મહાભારત · અધ્યાય 7.138
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.138.1
महानपनयः सूत ममैवात्र विशेषतः ।
स इदानीमनुप्राप्तो मन्ये सञ्जय शोचतः ॥ ७.१३८.१ ॥
હે સૂત, સંજય! અહીં ખાસ કરીને મારા પર જ આ મહાન આપત્તિ આવી પડી છે એમ હું માનું છું; શોક કરતા મારા સુધી તે હવે પહોંચી છે.
7.138.2
यद्गतं तद्गतमिति ममासीन्मनसि स्थितम् ।
इदानीमत्र किं कार्य प्रकरिष्यामि सञ्जय ॥ ७.१३८.२ ॥
'જે ગયું તે ગયું' એવો ભાવ મારા મનમાં સ્થિર હતો; હવે અહીં, હે સંજય, મારે શું કરવું જોઈએ?
7.138.3
यथा ह्येष क्षयो वृत्तो ममापनयसंभवः ।
वीराणां तन्ममाचश्व स्थिरीभूतोऽस्मि सञ्जय ॥ ७.१३८.३ ॥
મારી આ આપત્તિથી વીરોનો આ વિનાશ કેવી રીતે થયો તે મને કહે; હે સંજય, હું હવે સ્થિર થયો છું.
7.138.4
कर्णाभीमौ महाराज पराक्रान्तौ महाबलौ ।
वाणवर्षाण्यसृजतां वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ ॥ ७.१३८.४ ॥
હે મહારાજ! પરાક્રમી અને મહાબળવાન કર્ણ અને ભીમ વરસાદ વરસાવતા બે મેઘોની જેમ બાણોનો વરસાદ કરતા હતા.
7.138.5
भीमनामाङ्किता बाणाः स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ।
विविशुः कर्णमासाद्य च्छिन्दन्त इव जीवितम् । ॥ ७.१३८.५ ॥
ભીમના નામથી અંકિત, સોનાની પાંખોવાળા, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા બાણો કર્ણ સુધી પહોંચી તેનામાં પ્રવેશ્યા, જાણે તેના પ્રાણ જ કાપતા હોય.
7.138.6
तथैव कर्णनिर्मुक्ताः शरा बर्हिणवाससः ।
छादयांचक्रिरे वीरं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१३८.६ ॥
એ જ રીતે કર્ણે છોડેલાં મોરપીંછાંવાળાં બાણો સેંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં એ વીરને ઢાંકી દેતાં હતાં.
7.138.7
तयोः शरैर्महाराज संपतद्भिः समन्ततः ।
बभूव तत्र सैन्यानां संक्षोभः सागरोत्तरः ॥ ७.१३८.७ ॥
હે મહારાજ, તેઓ બંનેના બાણો ચોતરફ પડતાં સૈન્યોમાં સમુદ્ર ઉછળે તેવો મોટો કોલાહલ થયો.
7.138.8
भीमचापच्युतैर्वाणैस्तव सैन्यमरिंदम् ।
अवध्यत चमूमध्ये घोररुशीविषोषमैः ॥ ७.१३८.८ ॥
હે શત્રુદમન, ભયંકર ધનુષ્યોમાંથી છૂટેલા, ઘોર વિષાગ્નિ જેવા બાણોથી તમારું સૈન્ય યુદ્ધની વચ્ચે માર્યું જતું હતું.
7.138.9
वारणैः पतितै राजन्वाजिभिश्च नरैः सह ।
अदृश्यत मही कीर्णा वातभग्नैरिव द्रुमैः । ॥ ७.१३८.९ ॥
હે રાજન, પડેલા હાથીઓ, ઘોડાઓ અને માણસોથી ધરતી પવનથી તૂટેલાં વૃક્ષોથી ભરાયેલી હોય તેવી દેખાતી હતી.
7.138.10
ते वध्यमानाः समरे भीमचापच्युतैः शरैः ।
ते शूरा हतभूयिष्ठा हताश्चरथवारणाः । ॥ ७.१३८.१० ॥
યુદ્ધમાં ભયંકર ધનુષ્યોનાં બાણોથી મરાઈ રહેલા તે શૂરવીરોમાંના મોટાભાગના મરાયા; રથીઓ અને હાથીઓ પણ મરાયા.
