्तव राजन्महारथान् ।
अश्रुपूर्णमुखः कर्णः क्षत्तुः सस्मार तद्वचः ॥ ७.१३६.२३ ॥

हे राजा, तुमच्या महारथी पुत्रांना मारलेले पाहून अश्रूंनी भरलेल्या मुखाच्या कर्णाला क्षत्त्याचे (विदुराचे) ते वचन आठवले.

7.136.24

रथं चान्यं समास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः ।
अभ्ययात्पाण्डवं युद्धे त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ७.१३६.२४ ॥

पुन्हा नियमाप्रमाणे सजवलेल्या दुसऱ्या रथावर आरूढ होऊन पराक्रमी (कर्ण) त्वरेने युद्धात पांडवाकडे गेला.

7.136.25

तावन्योन्यं शरैर्भित्त्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
व्यभ्राजेतां यथा मेघौ संस्यूतौ सूर्यरश्मिभिः ॥ ७.१३६.२५ ॥

ते दोघे सोन्याच्या पंखांच्या, दगडावर धारदार केलेल्या बाणांनी एकमेकांना भेदून, सूर्यकिरणांनी शिवलेल्या दोन मेघांसारखे चमकले.

7.136.26

षट्त्रिंशद्भिस्ततो भल्लैर्निशितैस्तिग्मतेजनैः ।
व्यधमत्कवनं क्रुद्धः सूतपुत्रस्य पाण्डवः ॥ ७.१३६.२६ ॥

मग क्रुद्ध झालेल्या पांडवाने तीक्ष्ण, धारदार छत्तीस भल्लांनी सूतपुत्राचे कवच फोडले.

7.136.27

सूतपुत्रोऽपि कौन्तेयं शरैः सन्नतपर्वभिः ।
पञ्चाशता महाबाहुर्विव्याध भरतर्षभ ॥ ७.१३६.२७ ॥

सूतपुत्रानेही, हे भरतश्रेष्ठा, वाकलेल्या पेरांच्या पन्नास बाणांनी महाबाहू कौन्तेयाला भेदले.

7.136.28

रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ शरैः कृतमहाव्रणौ ।
शोणिताक्तौ व्यराजेतां कालसूर्याविवोदितौ ॥ ७.१३६.२८ ॥

लाल चंदनाने माखलेले अंग असलेले, बाणांनी मोठे व्रण झालेले, रक्ताने भिजलेले ते दोघे उगवलेल्या कालसूर्यांसारखे चमकले.

7.136.29

तौ शोणितोक्षितैर्गात्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
विवृताङ्गौ व्यराजेतां निर्मुक्ताविव पन्नगौ ॥ ७.१३६.२९ ॥

रक्ताने माखलेल्या देहांचे, बाणांनी कवच तुटलेले, उघड्या अंगांचे ते दोघे कात टाकलेल्या दोन सापांसारखे चमकले.

7.136.30

क्रोधाग्नितेजसा दिप्तौ संरम्भाद्रक्तलोचनौ ।
व्यभ्राजेतां महाराज विधूमाविव पावकौ ॥ ७.१३६.३० ॥

क्रोधाग्नीच्या तेजाने प्रज्वलित, संतापाने लाल डोळ्यांचे ते दोघे, हे महाराज, धूररहित दोन अग्नींसारखे चमकले.

7.136.31

व्याघ्राविव नरव्याघ्रौ दंष्ट्राभिरितरेतरम् ।
शरधारासृजौ वीरौ मेघाविव ववर्षतुः ॥ ७.१३६.३१ ॥

ते दोन्ही नरव्याघ्र वाघांप्रमाणे दाढांनी एकमेकांवर तुटून पडले. ते वीर मेघांप्रमाणे बाणांच्या धारा वर्षवत होते.

7.136.32

वारणाविव चान्योन्यं विषाणाभ्यामरिन्दमौ ।
निर्भिन्दन्तौ स्वगात्राणि सायकैश्चारु रेजतुः ॥ ७.१३६.३२ ॥

शत्रूंचे दमन करणारे ते दोघे हत्तींप्रमाणे सुळ्यांनी एकमेकांवर प्रहार करत, बाणांनी एकमेकांची शरीरे भेदत सुंदरपणे चमकले.

