महाभारत · अध्याय 7.138
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.138.1
महानपनयः सूत ममैवात्र विशेषतः ।
स इदानीमनुप्राप्तो मन्ये सञ्जय शोचतः ॥ ७.१३८.१ ॥
हे सूता, संजया! येथे विशेषतः माझ्यावरच हे महान संकट आले आहे असे मला वाटते; शोक करणाऱ्या माझ्यापर्यंत ते आता पोहोचले आहे.
7.138.2
यद्गतं तद्गतमिति ममासीन्मनसि स्थितम् ।
इदानीमत्र किं कार्य प्रकरिष्यामि सञ्जय ॥ ७.१३८.२ ॥
'जे गेले ते गेले' हाच विचार माझ्या मनात स्थिर होता; आता येथे, हे संजया, मी काय करावे?
7.138.3
यथा ह्येष क्षयो वृत्तो ममापनयसंभवः ।
वीराणां तन्ममाचश्व स्थिरीभूतोऽस्मि सञ्जय ॥ ७.१३८.३ ॥
माझ्या या संकटातून वीरांचा असा नाश कसा झाला, ते मला सांग; हे संजया, मी आता स्थिर झालो आहे.
7.138.4
कर्णाभीमौ महाराज पराक्रान्तौ महाबलौ ।
वाणवर्षाण्यसृजतां वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ ॥ ७.१३८.४ ॥
हे महाराजा! पराक्रमी आणि महाबली कर्ण व भीम वर्षाव करणाऱ्या दोन मेघांप्रमाणे बाणांचा वर्षाव करत होते.
7.138.5
भीमनामाङ्किता बाणाः स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ।
विविशुः कर्णमासाद्य च्छिन्दन्त इव जीवितम् । ॥ ७.१३८.५ ॥
भीमाच्या नावाने अंकित, सोन्याच्या पंखांचे, दगडावर धार लावलेले बाण कर्णापर्यंत पोहोचून त्याच्यात घुसले, जणू त्याचे प्राणच छेदत होते.
7.138.6
तथैव कर्णनिर्मुक्ताः शरा बर्हिणवाससः ।
छादयांचक्रिरे वीरं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१३८.६ ॥
तसेच कर्णाने सोडलेले मोरपिसांचे बाण शेकडो व हजारोंनी त्या वीराला झाकून टाकत होते.
7.138.7
तयोः शरैर्महाराज संपतद्भिः समन्ततः ।
बभूव तत्र सैन्यानां संक्षोभः सागरोत्तरः ॥ ७.१३८.७ ॥
हे महाराज, त्या दोघांच्या बाणांच्या वर्षावाने सर्वत्र सैन्यांत समुद्र उसळल्यासारखा मोठा कोलाहल माजला.
7.138.8
भीमचापच्युतैर्वाणैस्तव सैन्यमरिंदम् ।
अवध्यत चमूमध्ये घोररुशीविषोषमैः ॥ ७.१३८.८ ॥
हे शत्रुदमना, भयंकर धनुष्यांतून सुटलेल्या, घोर विषाग्नीसारख्या बाणांनी तुझे सैन्य रणमध्यभागी मारले जात होते.
7.138.9
वारणैः पतितै राजन्वाजिभिश्च नरैः सह ।
अदृश्यत मही कीर्णा वातभग्नैरिव द्रुमैः । ॥ ७.१३८.९ ॥
हे राजा, पडलेल्या हत्ती, घोडे आणि माणसांनी भूमी वाऱ्याने मोडलेल्या झाडांनी भरल्यासारखी दिसत होती.
7.138.10
ते वध्यमानाः समरे भीमचापच्युतैः शरैः ।
ते शूरा हतभूयिष्ठा हताश्चरथवारणाः । ॥ ७.१३८.१० ॥
युद्धात भयंकर धनुष्यांच्या बाणांनी मारले जात असलेले ते शूर बहुतेक मारले गेले; रथी आणि हत्तीही मारले गेले.
7.138.11
उत्सृज्य भीमकर्णै च सर्वतो व्यद्रवन्दिशः ।
नूनं पार्थार्थमेवास्मान्मोहयन्ति दिवौकसः । ॥ ७.१३८.११ ॥
भीम आणि कर्ण यांना सोडून ते सर्व दिशांना पळाले. निश्चितच स्वर्गवासी देव पार्थाच्या हितासाठी आम्हाला मोहित करत आहेत.
7.138.12
यत्कर्णभीमप्रभवैर्वध्यते नो बलं शरैः ।
एवं ब्रवाणा योधास्ते तावका भयपीडिताः । ॥ ७.१३८.१२ ॥
कर्ण आणि भीम यांच्यापासून आलेल्या बाणांनी आमचे बल मारले जात आहे, असे म्हणत तुझे ते योद्धे भयाने पीडित झाले.
7.138.13
शारपातं समुत्सृज्य स्थिता युध्ददिदृक्षवः ।
ततः ग्रावर्तत नदी घोररुपा रणाजिरे । ॥ ७.१३८.१३ ॥
बाणांचा वर्षाव थांबवून युद्ध पाहण्याच्या इच्छेने ते उभे राहिले. तेव्हा रणभूमीवर भयंकर रूपाची एक नदी वाहू लागली.
7.138.14
शूराणां हर्पजननी भीरुणां भयवर्धिनी ।
वारणाश्वमनुष्याणां रुधिरौघसमुद्भवा । ॥ ७.१३८.१४ ॥
ती शूरांना आनंद देणारी आणि भित्र्यांचे भय वाढवणारी होती. हत्ती, घोडे आणि माणसांच्या रक्तप्रवाहातून ती उत्पन्न झाली होती.