7.138.11
उत्सृज्य भीमकर्णै च सर्वतो व्यद्रवन्दिशः ।
नूनं पार्थार्थमेवास्मान्मोहयन्ति दिवौकसः । ॥ ७.१३८.११ ॥
ભીમ અને કર્ણને છોડીને તેઓ ચારેય દિશાઓમાં ભાગ્યા. ચોક્કસ સ્વર્ગવાસી દેવો પાર્થના હિત માટે અમને મોહિત કરી રહ્યા છે.
7.138.12
यत्कर्णभीमप्रभवैर्वध्यते नो बलं शरैः ।
एवं ब्रवाणा योधास्ते तावका भयपीडिताः । ॥ ७.१३८.१२ ॥
કર્ણ અને ભીમથી આવેલાં બાણોથી આપણું બળ મરાઈ રહ્યું છે, એમ કહેતા તમારા તે યોદ્ધાઓ ભયથી પીડિત થયા.
7.138.13
शारपातं समुत्सृज्य स्थिता युध्ददिदृक्षवः ।
ततः ग्रावर्तत नदी घोररुपा रणाजिरे । ॥ ७.१३८.१३ ॥
બાણવર્ષા છોડીને યુદ્ધ જોવાની ઇચ્છાથી તેઓ ઊભા રહ્યા. ત્યારે રણભૂમિમાં ભયંકર રૂપની એક નદી વહેવા લાગી.
7.138.14
शूराणां हर्पजननी भीरुणां भयवर्धिनी ।
वारणाश्वमनुष्याणां रुधिरौघसमुद्भवा । ॥ ७.१३८.१४ ॥
તે શૂરવીરોને હર્ષ આપનારી અને ડરપોકોનો ભય વધારનારી હતી. હાથી, ઘોડા અને માણસોના રક્તપ્રવાહથી તે ઉત્પન્ન થઈ હતી.
7.138.15
संवृता गतसत्वैश्च मनुष्यगजवाजिभिः ।
सानुकर्षपताकैश्च द्विपाश्वरथभूषणैः । ॥ ७.१३८.१५ ॥
પ્રાણ ગુમાવેલા માણસો, હાથી અને ઘોડાઓથી તે ઢંકાયેલી હતી; ઝૂંસરી, ધ્વજ અને હાથી, ઘોડા, રથના આભૂષણો પણ ત્યાં હતાં.
7.138.16
स्यन्दनैरपविध्दैश्च भग्नचक्राक्षकूवरैः ।
जातरुपरिष्कारैर्धनुर्भिः सुमहास्वनैः । ॥ ७.१३८.१६ ॥
ફેંકાયેલા રથો, તૂટેલાં પૈડાં, ધરી અને કૂબરોથી, સોનાથી શણગારેલાં, મહાધ્વનિ કરતાં ધનુષ્યોથી (તે ભરેલી હતી).
7.138.17
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिर्नाराचैश्च सहस्रशः ।
कर्णपाण्डवनिर्मुक्तैर्निर्मुक्तैरिव पन्नगैः । ॥ ७.१३८.१७ ॥
સોનેરી પીંછાવાળાં બાણ અને લોખંડનાં નારાચ હજારોની સંખ્યામાં — કર્ણ અને પાંડવોએ છોડેલાં, જાણે સાપોએ કાંચળી ઉતારી હોય તેમ.
7.138.18
प्रासतोमरसंघातैः खङ्गैश्च सपरश्वथैः ।
सुवर्णविकृतैश्चापि गदामुसलपट्टसैः । ॥ ७.१३८.१८ ॥
ભાલા અને તોમરોના ઢગલાથી, તલવાર અને કુહાડીઓથી, સોનાથી ઘડેલી ગદા, મુસળ અને પટ્ટિશોથી (તે ભરેલી હતી).