7.136.33

नादयन्तौ प्रहर्षन्तौ विक्रीडन्तौ परस्परम् ।
मण्डलानि विकुर्वाणौ रथाभ्यां रथिषूत्तमौ ॥ ७.१३६.३३ ॥

गर्जना करत, हर्षाने भरलेले, एकमेकांशी खेळत असल्यासारखे रथांवर वर्तुळाकार फिरणारे ते दोघे रथिकांमध्ये श्रेष्ठ होते.

7.136.34

वृषाविवाथ नर्दन्तौ बलिनौ वासितान्तरे ।
सिंहाविव पराक्रान्तौ नरसिंहौ महाबलौ ॥ ७.१३६.३४ ॥

नंतर ते दोघे बलवान बैलांप्रमाणे गर्जना करत, गायीसाठी झुंजणाऱ्या बैलांप्रमाणे उभे राहिले; सिंहांप्रमाणे पराक्रमी, नरसिंह, महाबलवान होते.

7.136.35

परस्परं वीक्षमाणौ क्रोधसंरक्तलोचनौ ।
युयुधाते महावीर्यौ शक्रवैरोचनी यथा ॥ ७.१३६.३५ ॥

क्रोधाने लाल झालेल्या डोळ्यांनी एकमेकांकडे पाहत, महापराक्रमी ते दोघे इंद्र आणि विरोचनाप्रमाणे लढले.

7.136.36

ततो भीमो महाबाहुर्बाहुभ्यां विक्षिपन्धनुः ।
व्यराजत रणे राजन्सविद्युदिव तोयदः ॥ ७.१३६.३६ ॥

तेव्हा महाबाहू भीम आपल्या बाहूंनी धनुष्य हलवत, हे राजा, युद्धात विजेसह मेघाप्रमाणे चमकला.

7.136.37

सनेमिघोषस्तनितश्चापविद्युच्छराम्बुभिः ।
भीमसेनमहामेघः कर्णपर्वतमावृणोत् ॥ ७.१३६.३७ ॥

चाकांच्या गडगडाटाने, धनुष्याच्या विजेने आणि बाणांच्या पावसाने भीमसेनरूपी महामेघाने कर्णरूपी पर्वत झाकून टाकला.

7.136.38

ततः शरसहस्रेण सम्यगस्तेन भारत ।
पाण्डवो व्यकिरत्कर्णं भीमो भीमपराक्रमः ॥ ७.१३६.३८ ॥

मग, हे भारता, भयंकर पराक्रमी पांडुपुत्र भीमाने हजारो बाणांनी, अचूक अस्त्रांनी कर्णाला झाकून टाकले.

7.136.39

तत्रापश्यंस्तव सुता भीमसेनस्य विक्रमम् ।
सुपुङ्खैः कङ्कवासोभिर्यत्कर्णं छादयञ्शरैः ॥ ७.१३६.३९ ॥

तेथे तुमच्या पुत्रांनी भीमसेनाचा पराक्रम पाहिला; सुंदर पिसांचे, बगळ्याच्या पिसांचे बाण सोडून त्याने कर्णाला झाकले.

7.136.40

स नन्दयन्रणे पार्थं केशवं च यशस्विनम् ।
सात्यकिं चक्ररक्षौ च भीमः कर्णमयोधयत् ॥ ७.१३६.४० ॥

युद्धात पार्थ, यशस्वी केशव, सात्यकी आणि दोन चक्ररक्षक यांना आनंदित करीत भीमाने कर्णाशी युद्ध केले.

7.136.41

विक्रमं भुजयोर्वीर्यं धैर्यं च विदितात्मनः ।
पुत्रास्तव महाराज दृष्ट्वा विमनसोऽभवन् ॥ ७.१३६.४१ ॥

हे महाराज, आत्मज्ञ भीमाचा बाहुपराक्रम, वीर्य व धैर्य पाहून तुमचे पुत्र खिन्न झाले.