7.138.15
संवृता गतसत्वैश्च मनुष्यगजवाजिभिः ।
सानुकर्षपताकैश्च द्विपाश्वरथभूषणैः । ॥ ७.१३८.१५ ॥
निष्प्राण झालेले मनुष्य, हत्ती व घोडे यांनी ती झाकलेली होती; जोखड, ध्वज आणि हत्ती, घोडे, रथ यांचे अलंकारही तेथे होते.
7.138.16
स्यन्दनैरपविध्दैश्च भग्नचक्राक्षकूवरैः ।
जातरुपरिष्कारैर्धनुर्भिः सुमहास्वनैः । ॥ ७.१३८.१६ ॥
फेकून दिलेले रथ, तुटलेली चाके, आस व कुबर यांनी, सोन्याने सजवलेल्या, मोठा आवाज करणाऱ्या धनुष्यांनी (ती भरलेली होती).
7.138.17
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिर्नाराचैश्च सहस्रशः ।
कर्णपाण्डवनिर्मुक्तैर्निर्मुक्तैरिव पन्नगैः । ॥ ७.१३८.१७ ॥
सोनेरी पिसे असलेले बाण आणि लोखंडी नाराच हजारोंनी — कर्ण व पांडवांनी सोडलेले, जणू सर्पांनी कात टाकावी तसे.
7.138.18
प्रासतोमरसंघातैः खङ्गैश्च सपरश्वथैः ।
सुवर्णविकृतैश्चापि गदामुसलपट्टसैः । ॥ ७.१३८.१८ ॥
भाले व तोमरांच्या राशी, तलवारी व परशूंनी, सोन्याने घडवलेल्या गदा, मुसळे व पट्टिशांनी (ती भरलेली होती).
7.138.19
वज्रैश्च विविधाकारैः शक्तिभिः परिघैरपि ।
शतघ्निभिश्च चित्राभिर्वभौ भारतमेदिनी । ॥ ७.१३८.१९ ॥
वज्रे, विविध आकारांची शक्ती, परिघ आणि विचित्र शतघ्नी यांनी भारतभूमी शोभू लागली.
7.138.20
कनकाङ्गदहारैश्च कुण्डलैर्मुकुटैस्तथा ।
वलयैरपविध्दैश्च तत्रैवाङ्गुलिवेष्टकैः । ॥ ७.१३८.२० ॥
सोन्याचे बाजूबंद, हार, कुंडले, मुकुट, तसेच तेथे पडलेली कंकणे व बोटांच्या अंगठ्या यांनी.
7.138.22
चूडामणिभिरुष्णीषैः खर्णसूत्रैश्च मारिष ॥ ७.१३८.२२ ॥
चूडामणी, पगड्या आणि सोन्याच्या दोर्‍यांनी, हे मारिष.
7.138.23
तनुत्रैः सतलत्रैश्च हारैर्निष्कैश्च भारत ।
वस्त्रैश्छत्रैश्च विध्वस्तैश्चामरव्यजनैरपि ॥ ७.१३८.२३ ॥
चिलखते, ढाली, हार आणि निष्क नाणी, हे भारत, तसेच वस्त्रे, तुटलेली छत्रे व चामरे-व्यजने यांनीही.
7.138.24
गजाश्चमनुजैर्भिन्नैः शोणिताक्तैश्च पत्रिभिः ।
तैश्तैश्च विविधैर्भिन्नैस्तत्रतत्र वसुन्धरा ॥ ७.१३८.२४ ॥
हत्ती आणि माणसे, रक्ताने माखलेली आणि छिन्नभिन्न झालेली, तसेच घोडे; अशा विविध छिन्नभिन्न अवशेषांनी सर्वत्र भूमी व्यापली.
7.138.25
परतितैरपविध्दैश्च विबभौ द्यौरिव ग्रहैः ।
अचिन्त्यमद्भुतं चैव तयोः कर्मातिमानुषम् ॥ ७.१३८.२५ ॥
पडलेल्या आणि फेकलेल्या वस्तूंनी ग्रहांनी आकाश शोभावे तसे ती भूमी शोभू लागली. त्या दोघांचे कर्म अचिंत्य, अद्भुत आणि अतिमानुष होते.
7.138.26
दृष्ट्वा चारणसिध्दानां विस्मयः समजायत ।
अग्नेर्वायुसहायस्य गतिः कक्ष इवाहवे ॥ ७.१३८.२६ ॥
चारण आणि सिद्धांनी हे पाहून आश्चर्य वाटले. युद्धात वाऱ्याच्या साहाय्याने अग्नी कोरड्या गवतात पसरावा तशी (त्यांची गती होती).
7.138.27
आसीद्भीमसहायस्य रौद्रमाधिरथेर्गतम् ।
निपातितध्वजरथं हतवाजिनरद्विपम् ॥ ७.१३८.२७ ॥
भीम ज्याचा सहायक होता त्याची भयंकर गती होती; अधिरथपुत्र (कर्ण) याचीही तशीच होती. त्याचा रथ व ध्वज पाडले गेले; घोडे, माणसे व हत्ती मारले गेले.
7.138.28
गजाभ्यां संप्रयुक्ताभ्यामासीन्नलवनं यथा ।
तथारुपं महत्सैन्यमासीत्तव नराधिप ॥ ७.१३८.२८ ॥
दोन हत्ती एकत्र येऊन नळाच्या वनाचा नाश करतात तसे, हे नराधिपा, तुझ्या मोठ्या सैन्याचे रूप झाले.
7.138.29
विमर्दः कर्णभीमाभ्यामासीच्च परमो रणे ॥ ७.१३८.२९ ॥
युद्धात कर्ण आणि भीम यांच्यात अत्यंत भयंकर संहार झाला.