7.138.19
वज्रैश्च विविधाकारैः शक्तिभिः परिघैरपि ।
शतघ्निभिश्च चित्राभिर्वभौ भारतमेदिनी । ॥ ७.१३८.१९ ॥
વજ્રો, વિવિધ આકારના શક્તિ, પરિઘ અને વિચિત્ર શતઘ્નીઓથી ભારતભૂમિ શોભી ઊઠી.
7.138.20
कनकाङ्गदहारैश्च कुण्डलैर्मुकुटैस्तथा ।
वलयैरपविध्दैश्च तत्रैवाङ्गुलिवेष्टकैः । ॥ ७.१३८.२० ॥
સોનાના બાજુબંધ, હાર, કુંડળ, મુકુટ તથા ત્યાં પડેલાં કંગન અને આંગળીની વીંટીઓથી.
7.138.22
चूडामणिभिरुष्णीषैः खर्णसूत्रैश्च मारिष ॥ ७.१३८.२२ ॥
ચૂડામણિ, પાઘડીઓ અને સોનાના તારોથી, હે મારિષ.
7.138.23
तनुत्रैः सतलत्रैश्च हारैर्निष्कैश्च भारत ।
वस्त्रैश्छत्रैश्च विध्वस्तैश्चामरव्यजनैरपि ॥ ७.१३८.२३ ॥
કવચો, ઢાલો, હારો અને નિષ્ક સિક્કા, હે ભારત, તથા વસ્ત્રો, તૂટેલાં છત્રો અને ચામર-વ્યજનોથી પણ.
7.138.24
गजाश्चमनुजैर्भिन्नैः शोणिताक्तैश्च पत्रिभिः ।
तैश्तैश्च विविधैर्भिन्नैस्तत्रतत्र वसुन्धरा ॥ ७.१३८.२४ ॥
હાથીઓ અને માણસો, લોહીથી લથબથ અને ખંડિત થયેલા, તથા ઘોડા; એ રીતે વિવિધ ખંડિત અવશેષોથી ઠેરઠેર ભૂમિ ભરાઈ ગઈ.
7.138.25
परतितैरपविध्दैश्च विबभौ द्यौरिव ग्रहैः ।
अचिन्त्यमद्भुतं चैव तयोः कर्मातिमानुषम् ॥ ७.१३८.२५ ॥
પડેલાં અને ફેંકાયેલાં વસ્તુઓથી ગ્રહોથી આકાશ શોભે તેમ એ ભૂમિ શોભી ઊઠી. તે બંનેનું કર્મ અચિંત્ય, અદ્ભુત અને અતિમાનુષ હતું.
7.138.26
दृष्ट्वा चारणसिध्दानां विस्मयः समजायत ।
अग्नेर्वायुसहायस्य गतिः कक्ष इवाहवे ॥ ७.१३८.२६ ॥
ચારણો અને સિદ્ધોએ આ જોઈને આશ્ચર્ય અનુભવ્યું. યુદ્ધમાં પવનની સહાયથી અગ્નિ સૂકા ઘાસમાં ફેલાય તેમ (તેમની ગતિ હતી).
7.138.27
आसीद्भीमसहायस्य रौद्रमाधिरथेर्गतम् ।
निपातितध्वजरथं हतवाजिनरद्विपम् ॥ ७.१३८.२७ ॥
ભીમને સહાયક રાખનારનો ભયંકર વેગ હતો; અધિરથપુત્ર (કર્ણ)નો પણ તેવો જ. તેનો રથ અને ધ્વજ પાડી નખાયા; ઘોડા, માણસો અને હાથીઓ મરાયા.
7.138.28
गजाभ्यां संप्रयुक्ताभ्यामासीन्नलवनं यथा ।
तथारुपं महत्सैन्यमासीत्तव नराधिप ॥ ७.१३८.२८ ॥
બે હાથીઓ સાથે મળીને નળવનનો નાશ કરે તેમ, હે નરાધિપ, તમારા મહાન સૈન્યનું રૂપ થયું.
7.138.29
विमर्दः कर्णभीमाभ्यामासीच्च परमो रणे ॥ ७.१३८.२९ ॥
યુદ્ધમાં કર્ણ અને ભીમ વચ્ચે અત્યંત ભયંકર સંહાર થયો.